Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

발행: 1752년

분량: 771페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

631쪽

Si in parte aliqua aquosus tumor nascitur, aquas etiam in peritonaei regione colligi indicat.

Thoracis cauum, membrana peritonaeo Omnipmodo simili vestitum est. Si vasta huius membranactpraeternaturali qualicunque modo dilatantur, pectDvis hydrops nascitur. In cadaueribus pectoris hydrope demortuorum vasa pleurae dilatata inueniuntur, nez non fluidum, pus reserens, pulmonimbus et reliquis thoracis visceribus adhaerens. Inoo neo aetaS nee sexus discrimen facit.

Ob lentam vasorum dilatationem, pectoris et periton stet hydrops nullam febrem comitem habent, aliter autem se res in puerperarum febre habet, in qua vasorum peritonaei dilatatio subito nascitur, vasaque purulentam materiem, imo pus coctum secernunt. Hinc puerperarum febris Nostro ea Oit, in qua, praecip epol mortem, plus vel minuSPer vasa peritonaei secretum viscidum vel tenue et foetidum fluidum in abdomine inuenitur, et hoc signo fatalis hic puerperarum morbus, ceu ma imo distinctiuo, cognoscitur. Vt autem huius morbin tura persecte cognoscatur, uterus quomodo stru ctus sit, scire expedit. Demonstrauit Ill. vir lanadΠΠ0 I77S. uterum ex vasis sangui eris numerosistimis telaque cellulosa valde elastica constare. Hanc opinionem plures impugnarunt, 'VRISBERGIUS ita primi S et I ODERUs. Discussis autem excussisque aduersariorum argumentis, uberius docetur et primina figura adiecta illustratur, doloribus ad partum

urgentibus sanguinem quidem per arteri s uterin RS fortiter pelli, sed statim in maiores venas transire, Odeo ut nullum in statu naturali sanguinis externum profluuium subsequatur. Ex tam insigniter

libero arteriarum cum venis et arteriis maioribUS CO

632쪽

tum adhuc in utero gerebat, obstetricia arte eam Cendum, nec ante aduentum Illustris viri, nec durante partu, duas sanguinis uncias amiserat. Obiit tamen puerpera, ob diaetae errores, septimo post partum die. P, 34. Copiosae hae ingentesque uterinae venae caussam puerperarum febris in uteri inflammatione poni non permittunt: sacillimus enim sanguinis in venas transitus est, indeque nulla arteriarum in ramos laterales pressio ad inflammationem producendam omnino necessaria locum habere potest. In omnibus etiam muliercularum puerperarum sebre demortuarum cadaueribus inflammationem uteri nunquam, ceu caussam morbi, detexit. Adfuit tantum uteri inflammatio lacerato ab obstetrice utero, sed hac febre puerperarum demortuae non fiunt. Intestinorum et omenti inflammatio in puerperarum febre etiam locum non habet. Copiosissimae obseruationes experimentaque Auctorem nostrum docuere, intestinorum inflammationem rarissima nae sie. Oritur autem intestinorum inflammatio, si interna intestinorum villosa membrana inflammatur, qui casus dysentericis frequens est. In pluri-bUS autem quam 'scio cadaueribus a se perlustratis

veram inflammationem intestinorum non amplius, quam quinquies, obseruauit. Haec vera inflammatio ipsi est, quum intestina, praeprimiS tenuia,

paululum intumescunt, Omnes intestinorum membranae crassescunt, et intestina singularem adspectum atque colorem praebent sereque anguillam aequant. Taliter adfecta intestina odorem spargunt, nullis verbis describendurn, omni modo te- terrimum, spiritum praefocantem. Manus talia intesti 'a tractantes hunc odoren tam pertinaciter retinent, ut vix intra XXIV. horas ope suaveolentium rerum deleri queat. In

633쪽

In puerperarum sebre univer salis dilatatio atque p. 36,

inflammatio vasortim peritonaei omniumque eius processuum locum habet, indeque ex peritonaeo pus coctum referens materies exsudat, quam pro lacte translato medici habuere. Hinc membrana intestinorum externa a peritonaeo nata materia foetida, viscida, purulenta circumfusa, eademque in uteri superficie, ouariis, tubis, pelvi, cael. materieS. Haec crebriora cadauerum extispicia saepiusque

repetita partim pretiosa .xperimenta Auctorem

docuere.

