장음표시 사용
111쪽
o Elem Iur. Lib. I. Tit. VIII. posse glebae addici , vel haud alienum purarunt , pro arbitrio suo homines liberos aliis had lege donare , ut suis iundis colendis integro cujusque vitae spatio Vaca .rent . Sic in Charta Alphon si R. Castelne scriptum est Dono iobis quindecim P ιIIanos in perpetuum habendos , o irrevocabiliter possiden s . Si vacat, vide hac de re plura apud Du-Cangium in Glo lario Med. A. Doni. Lat. ac Struvium in Hui. Juris Feud. Sed ut ad rem , de qua agimus , Veniam , ignores heic nolo , Friderici aetate, uti in ceteris Regnis, in Regno Neap. Servos Adscriptitios haud defuisse, quorum
peculiaris ferme mos fuit, se ecclesasticis ori imbus adscribere, ut servitutem effugerent non sne Dominorum incommodo. Quare necesse fuit Friderico legem condere, ut sire consensu dominorum nequaquam liceret Episcopis sacros ordines huiuimodi hominibus conferre quamvis id diu statuerat ob eamdem caussam Imp. Ivitinianus . Sed hodie. in Regno Neapolitano non alii sunt Servi adscripti tu , mn qui ea lege manumissi, ut agros perpetuo colant , Etenim sublata ab eodem Fridericosuit quibusvis facultas , ac praesertum Ι eum datariis liberos homines emendi hac conditione , ut agros perpetuo colerent. Famem
salsos non putaverim eos, qui docent, Ad scriptitiis trui posse , quibus ex privilegi Regis Fuiusmocii servos habere concedatur,
Id quod haud inepte deduci aio ex alia Ι'rl- derici Constit. quia frequenter, ubi ita ab
eodem sancitum est : etenim quia jumus Domini persinarum absque nostra serenitar s
112쪽
De Patria Potesate . . 72 a sensu persenas servitiis perpetuis, aut e-Astionibtis obligari notamias. Atque his de Libertinis , ac de Servis fidem meam li
Non solum servi, de quibus ha- Alieni iuris ctenus , alieno iuri subjecti styx ri msunt, verum etiam filiifamilias L. 4. F. -- his qui fui , quia subsunt patriae potesarit f. ia8. I de qua hoc ti ut
f, I 34. Quamvis vero haec potestas in se Patria potest iuris gentium L a. f. Zejώs o jur. quod' p 0pri ad formam tamen groprium est NS c V,um minui ι Romanorum. Nulli enim alii sunt bomi- nes , qui tali in liberos potestate utantur, quali utebantur Romani.' f. a. ἡπs. h. r.
raue. Nimirum filii familias ierant qui- literi dem ingenui , erant cives , sed non γ' -- tresfamilias: & hinc personae quidem erant, Vsea rationὰ aliorum ingenuorum , & civium quo ipso a servis differunt λ non ratione patris, cujus respectu res maneipi, 'aeque ac servi , habebantur.
113쪽
Dd. - - e. I. pae. 14s. Quae omnia non in per nas , sed in res cadunt.
Adeoque I 36. Itaque nihil aliud est patria po'ε testas , quam Aminmm Quirit arium, quod h uri 'φ' patri competit' in liberos . Ill. Bynkersh.sbid. Idem ius I 37. Ac proinde patri non matri Jpatri in li-eaὰem iura competebant in liberos , quae 'beros , ac domino in res dominio suo subiectas
res & ser Ve in uOS cuiaue servos . . ψώs. ' Q.uin quibusdam durior erat patria potestas. quam dominica, inluti euod ter venumdari possent Iiberi , di bis manumissi reeiderent ἰn patriam potestatem seq. Cons. Gm Noodi Probabit. lib.a.
Ex quo principiq fluit prono al-
statis. VeO Io patri Romano competiisse jus vitae , & necis in liberos L de lib. p Ithum. Dionys. Halicarnass. ib. a. p. O5. 'II. Eiamdem potuisse filium venumdare, & reo quidem , ex Romuli instituto , ita ut his venditus , & toties manumissus semper recideret in .patriam potetiatem, itinonni si tertium inanumissus sui iurdi evaderet. Idem a. p. 9 . III. Potuit se filium a patre noxae dari A aeque ac filiam, i nec obstitisse ob imminens pudicitiari periculum 6. 7. inst. de misi. aes. IV. Quidqui Ladquirerent liberi, patri fuisse acquisitum.. Vid. infra Lib. 2. tit. 9. V. Non s olum filios, filiasque familias in patris , sed,&nepotes neptesque pronepotes proneptesque ex filiis in potestate avi. , vel Proa vi paterni suis . f. 3. ιnii. h. L.
