장음표시 사용
31쪽
adductum se benedicturum Ismaheli, auisturum eum ita,ut duodecim duces gigneret.Sed tame foedus suum cum Isaac se esse percussurum,quem anno post: ex Sara suscepturus esset. Cum Deus finem dicendi fecisset, Isin aheli filio, qui iam tredecim annos compleuerat, omnibusque maribus familiae suae tam uernaculis quam emptitiis, tam generis sui quam alieni, praeputium Abraham, quemadmodum Deus imperauerat, praecidit. Nec uero in eo tantum laudandus est Abraham, quod pKceptis diuinis, quae adhuc exposui, semper & libenter paruerit: sed in eo etiam, quod peregrinos ac uiatores non solum domum suam recipere uenientes, & rogantibus ea quae ad uictum pertinent, praebere solitus sit,uerum etiamfraetereuntes, dum eis obuiam prodit,rogare, uicissimque praebere ex iis quae optima haberet.Hoc ex eo quod iam exponam , uel facillime perspici licebit. Sedebat pro foribus tabe naculi meridie,quo solet maior uis ςstus existere,ut si quos uiatores animaduertisset, hospitalitatis in eis iura & ossicia excoleret. Conspicati & obseruanti diligentissime, uis sunt uiri tres stres autem pem sonae diuinitatis fuisse intelliguntur, nec primum ille intellexid propter ipsum consistere. Illa qui rem quam studiose quaereret,se inuenisse n5 solum cemneret, uerum etiam lataretur, quaprimum ex ostio maxima celeritate eis obuiam currit, iasque uen
ratus,rogat, ut ibi paulum quiescerent,dum aquam abluendis eorum pedibus, pantal proserre quibbus
32쪽
bus animi eorum uiresque reficerentur . Cum illi assensi essent, non Sarae uxori, non trecentorum semuorum alicui aliquibusue negotium dedit, sed ipse domum properans, cum Sarae conficiendorumpanum ex simila negotium dedisset, ad armentum cucurrit, opimumque uitulum arripiens seruo co-quedum dedit. Coctum cum pane, lacte & butyro eis apposuit. Clim illi edissent, quantum & quandiu uisem fuissetirogarunt ubi Sara esset: cum in tabernaculo esse respondisset, rediturum se Deus dixit, nam Deum iam esse cognouerat tumque fore ut Sara pareret filium. Sara quae sterilem se esse &prouectae aetatis uideret,exaudita uoce post ostium riserat: cu Deus ex illo quaerit, cur illa risisset, quasi aliquid Deo dissicile esset: illa timore perterrita risisse se negat.cuius orationem Deus pluribus refellit. Quod sequitur, quatum apud Deum Abraham gratia ualuerit,indicat.Cum tres illi uiri,id est,Deus iam ut dixi, hominum specie ac figura surgentes oculos in Sodomorum & Gomorranorum urbes intendissent, Abrahae qui eos deduceret, rem quam gesturi essent,se celare posse negauerunt, praesertim cum ex eo natio maxima & potentissima origi nem ductura esset, nationesque per eum benedicendae essent,ipsum uero scirent posteris suis praecept rum,ut iis quae iuberent,obtemperarent. Exponunt Sodomorum & Gomorranorum scelera esse & plurima & grauissima, quibus concitati eos delere eo- tamque urbes funditus euertere statuissent. Iamque
33쪽
illi rei ha Sodomam abibant, cum Abraham accedens ex Deo coepit quaerere,Num bonos cum improbis perditurus esset: Si in eis urbibus quinquagiata uiri boni inuenti essent,an simul periret: nec propter quinquaginta uiros bonos,si in eis essent, locis illis ignosceret Non esse illius,bonum cum improbo delere,ut uir bonus eadem conditione numero que,quo scelestus,habeatur: non esse hoc illius, qui omne terra iudicaret. Cum Sodomis Deus quinquaginta uiroru bonoru, si inueniretur,uirtute & piet, te addum,ueniam daturum se res odisset: rursum
quaesiuit, quid si quinque & quadraginta inuenti essent, quid si quadraginta aut triginta,aut uiginti, aut etiam decem. Ad haec omnia sigillatim Deus ita
