De Platone prae-socraticorum philosophorum existimatore et judice

122쪽

IO4Denique collatis quae superioris paginae adn. a leguntur δ), ad eandem vulgi opinionem reserenda videntur nonnulla, quae in haedone de animi docentur, ut 8 C sqq. ἐριβρtθες δέ γε, ω φιλε, τολο ασθαι χρῖ άυα και βαρυ καὶ γεῶδες καὶ ροπο - καὶ νυσα

Sed haec hactenus quamvis gravia sint, mihi, quippe cui de LATONIS philosophiae elementis non sit agendum, quodammodo niSi παρεργα non Sunt: itaque ipsius LATONIS obtemperemus monito': περι

eto ε αρχῆς λογον. . Restant barbarorum philosophumena. De quibus pauca tantum videntur dicenda esse Scilicet

magna Sane Si quaestio, utrum LATONIS sapientia

ex orientalibus doctrinis sit oriunda, de qua alii alia censent. Sed haec quaeStio, quamvis gravissima, hoc loco mittenda est. quippe quae, haec quoque ad

123쪽

I Non solum, cum de PLATONIS philosophiae genes agat, gravissima haec huc non pertinet quaestio, sed praeterea artissime cohaeret cum altera illa maiore et graviore, quae de universae philosophiae Graecae a barbaris origine est. In quam paene CICERONIs illud valere dixi N. D. I, I) tam variae sunt doctissimorum hominum tamque discrepantes sententiae, ut magno adigumento esse debeat causam et principium philosophiae esse inscientiam. Μerito sane mea quidem opinione ZRLLinus Ph. d. r. I ypagg. 19 40 eorum redarguit sententiam, qui, ut CREMER ROTH GLADISCH, alii, Philosophiam Graecam ab ipsis barbaris oriundam esse censenti nec, qui horum Vestigia pressit --I MANNUM dico quae exhibet, licet iniquius de eo

aaa contra valent, cum is in afferendis variorum scriptorum Variorumque temporum testimoniis nec satis discernere, nec quantum opus est arte critica uti videatur. At non resuta ZELLERus ea quae GRUPPE opere suo, quod inscri

orientalischen eligionen , demonstrare conatus est, nec resutare est necesse

habet, quod is non philosophiam Graecam, sed ideas solas forma mystica et mythica involutas, e quibus philosophia prodierit, ex oriente ortas Mecenseat ZELLE O. l. pag. as adn. I: Denninus dem orient tamen nach GR.

dichte beeinflusst J ZELLERus autem cum revocet nos ad ea, quRe de GRUPPII opere dicit IEL Ius .l. qui GRUPPIUM cum CREUZER ROTH, GLADISCH eodum habet loco et numero, idem quod hic sentire est censen dus; quod iniuria uterque, ut equidem opinor. GR PH opus, licet de sumdamentis, quibus nititur, omnino non conveniat mihi cum eo, accuratiusseriPtum esse censeo, quam ut temere pro nihilo habeatur. Μelius iudicat RTEIN l.l Pag. 53 Utu est, quaestio haec de Graecae philosophiae origine, ita posita, ut Posuit GRUPPE, omnino nondum profligata esse aut ad exitum adducta mihi Videtur. Recentiorum de ea varias opiniones recenset OR IN o. l. Quod ad PLATONEM notanda sunt, quae de Aegyptiis quos insta tractabimus, dicit GOMPERZ, r. D. II pag. o sqq. . Hiemus entnehmen Wiret eieriei. Die prachiiche Schwierighei de Gedanheoausta ches konnte kein unuberWindliche sein, ochte nun de VerkeM Wischen ene me-

124쪽

Io6 vero barbarorum placita omnino in hac disputatione silentio praeterire convenit vetat ipse LATO qui,

