장음표시 사용
351쪽
i cI DE SE cv N. NupTII spretati sumus. Novi qualis amor muliebri in pectore regnee Livi ut cupiamobotem florere o mumqus, C si ραζε iuncta viro est. At natos Gua priorci
Negligit, ta cari quondam duscist maritim memor, ἡ-ud Dila capitur ρost Iunera cura. Nec mirum mulieres sic obliuisci liberoruob nouum viri cubile: cum etiam saepe obliui scantur ob cubile non viri, id est, illegitimum concubinatu . ur commemorat Aug Thuantisti. ii. histor. de Bona S fortis 'oloni e regina ait cuida Papacandet omnia bona ra uesta inpio, praeteritis libris reliquisse. Fauore igitur liberoru primario scripta est haec constitutio. Vnde perperam a ius patrem no posse renunciars etlacu iurat nento huius constitutionis beneficio. qtita haec constitutio non solius patris, sed etiam stiliorum fauore lata sit, cuius sententiae aut hor Bariolus citatur male ab And. Gallis. l. obsier. - O. Bariolus enim in principio ad hanc Lscribit, non posse patrem donantem renuncia
re huic legis beneficio quod non est inductum
in eius fauorem ted alterius. Secundo, scienduest, quod de matre& patre coercendo diximus, idem hac constitutione produci ad aula, proauia,&c. vii duius in eorum bonis sit nepotib.& neptibus pronepotibus', & proneptibus, ii
parentes eoru defuncti lilnt. ex epli caussa avus mortua uxore auia mea alia v x e duxit, huic uxori quae mihi est nouerca magna non potest
ullo tis ulo plus dare ve relinquere, quam mihi
352쪽
CApuae XV I. 3oy uel alii fratri meo, cui minimam portione d c, derit aut reliquerit. idemque est si auia alteri nupsit, qui mihi est vitricus magnus. illius etiani hic notandum est, quod in pluribus gradibus cautum iam di x i,. est, contra paren eS,au OS proauos, M. idem etiam in pluribus unius matrimonii caueri; si pater meus, puta non solum secundas, sed tertias, Sc quartas nuptias contraxerit. denique addit haec constitutio generaliter id obier uadum esse. siue liberi in potestate sint, siue emancipati, emancipata uu inti vcl ex paterna linea veniunt. h. L, . ob se uationem . nam in hac ro non habetur vlla ratio patriqpotestatis, alioquin ne ipsς quidem matres secundo nubentes hoc iure tenerentur cum constet foeminas non habere filios in potest. a ted mulierem. C. dem Fr.3 famιnarist. eod. habetur etgo ratio solius naturae, & cuius dam, ut antea dixi, vindictae, quam leges irrogant, intemperantiae eorum qui extantibus ex priori matrimonio liberis ad secundas nuptias transeunt. Tertio pertinet etiam ad locum de personis, quod in hac constitutione solum pater , mater, avus, auia,&c. transiens ad secundas nuptias coerceatur, si nimiam liberalitatem in secundum coniugem conferat. quid igitur si alius conferat Z pone, pater pro filia su avidua, quae alteri nupsit, dotem secundo marito dedit, isque partem dotis lucratus est. v xo remortua quaeritur, an primi matrimonii filii vel aliquis eorum,qui minimum a matre sua consecutus est, possida vitrico suo qui plus quaipie, habet ab uxore, repetere & auoc uelia xka
353쪽
1og DE SE cv N. NvΡΤIIs hanc ponstitutionem ' Videtur enim dicenis dum huic legi locum non esse; quia nihil de
hoc casu cauet, & secundus maritus , non a sola uxore, sed a patre eius dotem consecutus est.
