장음표시 사용
101쪽
Servi erant 129. Quum servi estent res mancipL
dominio Quiritario , Ulpian. Fragm. tit. I. f. I 5. adeoque domino eadem Jura in servos competerent , quae ei competebant . in res alias dominio suo subjectas. Iur domini g. 13o. Itaque I. domino erat 'jus Vita, ac necis in servos s. r. r. I. i I. f. h. t. II. Servi erant in commercio, adeo ut vendi, donari, legari quocumque titulo in alios transferri possent.
III. Servi nihil habebant proprii , sed quidquid adquirebant quocumque modo , adquirebant domino . Vid. infra lib. 2.
Ius vitae , & I r. Se J cuum hoc ius vitae ' necisDems P ut paullatim in barbaram saeviendi licentiam ..i 'p' ' degeneraret Senec. de ira lib. 3. cap.
de cle . cap. 38. Plin. His nat. lib. 9. cap. 2ῆ. & expedire tamen videretur Reip. ne quis re sua male uratur 6. 2. in s.f. t. iure NOVO
id ius ademtum est dominis Deportatione, vel ultimo supplicio ex lege Cornelia adficiendis redue, si suum , ac si servum alienum occiderint , ' 3. a. inst. h. t. nisi iusta occidendi caussa subfuerit, veluti si dominus servum sibi insidiantem, vel in adulterio deprehensum occiderit I. 33. 3. 3: Ρ- de reg. r. i. 96. U. de Vo. junct. a. inst. de les. Agu I. L. 24. pr. ad L. Iul. de σ-dult. R i
' Quin quamuli rus ex stipandi . dominis ademtum non si L. un. C. de emend. se . extra ordinem laimen succurritur servis , iniuriam intolerabi-- lem passis a domino. . Exemplum elocans exstat in .a I. a. ius. b.rc La. f eod. .
102쪽
De his Qui ni mei Men. Iur. 6 I f. Ma. Et hoc iure utuntur iis locis τὸ ἡ .., 'tibi superstini homines proprii , nisi quod
passim haec dominica potestas veterum Germanorum formam iurisdictionis, quam Patrimonialem vocant, induit, vi cujus& animadvertere licet in homines proprios facinorosos, sed non nisii caussa cognita , uri diximus in dissertatione singulari de Origine, atque Indole iuri iectionis
Patrimonialis . Cons. quoque Elem. Ilii
German. lib. I. tit. I. h. 39.
IUS NEAPOLITANUM DE INGEN vis, SERVIs , AC LIBER
I T recte oratio procedat, e re mi-Ius Ne poV hi videtur, I. Personarum discri-litanum
mina , prout apud nos probantur, propo nere, II. Tempus definire, quo Servitutes RomRnorum cessarunt, III. Quaenam Mamnumissiones obtinuerint post Imperii Rom. ruinam, IU. An hodie in Regno Neap. Servi exsistant ψ ac quae Iura serventur, si servorum habenda sit ratio. Exinde veniam ad Leges , quae de Servis Fugitivis exstant, imo & de Adscriptitiis. Ac de his omnibus singulatim. IL Hominum divisio, quae nostris legibus consona videtur , quaeque ad privati Juris eapita quaedam explicanda pertinet , haec est, ut alii Ingenui sint , alii Servi . Ingenui vulgo liberi homines appellantur, eorumq- alii Laiei, alii Clerici sunt. LiberoruΩὶ au'
103쪽
εa Elem. Iur. Lib. I. Tit. VUL tem alii sui iuris homines dicuntur, alii alieni, quod hi Patriae Potestati subsunt,
illi vero nullius Iuri . Contra vero Servi nunc nominantur , qui vel liberi sunt, operasque suas locant mercedis causa, vel qui ejus sunt conditionis , cujus olim apud Romanos Servi , ac Mancipia ; Quo proprie spectat Servorum notio, qui alieni quoque Iuris homines appellantur. Me tamen non fugit, a quibusdam eximi ex hominum nostrorum divisione servos. Verum horum sententiam infirmat mentio Servorum Adsci iptitiorum , & Fugitivorum in Legibus Neapolitanis . Ad rem igitur
nunc tene Liberorum laicorum, ac Servorum Iura ; de Clericis enim , eorumque Immunitatibus dissertabo in De Jurindι-Hιone . . . Uerum Adnotatione isthac tantum accipito ea, quae ad Servos spectant.
