장음표시 사용
711쪽
DE MORB. INTERNI squa calor insensus est, unde diffunditur & calor de
Et quo tempore, ei qui continua febre laborat, pulsus magnus, Velia, aequalis, urinae sanis proximae, horror nullus aut rigor,calor mitis ac vaporosus,succulentum corpus est,aetas ad iuuentam inclinans, vernum tempus, regio & caetera temper
ta sent, verissimile admodum sebrem esse sanguineam continuam. Verum Galenus negat esse putridam: alij contra Galenum certant his argumentis. Putredo Galeno definitore) comutatio est putrescentis sebstantiae: exempli causa, sanguinis ad corruptelam. Commutatio ergo motus est. Huius motus terminus a quo ut loquuntur) sanguis est incorruptus:terminus ad quem, bilis flaua,aut atra, in quam,igneo calor sanguis degenerat. In eo igitur motu substantia quae putrescit, hoc est,sanguianis forma deletur, & i noua inducitur, ut iam sanguis non sit, qui sanguis fuit , sed flatia vel atrabilis. Si ergo putredo est motus, sui erminis concluditur. At vero motum esse haec verba indicant inclusa definitione, putredinis commutatio, &p trestentis iam acquisita noua forma. Cum iam e sanguine bilis est,motus ille desinit, ergo & putredo illa desinit. Iam vero constituamus synochon illam Galeni sine putredi te, de ex ea commutationemi in febre biliosam. In eo tempore comutationis febris est,& putredo est.Commutatio enim p trestentis,&c. Febris ergo putrida est. Quod si dicas non consequi, quaeritur cum in eo motu fibris sir,ea aut putrida, aut non putrida est. Nemo enim dicat non putridam . Neque enim est talis, qualis
712쪽
LIBER II. 37 fuit quae sanguinea non putrida dicebatur, & iam putredo ccepta est. Reliquum fit, ut semiputridam apelles mediam inter febrem sanguineam non putridam, & febrem, quae fit iam mutato sanguine inflauam bilem, vel atram. Quaeritur ergo cur non Voces putridam, cum portio humoru iam putruerit . Nec enim necesse est ri uniuersam materia putruisse, ut febris putrida sit. Nec in omni febre putredo per uniuersum corpus sparsa est: sed aliquando sola parte aliqua,vel panibus resedit. Et in inte mittetibus putridis exiguum est,quod putruit: plurima materia integra est.
Io Noua enim est generatio,in qua ortus Virius alte- Iius interitus existit. II Non enim potis esset vitam consistere, putredine corpus uniuersum oblidente.
Neque satis constitutum est, cur putridam biliosam appelles iam corrupto sanguine in flauam bilem . Nam bilis illa ex ia. sanguine facta vel putrida est, vel non putrida. Si non putrida, non erit febris bilios a putrida. A lioqui estat aetatis flore,cum sanguinis bona pars bilis fit, putredo esset,corruptio videlicet sanguinis a calore praeter natura in flavam bilem. Si putrida bilis illa est,unde putruiciNam ea aetate & aestate, cum sanguis in bilem commutatus est,bilis putrida non est. Rursus si putrida est, quaeritur an bilis pultida bilis sit, an no bilisὶ Bilem non esse putredinis definitio & natura motus secudum
substantiam, quae i3 mutatio appellatu satis ostendunt. Nam in putredine corruptio est, eius commutationis finis. Si corruptio, ergo ab esse ad non
713쪽
DE MORB. INTERNI Iesse motus. Bilis ergo putrefacta,bilis non est. Iam sic collige. r Bilis putrida bilis non est,& tamen bullofam Lbrem putridam denominat: ergo eodem modo sanguis corruptus in bilem, etiam si sanguis non est, febrem sanguineam putridam denominabit. Quod si in tepore motus febris illa putrida est, dicetur putrida sanguinea potius,quam biliosa. Nalbinum,dum corrumpitur, etiam dum lignum, necdum cinis est.Eadem ratione in aliis.11 Bilis per affati ollam sanguinis facta aliquando imputris est,ut cum per inedias abores longos, vigilias,a statem, bilescit sanguis: alias putrida, ut in febribus acri calore sanguinis corruptelam inducentibus.13 Insistit in tempore mutationis, quo nondu bilem
14 Consecutio non est necentia: quia tres reliqui
humores,dum corrumputur speciem non mutat, quam
uis aliqua qualitate a sese differant.