Verum distinguendu'. est hoc modo , ut si pater ante filiam suam , pro qua dotem dedit,
mortuus fuerit, tu omnino huic constitutioni locus sit. ratio est, quia hoc casu dos tota consolidata est in personam ipsiuis filiae, quae antea
Atque ita ab ipsa filia. id est, ast uxore sua mari tus notius accepisse dotem intelligitur; de quo cauet haec constitutio. Quod si filia mortua pater eius superstes staterum refert, utru dos ad patrem redite debuerit,& hoc casu non potest esse locus huic Legi; cum solus pater dote dedisse intelligatur; non autem uxor,quq secu donupsit: an vero libetis dos restitui debuerit, vel ex iure,vel ex statuto, siue cosuetudine. quo casu erit huic constitutioni locus, ut rectESalicetus & alii scribunt, dc notatur plenius in Edosa patre. . Diat.matr. Quarto, nominantur in hac constitutione quidam tituli , Testamentum scriptum,& non scriptum, id est,nu-cupatiuum, item codicilli; significaturque nec heredis iure nec legati, vel fidei commisti titu-lo,relinqui vitrico plus posse.nominatur & do-Datio mortis caussa. item ante nuptias donatio, deniq; simplex donatio. De qui b. gunerib. aliquid amplius exponendu est. Et lad duo priora attinet, opponitur huic costitutioni I ilibero. Cri donat ant nup. in qua scriptu est nec parrem nec matrem ad secundas nuptias transe
354쪽
CApuae XVI. Io 'tanteira cogi reseruare liberis primi matrimonii aliquid ex donatione propter nuptias, vel ex dote ad ipsos soluto matrimonio reuersa. Vnde apparet, posse parentes libere de rebus iis disponere, eoque res totas in secundum mari rum vel in secundam uxorem conferre quouis titulo. Quod e diametro aduersatur huic constitutioni Leonis. Sed reci e ad eam lege Ad- cursius haec cocillat, et L sibiam. intelligatur eo casu quado mater vel pater pr ter donationem vel dotem habeat alia bona . ex quibus
possit filio , vel kliis primi matrimonii tantum dare , vel relinquere , quantum nouo coniugi dederit,uel reliquerit in illa scilicet dote vel donatione propter nuptias. Donati quoque simplex& inter vivos iacta in hac L.
Iecensetur, ut peream non possit in secundum coniugem plus conferri. Sed videtur hoc totsi de hac donatione frustra hic cautum esse; quia constat. ipso iure tales donationes interdictas esse inter coniuges. l. I tot. rit. D. de donatisint. viri&-. Ad hanc obiectionem ipsi Imperatores in hac l. respondere voluerunt, cum a iunt, eas donationes esse quide iure ciuili interdictas& non valere; sed tamen posse eas exoratione D. Antonini confirmari, si donator prior decesserit, qua coniux donataria; & do
nationem antea factam non reuocauerit. l. cu
hicstatin. D. eod. Igitur opus fuit hac constitutione Leonis , ne talis quoque donatio fieri posset in praeiudicium liberorum primi matrimonii. Ex his quae diximus, intelligimus tib
ralitatem duntaxat in nouit nuptum vel noua
355쪽
tio DE SECv N. NUPTII snupta hac constitutione coerceri. omnes enim tituli iam commemorati reseruntur ad unum
donationis genus id est hereditas, legatu, fideicommissum donatio propter nuptias, donatio mortis caussa ; donatio simplex..At vero non prohibetur pater, vel mater In secundiam coniugem res suas conferre alio titulo . ut ita dica, oneroso,id est, qui donatione no habet vel- tui co tractu, emptione venditione, permutatione .locatione, mutuo, & similibus. In quo tam e cauendu est, ne talesco tractus sint fraudulenti imaginarii, ne donationis caussa fa- ' i sint,ptata si res magni valoris uno num o v datur. talis enim venditio potius donatio est,ideoq; inter coniuges interdicta est, ut aliae do nationes, quamuis nulli extent liberi. 1 squis
3 RID.de contrab.emi. vir uxori. D.ad SC.' Dian. Atque hoe nimirum est. quod imperator Leo in h. l. ,sin vero. intellexit, cum generaliter sancit, omnem circumscriptione procul amo- neminiquocuns modo fuerit excogitata. Qui it eo, cauet haec constitutio, ne plus conferatur in
nouu coniuge, quam in aliquem filiorum primi matrimonii; cui minima portio data vel relicta fuerit ex bonis paretis. hoc loco ergo q-ritur, quodna tempus spectari debeat in quantitate bonorii parentis aestimanda ut incelligere possimus,utru plus in nouum coni ge colla tu sidqua in unu ex liberis primi matrimonii. Et Instiman' expresse delinit in d. Nou.de nupt. 6. crura vero hactenm. Obseruari tempus mortis huius parentis. Aliter enim saepe error incide-
356쪽
rer,maxime cum facultates hominum nucau geantur, nunc minuantur, vel fortuito casu,vel
aliter, sicut ex in ponenda ratione L. Falcidiae
tum igitur in hoc proposito nostro spectari Iustinianus iubet, id est,tepus,ut dixi mortis. Sed huic definitioni & legi obiicitur alia eiusdem Iustiniani constitutio, quae est in is constante.