III. Ac primum Servos illos huc spectare ne putes , qui operas suas locant, ut post,cus usque mensis finem pactam mercedem excipiant ; Nam hi & liberi homines sunt , atque si velint , poterunt
pro arbitrio suo se se a Iure eius , cuius Imperio sortasse per certum tempus parue runt, abdicare. Igitur eorum haberi hic tantum debet ratio , qui illorum conditionem exhibent , qui dominis ita sub sunt , ut nis liberi fiant , debent eisdem subesse, ac pro iure suo , R alibi se conserant , vindicari a dominis valent. IV. Olim qui ab hostibus capti, atque ex Ancillis nascebantur, potissimum servi dicebantur. Horum tam ingens in Familiis omanorum fuit numerus , ut nihil
104쪽
supra. Adi Popnaam , & Pignorium, qui doctissime hac de re disputarunt. Atqui
deinceps deficere coeperunt adeo, ut ServituteS Penitus extinctas velint. Id factum nonnulli existimant tres ob causas I. ob Imperii Romani excidium . II. ob novos Barbarorum mores . III. ob Pontificum hac in re suasiones. Prima causa ex ipsa Historia Romana satis certa est. Nae cui-Vis compertum est , mores pro diversis
Imperii Romani vicibus passim variasse ,
- ac praesertim paulatim defuescere coepisse apud exteras gentes , quae de Servis ramdiu Romani caverant. Alteram causam probat nova Barbararum gentium Politia, quae ubi per Europam grassari cτperunt, ac potissimum per Italiam, cujus pars est Regnum Neapolitanum , novam SerVO-rum speciein attulerunt , ut sibi indulgerent , servitutesque suo regimini , ac novat Feudorum Institutioni accomodarent. Inde adscriptit torum servitutes ortum sum
serunt , de quibus paulo insta . Tertiam praeclare demonstrat Cl. Thomassinus δε- teris, Ecclesiae Disciplinae Parte II.
Lib. I. cap. 74. Sane Patrum Ecclesiae, ae
Pontificum mens fuit essicere , ut servi
non oninino alienam conditionem praeser re cogerentur ab illa, quae ceterorum hominum , quibuscum pares natura sunt, propria est . Hinc colligere est causam, cur servitutum usque ad tempora De cretalium sit mentio in Monumentis Ecclesiasticis , post ea tempora verbum nullum de iis occurrat . Immo aperte
Gregorius IX. hi epistola ad Episcopum
105쪽
64 Elem. Iur. Lib. I. Tit. VIII.
Neapolitanum , & Clemens IU. anno I 266. ad Belam Hungariae Regem discrimen inter liberos , &. servos nihil valore sta
U. Atqui per haec tempora servos manu' l. mitti moris quoque suit, dumst. servitutes perdurarunt. Neque alias adhibitas manumissiones compertum habeo prieter illas, quas Romani instituerunt . Tametsi progentium idiomate, ac morum diversitate
varium nomen , Variosque ritus veteres
manumittendi modi acceperunt. Sic in Lege Salica occurrunt Liberti Chartularii , quos ita nominatos volunt a Charta, seu Breviculo Principis, quo donabantur , qui ad libertatem veniebant. Quem manumit
tendi modum quis non videt spectare illum Romanorum per Epistolam dictum Item habentur Liberti Ecclesiarum apud Historicos . Atque hi profecto fuerunt, qui e servitute ad Libertatem in Ecclefiis
evocabantur , ut fortasse ordini ecclesiastico se adscriberent. Videsis Thomasinum. VI. Ne deducas tamen ex his, nullos. ho die superesse servos ; quamvis enim cessavit mos captivos habendi servos , quod admittantur hi vel pro victoribus armaaapere , vel iisdem'detur denus ad lares suos redire , tamen valet potissimum apud nos id, quod docuit Bartholus ad i. 24. de Captivis, qui servorum conditioni subjiciendos ait, qui Christianam Religionem nequaquam profitentur, eique armis adversari conantur , quales sunt Turcae .
Prosecto hi fi cujuscum rue ditioni subjiciantur, id juris patiantur oportet, quod Pati
106쪽
e ter Uorum numero erant. Quinimmo si manumittantur, Jura Patronatus non Va-
uel e cum milia , vel saltem parum d
VII. Ergo tenes hominum pro Iure Neap d so uim , servorum, ac sem u
h:- μ' 'iam historiam, eorumque
nomen, quibulcum tamquam cum mancipiis hodie agi permissum est. Nunc reliquum est intens proditae sint de Servis a I eois-
laxoribus Neapolitanis, exponan, giz
movam. tamen conditionem sortitie enriori Feudorum Institutione
opus igitur' est , ut quid Legibus nostris
Fus casta generaliter omnibus prohibemus,
107쪽
66 Elem. Iur. Lib. I. Tit. VIII. Ui , quod quicumque modo aliquo fervum a liquem , vel ancillam fugitivam capere, vel quomodolibet detinere praesumserit , ipse curn omnibus bonis Dis poeni Curiae subjacebit, Baiulis, nisi Magnae Curiae nosrae transnέberint , eamdem poenam laturis . Itaque
I. Vetat Gulielmus , Servos , Ancillasque fugitivos recipi , ΙΙ. captos quamcitis lime reddi Dominis jubet , vel si hi ignorentur, Baiulis locorum, ut ab iisdem ad M. C. transmittantur , ac demum statuit cum omnibus bonis suis Curiae subjacere cum Servos, Ancillasque capientes , tum Bajulos, si umquam qua incitissime eosdem ad M. C. non transmittant. Quid sanctius poterat caveri , si vel temporum illorum
Indoles animadvertatur, vel hac de re Le gislatorum Romanorum placita conferan tur , non video . Certe ea tempestate pri Vatae , ac publicae res ita erant compara
tae , ut facile esset alteri alterum non sine injuria laedere. Hinc ne prae ceteriS servorum fuga aliis utilitati estet, ac Dominis damnosa , aptissime in eum modum servos sugitivos mercere Gulielino Visum . Nam data Bajulis facultate eos primum retinendi , tum vera ad M. C. transmittendi, si Domini ignorarentur, effecit, ut Batulorum , ac M. C. Iurisdictio in re tanta praevaleret , quod tunc temporis in Provinciis Bajulorum, in hac urbe M. C. Jurisdictio potissimum valebat. Idem diu antea a Romanis Legislatoribus probatum puta . Sic I. I. D. de F itivis Vlpianus ait, is qui fugitiυum celaυit , fur es , & t. q. eodem Tit. haec habet Paulus: Iimeuarchae,
108쪽
. - Ο ς μ. Sμε vel Atieu. Dr. ε' M atationaras jumtivos deprehensos recte in M. ' M ratus municipatii et incium Praesitis Provinciae , Vel Proco suo comprehensos fugιtivos recte transmis-. Qque diversa ab his statuuntur plu-ibus 9 legis a. eodem. Igitur certum habes, Romanos tuoque sancivisse , ut furti reus euet, qui iugitivum celaret, ac Maui stra-
a Gulielmo. Etentin Gulielmus Jussit, bo- .
