장음표시 사용
241쪽
etiam rei exempla profert Ambrosius in dicto lib. de Thobia. Altera quaestio est,an filiusta. ipse cedere bonis possit ' Ratio dubitandi. quod non possit, ea est,quia filitiam . nulla bona habeant , quibus cedant. Contrarium tamen a Iustiniano constitutum est in h. L. pen. posse scilicet &filiossem. bonis cedere, idq; iis rationib. quod& bona quaedam habere possint,quq parentibus non adquirum ur,&quod in futuru ipsi etiam bona adquirere pos . sunt; ite illa,q, cu liliis a. ob sua debita in carc re detrudi possint ut patresfetia ipsis non est hoc beneficiu legis Iuliae denegadum. Caeterum, si filiusf. peculiu aliquod habeat; videamus quid iuris sit' & quod ad peculium castre se vel quas castrense attinet, certum est executionem
in id fieri posse, cum sit patrimonium filii iam.
I. a. D ad SC. Vaced.cumsim . profectiliu autem est in solidum patris deque eo DD. nostri dissentiunt. nam Ad cursius, Baldus, Salicetus in hac Lρen. docent, executionem sententiae contra filiumfam. latae in hoc peculium fieri non posse, nec oporte id creditoribus dari, cum etiam ob debitum patris confiscatis bonis,hoc tamen peculium a patris bonis separetur, filioque conseruetur Laitprator.*. secundu . D. de minor. In proposito autem nostro non
filio, qui damnatus est, bonisque cestit, sed patri cuius peculium est, conseruandum videtur. Excipiunt unum casum, quo executionem in id
fieri posse dicunt si videlicet patris & filii commune di bitum est, quale in dote restituenda
242쪽
est uxori filii, vel patri eius. l. a. g. quod patris. LX Umissam. D solui.matrim. Sed Bart. contra putat , profectitium hoc peculium filio bonis
cedente creditoribus vindicari, & executione in ipsium fieri idque optima ratione,quia pater ex contractibus filii semper tenetur actione dopeculio, quatenus in peculio est.AIF quod cum eo qui in alieniol. re toto tit. depecul. C essio autem ista etiam ipsa pendet quasi ex contractu, id est, ex iudicio : nam iudicati & confessi bonis ceduntIpen. tavit. D.hoctis. & notatur in c. Odoardus.extra. desolui. Iudicio autem quas contrahi manifestum est, l. 3. F. idemscribit. D depecul. Quae sententia vera est, adhibito tamen temperamento, quod ipse Bariolus adhibet in d. lle. 2 l. ita. 9side vettigalib. D. dedan fui no habeat locu .si filiusfa.da natus sit ut contumax, vel ex alio delicto, sia in delictis filiussam . praeiudicare patri non potest;& pCena suos tenet author . Deinde in delictis non est locus cessioni bonorum, sed potius illi regulae ; Qui non habet in aere luat in corpore.
I. I. ins ιπ.D.depoen. si quis id ,. D. de iurisiunt. ne delicta maneant impunita. l. ita vulneratus. 5.neque Vibulos. D. adL. ε quit. quamuis interdum ob nimiam paupertatem multa remitti aut minui soleat, nec reus eam luere compore cogatur .illicitas.*φen. deos'proc. Nunc d e aduentitio peculio cognoscamus. in quo recte idem Baldus Salicetus,& Castrensis ad hi. pen. docent, filio condemnato, vel bonis c dente, in hoc peculium fieri executione posIe, idque multo magis, quam in peculium profe-
243쪽
ctitium. ratio est, quia aduentilium pecu Ii uiri est in dominio filii in patris aure duntaxat usu fructii. I x.per qum perDum Ob.adquar. Nec ob stat , quod filios patre uiuo interdicta est reruaduentitiarum alienatio ; nam id intelligedum est de alienatione volutaria, non autem de DC- cessaria, vel ob aes alienum. Lest.*siliis aut. debon.qua ii. Sicut fundi dotalis alienatio Iege Iu lia interdicta est: sed volutaria, non necessaria. I i. in princ. D. defund. domi. dc sta similia.l. alie-hationes. D. fam. ercisc. Sed an usium fructum tamen pater retinebit dum vivit damnato filio vel cede te bonis Zquod certe humanius est di- οcere; praesertim si filius decoxerit dolo malo, id est, luxuriose nequiterque rem prodegerit, aut ςs alienum contra S C. conflauerit .arg d. g. siliis. rel. Ulim. .de bou.proscript . Indignum V nim est,ut pater ob mala, id est, improbam viatam filii sui cogatur male vivere. id est, misere. Nasut Ouidius alicubi asilienis est mortis
leviuere, id es i. misere vitam sust clare. Imode coctoribus, ut ec aliis delinquentibus . non datur beneficium cessionis Ergo nec tali filiosa. Imo nec beneficium tituli D. Uuod cum eo,&ς. ei datur ne videlicet in plus coueniatur, quam quantum facere potest . qua de re Par isius Cardinalis consil. 49. multa dc praeclara tradit.