Non qu s promiscue roget occidere Iiberos, innocentes , sed quod in liberoe ei liceret animadvertere , tamquam jώdici domesses , uti vocat Sen. t. ' Cοα-
114쪽
Controv. lib. 2. eon. 3. tanquam domestico Dragistratur, Sen. de senes. Lb. 3. cap. a. tanquam eensori filii , Sueton. Claud. cap. 16. Exempla iudiciorum humD modi collegimus in auri . Rom. h. r. l. s.f. I 39. Haec e dominio fluunt f. 37. Alii effe-Quia vero filii ratione patris sunt QRρ ic ι, id est , res , non personae f r33OConsequens est, VI. ut pater, & filius in negotiis privatis ' habeantur pro una per' sona L. tili. C. de impub. ρο al. fuls..VII. Ut nulla inter eos sit actio L. 4. ff. de iu- . . VIII. nulla obligatio β. 6. . t. de iis x L sipui. IX. Ut pater possit liberis tuto res dare q. 3. . t. de itites. R X. iisdem . Pupillariter substituere pr. insit. de pupili. Iiij. XI. Ut liberi nihil manni momentii ne patris consensu agere, G. neque nu
ptias facere pr. inst. de nupt. neque mutuam .ccipere pecuniam possim ; quae omnia ex
hoc principio fluere , infra suis locis de
monstrabimus. v Non inmegotiis publicis. Nam quum filius D-
milias tantum ratione patris sit απgo σωπος stran. υ
persona , alias vero di ingenuitate , A civitatis iure gaudeat f. et 3 . in muneribus publicis pro patre familias habebatur I. q. ε. de his . qui fui mel al. jur Quin si magistratum gereret filius familias , patria iura cum filii porestate collata , interquiescere paullulum , S. connivere videbantur, uti ait Gell. Lib. 2. cap. 2. Huc etiam referendae l. 13. s. ct I. 14. g. ad SC. Treb. quas egregie illu-lirat Vir. ill. Bynkershoela lib. I. Obserυar. cap. IS.
s. ' . . 14o. Sed hoc ius paullatim imminu Ius vitae, &tum est. Nam Ι. non amplius ius vitae, & necis paren- necis competit parentibus , sed facultas ribus/denis modice castigandi l. 3. C. de patr. pol. I. un. - ' C. de
115쪽
74 Elem. Ium Lib. I. rit. QC. de his qu; par. vel lib. occid. & in atro. cioribus deliciis magistratui praescribendi .
sententiam l. 3. C. de patri pol. quamviS hoc jure hodie vix utamur. An hodio 1 t. Dein ἡe II. iure novo non licet numdare si parentibus vendere liberos , nisi urgente heros extrema egestate sanguinolentos I. r. C. de patr. qui fl. diser. id est , e matre adhuc rubentes B. Huber Digreg. l. a. t. I. .am vis & hoc vix hodie frequentetur Adquaestus f. i a. Porro III. & jus adquirendi per per lib*ros liberos haud parum restrictum est distin- 4ις RV ctione variorum peculiorum , de quibu4 infra lib. 2. tit. 9.Liberi noxae 3.14; . Denique I U. R noxae dationem fi- dari neqvς' liorum, filiarumque familias sublatam con μ' ' . stat . . ins. de noxal. adi. Reliqua iura plerisque locis adhuc obtinent, praeterquam quod ea potestas , quia sere nuptiis liberorum folvitur, in nepotes vix competit f. t 99. Modi ad- 144. Ceterum quemadmodum parum quirendi P 'clim dominica , & patria potestas f 3.
