장음표시 사용
231쪽
loquitur, ut vulgo allegatur & supra posui,
κsi ,κροδε κώ αναμυ. 6cc. Id est , Et sciamta,&c. Deinde quae litur, an si filius sciat resseas aduentitias a patre vendi, eius scientia er noceat , ut praescriptioni ordinariae locvast, qua se emtor tueatur Et recte Fulgo si us non nocere ait, solaque rricennali praescriptione rum repelli : quia lex voluit, omnino filiis silccurrere , qui quamuis sciant alienari reS suas a patre, tamen non possunt vel nociaudent patris factum impognare. Quare nec Auth. mala mei. C. de lan . temp. prascr. Obstat quae malam fidem aut horis statuit nocere Em tori bonae fidei, quoad praescriptioncm ordinariam , non autem tricennalem istam , siue
dicitur,nihil eis profutumira, quod accepefinis qui sciant ex lege, si tale quid gesserint perinde
habendum,ac si nihil actum esset. Nam i espcidendum est, scire illos dici vel ex praesumtione quadam vel quia certe scire debent Idem enim est aliquid scire.& scire debere , praesertim cum de iuris & legum ignorantia loquimur , quae nemini prodelle selet, sed nocere. M sacratissma, C.de legib.l regula. γ possem. D. de turignor. Facti vcro ignorantia , de qua nunc loquimur , excusat illa quidem regularia, ter .lgenero. D de hM qui not infam. Sed in hoc proposito nostro, constitutiones etiam igno Tantiam emtoris, qui forte res esse aduentitias
nesciuit, quasi nimis supinam atque punIunt,
232쪽
a. e guth. intelligas, ut vulgus; generaliter de indistincte; sive ut Pinellus S alii verius inter.
pretantur, &ipsa verba uth. demori strant; eo casu locunt habere, quando rei dominus ignorat alienationem. excipi enim haec caussa aduentiliorum iure debet, ob supra scriptas rationes ; & quia insbio iure scin per generI per speciem derogetur. Tertio quaeritur, quid si
bona fide pater eas res alien et ZSed hoc vix ad cidere potest, ut non habeat malam fidem pater ; qui res modo nouerit aduentitias filii e Gse. nec error iuris . si forte putet licere sibi a
lienare, eum excusiat, aut emtorem releuas.
Sed quantumuis errore iuris vel facti aliquo, puta quod aduentitias esse non putauerit, ductus sit ad alienandum; usucapio tamen emtori minime procedet , vel ordinaria praescriptio, idque propter gen cratia constitution univerba;&rationem fauoris filioru, quae perpetuo hic militat; quamuis aliae forte cessarent; uvrecte idem Pinellus docet , mcnto si noutex. 83.D.de hered.inst. cum h Quarto quae- ,
Titur, an poli quam filius liberatus tuerit patria potestate , ordinaria praescriptio ei currat nec expectanda sit tricennalisὶ Miror hoc qu ti ab
Interpretibus nostris, S pletumq; contra ver ba Iuttiniani constitutioncina decidi, eaq; ratione,quod inde aemu sit incipere aduersus alique praestri plinis tempora, ex quo primu ce pit poste agere, S pr scriptioni occurrere. Nec obstat i .in D. C. de bo. qua lib. Fateor enim illam loqui de praucriptione ordinaria, atq; hoc O v
233쪽
DE BON. MATER N. &c. sancire , ut ea currere incipiat liberis simul aepotestate parentu liberati tuerint. Sed hoc ita Leo & Anthemius constituerun quo minus aucteri iure recederet. At Iustin. aperto sibi ampliandum sauorem liberorum existimauit, ut etiam puberib.factis & nexu illo potestatis absolutis non alia cedere inciperet , quam trigin
ρη- ε .τχρόνον aut e , id est, tempus paulo an in te nominauerat, nimirum triginta annorum.