Tabula aenea huic traffationi adiecta prima s1stit uterum exsiccatum foeminae hora, post partum

XXXVI. demortuae, Cuius arteriae materia CereΛ- Cea dura, rubra repletae sunt. Anastomos es inprimis frequentes diligenter notatae sunt. Altera uterum resert foeminae, XXIV hora post partum mortuae. Uenae diligentius distinctae sunt, ut earum decursus et cum arteriis coniunctio melius

perspici queat. Altera libri parte de apoplexia agitur. Vario, p, 43-

ut videtur, modo homo moritur, at si rem diligentius perscrutamur, mortis modos tam varios non esse perspicii nus. Naturalis certe mortis modus longe simplicior est modis mortis violentioris. Omnes, qui ad senilem aetatem peruenerunt, aut apo plexia, aut remotissimarum partium gangraenosa inflammatione moriuntur, et ex talibus decrepitis decem, nouem apoplexia, decimus vero in-sammatione gangraenosa moritUr.

Sed in iuuenili et firmata aetate plurimi apo-plexia moriuntur. Omnes gibbosi, breue collum habentes, infantes rachitici, pingues homineS, potatores, suspensi, frigore, vaporibus mephiticis suffocati, hydrope pectoris, perical dii, cordis Vitiis laborantes, qui cor cum pericardio concretum, Rx 4 val-

634쪽

valvulas cordis scissas, induratas habent, in febro

acuta mente capti et furiosi, epile 'tici, conuulsionibus epilepticis morientes, tandem OmneS, qui literis operam dant, apoplexi a nessantur. Hinc summa a poplexiae ad mortem concitandam vis. Hinc certum de a poplexia sutura plerumque praesagium. Hinc casus, ubi apoplexia lethum adfert, ube S expliCandi.

47, Si gibbosa foemina foetum concipit, quilibet

ei aut certam mortem, aut dissicillimum partum praenunciat. Sors gibbosarum foeminarum et virginum aetate grandium fere semper eadem est, ridentur, dum coelibem vitam agunt, grauidarum sortem omnes dolent. Universale est praeiudicium,

gibbosarum partum dissicilem semper esse: sed rem ita se non semper habere, docet spinae dorsalis in gibbis inspectio, quae vel ab uno ad alterum latus,

vel ab antica versus posteriorem iaciem curuata est, ita ut arteriae aortae decursus Curvaturam hanzPraeternaturalem sequi debeat. Illae gibbosae De minae, quarum spina dorsi vi S. latinum curuata est, felicissimae sunt, ob cauitates thoracis et dorsi angustiores quidem, at sales tamen, ut grauiditatem et partum feliciter viplurimum superent. Non sine periculo autem est gibbosarum status, quarum spina ab antica versus posteriorem faciem curuata est, ob angustam admodum thoracis et abdominis cauitatem, actionesque thoracis et abdomini S cum molestia succedentUS. Vterus grauidus abdomen vehementer urget, pectoris spatium angustius reddit. Hinc omnes abdominis functiones nec consuetae satis nec celeres sunt, magna as dominis vasa sanguifera comprimuntur, sanguis ad alias partes, inprimis ad caput Propellitur, talisque foemina hoc modo sensiin ad PQPlexi in praeparatur. PectuS angustatur. -

635쪽

Si vero omnes gibbosos generatim contemplam Ur, . OmneS maximam lineamentorum Dei ei similitudinem habent, ac si fratres sororesque essent, eandemque, ex eadem progenie prognati, familiam constituerent. Ea tantum intercedit differentia,

quod alii gibberosi magis, alii minus macilenti sint.

Omnes anxie spirant, ob spinam curuatam. Haec quotidie obseruamus in his, quorum dia-phragma versuS supernas parteS non urgetur. Vterus grauidus certe augebit malum , grauidamque

gibbam indies in intensius apoplexiae periculum

deducet.

Caute hinc grauidae gibbosae tractandae sunt. p Debili digestioni obuiam itur, si pauca admodum

facileque digerenda nutrimenta sumunt. Perniciosa grauidis omnibus nimia alimentorum ingurgitatio est. -- Dissicillimi partus ex pelvis foemineae mala conformatione nascuntur. Sed talia pelvis vitia gibbis adeo frequentia non sunt, ita ut Noster pluribus gibbosarum apoplexia exstinctarum cadaveribus incisis cuiuslibet pelvim naturalem et Consuetae dimensionis detexerit.