respondit, ut ad extremum diceret,s decem ibi reperti essent uiri boni, sore, ut propter eos ciuitati ignosceret. Ex quibus se. Dei in peccatores misericordia,& uirtutis bonorum apud eundem commedatio eorumque gratia, & Dei in Abraha amor, &charitas intelligi potest. Euersae autem sunt urbes illae, deletique omnes ciues praeter Lot, uxorem eius, & duas filias: quod quemadmodum factumst, mox cum de Lot dicendum erit, aperiemus. Lot tamen ex tantis malis, Abrahae uirtute & fide du- Deus eripuit.Migrauit inde Abraham meridie uersus, habitauitque ut peregrinus in Gerara. Cum Saram sororem suam esse dixisset, Abimelech Rex Gerarae eam rapuit. Noctu autem per quietem Abimelech Deus grauiter obiurgauit, moriturumque
34쪽
dixit, quod Abrahae mulierem ademisset. Abimelech perterritus,qui Saram nondum cotigisset, se de eius rei ignarum esse, qui sororem suam illum cum diceret,audiuisset,& innocentem,cui nihil rei cum ea fuisset, responderat, cum Deus utrunque scire se dixit,ob eamque causam hoc fecisse, ut ne sibi peccaret . Itaque uiro uxorem suam redderet, qui cum propheta esset,pro illo oraret,ut uiueret. Quam nisi redderet,sciret sibi quamprimum esse moriendum. Non in posterum diem , aut ad illud tempus cum illuxisset, rem reiecit Abimelech : sed quainpri mum surgit de Abraham accersendum curat,graui ter cum eo expostulat, quaerit, quid sceleris admissset, aut iniuriae ei fecisset,qui tanti mali pene causa fuisset: quamobrem sororem suam esse dixisset,qua magno suo pene malo uxorem eius esse didicisset. Cum Abraham eadem excusatione usus esset, cur id fecisset, qua usiim eum apud Pharaonem paulo ante dixi: cum ovibus,bobus, seruis,ancillis,de prete terea mille argenteis ei uxorem reddidit, concessi que ut ubicuque uellet, locum domicilio deligeret. Oravit autem ille Deum, ut Abimelech ignosceret, eiusque precibus adductus Deus, illum, eiusque uxorem & ancillas curauit, mulieresque deinceps poperemi, cum antea ob Sarae raptum parere desiisset Sara autem constituto a Deo tempore pueru Abrahae peperit,eique nomen Isaac imposuit Abraham, atque octauo die praeputium amputauit. Ablactationis uerbpueri die magnificum couiuium idem
35쪽
pribuit. Viderat Sara Isaac filium cum Ismahele ancillae suae filio ludentem: quod grauiter ferens cum
uiro egit,ut ancillam eiusque filium amandaret.n
que enim ancillae filium cum filio suo,id est, ut Paulus interpretatur,liberae haereditatem aditurum. Cuacerbe uerbum illud Abraham ferret, Deus eu monuit,ne aspera ei duraque illa uideretur uxoris or
tio, propterea quod ex Isaac posteri ci nascetantur, quanquam Ismahelem quoque magnae clamque nationis principem, quod illius semen esset, instia tuendum a se intelligeret. Quibus uerbis Deus, ut Paulus ait,duo testimenta instituit. Hinc aequior fainus Abraham, mane ancillam dato pane & aqua, impositoque in illius humeros Ismahele, dimisit. Eodem tempore Abimelech Gerarae Rex, qui DeuAbrahae in iis omnibus quae gereret , adesse uideret, foedus cum eo fecit, ne qua in re ipsi,eiusque posteris obesset, idque ut iureiurado Dei sui seruaturum se promitteret, & rogauit de impetrauit. His ita gestis Abrahae, ut ita dicam, obedientiam in re perdissicili magnaque , tentauit. Ei enim praecepit, ut Isaac unigenium filium quem charum haberet in monte quodam immolaret. Paruit ille statim, quantum in ipso fuit, offerebatque in monte unigenium, in quo promissionem posteritatis,ia, ut dixi,acceperat, quod, ut ait Paulus, Deum a mortuis eum excitare posse arbitraretur. Huius ergo fidei