insin. C. de donat. ant.nvt. Vbi non tempus
mortis, sed donationis factae spectari hac in re dicitur. Quae obiectio mi e rorsit Interpretes nostros, quoru etiam aliqui dixeruntd.l sico- stante.correctam esse per dra ou.utpote posteriore, quae solutio nihili est, & refellitur diser te ex ipsa . rnβ. de augmentis;ubi Iustini nus expresse confirmat d. siconserinis. Alii aliter soluunt,ut videre est apud Adcursitam Cynum,Salicetum, AZonem. Sed dicendum est. dicta Novi non obstare aliam illam LFcUante quod manifestum fiet, si quid in ea l. agatur, exposuerimus. Loquitur ergo d. l si constante. de dotis & donationis propter nuptias dem nutione qua lex fieri permittit,si pater vel mater no habeat filios ex primo matrimonio. q, si habeat tu dote vel donatione propter nuptias semel factam, postea deminui vetat. ne aliqua fraus huic L. Leonis vel piudiciu inde fiat filiis primi matrimonii. Mulier habet unu vel plures liberos ex primo matrimonio. deinde ad sericii das nuptias trasgressa ,collituit secundo sito marito mille aureos pro dote. debet igitur et iaVnicuiq; filio prioris matcimonii tantunde da
357쪽
1 1 DE SE v N. NUPTIIS re aut relinquere , id est, singulis mille aureos; quia non potest minus iis dare , quam dedit nouo marito. quod si minus iis det vel relin- qnat, tum liberi id, quod plus secundo marito ipsorum vitrico datum est,ab eo reuocare poΩ sunt.iuxta hanc Ll cessiti t. Hoc intelli sens mater amore secudi mariti capta, vult defraudare liberos primi matrimonii excogitata tali fraude contra ipsos, contraque hanc constitutionem Leonis. Fingit, se minuere dote illam mille aureorum , quam marito dedit , & ex
mille aureis redigit puta ad L. Vnde fit, ut filii non possint singuli petere plus, quam L. Huiusmodi igitur fraudibus, & machinationibus occurrere Imper. Iustinianus voluit ind. l. 'constante.*.vis. 2 in d. Nov. denupt. 9. de augmentis. Atque ita generaliter sancit, ne dotis vel donationis propter nuptias deminutio fieri possit extantibus liberis exprimo matrimonio neque haec fraus a filiis probari debet,quia lex id est, Iustiniani constitutio semper praesumit ea intercedere , quare nec probatio quidem in contrarium admittitur I ut recte Ad eursus annotat add. b. de augmentis. Sexto,
cauet, non minus legitima seu Falcidia liberis relinqui.legitima enim portio filiis minui non potest,ni si probetur ingrati. hinc illa quaestio oritur , si ab intestato mulier decesserit,& vir secudus totam dotem ex pacto sit lucratus, nihilq; prς ter dotem mulier habuerit.an filii prioris matrimonii possint agere contra vitricum ex hac l. Leonis λ Et verum est, posse ut unus quisque eorum aequae partem cum vitrico fe
358쪽
rat. quamuis enim haec L. loquatur deliberis quibus minus quam vitrico relictum est,tameappellatione minoris etiam continetur, quod nihil est ut glossia it i. illud.* his. D. de trib. a Ll minus. D.de verbii Sicut& appellatione pluris continetur etiam totiani. a. C. de hereaeinst. Icaeterorum. D. de verb/9. Sed amplius quaeritur an liberi, quibus nihil a matre relictum est vitrico totum obtinete, possint primu petero legitimam portionem id est Falcidia, quae iure naturae eis debetur;eaque deducta petere , etiam ut reliquum una dividant cum vitrico,iuxta hanc L .an vero legitima portio colandi debeat, ita ut ex tota sabstantia fiat diuisio , hesIegitimam praecipuam filii habeat ξ Et Adcuruus quidem ad hanc L. satis innuit, confundenda esse;& apertius in Nou. quib. mod.nat. of g quonia varis. Contra autem Bariolus sentit,
liberos primu posse legitima petere, eamq; a uocare per querelam in ossiciosis dotis, vel donationis a matre facti iuxta tit. C. de inof. dontis.de inoff.don. quo facto siquid plus sit penes vitricum , id ab eo condictione ex hac L. t eri; nec unurn remedium per alterum tolli, cuegitimam accipiant ut sibi debitam; illud autesuperfluu vitrico auferant ex hac costitutione Leonis.iudicium enim rei persecutorium non tolli per iudicium poetiale,& vico versa .l. I. Eancilla. C. desuri. ta ibi DD. de dc haec Barioli se latentia, ut filiis legitima praecipue reseru tur communiter ab omnibus adprobatur , teste etiam Iacobo Menochio confit. 76. num ij.