Si iraeteriremus, ibiceret id quod SOCRATEM secit

chischen Forschem uti de emptischen Gelehrte dure Dolmelache ge-sithri Werden, de moge sic unte de Gestem schon ancheaefundenhaben die te in Jahrhunderi pater de Eretpriester Manetho dergrie-chischen prache in vollem, se undi maren. Feme dilrsen mi ve muten, das Hellenen noch immerinus de seculiiren Himmelineo chiungende Egypter Belehrun schopse honnten, Ehren es singlic is cinwi .ei die Schopse dermathemati noch eine Voraprung vor thren genialen Schillem besassen. a nun Platon daselbs dies oderciene iudienis ineben haben, eide veretnio Himmeis und Z lenkunde nenni Cicero , edentalis e t e sic liber egyptische Dinge sehr Woh unte richtet. Igitur, quamquam posteriores multa fictilia de his fabulantur, non sacile quis negabit, fieri potuisse ut PLATO nonnulla ad philosophiam pertinentia ab Aegyptiis mutuatus sit, si modo philosophiam colebant hi. Quod statuisse hic satis est. Cf. pag. II adn. 5 et Pag. II 3 sqq. Nempe etiam si in PLATONE quoque verum sit id, quod de Graecis in universum permulti viri docti dicunt, nihil sere hos nisi mathematicam et astronomiam ab Aegyptiis didicisse, quod utrumque negaturi de Graecis in universum f. e. g. ILLHANN . l. pag. 48: Die Ansichi das die Grie-chen abei nur Μythologem und athemati gelerni halten, nichi aberspekulative Lehren, is vo de Aegyptologe nun ganglic aulaegebe V quam sententiam ut probet, revocat ad BRUGACHII opus, Religio und ythologie de Aegypter Leipti I 884 II pag. XVII: Die onden ΚΙ-siliem te und ungeteil geri1hmte Weishei de figyptischen Priester, etche Got in der et Mederkannie undisin philosophisches System aulaebauthatten, dessen Lehrsatet in thren tetrien Bruchstifckenon in Stein undPapyrus inalten sind war sicherlic kein leerer Winn, n es hiesse dem hellenischen eiste in salsches uti schielas Uriel tuschreiben Wolite man ac heliehien modernen ustem die Ansichte de Allen artiberin Zwelse ziehenV; quod ad LATONEM cf. eundem . l. pag. 4Oa: HRlOn'SAufenthali in Aegypte is genugen hereugi das e sich dori nichi blom mathematische enninisse aneignete, eigi λ die o Porphyrios nachge Mesene ebereinstimmun seine Lehre on de Schichsalswah der Seelenuo de Gebur mi de agyptischen Anschauun vommoroskop' , nihil haec in philosophiam LATONIS pertinuisse nec quicquam huic profuisse, artissimo perpenso quod apud eum inter philosophiam extat et mathematicam vinculo de quo vide insta pag. II adn. 5 , vix est credibile nisi sorte quis nullum ad finem PLATONEM in Aegyptum iter fecisse, nec quidquam ibi didicisse cenSet.

125쪽

αλλως χει; ' Quibus verbis continetur totius in hac

re LATONIS sententiae iundamentum non refert, unde verum repetatur, dummodo verum sit. )Itaque id quod supra iam vidimus ut

