장음표시 사용
611쪽
ducendis aut in vera medendi methodo praecipienda, ea omnia editor in notis copiosissimis suggessit, plures morbos, quos Auctor silentio praeterierat, descripsit, addendis partim textui subiectis, partim in capitis noui ordine digestis. Adiectae etiam ab editore meditationes de remediis prophylacti,
cis sunt. Ut verbo rem comprehendamus, vera ex omni
parte sunt, quae editor de additis a se dicit praef. pag. 2 6. nullam esse in uniuerso opere paginam, cui non quaedam accesierint, multisque in locis plurima accessisse. Multa etiam in ordine operis Eb editore mutata, translata alium in locum, di, stincta melius curatiusque sunt. Articylis argumenti epigraphe addita est. Vt autem per singulos tomos tranSeamVS, au iniris praefationi et introductioni ab editore nihil, capiti vero primo quaedam accesserunt. Moriuntur in Gallia puerorum, qui aetatis suae nonum annum nondum superarunt, partes ἰ. sed rutiones,
quae ad hoc credendum editorem induxerunt, non expositae sunt. -- EaS tantum matres a puerorum
suorum lactatione prohibendas editor putat, qu daut phthisin pulmonalem confirmatam habent, aut lasse penitus carent. Morbi alii lactationem non prohibenti Omni certe opera in eo respiciendum est, ne parentes in magnis urbibus, in quibus mala luxuries omnes infecit, pueros suos conductitiis nutricibus tradant, summamque indignationem mouent ea, quae Noster in notis ad pag. 7. de Parisinorum et Lugdunensium in his rebus more . addita etiam sunt ad amictum puerorum, P ἶ- nec non ad victum eorum pertinentia. Omnes ii vehementer taxantur, qui lactis loco alia alimenta Pueris praecipiunt, vituperandus adeo editori Ger-
612쪽
manorum mos videtur, qui, dum pueri lacte materno carent, conducti lactis loco eos vaccino lac fecum pane similagineo nutriunt. - Colostri ad primas vias purgandas laudeS copiose recensentur,
pessimusque iste mos, quo ablactati pueri aliis,
quibuscum primos aetatis annos transigant, traduntur, iure taxatur.
p. 8 r. Frigidi balnei usus is esse debet, ut pueri ei
senum adsuescant, iis videlicet partibus in frigidam immissis, quas frigidus aer iam durauerat. Non autem a balneorum frigidorum bonitate ad aeris frigidi, inprimis ventis agitati, salutares effectus
conclusio valet. Febris autem, ast limata, COI- vulsiones et Cuiuscunque generis morbi in Gallia pueros eam ob caussam oecupant, quod per totam suam puerilem aetatem opulentiorum praesertim filii in conclauibus dormitoriisque nimis angusti aerem propriis sordibus corruptum Oontinentibus detineantur.
Taxatur etiam admodum puerorum in cunis agitatio nimia. Vidit editor puerum, a nimia ob denegataS c una S, quibUS adsueuerat, eiulatione in
Iethiferum marasmum incidisse. P. Io S. Multum etiam locupletata additamentis de artificum opificumque morbis traftatio est. Qui calori admodum intenso expositi sunt, sudores copiosos a frigida epota experiuntur, aestum sudoris expertem a spirituosis epotis. P. IS . Caput III. de alimentis admodum etiam ab editore dilatatum est. Potus copiosuS cuiuscunque generis eam potissimum ob caussam nocet, quod humores gastricos nimis diluat. Si calidus insuperest, mucum intestinorum, viscerum, destruit, ne vos externis iniuriis obnoxios reddit. Copiosistimus caeterum est in vini natura, qualitatibus, commodis, noxis, mangonisationibus, Praeparationibus,
613쪽
eaef. exponendis. Additi etiam modi sunt vini ac tum, cereuisiam, panem, Cael. praeparandi. Castea damnatur ob irritantem sortiter et stimulantem suam vim. Tamen non tam vehementer nocet, 'UR thea epota, quum tanta dosi non sumatur, et farinam facilem et nutrientem contineat. Lai fe r mixta colicas stomachi et intestinorum horrendas quibusdam inducit. Caput IV. de aere. Templa Gallica aerem pu p. 234 rum utplurimum et maxime salutarem habent, ob aerem externum ubique peruium. CorruptuS tamen admodum aer in templis est, ad quae aditus non quotidie patet. Simul ea, quae in Gallia ad mortuorum sepulcra a templis et monasteriis demouenda acta sunt, enarrantur.