seqq.) aut nascuntur, aut funt. Nascuntarex justis nuptiis , modo tempore procreen tur l. 6. F. de his, qui fui vel ac jur. l. I a. f. de flat. hom. t. 9. C. de nupt. l.ῖ. 3. ρ u. defuis , oe leo her. Fiunt vel per i itimatio nem , vel per adoptionem pr. inst. h. t. f. I 3. in lit. de nupt. yr. Insit. de adopt. Hinc de Nuptiis , & Legitimatione titulo Io. δε, Adoptione tit. II..agitur. Jus Neapo- I. Praeter servos alieni quoque Juris iuδη- apud nos dicuntur , qui sub Potestate Pa'
116쪽
De Patria Potes te Ierum sunt, vel sint legitimi & naturales, vel sint legitimati , vel snt adoptivi. An
non eo nunc gaudent Iure Parentes , quo olim apud Romanos fruebantur , qui pla ne peculiare ius favore Patriae potestatis Condiderunt. Quare rem pro instituto nostro tractemus in hunc modum , ut quae capita nostri juris sunt Romano contraria, Pro eo ac visum Heineccio proponere, moX
II. Ait I. Heineccius, potuisse olim Romanos Parentes impune filios suos pccidere , tum vero iisdem tale ius ademtum addit. Hoc jus nos sequimur. Nam patribus apud nos nequaquam tribuitur filios occidere ;Id plane si ex qua vis causa laciunt , hOmicidae habentur. Neque discrimen ullum neri puta inter sanguinolentos , infantes, ac maJOrennes, prodigiosos , monstrosos , ac sanos partus ; nihil enim valet hodie institutum illud Romuli , quo vetuit primum , ne quis ullum foetum triennio minorem necaret , nisi si quis infans nauti-
Ius , aut prodigiosus statim in ipso partu editus suisset. Adi Noodi in Icilio Paulo , Se
Corn. Van-Bynhershoeli in De Jtire incidend. Liberos. Igitur Patribus tantum conceditur,. Porie aliquando verberibus , ubi est necesse, filios afficere, sive snt naturales,atque in potestate, sive sint adopisvi; sin autem Patres graviori poena eosdem dignos putent, debent Iudici tradere , ut scilicet gravior poena perditi consilii filiis infligatur ab eo, cui gladii potestas est . Plura ad hanc rem
117쪽
tamen , qui docent, a patre posse neci tradi filiam , si in adulterio suerit ab eodem deprehensa. Vertim ut id recte fiat, quin
que vulgo a Doctoribus requiruntur, I: ut filiam adulteram cum adultero concum
bentem occidat , II. ut filia in notestate sit, HL ut neci tradatur vel in domo patris, vel in illa generi, IV. ut nupta sit, V. ut nullo interjecto temporis spatio oc cidat filiam in adulterio deprehensam . Haec capita fuse probant Doctores nostri.
Atqui horum nulla mihi videtur est vis in sola muliere Neapolitana I siqui deni ex consuetudine sed is mulier De Fili amilia, Nhbente Nuptiis a Filia famia. initis patria potestas solvitur', de qua ad
Tit. Quib. Modis Patria . . . . . . Sed mi hi heic temperare nequeo, quin conferam& illud , quod non paucis probatum eit. 3nempe patri impune etiam esse filium oc didere , si umquam filius violentas manus honestissimo patri injiciat, dum ab eodem justa ex caussa fuste verberetur . Vide-sis julium Clarum in Quaes. LV. Ceterum quae dicta sunt de Iure vetante patribus filios suos necare , eadem intelligito de iis , qui velint turbata omni natume humanitate filios exponere. Sane hi sive egestate premantur, sive ea sint mente , ut a se natos alere audacter nolin , nequeunt . filios suos exponere . Quamobrem recte provisuiu a jo a Romanis , atque a maioribus nostris , ut infantum expositioni ex qua vis caussa locus minime daretur. Nam Romani primum Rep. florente cavere ,
ut in rurbe sumtibus publicis pueri , puel
118쪽
De Patria Potestate. 77laeo ab egenis parentibus nati alerentur iunde Columnae iactariae nomen, de qua consu Ie Gmvium in Thes Antiq. Rom. II. tum vero eumdem morem vigente Imperio servari
in Italiae oppidis sanciverunt. Quod quidam a Cocceio Nerva Augusto factuin maint,
quos , ut ita arbitrarentur , revera movit
locus Sexti Aurelii Uictoris', qui sic habetu: Puellas , puerosque natos parentibus
egetiosis fumtu publico per Italiae Oppida alis Nerva ) just. Sed Cl. Lud. Ant. Mura. rorius id primum a Traiano expeditum