plenus, noctu surgens asino instrato filium cu duo-Dus adolescentibus duxit, caesisque lignis ad excita- dum
36쪽
dum ignem,ad locum quem Deus designasset,profectus est. Bidui itinere consecto,tertio die cum e- miniis locum ipsum cerneret, pueris praecepit, ut ibi expectarent cum asino, dum ipse atq; filius adorato Deo,reuerterent. Lignisq; in Isaac humeros impositis,ipse manibus ignem &gladiu portabat Isaac qui omnia quae necessaria erant, praestὁ esse praeter hostia uidere' in itinere ex patre quaerebat, ubi illa esset, cum ille Deum sibi hostiam paratum, ac prouisiarum respondit. Perueniunt ad locum, quem Deus patri ostenderat. Ibi aram Deo ponit Abraham, & in ea ligna componit, ad ligna uinctum fi lium accommodat & applicat: districtoque gladio iam manum ad immolandum madiadumque situ
paratus erat demittere, cum Angelus Dei e caelo bis eum nomine appellans,uetuit,ne manum in pueruporrigeret. Se enim iam Deum ab eo timeri scire,
propterea quod unigenio filio sua causa non pepercissct.Sublatis oculis uidet a tergo arietem inter uepres cornibus haerentem eum sumit ac pro filio immolat . Quae Abrahae tam propensa in re praesertim tam difficili ad obediendum uoluntas, ita Deo grata fuit,ut iterum eo ipso in loco eum nomine appellans,confirmauerit, quod filio suo unigenio minime pepercisci,praeceptoq; su o paruisset,sore,ut eius posteri stellas caeli,macisque arenam aequarent ,pOrrasque inimicorum suorum possiderent, omnesque
gentes semine ipsius,id est Claristo,ut ait Paulus,benedicerentur. Hinc plerique, Abraham diem Chri-
37쪽
sti in immolando filio & uidisse & gauisum esse cosirmant. Vt enim Isiaac ligna, silc Christus crucem portauit:&quemadmodum Isaac saluus &integer masit, dc aries immolatus cst, sic diuinitas nihil pedipesia est, sed Deus mortem humana specie & carne pertulit. Sarrae autem uxori posteaquam centum septem & uiginti annos uixistet,mortuae iusta funeri
iecit, agrumque sepulturae emit ab Heth filiis. se quoque in eodem agro, id est, in spelunca duplici, ab Isaac de Ismahele filiis suis, anno aetatis suae centesimo quinto &septuagesimo moriens sepultus est. Sed ante mortem cum alios filios ex Cetura quam Sarra mortua duxerat,suscepisset, filiis concubinarum muneribus datis,lsaac possessionum Ur rumque omnium haeredem instituit,eique uxorem generis sui Rebeccam prouidit,quemadmodum in Isaac uita mox docebimuS.
id est fratris eius sth, vita. Ot Aran eo, qui Abrahae frater fuit,
patre natus est. Eum Thare auus,Abrahae pater, cum Aran pater eius in urbe Chaldaeorum Vr nomine, in qua natus fuerat, mortuus esset, una cum Abraha filio & Sarra nuru sua in regione Chananaeorum, quae hodie, ut ait Iosephus, Iudaea dicitur, cum uellet ducere, Haran peruenit, ibique
38쪽
omnes domicilio sedem delegeriit. Mortuo autem Thare avo, Abraham propinquum, cui Deus praecepisset,ut patria domoque patris relicta, in fines regionis,id est, Chananaeorum, quam ei mostraturus essetfroficisceretur,secutus est. Per Aegyptum cum transeundum esset, aliquot annos ibi una omnes hab tauerunt, cum interea eorum res familiaris ita aucti est,&creuit Dei benignitate, ut locupletissimo cuique iam tum uel anteponi, uel certe comparari possent. Raptus quidem Sarrae causa fuit, cur ibi co- morati sint, ob quem clim Pharaonem Deus malis maximis assecisset, ipse qui hoc intelligeret, Abraham, reddita uxore, per suos cum omni familia &re familiari deducendum curauit. Ex Aegypto meridiem uersus Abraha cum suis eodem itinere quo uenerat,inuersus est: eiq; se Lot,quemadmodum ad illud tempus