Cap. UI. meridianus somnus pueris ad qu3rtum p. 269 usque aetatis annum, senibus, literatis, ex hypochondriis laborantibus, melancholicis, phlegmatico et pituitoso temperamento p aeditis, conualescentibus alia aduersa valetudine leuiori adsectis, ad phthisin pulmonalem pronis, cae t. pra deipi
tur. - Vestimenta ex panno Ianeo confecta cui-Vis anni tempori conueniunt, aestum nec intendentia, nec moderantia nimis. - Pectoris inflammatio Cuiu Scunque generis nostris temporibus ob spirituum ardentium copiosissimum usum longe frequentior, quam priscis temporibus, est. Cap. IX. de contagiis morbosis arcendis aecessere p. 3Is de nocivo aegris frequentiorum visitationum more, de peste arcenda, praecauenda, de nos com tortam iusso regimine, de morbis in nos ocomiis publicis ob malam administrationem, munditiem neglectam, caet. periculosis magis atque mortiferis, de nos Ozomiis rite instruendis, administrandis. Cap. X. de mimi pathematum noxis. Vidit 1 9ster mulierem, quae partum recenter enixa sue-
614쪽
rat, in lethiserum marasmum incidisse a vano viceris uterini metu ipsi incusso. In eundem morbum lethalem alia jsebre lenta neruosa laborans incidit ex hydropis pectoris vano metu. HinC Caute mortis aut morborum praesagia formanda sunt P. 378. Cap. XI. Multum interest, ut lege tempuS praecipiatur, ne aedium recenter constructarum habitatio nimis praecipitetur.
Alteri tomo symptomata, quibus morbi interni distinguuntur, praefixa sunt. Sed non semper in his symptomatibus describendis summa diligentia adhibita est. Paraphrenitis v. g. febris peracuta dicitur cum dolore in regione diaphragmatis, sub quocunque z0rporis amo tu au ito, nec sacile perspici potest, quid vera aut salsa auctori pectoris fluxio sit. Putridae et petechiali febri signa eadem
adscribuntur, nec suminus ubique et laudabilis Ordo in febribus praesertim obseruatus est Phrenitis encephali inflammationi tribuitur. Uenenorum etiam datorum sum torumve signa, sed imperfecte
Notata ad ipsum uuCHANI textum modo S continent, quibus morborum indoles ex aegris sciscitando erui possit, de symptomatibus febri propriis
aut non propriis, de cvtaneorum exanthematum
differentiis, de febribus petechialibus malignis amere pelechialibus distinguendis, de medicamentorum simplicium ad febres utilitate, de venaesectione in febribus acutis caute adhibenda, de iudore non arte in febribus educendo, de alimentis conualescentibus OpportuniS. P 46. Laudant liquidi Sydenhami guttae XXV. in se-brium intermittentium aestu datae calorem mitigare, sudorem accelerare dicuntur. I pecacu an hau radicis, ad vomitum intermittentibus febribus labo-τRntibus concitandum, dolas Parca esse debet. Cor-
615쪽
lex Peruvianus spem medentium in intermittentibus saepius, ob parcas nimis, quibus exhibetur, do-ses fallit Salicis cortex in corticis Peruviani succedaneis maxime laudatur. Continuarum febrium nomina varia ex variis eorum symptomatibus maxime eminentibus satis bene deducta sunt. Ita etiam noxae ex sanguinis
missionibus nimiis in febribus, infrequenti alias Gallis m0ro, satis bene expositae sunt. Pulmonesis phthisis infrequens olim in Gallia p. 1ῖω morbus fuit, hodie frequentior, ob sedentarios labores copiosiores, excessiis in diaeta frequentissimos, e fi eae busum, et thoraces mulierculis crebros. Multum etiam ad hunc morbum produzel dum confert mala, in congrug, neglecta educatio, peruersum infantum regimen, cael. Cuprum etiam , Quin quo plures artifices occupantur, ad hunc morbum producendum plurimum confert,
in his, qui horologia, instrumenta mathematica,
Miliaris febris in Galliae meridionalibus parti-P. 2I7bus admodum rara est, in septentrionalibus vero regionibus ex longo iam tempore epi domico modo saeuiit. Copiosus etiam in additamentis editor fuit ast capita de variolis, de variolarum insitione, demor billis, rubeolis, scarlatina febre et inflammationbbus internis. Sed hae o onania auctorem non Rdmodum illustrant. Catarrhum cerebri eum editor esse putat, qui III p. 6. sedem in sinubus frontalibus e L maxillaribus habet,
eumque facile depelli posse dicit, quod quidem
non negamuS, si redens est, inueteratus vero dissiculter depellitur et graueS morbos inducit. Vomitus tussis stomachica: constans symptomR p r
hi tur. -- In dissiculter dentientium tussi gingi
616쪽
vas in eidere, ut dentes prodire possint, expe
dit. - Caeterum in tertio tomo tusses variae, convulsiva tussis, intestinorum inflammatio, colici doloris variae species, cholera morbus, vomitus, alui profluuium, urinae nimia profusio, suppressio, calculus, haemorrhagiae cuiuscunque generis, dysenteria, lienteria, capitis, aurium, OCUlorum, Ventriculi dolores, verminosorum morbi, regiuS modibus, hydrops, arthritis, rheumatismus, scorbutus, scrosulae, scabies, herpetes aliique cutanei morbi, ast lima, a poplexia, alui tarditas, appetitus desedito, digestionis dissicultas, cardi stigia, soda, Pertractantur, hoc modo, ut editor, qui in prioribus tomis sua in notationibus subiecerat, in hoc et sequenti tomo sua ab aut ore dictis immiscuerit, leuiori tantum notula distincta.