246쪽
VLTA extat in libris veteru P trum, quos Ecclesia Christiana veneratur,cum virginitatis, tum vero maxime post primas nuptias continentii & castitatis commendatio ; a quibus ut verisimile e si,imbuti Christiani Principes ita conia stitutiones suas temperauerunt, ut videantur quibusdam urinus aequi secundis nuptiis fuisse. quas tam multis poenis, cum prohibere eas palanon auderent, tamen alligauissent. Asia longδRomanorum illoru vetetum ratio fuit , du Reipublicae consultula eunt, magna praemia matria illoniis proponent tu,& contra coeli bibus & or bis & viduis graues poenas. Notissimae enim sunt, ut alia tacea,leges Iuliae & Papiae, quae diu in Republica viguerunt,donec Imperator Constantinus earu poenas stoleret. LI. dein eoen. caelib. Sed de hoc argumento pluribus exposui in Commentario, que ad orationem D. Augusti de
247쪽
, Da Srcv N. NupT 11sptole augenda scripsi, quam ille oratione in se natu habuit,tan qua suam,cum Metelli Censoris esset, ab eo ante aliquot tempora ad populum habita. Adeo summus ille ,& lapientissimus
Princeps , cum omnia diligentissἰnTe de matrimoniis constituisset , quo rem saluberrimam magis promouerent, non dubitauit alienae ora tionis recitator , & velut candidatus esse. illud praetereundum non est , maiorem hac in parte rationem esse taminarum habitam , quam masculorum : nec enim sic taminas ut viros coelibes puniuerunt, praesertim cum --
minas satis sua sponte naturaliter ferri intelligerent ad nuptias ; tametsi vocabula illa , quibus poenae significantur , a muliebri sexu expressa sint; viduvium enim & uxorium aes
appellabant illas mulctas , quas viri ob eas caussas pendebant. Accedit eo, quod pudicutia, nescio quo in odo , magis a muli cribus exigitur , maiorique iis ornamento est, &contra libido aut impudicitiatadior. Ac memorabile est, quod D. Hieron. in epist. Io. ad Fus Iliam de Camillorum gente refert, his verbifrmbos praeterea generis tui grande priuilegium , quod exinde a Camillo vel niassa vetrara De frafamiliascribitur secundos nosse coheubiis δὲ is non tam laudanda Dinvidua perseueras, quam ex
cranda , si id Christiana non strati , quod petr
trinia saecula gentiles foemina o fodierunti. Idem in epist. ii. ad Ageruciam scribit ita : Hierophanta apud Athenienses euiratur , & aeterna debilitate fit castus : Flamen unius uxoris; ad sacerdotium admittitur: Flaminica quoq; unius
248쪽
Hariti eligitur uxor. quod & apud Seruium Honoratum,aliosque legimus: unde &univirae di- sunt. Sed ubi liberi nulli extant, in ea vidua Ieges nostrae nihil cautum habent , si nullum
eius delictum praeterea coarguatur. Quae enim huic maritus, vel inter vivos. vel mortis caussa donauit, rata sunt, & in dominio uxoris sic collocantur, ut de iis rebus statuere possit, vilibuerit; sublataque iam pridem est Lex Voconia. quam tamen in usum ad aliquem modum iuris reudatarii conditores reuoearunt , dum familiarum dignitati conseruandae impensius student.&aseudis foeminas arcent. Lex etiam Papia ne vir & uxor solidum ex alterius testamento caperent prohibuit Quod caput Theodosius sustulit l. 2. C.de in*.ια απιC A P V T II: si tar vel mulier ad ecundaΥ nuptias non transtat libens extantibus. Agna est varietas huius iuris , neque foria V Lluin rebus ipsis posita sed etiam in constitutionibus Principum,quarum aliae alias emendant-abrogant, iterumque emendatae & ab- Togatae sanciuntur & reuocantur: ut nulla serε pars iuris nostri magis illis indigere vi. deatur,quorum hoc munus Athenis futile dicitur, ut quotannis in publico leges recognoscerent δc corrigere Gaccurateque viderent, emet-