fecerat, & itineris comitem & laborupericulorumque participem praebuit. Eb cum uenissent,ubi antea tabernacula fixerant,utriusque pastores,nec ita multo pbst altercari inter se coeperunt: quae res occasionem dedit locorum domiciliorumque mutationis. Cum enim Abraham pastores inter se iurgatos esse cognouisset, Lot demonstrat, ad uitandum iurgium animorumque alienationem,ei necessarib alio migrandum esse, & quo id aequiore animo faceret, utra partem mallet tenere, optionem dedit. Lot lustrata oculis omni circum regione,eam quae Iordanem tangit, elegit, atq; in urbe Sodomorum sedem domiciliumque collocauit. Sodomi tu
39쪽
grauissimis turpissiniisque sagitiis se contamin,
uerant,nec uiri tatum & mulieres omnes,ssed etiam
pueri. Lot qui inter tam flagitiosos obscoenosque sieuiuere cerneret,nec uidere, nec audire eoru obscoenitates sustinebat: nec eas modo detestabatur, ueruetiam flagitiosis eorum operibus, ut ait beatus P trus,excruciabatur. Itaque cum urbem illam atque finitimas Deus supplicij causa euertere ac delere costituisset,Lot uirum bonum non sollim a sceleratorum illorum iniuria, obscoenaque consuetudine liberauit, uerum etiam ex iis periculis malissique omnibus eripuit,quae illis acciderunt. Nam cum Deus
aperto Abrahae consilio suo de excidendis illis urbia bus, eius precibus adductum se, bonorumq; ad extremu decem,si ibi reperirentur, uirtute impulsum, ciuitatibus ueniam daturum esse dixisset:id quod in Abrahς uita pluribus exposui,angelos duos in urbe
Sodomorum misit,qui euersione urbis imminente nuntiata, Lot eriperent. Sed rem omnem ordine ut gesta est, cxponi melius est.Sedebat uesperi Lot studio recipiemdorum hospitum,pro portis urbis,cum angeli duo in urbem uenerunt. Eos cum eb contendere uelle intelligeret, non expectauit, dum adseuenirent, sed eis obuiam iuit, eosque cum sapplex salutasset, uehementer rogare coepit, cum homines esse existimaret, ut domum suam diuerterent, ibiq; maneret,pedes abluerent, & prima lucoeb quo conmstituissent,proficiscerentur.Cum hoc se facturos niment, seque in uia natauros dicerent oegit eos ad
40쪽
se diuertere.Ibi coenam eis quo potuit apparatu dedit. Oppidani, qui duos illos adolescentes domum
Lot ingrestas esse cognouissentiantequam cubitum irent,ad unu omnes uiri, mulieres ac pueri, domo eius uallata,quaerere ex Lot coeperunt,ubi essent uiri, qui noctu ad eum introiuissent, imperareque, ut eos educeret ad explendam cum illis libidinem. Egressus ad eos Lot, occluso ostio,monebat illos ne tam immane scelus admitterent, seque dicebat filias duas habere, quae nodum cum uiro concubui Dsent,easque se educturum esse,quibus eis suo arbitratu abuti liceret, dummodo a uiris illis se abstineret. Illi Lot minantur, nisi abiret, qui peregrinus ivdcxeorum esse uellet, se grauius in eum, quam in illos
esse consulturos. Iamque uim maximam Lot asserebant, parumque aberat, quin seres effingerentur. cum duo angeli manibus apprehensum Lot introducut, clausoque ostio, omnes occaecant, ita ut iam ostium inuenire non possent. Tum monent Lot,ut
si quos generos, filios filiasue haberet, suos omnes educat,qubd missi essent a Deo delendς urbis gratia
propter uitiorum obscoenitatem.Cum generos suos qui eius filias accepturi erant,conuenisset,e6sque de omni re docuisset,eum ludere ac iocari existimauerunt. Mane angeli monent eum,ut uxorem ac duas filias educat,ne ipse in ciuitatis scelere periret. Cum etiam tum dissimularct, eum, uxorem ac filias manibus ex urbe educunt, monentque ut uitam suam scrvet, ne retro a tergo respiciat, neque'in rcgio-