Videti tamen possit Adcursi si ita sentit,ὶ ve-
359쪽
tior opinio; quae&Iacobi Rauennatis &Iac.
Buttii fuisse dicitur ivtuna tantum actio retio catoria filiis competat. ad auocandum vitrico
quod plus habet, & diuidendum inter ipsos,
& vitricum. Quod haec Lex vitricum vel nouercam non in plus onerat, quam ut tantuni habeat, quantum unus ex Iiberis primi matrimonii , cui minima portio relicta sit, quae non debet esse minor lcgitima liue Falcidia. Nec debent poenae legum interpretatione eXasperari. l. interpretatιone. D. de poen. eoque
maxime facit, quod duarum quartatum de tractio ex eadem licteditate abIurda est, & iure ciuili plane improbata, Nou. de rest. γ ea quaepar. in prisc. &ibi Bartolus notat.&Lqua quam. 6.ad L. Fulcid.l. Papinianus. 9.memin6se. D. de inus. test. licet iure Canonico admittatur.Q Raynucius. AT Jrm. Sunt &aliae quo stiones ad eandem rem & inprimis delegitimet confusi Cne, pertinentes . quas Salicetus & alii
tractant,& ego breuitatis caussa nunc Omitto. Septimo, cauet constitutio haec, ne in ipsurrilaoua nupta vel nouu nuptum pluscoseratur .
quid igitur si in aliam personam eis coniuctam conferatur;veluti si mater mea iterum nubens noui mariti filio ex priori uxore suscepto donet plus quam mihi, vel fratri meo , at haec L. locum habeati Atque ita mater donare prohibeatur. non solum nouo marito, sed etiam priuigno ' Et verunt est, huic constitutioni locum esse h. l. in s sin vero. in illis verbis : per ηterpositam personam. argumento quis Mais nichaeus. 7. C. TH. de hae ei. & clarius per g.
360쪽
utime. Nou.de nupt. alioquin fieret manifesta fraus huic L. Leonis, cum perinterpositam priuigni personam donaretur nouo marito , cui per filium suum adquiritur. ιβ.secundum. D. de dona c. inter vir. cs ox. dc generaliter quod mihi adquiri recta non potest id nec per interpositam personam potest. l. bonis. D. de adq. her.Lc qua .D. de diser. pign. Laufertur. quod
praeside. D. detur. si c. quare nec pater filio adscribere aliquid potest in testamento alieno, eum nec sibi possit propter SC. Libonianum.
Limpuberem. 9 sies. D. ad L. Corn. desalpis. Alia quaestio est, de filiis communibus ex secundo matrimonio susceptis. an mater eis plus donare vel relinquere postit, quam prioris matrimonii liberis Et certum est posse. gem .d. v. denupt. Sed quaeritur, cur priuigno donare vel relinquere ita non potest, vi su p. dixi'Nam hodie non solum bona materna sed om-hia bona aduentitia patri non adquiruntur. LI. es passim. C. debon. mat. G tit. debon. qua lib. Est igitur eadem in priuigno ratio, qilae in comunibus liberis, id est, ex nouo marito susceptis a matre mea. Ergo & idem ius esse debet.
I. illud D.ad L. Aquit. R e sp 6 d c o, quod de Clia
iacius recte ad hanc L. notauit, In silio comuni adfectit naturalem excludere omne presumtionem fraudis non praesumitur . in qua mater in
fraudem legum donasse filio comuni, quem ex nouo marito sit scepit. at praesumtio fraudis semper versatur si donet priuigno ; cum enim non sit ipsius filius, praesumitur portus marito secundo voluisse donare, atque ita in fraude