mavult e L columna aerea 1Orte fortuna in
Territorio Placentino anno I 747. ei sis , quam idem doctissime illustravit . Adi, si cupido est, eumdem in opusculo Italico idiomate edito , cui titulus : Deli' In igno Taυola di Broneto Detino te a . Fanesul ia , e Fancitille Alimenta0 di Traiano Au, A Zo neu' Italia'. 9 Exinde nati Alimentarii , quorum frequentissima mentio est in antiquis cippis . Idem Institutum ex pietatemmatorum nostrorum apud nos stat , etenim ne inlautum expositioni locus datur, sistent jamdiu sanguinolenti perforamen in Templum D. Mariae Adnuntia-xae induci, ut ibidem nutriantur, aut den tur iis, qui sibi eorum educandorum caussam ex pietate suscipiant. Quinimmo haud diu ex Regia munificentia,ac providentia Caroli Regis, ac Mariae Amaliae eius Coniugis spectatissimae No comium fundatum est , ut omnino prae ceteris infantum expositioni obviam iretur. Atque heic equidem haud inficior, rei tantae caussam Tra-jdΠΟ- exempliun veterum Christia-
119쪽
78 Elem. Iur. Lib. I. Tit. IX. norum, quorum maxima cura fuit, egenos suis sumtibus alere , atque ex quotidianis portulis, quibus ipsimet alebantur, nece caria alimenta iisdem praestare. Id certe, ubi Traiano innotuit , etiamsi Christianae Re Iigioni pro more Gentilium Imperatorum adversaretur , & laudavit , & probavit adeo, ut effecerit, ut ubique in Italia idem institutum servaretur. Hinc cui mirum ,
si nostri maiores , quibus Pietas semper Prauulsit, idem sint prosecuti III. Traditur II. ab Heineccio, licitum fuisse olim apud Romanos Patribus filioster Vendere , ac noxae dare , licet id postea emendatum subdit , ac tantum ex a. a. Cod. de Patr. qui fit. dis . concedi Pa-eribus refert in extrema egestate sanguino-Ientos vendere. Huic iuri adhaerent nostri Doctores , quorum nomina suis recitat Philippus Palchalis in De Virib. Patri P ges. P. I. Immo i sanguinolentos intelliingunt non solum filios recens natos , sed etiam maiorennes . Quamobrem ex epta hac una causa non solum pater nequit filios vendere , sed etiam debet eos alere . opportunum igitur heic esto, nonnulla de Alimentis a patre praestandis,addere.
IU. Nihil tam deberi volunt. ipsa rati ne di e Iuris interpretes omnes, quam alimenta liberis, cum Jure naturali omnino
cogantur patres exose natos alere, ne pereant. Alimentorum autem appellatione
eibatia , vestiarium , , habitatio conti
120쪽
. De Patris Potestate. 7'nentur , quia sine his ali corpus non potest l. 6 de Alim. Legat. Sed praeter haec alimenta praestandas a Patribus expensas Omnes filiis in causam studiorum receptissima est Doctorum opinio apud nostrum
Philippum Paschalem in de Virib. Patri
Poteu. II. q. Nam oportet, Patrem rudem
filii animum primis saltem litteris expolire , imo & pro ingenii indole , quam filius praefert , bonarum artium, ac scien
diarum notitia exornare . NOlim tamen
teneas, justos filios tantum alendos elle, cum injustos etiam ex damnato coitu na tos alere pater debeat ex aequitate canos nica , uti in cap. cum haberet, De eo qui duxit in matrimonium . Neque obstat sanctio illa Iustiniani in Νου. LXXXIX. qua negantur injustis filiis alimenta ;quandoquidem ab ea lege posteriorum gen tium jura abhorruerunt , quippe quae ae quitatem canonicam amplecti maluerunt
negleeto Jure Justinianeo sane quidem in humano , uti inter Nostrates docet de Franchis Deois DCXLV. V. Quae cum ita sint , huc percommo de cadit breviter dissertare de Alimentorum quantitate praestanda . Atque hic Ius Romanum , quod obtinet in Regni hujus
provinciis a Iure consuetudinario , uti di citur , distinguatur . Sane pro eo ac RO 'manis vi sum in I. s. De Agnoscendis Atendis Liberix serWatur in hoc Regno, ut alimenta ex Iudicum officio decernan tur, quorum est pro dignitate , numero, personarum , ac bonorum copia alimenta de lignare . Id tamen omne ab eorumdem arbio