i CL pag. 48. a omnino non multum tribuere PLATONEM uulgari quae inter Graecos et barbaros fiebat, distinctioni, cum ex hoc loco acile divinatur, tum alibi quoque indicatur Politic. 6am reicitur haec divisio, quod emciat ut, Graeco tamquam uno ex omnibus separatim exempto, cunctis vero reliquis generibus, licet infinita sint nec ullum inter se commercium habeant neque lingua eadem tantur, una appellatione tributa barbarorum, propter hanc unam appellationem etiam genus esse unum putetur: . n. Πῶον οἶν δὴ φράζει λαιρουμένου ἡμae οὐκ ὀρθῶς σι δμνέα. σι δε oti a τις τὰ νωπινον ἐπιχειρήσας δίχα διελέσθαι γένος διαιρῶ ειήπερ o πολλοι τῶν ἐνθάδε διανέμουσι, τὸ μὲν 'Eλληνικὸν ae iv ἀπὸ πάντων ἀ-ροοντες χωρίς, σύμπασι δὲ τs ἄλλοι γένεσιν ἀπείροις οἶσι καὶ ἀμ&τοις - - a voις πρὸ ἄλληλα. ρβαρον ais κλησε προσειπιντες αὐτο Maisso τὴν κίαν κλησιν καὶ γένος iv αὐτὸ Lar προσδοκώσιν . λ. Theaet vero 7 A sapiens vir existimare dicitur eos qui progeniem celebrent, nobilem esse iudicantes eum qui septem avos divites proferre Possit, hebetes esse et minuta respicere, quippe qui propter ingenii incultum non queant in totum quodque intueri neque computare Vos cmaiores cuique fuisse innumerabiles, in quibus divites et pauperes, reges et servi, barbari et Graeci πολλάκις μυρίοι fuerint cuivis: - δὲ ἡ γένη μνούντων, - γε-πιις τι ἐπ- παππους πλουσους Han ἀποφηναι,---πασιν ἀμβλο καὶ ἐπι σμικρὸν ἡρωντων ἡγῶται τὸν ἔπαινον, υπὸ ἀπαιδευσία ob δὐνα-νων si τὸ - ἀεὶ λώπειν οἰ δὲ λογίζεσθαι μιπάππων καὶ προγινων κυριώδεο ἐκ τιν γεγμασιν ἀναρίοικητοι, ἐν ali πλούσιοι καὶ πτωχοὶ καὶ σιλῶ καὶ λοι βάρβαροί τε καὶ 'Eλληνες πολλέκις μυροι

Ceterum cum priore quem attuli loco Politic. 6am conferenda sunt, quae STRABO I 66 ERAT THENEM scripsisse dicit, qui idem eiusmodi improbat distinctionem 'Eπὶ τέλει δὲ σύ πομνηματος ob ἐπαινέσας τους δέκα διαιρούντας παν τὸ τῶν ρωπων πληne ἀωτε Eλληνας και βαρβάρους, - τους 'Aλεξάνδριν παραινούντας τοῖς ais Ελλησιν - φίλοις χρησθαι πῶς δὲ ρβάροις ἡ πολεμίοις, βέλτιον εἶναί σιν ρε καὶ κακίε λαιρεῖν ταύτα. πολλοις - καὶ τῶν 'Eλλήνων εἶναι κακους και τῶν βαρβάρων ἀστείους τ.λ. 3 Idem dicitur CratyI. 384 D sqq. de quo loco vide infra pag. Io

adn. I.

126쪽

Io8 verum inveniatur inquiri iubet non solum in Graecos,

verum etiam in barbaros: ' Πολλὶμε ἡ Ελλας,

ω Κέβης, . . . πολλα δε κα et τω βαρβάρι av

Quid autem in universum de barbaris sentiat ΡLATO, maxime hoc apparet ex Epinom. 987 D sqq. Siquidem hic dialogus est LATONIS ' λαβωριε δὲ ea ο τι περ

yieehiscit Quenen de Glaubens hin. 'a Scilicet excitantur discipuli ut investigent τοικτον ἐπενδιν, qui persu

dere iis possit, revera immortalem esse animum, neque e eo ore exceden tem venti flatu dispergi ac dissipari, itaque non esse, cur mors metuatur