Neruorum morbi quarti tomi argumentum maxime sunt, agiturque in eo de medicinis ad neruorum morbos generatim praescribendis, de melancholia; insania et nos algia, paralysi, hemiplegi , epilepsia, chorea Sancti Viti, singultu, spasmis particularibus, incubo, syncope, asphyxia, flatibus, aut mi deiectione, hysterica affectione, hypochon,
driaco morbo. Sensuum externorum morbi in eodem tomo pertractantur, oculorum videli Cet, amaurosis, Cataracta, myopia, presbyopia, strabis mus, oeulorum maculae, sanguinis in oculorum tunicis profusiones, lippitudo, peregrina Corpora, OCUlos assicientia. In aurium morbis surditas, in odoratus morbis sternutatio, oZaena, narium polypus Tandem gustus tactusque morbi exponuntur. Transitus postea ad obstructiones externas, in- sarctus, sciri hum et cancrum est, ab iisque ad Venena varia eorumque antidota, caninam rabiem,
617쪽
m es. Finis fomo imponitur copiosa admodum mor
borum venereorum pertrac fatione.
Quinto tonio foeminei sexus morbi pertractan V. tur Generaliori traffatione, sed succincta, praemissa, de menstruo fluxu, menstruo sanguine primum prorumpente, de menstrui fluxus suppressione, pallido mulierum colore, pica, malazia, menstruorum profluuio immoderato, uteri haemorrhagia, polypis uterinis, vaginae uterinae, suore also et menstruo fluxu naturalem in modum cessante agitur. Ab his ad grauiditatem transitus est eiusque signa, quae ad quartum usque mensem incerta perhibentur. Graviditatis incommodis maximo cardialgia, soda, nausea, vomitu S, capiti S, dentium dolores, tussis, urinae suppressio aut inconti nentia maxime adnumerantur. Gravidarum postea vitae ratio copiose docetur, deinde de abortu, illius caussis, signis, regimine earum, quae ad abortum procliues sunt, agitur
De partu simplici et naturali, partu praeter naturam, dissicili, laborioso, uteri inflammatione, lochiorum suppressione, mammarum inflammatione, miliari puerperarum alba et rubra febre, sebricula lactea, lacte in mammis coagulato, sterilitate,
uterino furore. Puerorum omnes morbi parcas admDdum me P. 13dicinas requirunt, nec facile aliquid ferunt, praeter emetica leniora aut fortiora, purgantia leniora, mannam, magnesiam albam. Omnes verbo medicinae, quae pueris cum usu quodam dantur, in alui purgatione consistunt. - Solitum est meconio, ut
intra XXIV horas a partu sponte propellatur. Quod si non fit, colostrum insanti exhibendum est , aut aqua, in qua mel solutum sit. Tarda nimis aluus regimine, non medicamentis citanda est. Anus si pertinaciter prolapsus est , admisso masyches fumo
618쪽
recedit. Postea de aphthis agitur, sed non de
aphtharum eo genere, quod KET EI. AER Obseruauit, sed de facile cedentibus, de acido in primis viis
congesto, torminibus colicisque inde natis. Ad cutis excoriationes insantibus frequentes praeter munditiem, vegeto-mineralis Goulardi aqua, ubtrioli albi cum aqua, aut fullonum terras solutio Iaudantur. Naribus a muco pertinaciter obstructis album vitriolum, elaterium, caedi subuenire editor perhibet, dum lenioribus medicinis malum cedere recusat. Ad crustam lacteam violae tricoloris virtutes specificas editor saepius expertus e Llenis ex omni parte medicamenti, nec ulli noxii. Pertractantur insuper tinea capitis . noxae corporis a frigore contractae, membranacea angina, dissicilis dentium prouentus, rachitis, conuulsiones,
hydrocephalus, capitis hydrops, abdominis in
Ultimis capitibus de auxiliis chirurgicis leuiori manu ferendis, de venaesectione instituenda, cura tumoribus inflammatoriis externis, abscessibus, panaritio, gangraenae, VulneribuS, ambustionibus, contusionibus, ulceribus, fistulis, fistula lacrymali, Iuxationibus, Pachuris, herniis gerenda agitur, tandemque de mortiferis symptomatibus a corporibus peregrinis, quae in oesophagum aut laryngem pervenerunt, inductis, de aqua, vaporibus mephiticis, frigore suffocatis. Indicem copiosissimum, at susum nimis, tomus sextus septimusque continent. IV.