bet Petrum de Uineis tueri, dabo tibImanus si coniicies id fortasse a Petro fa-
cienti tItulo agit, ea , quae de Mancipiisugitivis statuit Fridericus , potius perti-E a nere
109쪽
.8 ' Elem. Iur. Lib. I. Tit. VIII. , Dere quae Confitcilio Regia per bestilos ad U. Curiam nostram debere transmitti consi- ruit , nec quid de eis feri debebat , saluit,
per annum praecipimus dominortim commodis referυari, ut jι injra annum is , qui se lo-gitimis documentis dominum probare potue-
τις , σppareas, supradicta mancipia ei resitui debere cenjemus , salvo jura , quod ex
obtenta veteri conquet timve pertude curiae no-
srae debetur , alias s domini non πρareant, privitis nos ris utilitatiltis aggregentur. Hac Friderici Constitutione nemo non videt, Constitutioni Gulielmi derogatum in ea parte, qua de Servis per Bajulos ad M.C. transmittendis cavetur. Nam vult sapientissimus Imperator, Bajulos retinere apud se debere per annum Mancipia sugitiva , ut ei, qui probaverit se esse dominum , reddan rur, post annum vero in fiscum redigi. Uerum quid sibi idem vult verbis illis Satao
ure , quod ex obtenta veteri consuetudine
perinde curiae nosrae debetur P Afflictus ad eamdem Constitutionem scribit , ibi notari quidquid a Domino erat pendendum alimentorum gratia servo sugitivo praestitorunt. Sed imihi haec Afflicti interpretatio 'non persuadet, aliorumque etiam, qui AD flictum hac in re sunt secuti. Quid enim opus erat, id decernerei quandoquidem naturalis ratio id serebat, ut a Domino Bajulis alimenta redderentur fugitivis servis praestita. Hinc . verisimilius mihi sit, Fridericum ibi cavere maluisse , ut aliquid praeter alimenta fisco Pend etur , cujus gratia servum haberet D m. ruis fortasse alias non habiturus . Ecquidnana prendi debuisse a Dominis Sex Vorum
110쪽
vorum fugitivorum aetate Friderici in tan ta antiquitate dissicile est noscere.
X. Nunc de Servis Adscriptitiise Eorum mentio est in Libro Iir. C sit utianum Tit. hh- riderisus Vetat , posse sine
consensu Dominorum servos Adsi itios ad sacros Ordines admitti . At quinam fuere adserrpinii servi , quos memorat ibi- 'dem Fridericus 8 Certe eos intelligit Imp. quos olim aptid Romanos Ad cristitios. Originarios , Colonos, &'Agricolas nominatos accepimus . Atque horum origo duplex fuit. Nam adscriptitu vel fiebant. qui se sponte pretri alicu1us excipiendi causa culturae astro-m add3cel ant, vel ea lege libertatem quamdam essent adsecuti , ut dum viverent. agris colendis operam darent. Qui huic conditioni subjiciebantur , habebantur ut fundorum parres , ac venditis flandis
Iidem venditrone eorumdem comprehen
debantur, filiique etiam , si quos habe- Pi ς adstr ptitit, Agricollar, Coloni dicti , & quandoque Oruinarii, si nempe ex Adscriptitiis nati essent . Consule
omnino Titum pomam De operis Servorum pag. I 34. Cujacium in Parat. ad Tit. D. De Deras Libertorum , Salmasium De do I raram & Interpretes Iuris ad i. Od. de Agricol. Cens. Quoniam xero sequior aetas ab hoc instituto nequaquam abhorruit , factum ut a Regibus. qui post Imperii Romani ruinam regnarunt, leges nonnullae proditae sint de Sereis Adscriptitiis , qui postmodum MilaniquBue nuncupati. Nam posteriores Principes vel permiserunt homines liberos