Obesi homines apoplexiae periculum vitant, si P. 5ψήobesitatem diminuunt. In maiori vitae discrimine Potatores versantur. Qui cereuisiam potant, obe sum ventrem et pingue corpus habent, vini potatores obesi raro sunt, faciem rubicundam, oculos ardentes habenti Aequale in ambobus apoplexiste Periculum est Suspensi, aquis submersi, frigore necati, mephiticis vaporibus suffocati homines omneS UO- plectici moriuntur. Omne enim, quod cerebrum ita comprimit, ut omnes actiones, cordis motu et respiratione exceptis, tollantur, apoplexiam inducit: compressio autem cerebri oritur, cum sanguis Per venosum systema non tanta celeritate a capite

636쪽

ad cor reuehitur, quam per arteriaS ad cerebrum ducitur. In hoc casu non opus est, ut ad pulmones respiciamuS. Caussa vero a poplexiae unica in

pulmonibus sita est, si ob motum sanguinis per pulmones dissicilem, sanguinis per venas e cerebro descensus praepeditur. Lis de modo, quo submersi moriantur, nondum nec composita satis, nec explicata est. Omnis res eo redit, ut diligenter inuestigetur, num iapulmonibus et ventriculo submers rUm aqua unquam sit inuenta, et quomodo epiglottis se habeat. Docent viri celeberrimi, hominem vivum in aquam lapsum mortuumque in pulmoni hus multum aquae spumantis habere, epiglottidem patere ne C asPeram arteriam Claudere, in ventriculo nihil aquas inueniri, sanguifera vasa hominis vivi in aqua mortui nunquam sanguine turgida esse, si vero homo iam antea mortuus in aquam proiicitur, tum in eiusmodi hominibus nunquam aqua spumescen S reperitur, atque gerebri vasa quam maxime turgida deprehenduntur. Altera opinio est, quod in pulmonibus hominis in aqua mortui inuenti talis aqua rubicunda nunquam inueniatur. occasionem ipse sit. Auctor habuit magnam submersorum hominum copiam inuestigandi, nunquam vero aquam in ventriculo spumantem nec aquam in pulmonibus vidit, epiglottis se in omnibus eodem modo, ut in caeteris hominibus, habuit, vasa cerebri sanguine turgida fuerunt. Vt epiglottis asperam arteriam perfecte claudat, semper vis premens quaedam adsit necesse est. Si haec deest, epiῆlottis ad linguam retrahitur, tanquam ad consuetum suum fixum punitum; qui autem in submersis nec in ore, nec in cauitate na

rium quidquam inuenitur aquae, epiglottis in statu quietis ab aspera arteria distat. Nec potest aqua Per

637쪽

per asperam arteriam in pulmones penetrare, quum epi gluttis per aquam laryngi adprimatur et aquae transitus in pulmones denegetur. In aquas autem delapsi iamque perituri in perpetuo statu exspirationis sunt. Omnes, qui subito cadunt, eo in momento, quo lapsus finitur, anxi exspirant, duranteque hac exspiratione nihil in pulmones penetrare potest. Insuper docet experientia, aquae guttam in asperam arteriam delapsam intensissimam tussim concitare, tussis autem continua subitaneaque exspiratio est. Hinc et hanc ob caussam nulla in pulmonibus aqua suffocato

rum aqua.

Suffocatorum pulmones Noster cum aspelaar P. teria ex thorace exsecuit, nec comprimendo pulmones aquae quicquam elicere potuit. Omnes autem pulmones hominum aqua submersorum tanquam maxima vi inflatos vidit, indeque facile intelligendum est, aerem cellula S, ex quibus totUS COmponitur pulmo, dilacerasse earumque multas in unam cauitatem permutasse. Si tales pulmoneS comprimuntur, stridens oritur fragor, et rubra parumque spumans pituita in bronchiis asperae arteriae

adparet.

Modus autem, quo submersi homines a poplexia necantur, is est: Homo in aquam delapsus primo in angore subito inspirabit. Tunc permanentes exspirationes sequuntur, omnes musculi totius corporiS conuulsiue contrahuntur, eodemque etiam

modo velum palatinum et rimam glostidis dilatanteS, Contrahentes. Eo modo impeditur, ut nihil aquae per nares ad epiglottidem transire possit.

Glottidis constrictores arteriae asperae aperturam claudunt, aquae penetrationem praepediunt. Nuno

aer in pulmonum cellulis inclusus et per corporis ealorem magis elasticus redditus cellulas pulmonum dila

638쪽

dilacerat, eos distendit. Vidit Noster pulmones

hominum aqua submersorum Caete insanoS, qu rum cellulae per aerem ita ruptae erant, ut vesicae

urinarias bovinae similes essent. Pulmones tantopere dilatati impediunt sanguinem per systema venosum de cerebro reduci, arteriae et venae cerebri intumescunt, cerebrum Her VOSque comprimunt, a poplexiam inducunt.

Rubra in pulmonibus hominum aqua submer-larum spuma ex violenta sanguinis in pulmonibus

circulatione oritur a scisiis lateralibus arteriae pulmonalis ramis et sanguine pituita et aere remixto. In aquis submersi eodem perfecte modo pereunt, quam ii, quos angina iugulauerat, eademque in cadaueribus perse ictu obseruantur.