3 Plerique viri docti hodie pinomin spurium esse censent cf. Η ri l. H. pag. 38 .Parmi les modernes, tedemann Tennemann Grote et M. Chaimet soni hie prhsaevis a considεrer I 'us is comme sortie de Ia plumede Platon''): causas enumerat HUIT I. I. ΗΕ MANN quoque Platonis editionis ubnerianae vol. VI asterisco eum notat. Communis sere est opinio, dialogum hunc adscribendum esse Philippo puntio, qui idem LATONI Leges edidisse sertur. Quam opinionem iure redarguit Go-- Gr. D. II pag. 63; quae ad eam ammandam affert VI o. l. pag. 36 sqq. satis videntur infirma esse. Praeterea equidem non satis causae video, cur dialogum hunc Platoni abiudicemus. Id quod dicit GOMPRRZ o. l. pag. 64): der e fasse de Epinomis at men e nichi Plato selbscisi, de Schein, Platon in sein, r.ecken mollen V non negat Urr. f. . GiiNTHER, Ahris derGeschichte dermathemati und de NaturWissenschanen im Alterium Hans huc de Hassischen Alteriums-Wissenschan, herausgegeben o Dr. I ANUN ΜύL R. V. AEn pag. 77 . In de Helleicht,on Philippos Opuntios niedergeschriehenen ..., eden fatis aber nur platonis che riginali de en de sp fiteren ei re produzierenden ,,Epinomis 'erscheinenciene Andeuiungen schon in Hemlic bestimmter Form.' Accuratius hoc demonstrare, et ostendere, quanta inter Leges et pinominsit consensio, longum est, nec huius loci neque necessarium videtur ita multa sunt ea quae conmunt, ut iis, quae contra afferri possunt discrepantia cf. ΗuIT LI. , vix aliquid tribuendum videatur; ad ea saltem quae de astronomia exhibet Legum liber septimus 8a sqq.; cf. R. Wo , Geschichte de Astronomie Geschichte de Wissenschanen in Deutschland Neuere Zest XVI pag. 34: men mi sehen, mi Plato im siebententuine seinerspEtesten christ, einen Geselaen , aus die Astronomi tu sprechen vommials au etwas, das unmittet bar mi de Lehre vom hoc hsten Got ausam men hiinge, orither aber gur ei noch gan irrige o

127쪽

Exληυες βαρβάρων παραλάμωσι, καλλιο τολο ει τέλος απεργαζουτα Τ). ulta igitur a barbaris acceperunt Graeci haec autem ab iis pulchrius ad extremum

His congruenter in Cratylo ' -οεῖ se dicit Soc os

βαρβάροις ἐκοὐvτες παρα τω βαρβαρι v ειλ ρααυ, et Variis locis iuxta Graecos aequo iure commemorantur ba bari: s. Craiyl. 39o A: του ομοθε v ου τε θάλ

quo ex loco perspicitur, iustam institutionem extare posse non solum inter Graecos, verum etiam inter ba baros inter quos non minus atque in Graecis suisse

stellunge hereschen, - .en mi in sagen horen das, re das sichamon isse lasse, se aber nichi somoh si die altem, in thren Ansichtenumhnocherten tinner, ala vielmeh fur die Iugendis lemen es se die Lehre de Zukunst, die .underhar, nichi lelchion doch auch nichi schwersei' sqq. , satis mihi accedere videntur quae in Epiuomide de hac re dicuntur, licet fortasse haec in maius paulum sint elata. Nec si discreparent aliquantum, multum id reserret in aliis quoque dialogis insunt, quae minus congruunt. Itaque nullam video causam, quare pinomis PLATONI sit iudicandus. Praeterea, etiam si abiudicemus, non multum hoc ad rem, cum, id quod supra dixi quae continentur Platonica esse non tacite negetur. R E quoque m. d. r. I I pag. 38 adn. 3 dicit: die platonische Epiuomis', quamquam II, I pag. 483 eum reicit.JI Antecedunt haec: ιδ γε μην rarem1Nναι - πέ- ω- Ελληνα. - τι- νασιών τὸν τῶν Ελλήνων πρὸς ἀρετὴν ε τω σχεδὸν εριστε τὸ Gπmveτὸν ἀτο χρὴ γειν τι μέσος ει si χειμωνων τε και τε θερινησωσεως, ἡ δ'ὐστενσω a m ali τὸ nρινὸν φύσις το πιν τὸ ἐκ τμων σπερμο εο, σπερσυ αλ σὰ παραδέδωκε τὸ τούτων δὲ θεῶν το κισμου κατανοημα. E quibus verbis apparet, sermonem esse de iis quae ad philosophiam qualem PLATO saltem dicat, pertinenti