Qua in re imitatus videtur Impp. Honorii &Theodosii constitutione, ad impuberes quod attinet. nam cum triginta annorum prς scriptione omnes actiones, quae minori tempore notollerentur, submouere illi sancirent, exceperunt nominatim aetatem pupillare, in qua ceias aret etiam ista maescriptio; quamuis sub tutoris defensionec Iistat. Sed cu ad eos annos, inquiunt peruenerint . qui ad solicitudine pertinent curatoris, necessario eis similiter ut aliis. annorum triginta interulla seruanda sinta Quem ad locu erudite sic notat Adcursius hae prescriptionem aduersus pupillu non currere, ut l. bona fidei. D. de ad y. rer om ite nec contra filium se. l. I. in . C.de ann. c. Et ratio est,inquit, quia cu effectu non habet actione patre vivente, in cuius est potestate. Idemq; subiicit de Ecclesia, de creditore agente hypothecaria contra debitore, vel suum heredem uniuersalem
234쪽
C A p v T XXX. 2I 3lem , vel alium creditorem. & ubicunq; locum habet quadraginta annoru praescriptio vel malo Citu de muliere pro dote matrimonio dura te, vel ante qua maritus ad inopia vergat. denique de conditionali debitore, petassente c5ditione.in praedictis. n. casibus,inquit, actor agere non potest,& ideo ei non currit. De posteriori quςstione videamus, an restitutio in integru aduersius praescriptione istam triginta annorum iam completam filio concedenda sit ex caussa ignorantiae iustae me filio maiori XXV. annis natu & patria potestate liberato loquor nec da restitutione ex causta aetatis, sed ex carasa, ut dixi, iustae ignorantiar. ca tamen quaestio generaliter in omni b. tractatur,ubi prς scriptio
triginta annorum copleta esst aduersus quem cunq; , cui eam obstare constitutum est. ln quo est illa comunis opinio per manus tradita, authore Bart. in l. I. g si quispropter. D. delim. act. Prau. vi restitutio concedatur. Sed inanissima sunt argumenta, qui b. eam firmare conantur, praesertim contra validissimas iustissimasq; rationes;&apertisti mos iuris locos. quib. contrariu euincitur, ut rest trutioni no sit ex hac caussa locus aduersus praescriptionem iure copleta; aperteq, eam currere tam aduersus ignorantes, qua aduersus scientes demonstratur. Quartota quaestio cum ab eodem Ario Pinello ad LAuth. si tricennio. circa Jumma diligentia, conditione & perspicuitate in hanc sentetiam contra Barr. exposita fuerit, eo recurrere iuris studioses velim. illud argumcntum pro sente-tia Bart. praetermissum est, o ducitur ex l. laut.
235쪽
o DE BON. MAT ZRN.&c. C. depresso .vel O .ann. ubi scriptum est, con πtra eam praescriptionern non defendere mili tiam & absentiam. Et tamen milites &absentes in integrum restituuntur , ut ibi Adcurs
notat. l. i. D. mb .ex causs maior. cumsim. Sed
primum d l. loquitur de praescriptione longi simi temporis: aliae leges de usucapione. Delum de aliud est,restitui ex caussa militiae,uci absentiae, quod nemo negat; aliud ex capite ignorariae, quod nuspiam in iure sancitum est mec generalis illa clausula Edicti, Si qua iusta mihi caussis videbitur. huc trahi debet vel alio, nisim caussas alias speciesque absentiae iustiq; impedimenti, de quibus Edictum loquitur; cum agnoratiae nulla fiat in edicto vel alio loco metio. Maxime vero in praescriptione ista longissimi temporis. ut aliquis ex capixe ignorantiae restituatur nulla lege,vel ratione probari potest. Sed potius contrarium in legibus extat. quod in stroposito nostro qui de alienatione ad ueti
riorum bonorum a patre facta agimus, eo etiain cunctantius dicendum est quod cu ta multa in fauorem filiorum hac in re sanci Ia cotra rationes iuris supra docuerimus. quae iniquitate 'propemodum quandam continere videbatur.
contra publicam inprimis utilitatem. qua usucapio introducta est, ut sit aliquis litium &solicitudinis finis non debemus in immensum &contra legum verba talem fauorem nostra in terpretatione producere. Accedit quod sente. tiam istam, quam dixi a Pinello probatam atq; munitam etiam grauissimus Senatus Sabaudi coprobauit teste Thesauro Decis CXXXIV.