Si vivus homo in undis periit, sanguis illius post mortem liquidisiimus est, et ex vena sella, aquae instar, copiose profluit, interfecti autem et post mortem in aquas praecipitati sanguis spissus

est tardeque et minime copiose ex secha vena prO- fluit. Rationem certi huius omni modo phaenomeni Noster in principio alcatino volatili su e sanguinis spiritu ponit, quem aquae in sanguine praecluserant, qui vero in auras adduilus per plurimaeuehentia vasa in his, qui in atmosphaera moriun

tur, avolat.

Remedia, quibus submersis succurritur, non describuntur, monet interim Ill. vir, non solum superuacuum, sed etiam periculosissimum et maxime noxium esse hominibus aqua submersis aerem inflare calidum, quum pulmo nos iam per se admodum aere distenti sint. Methodus, verbo, submersos tractandi Ill. viro non arridet. Essicacia et veris Caussas accommodata remedia adhibenda sunt. Aer in pulmones hominum vera apoplexia intersectorum, frigore enecatorum, vaPOribu me

639쪽

phitieis obnubilatorum, nec non in tantum dissiciliet diuturno partu prognatorum uti lissinae inflatur. Sed in horum pulmonibus.nullus aer contine P, ipsi pulmones ab omni actione quiescunt, anguli vasorum pulmonalium acutiores sunt, sanguis in pulmonibus quiescit. In hoc casu cerebrum a vi illud premente liberandum est, sanguinis copia minuenda, aer in pulmones inflandus. Aer de-.phlogisticatus loco atmosphaerici in hunc finem electus maloi es atque celeriores est effus producet pluresque in vitam reuocabit, quam ab aere at mo- sphaerico fieri solet. Nocet autem in aqua submersis et suspensis hominibus aeris in pulmones inflatio. In his enim pulmones dilatati, sanguifera vasa distenta, compressa sunt, et sanguinem nee per Cauitatem anteriorem cordis ad pulmones, nec per eos ad cauitatem posteriorem cordis defluere sinunt. - Aqua submersis etiam inflatio fumi tabaci per anum nocet. Aer enim elasticus copiose ingestus intestinalem tubum dilatat, premit, thoracis cauitatem, dia-phragma sursum vigendo, angustiorem reddit, et cordis motum non leuat, sed impedit. Omnibus autem infelicibus, siue aqua submersis, siue suspensis, siue gelu vaporibusue mephiticis necatis languis superfluus ex capite deducendus est stagnansque in motum concitanduS. Venam eum in finem capitis secamus, quia hoc modo sanguis facillime celerrimeque deduci putatur. Plurimi chirurgi venam pedis eum in finem secant,

sed magno errore. Non enim perinde adeo esst, quaenam capitis vena secetur, nec minuS erroneum, sussicere unam tantum venam capitis. Plerumque venae iugularis secundae incisio suadetur, aut potius ramorum maiorum venae iugularis internae;

quod consilium licet bonum admodum sit, lia ta

640쪽

men non negligi debent. Natura ipsa viam a nobis eligendam monstrati Incidenda est vena iugularis interna externaque in utroque colli latere, ut per quatuor vulnera abundans sanguis cerebro educatur. Licet autem nonnulli numerum venarum incidendarum admodum magnum puteiat, me ΠStamen Nostri est, venarum secandarum numerum augeri adhuc debere. Venae enim iugulares a cerebro quum distent, canales ei propiores eligere adhuc placet. Hinc vena faciatis interna in utroque latere, nec non in amborum oculorum interno cantho frontalis et supra orbitaria vena incidendae sunt. Nunc nullus amplius canalis adhuc Clausus Ill. viro nosti S est, omnia ad vitam reuocandam reserata esse videntur. Situs talium infelicium non

hori Zontalis esse debet, sed thorax cum collo et capite in situm verticalem ponendus, et deinde cum aqua tepida, spongiae ope collum et facies a supernis partibus ad inferna confricanda tractandaque. Motus cordis non incitandus est auxiliis arto excogitatis, nisi postquam unciae aliquot sanguinis e venis incisis profluxerint. Tunc ad motum cordis respiciendum est. Optima remedia eum in finem sunt spiritus volatiles ad nares admoti, dorsi et plantae pedis cum pectine setaceo frictio, clusimata ex aceto cum aqua. S i talis homo vitam recuperat, ces hctastis, febre, corripitur. De cephota tu plura proponuntur. Tertiam sanguinis circulantis partem caput accipit. Si etiam dimidia huius pars externas capitis parteS petit, sexta tamen sanguiniS in corpore uniuerso contenti pars ad cerebrum fertur. Retineri tam magna Copia in chrebro non potest, hinc pars abundanS quo vis modo quam citissime per venas deducitur. Ex-Pedit venas cerebri in internas et externas diuidere.

SEARCH

MENU NAVIGATION