128쪽

quamquam ab altera parte nec nimium dandum est

καὶ ἡ γε φιλοσορια καὶ an φιλογυμνα πία ου γάρ, οἰααt, συμφέρει τοῖς αρχουσι φρονηματα λεγαλα ἐγγίγνεσθαι civαπομ-6av ουδὲ γλιας πυρας κα κοινωvιας, νει statima φίλε in τε αλλα παυτα και ὀ ερως ἐμποιεῖν, quae Verba non SOCRATE. verum a FAUSANIA dicantur. Nec multa dicuntur a LATONE de singularum gentium, quas inter barbaro numerat, placitis philosophis, quamvis varia de his tradant posteriores, qui plena esse orientalium doctrinarum censent LA-ΤΟm opera. )Vehementius tamen premere mihi videtur LA

TONIS verba ELLERUS, ex ep. IV, 435 E , quo loco de indole hoenicum agitur et Aegyptiorum,

πάντων ἀμιος.

ει ια πιστα καὶ Mi . m. Inde autem quod in universum τὸ φιλαμιε-- harum gentium dicitur proprium esse, minime sequitur, ut omnino in iis philosophi non fuerint.

129쪽

II 3 efficiens, fieri non potuisse, ut de horum philosophia compertum quicquam habuerit LATO. δ)Ρorro difficilius saepe est indicare, quaSnam genteS dicat LATO, de barbaris nonnullis agens. Ρosteriores

Sane nonnunquam Statuere hoc conati sunt, sed incertum St, quae Vera narrent, quae commenticia. )Chaldaeorum sapientiae, summis aposterioribus laudatae laudibus, testimonia non affert LATO. )De Aegyptiis multa quidem commemorat, et Commemorat ita, ut earum rerum, de quibus dicit,

minime ignarum esse illum appareat. Sed quae narrat, ad philosophiam, quam nos quidem dicamus,

parum pertinent. Immo egg. II 657 A laudatis

von phonicischer noch vo agyptischer Philosophie geWussi haben. Cautius ZELLER . l. II I pag. Ia et adn. a). a Sic, ut exemplum afferam, Eus Ius identidem PLATONI verba ad

Hebraeos referre conatur cf. e. g. PraeP. Vang. 1. 6. 2: ... τήν που

τοῖς 'Eβραίους αἰνιττομενος, - μηδὲ παρ' ἐτέροις βαρβάροις μιλον την σιμε παρα λέξαι δεωρίμ. Vide STA B ad CraWL 383 A WI MANN o. l. passim, e g. Rin. Ο3, Ο4, os cf. Praeterea FLAV. IOSEPH. c. Apion II, 36; de re Armenio infra dictum est; cf. pag. II adn. I. 3 Gaure multe und ythen pag. 3I8.4 CL OMPERTE, Gr. D. I pag. Io, cuius Verba supra pag. Oa, adn. a laudavi.s Omnia, quae de Aegyptiis commemorat PLATO, asserre necesse non habeo. Satis copiosa inveniuntur apud ZELLERU h. d. Gr. ΙΙ I pag. 4Ia adn. a cf. praeterea GOMPERZ, r. D. I pag. Io HERMANN Gesch. u. Syst. d. lat. Phil. I. pag. 55 sqq. et ad haec annotationes pag. II 3 sqq.x sedulo de eis egit P. RUMAN, De locis Aegyptiacis in operibus Platonicis. Vratistaviae, DCCCLXIV, de quo opusculo vide SusEMIH in URSIAN, Jahreiner. III 874-I875 I. M. 344. Ceterum quae supra in textu scripsi, scripsi prudentia ductus veterisque proverbii memor in dubiis abstine. Cum ZELLE tum HERMANN inter ea,