236쪽
C A p v x XXXI. II 6 ut de aliis Tribunalibus taceam. optimi autem
legum interpretes consuetudo & res iudicatae. meliores certe, quam communes opiniones, quas vocant, nullis saepe legibus aut rationibus
DVplex est de filio quaestio. Prima an pa
tris cessio noceat filio de qua in hac l. 3. Secunda,an filius fise bonis cedere possit, de
qua iri l. 7.ρen. hoc tit. De priori ita imperatorcs rescripsere, Si paterruto oonis cessit propter oneracimthao - facultates oporteae ιnquari, onpatri mon um, φ t bi emancipato quassu dicis, inquir Mari: quoa Vrsiat implorare equitratempraesidis de-
abG.hacl.3. In qua primu notandu est loqui eam de filio emancipato, & de bonis iam emacipato quaesitis,quae parrimoniu eius appellat;quia per emancipatione paters factus est Si bonora adquirendoru beneficium a parente habuit ut ait LI.an princ. D si quis apar. mansuer. Est igitur res extra controuersiam, cu graue sit non solum legib.sed etiam aequitati naturali coir*xium,pro alienis debitis 4lios mplestari l. i. v nulZex vican. C l H.Est aut filius P ernacipatione separatua a patre cuius du in potestate essς si veluti pars erat.ut Aristot. elegater scribiti.VI. Et hic Dubitatio aliqua esse potuit. si bona ante emacipatione ei qsic fuissent, de quib. mox.Ino a.
237쪽
11s DE BON. MATER N.&c. proposito autem ratio dubita di illa erat, quota pater hic dicitur bonis cessisse propter onera Ciuilia; veluti quia Rempub. administrauit, ve Ialiquod mun' ciuile sustinuit,unde reliquatus est .videtur enim reipub. utilitas postulare, quς priuatorum contractibus praeferri debet. l. 3 deprimipil. C. lib. I a. ut filius iste pro patra teneretur; sicut vice versa pater tenetur pro filiosam. insolidum, si filius factus sit decurio, vel aliud ciuile munus suscepit patre non contradicente. LI. desiti am. ta quemadeat. pro ipsten. Cl. Io. tenetur n. ne fidei ustar ut infra dicetur. I. I. de decur. Clib. Io. Sed contrariu verius est, non teneri filium, praesertim emancipatu pro- patre seo, nec eius bona inquietari posse, hac Ls.& l. est. . deprimipil. 6 lib. I 2. l. nec contra. C. n I propatre. Duobus tamen casibus emancipatio nihil filio prodest. Unus est, si ea in fraudem creditorum facta sit, rescinditur, eoq; res redit, quasi filius iam semper mansisset ut recte Bald.& Salic. ad hac L s ater.docet. Alter est, si ante emancipatione vel in ipsa emancipatione sui fieri solet) pater ei donauerit aliquas res
in fraudem itidem creditorum . nam & haec reuocabuntur ex edicto fraudatorio tot. titul. D. qua infrauae cred. Idque verum est dicet non tanquam filio donatio tacta fuerit, sed tanqua extraneo. hoc est, propter bene merita filii emga patrem.talem enim donationem valere inter patrem,& filium iam . receptum est. Iason& alii in t rater afratre. D. de cond. indeb. cum regulariter donatio non valeat filio in potestate constituto facta l. si donatione. C. de collat.L
238쪽
I. I . I.D.pro donat. In fraude, inquam, creditorum. Secus enim est, si donauerit ei pater,antequam debita contraheret, & suspicio nulla fraudis esset. Nunc de filiosam. videamus,qui neque pro patre suo renetur. Patris nominesiuis perstiti silium,inquiunt Neratores,nec mune rum ciuilium, nec debiti causa personaliposse actione conueniri constit.l patras. Quesiliro patre. Ratio autem in filiosam. dubitandi maior erat. quam in emancipato, tum ob peculium, quod
a patre possidet; tum ob potestatem patriam. denique, quia pater pro filiosam. teneti solet, non solum actionibus praetoriis, veluti quod iussu,dein rem verso,de peculio; sed etiam aliis, si filiusfam. decurio factus sit, vel aliud publicum vel ciuile munus suscepit patre, vel c6sentiente, vel non contradicente, obligatur enim pater in solidum. l. i. dotii am. Clib. , Ο.priuS tam e coueniendus & excuti edus est fili
quia pater tan si fideiutar filii esse intelligitur.