249쪽
DE SE cv N. NuPTII abrogata inter non abrogatas, & ratas i postre mo essentne plures una singulis de rebus perscriptae ' ut scribit 2Eschines in oratione con tra Ctesiphotem. Primum ergo distin stio a nobis adhibenda est inter lucra nuptiarum, & eas res , quas mulier alio titulo a marito consecuta est, vel quas maritus ab uxore. Lucrum nuptia- Ie mulieris, appellatur donatio propter nuptias,& quidquid ex ea donatione lucri percepit ; sicut viri lucrum nuptiale est, Dos , & quidquid ex ea vir percepit. De isto lucro ita ius est in
Cod. relatum hoc tir. ut eius lucri plena proprietas ad ipsam mulierem pertineat, & quidem in solidum, sic, ut ea pro arbitrio suo posit' alienare quocunque modo,& in quascunq; per- senas; nec liberis vllus locus conquerendi est relictiis, quamuis ex illo marito susceptis, a quo
haec donatio profecta est. Caeterum si mater talis lucri res non alienaverit, neque inter vivoSNeque mortis caussa, tum ad liberos illos pleno iure pertinent, siue heredes matri extiterint, siue non. Constituta haec sunt ab Impera- . toribus Leone & Anthemio in l. hac edictati. g. sin vero liber. hoc tit. ubi elegans ratio redditur : Quia scilicet mater ad secundas nuptias non transiens adsectionem suam erga liberos seruare intelligatur: atque hoc ius confirmauit
etiam Imp. Iustinianus in L si quu prioris. f.
I. hoc tis. Nunc vero quidnam idem Imperator Nouell. suis in hoc iure immutauerit,
cognoscendum est. Igitur Nou. 2 c. 2. hanc alienandi facultatem uxori stuperstiti dedit, donec vidua manet ; sed si ad secundas ea nu- lptias
250쪽
CAPUT II. Sptias venerit, alienationem iubet irritam es.se, atque ita in suspenso eam esIe. Quod si filii
praemoriantur omnes , alienatio valet, & mater donationem ante nuptias sibi propriam plane habet, nisi nepotes ex filiis habeat: tunc enim deducta sibi parte, quam in casum mortui viri habere debet, ea donatio ad heredes filiorum transmittitur , neque solum ad suos,
sed extraneos etiam filiorum siuecessores, tosta mento scriptos. Qua in re Iustinianus corrigit Leonis constitutionem in d. l.hac edictali. illud. At postea in Nou. neque virum. 98. g. i. ita sanxit, ut soluto morte matrimonio coniunx superstes mulier quidem donationem propter nuptiaS, vir autem dotem conseruare liberis teneatur, ipse autem ipsaue tantum usum fuctiam
in illis habe t. Quod cum ita indistines e sanxi nset. siue in viduitate permaneret siue non , hoc ei visum fuit postea iniquum; ideoque aliam constitutionem aedidit, qua praemium castitati dc continentiae proposuit.ut scilicet secundis abstinens nuptiis, praeter usumfructum, quem dixi, habeat etiam eius lucri virilem portionem
pleno iure , pro numero scilicet liberorum :atque ita parens superstes unius filii personam in hac parte obtineat. Hou. ut fratrum sibi. 397, , quia vero. ubi, quod de coniuge si i- perstite, id est , de patre vel matre cauerat , i- . dem in extremo cauet & de aliis parentibus id est, de ascendentibus auo atria,& deinceps, qui , qtiaeue ad secundas nuptias non transue-- Tint. Ex qua Nou.desumta est Authsitamen. in- serta in L generaliter. hoc ιιι. Atque ita lusti.