130쪽

quae ad leges serendas pertinentia, in Aegypto in

quae de Aegypto tradat PLATO, nihil esse censent quod ad philosophiam Pertineat HERM. o. I. pag. 56: Bel philosophischen Lehren enllictis denk er Aegyptens ie.' ZR ER . l. I pag. 7: WirHic sin esauch nur technische Fertighelten und inauiche inrichiungen, nichiphilosophi sche Entdech ungen, die er an verechiedenen intenvoninne 2 rithmen eiss' q. s. iure hi opinor, si eam in his philosophiam interpretemur, quam nos hisce temporibus sin minus, haud scio an audacius haec a utroque dicta sint. Scilicet, consideratis quae de philosophiae notione supra disserui, perspicuum iam erit, philosophiam si eam tantum dicas, quam nos, multis philosophorum nomen adimendum esse, quos in antiquorum philosophorum numero nemo non referet; sin vero voci huic ea tribuitur vis, qua apud antiquos nec non apud PLATONEM est praedita, multa pertinere ad eam, quae nos hodie philosophiam non ducamus. Haec si memoria tenentur, non facile negatur, in iis quae de Aegypto apud PLATONEM leguntur, inveniri quaedam, quae ad philosophiam, quam is inter-Pretatur, Proxime accedant. Scilicet, ut exemplum afferam Phaedr. 74 C sqq. de Aegyptiaco heut inventio tribuitur numeri, computandi artis,geometriae, astronomiae, aliorum: ἀτω τὸ Θειοὶ δὲ πρῶτον ἀριθιών τε κα

si minus ipsius philosophiae pars sint, at saltem cum philosophia ex P TONIS sententia artissime coniunctas esse, variis locis apparet. Cf. CANTOR, Voriesunge liber eschichte dermathematili. Erater Band. VIII. Griechen. Io. apitet Platon et imprimis G RODIER, Les,athεmatique et Ia Dialectique dans e systhme de Platon Archiv. f. Gesch. d. Philosophie XV, 4. Ima. M. 479 sqq. e. g. pag. 4M: De oute les sciences,les mathεmatique soni, our Platon celles qui se approchent te plus dela dialectique.'' In aprico est, non agi de vulgari illa geometria et arithmetica ἀμιμνεσιῶ, η τῶν πολλῶν, λογιστική καὶ ροτνητικὴ ἡ κα- τεκτονι re καὶ rare ἐμ πορικήν, a qua ba φιλοσ-ύντων ἀνιεμητική Phileb. 6 D), κα- φιλοσοφίαν γεωμετρία τε καὶ λογισι ἡ καταμε τωμενοι plane sunt diversa Phileb. 56 E); cf. RODIE .l.I. pag. 48 . PLUTARCHUS Quaest conviV. VIII a effatum commemorat PLATONIs θεὸς ἀεὶ γεωμετρεῖ CL CANTORO. l. ag. 7I, adn. I, I MANN o. l. agg. 43,3 ,389 . In ipsius Theaet. 173 E de vere philosophi δι-οι haec dicuntur: ἡ δὲ διήνσια, ταοτα πάντα πη--νη σμικρ καὶ Οὐδέν, μιμήσασα πανταχλωρεται armis Πίνδαρον τε - μένερθε κώ - πέπεδα γεωμετρο οσα, οὐρανο τε περ ἀστρονο-μοοσα, καὶ - σαν πάντη φύσιν ἐρευνωμένη τῶν 'εντων ἐκ σπου taos, aliis ἐγγος οὐδὸν αὐτὸν συγ--σα. ec non hic laudanda sunt ZELLERI verba Ph. d. r. II I pag. 5s): Hatte sic Plato schon in de Wissenschast- lichen antellun seiner et hysi dem Pythagorelamus au eine hedenkliche eis genitheri, o triti in de Ges et gen die Mathemati hvoliend gant an die Stelle de Philosophie;' in aliis quoque dialogis mathematicae artes et dialectica confundi sere videntur inter se:

라틴어 텍스트