TVou. 4. Ideq; & in heredibus patris constitu- tu est; teneti eos si filius vivo patrem unus aliquod ciuile suscepit. l. Lucim. 9. hoc reston'. D.ad municip.l 3.* n. l. eis bum. D demun. ει honor. quamuis id munus post mortem dena si patris gerere ceperit. Lstia. 9 Nerativi. D. fam .ercisi. Sed his non obstantibus, contrariu, ut dixi constitutum est;filium fami l. pro patre conueniri non posse, no sotu ciuiliu munerum ratione, sed neque ullius omnino debiti caussis a. d. l. patris. In qua lege diligenter notanda sunt illa duo: Superstitis, Item . personali adtione.
239쪽
it 8 DE BON. MATER N. &c. Tacite enim his verbis duae exceptiones significantur. Prima haec est, quod filiusfa.mortunpatre suo tenetur pro eo , si heres patiis fuit, Sed ut quilibet , non ut filius. si aut heres non fuerit,ex nulla caussa tenetur, nisi ex una id est. primi pili, quod est ossicium annonae milit Iis,centurionibus plerumque dem ad ari solitum. Qua etiam ex caussa uxoris dos pro marito occupari vel retineri a fisco potest .ciat C. deprimipil. lseatis. C quib. in cau.ρι . c. contra Alterat, cest, quod actione inpersonam no tenetur filius pro patre; at tenetur tamen arctione in rem si possideat id, de quo pater ignebatur. Sed & hoc casu tenetur filiu non vetfilius sed ut quilibet possessor. d. Luit.&La. C. A vn. ex plur. cred. illud notandum hic est. quod filiusfami l. potest a patre exheredari ob
eam caussam, quod patrem in carcere constitutum neglexerit, & vel pro eiu* persona vel debito fidei ubere noluerit. Nov. ut cum dσώppellat. , .aliud quoque capitulum . His ita explicatis, videndum est,an patris bonorum ce
so noceat filiosam. talpem quod ad peculium, ut ei scilicet hoc eripiatur . scut omnia bona patri eripiuntur. nam peculium profectitiu inter bona patris numcratur. Et dicendu omnino est, totum hoc peculium creditorib patris addici, cum sit torum patris. l. certum. C. famis ercisic. Castrense autem vel quasi castrense peculium, quia contra totum est filii,& in eo filiusf. habetur pro patres a.L 2.msi. D.ad SC. --ced. dubiu non est, quin filio nullo modo eripi
possit . crςditoribus patris.De adueritio dubi
240쪽
C A p v T XXXI. 2Istatur.quod dominio est filii,vsu fructu vero pa,
Et quod ad dominium vel propti et rem attinet , expeditum est, id creditoribus non poste adiudicari, quia est plane filii. de solo igitur v-su fructu quaestio superosi, an is penes patrem,
qui bonis cessit, remaneat ; an cum proprietate filii consolidetur, an vero creditoribus patri adiudicetur, ut eum scilicet habeant donec pater debitor vixerit. Et veri' omnino est,creditoribus adiudica dum esse; quia negari no potest, hunic usum fructum esse in bonis patris, omnia aute eius bona creditori b. adiudicari atq; ita Iohan. Igneus & Aymo Craucitare spoderunt; nostrumq; hic Collegium. Quid autem iuris sit in delictis, an scilicet ob delictu patris,
ex quo bona erus cofiscata sui etia filios peculium cripiatur;dixi accurare lib. I. de cominat.
Postremo sciendum est cu bona filii se .snt eo ure, quo dixi ad corpora ipsa filiorum ob deli- ictum patris vel collionem ab eo factam credi. toribus sint obnoxia, vel non ' qua de re extat, aperta Iustin. costitutio A...ia . 1 vetat filios creditori b. paternis adici, aut ab iliis vexari; qneccssaria constit utio fuit, quia olim no solum patres ipsi, sed etia filii AE eoru dcbitis addicebatur, teste Dion. Halicarnassio; quod etia su aetate solitu usurpari Basilius in Hal. 14.3c Ambrosius in Thobia siue libello de foenerator. dc in li. de Nabute testatur. Ide in q, Hieronymus in vitis Sanctoru Patru . quin & costitutionib
Imperatorum reuocata fuit vetus lex l 2. rab.
ut liceat parentibus filios suos vedere; sed uno tame hodie catappter summa scilicet egesta-