619쪽
Aduersaria argumenti physicio - medici. Fasci, CuluS quartus. Erlangae, apud Wollangum Waltherum 178 s. qt . I A F4.ontinentur in his aduersariis opuscula academi- ca sequentia, ab ipso viro Illustri conscripta et sub eius praesidio publice ventilata: Ι. tarne posteriores circa acidum synthi. Earum censuram breuem iam dedimus φ).ΙI. Breuis tu stratio medicamentorum anti hilisnestrum, cum aduersariis nonnullis phystcο - cis misis a
SEN defessa Erlangae mens Hug i 783. Ob stant indiscriminato medicamentorum phthisi pulmonali
contrariorum usui ambiguus dubiusque ipsorum est effus, praecipue minus iusta phthis eos pulmonalis notio ac vulgare praeiudicium, quo omnis phthisis a malo, ulceroso pulmonum habitu pendere, eamque ob caussam ad pectoralia balsamica,
vulneraria, calefacientia maxime confugiendum esto putatur. Phthis eos a pulmonum exulceratione oriundae indicationes sunt, ut ulcus purgetur, ma teria ulcerosa abstergatur, irritationes, adfluxus humorum versus pulmones, praeeaueantur, tussis,
febricula, virium lapsus mitigentur. Medicamenta ad hunc scopum facientia alphabetico ordine recensentur , adiectis simul animaduersionibus brevioribus, eorum qualitates, emeaeiam, Usum ComcernentibuS, hoc modo, ut primum ex vegetabili, postea ex animali, deinde ex minerali regno petita recenseantur. Addita sunt atmosphaerica, diaetetica chirurgica, variaque in pauperum usum eupor ista. In aduersariis disputationi adiectis ex tabulis meteoro-Ιogi eis Ill. Auctor probat, nebularum aestatis anui 1764 rationem minime eandem fuisse, quam ae
620쪽
statis anni 1783 huius anni autem nebula sima admodum fuit. Recruduerunt inprimis tempestate oborta, nec ullum sinistrum ediderunt effectum. -- Lapidis Labradoriensis colores varii a luminis radiis varie in eum incidentibus derivantur, metallica itamen indoles quaedam illi non denegatur, experimentis, moderata olim lapidis caritate, demonstranda - Gelatinae vegetabiles mixtione et natura differunt. Decoctum herbae petroselini in
gelatinam abit aerem, radicum autem onagrae
decoctio adstringentem gelatinam dat. Hinc talia promiscue adhibenda non sunt. - Frusta piscis Salmonis noctu lucent, lux adeo in digitum propagata est, hoc frusto affrictum. - Conuoluuli maioris radiceS cum aqua posteaque cum vini spiritu infusae posteaque in cineres redactae nihil salis dederunt , ut itaque sal alcatinus aquae et spiritus
Ope Una elotuS esse videatur. - Essicacem forte
tincturam antimonii impetrari putat Ill. Auctor, si sulphureo alcatina seu media antimonialis massa per bonum liquorem anodynum extrahatur. III. Dissertatio de casiit e mortuo viviscando, cum aduersariis nonnulliis pathologico - yracticis, ab ANTONIO TR NESTO FRICKHi X GKR defensa Erlangae, mens Nov. 1783. Variae remanentiae Considerantur, quae a peractis variis chemicis laboribus, et igne praecipue tractatis, post obtenta ea, quae desici prabantur, reliqua sunt. - Sal mirabile artificiale, parandi artificio minus recte instituto suspectum esse docetur, praestare vero sal mirabile naturale purius et salubrius, sal aperitiuum Frid xicianum. In aduersariis adiectis docetur, mentem etiam ipsam inflammari polle, ut scilicet pathema' to grauiori nec semper recta utiliaque respiciente, aucta corruptaque, partes menti sub- materialem inflammationem transeant. Mul- phantalia