Deinde queritur an necesse sit sanguinem,qui etiam vehementer incaluit, conuuerti in bilemὶ Quod si necesse dicas, cur igitur in reliquis generibus febrium, quas vel pituita vel bilis commouit, sanguis non corrumpitur ξ Cur in inflammationubus in bilem non degenera At in his etia,ubi multos dies febris exarsit, sanguis in plurimus, isque imtege per nares effluitΘΙdem e venis integer aliqua-do detrahitur, & in phlegmone apostema sanguineum facit, non biliosumὸ Ergo corruptus in venis febrem sanguineam sectet, non biliosiam . Et cum scribit Galenus in febre sanguinea sanguinem putruisse in omnibus venis, vel ergo totus putruit,vel tantum pars. Si i7 totus putruit, non constabit vita,
toto scilicet sanguine parum in bilem flavam, par
714쪽
LIBER II. 33tim in atram conuerso. Oportet enim, ut consistat vita, sanguinem reliquos humores superare: qui sino seperat,sed iam nullus est,nulla quoque vita est.
Is Hoc eget distinctione . Nam vel sanguis syncerus intelligitur, vel quatuor humores complexus ille necessario per febrem bilescit: hic non neces Larao,quod haudita sit facilis pituitae & melancholiae in bilem comm
16 Sanguis enim Q1que uniusmodi non est:& potest in una latum parte corrumpi,& in altera esse tu teger. IT Ex cap 3. lib. 9. Me in fanguis totus omnibus sui partibus in syhocho putret, neque tamen sanguis putridus est totus, quia recipere pristina naturae gratiam potest, haud aliter ac vinum,cum accessit.
Si tantum pars putruit,cur 3 no & totus putruit, cum toti sanguini praesens sit calor, & reliqua, quae putredinem faciunt Deinde si pars crassior, ut vulti Gal. quae natura sua & siccior di frigidior est,magis resistere debuit putredini,putrefacta est,& in atram
bilem versa, Sc multo magis reliquae celerius putruerunt , & in aliam substantiam conuerta sunt, ut iam nullus sit sanguis. Sunt & alia permulta, quae Arabum sententiam confirmant. Sed in eo laborandum magis, ut fideliter curemus, quam ut subtiliter disseram IS.
ad putrendum aeque aptuS. Curatio.
In febribus putridis de continuis quaedam im termittentibus respondent, nisi quod neque rigor, neque frigus praecedit.
715쪽
DE MORB. ΙNΤΕRNIs Non sequitur vomitus , aut sudor, intermissio
nulla est, sed tantum remissio, quarum curatio e dem in genere,quae intermittentium est, Ist seruata ea ratione, quae in exquisita tertiana & ardente di
cta est. Sunt de synochi peculiariter appellatae febres Aliae quidem homotoni, quia ab initio ad
finem una eademque exacerbatio est, ac veluti t
nor unus accessionis: aliae ab initio ad finem perpetuo increscunt,6 acmasticos appellat Hippocrates : ut paracmasticos,quq initio efferantur,pam latim decrescunt,quibus materia est sanguis:qui in maximis venis conclusus, inguinibus de clauiculis interceptus effervescit. Is autem aliquando superat
quantitate, aliquando crassior est, nonnunquam etiam putredinem contrahitrex quoru distinctione consiliu uniuersale curationis transferri debet. Fingamus ergo Dione iuuenem,aut ea aetate, qua desinit adolescentia, continua febre laborare: pulsus magnus sit,uelox & aequalis, urinae sanis proximae:
horror nullus aut rigor, calor mitis ac Vaporosus, corpore bene carnose, tumentibus venis, sensu diastentionis,mbente facie:adsint quoque caetera,quq sanguinis generationem ostendant: statim colliges febricitare ex obstructione, quam efficit tinguinis plenitudo.Itaque M facile consilium est. Detracto enim sanguine tollitur plenitudo, & depleta copiae sanguinis liberatur obstructio.Nihil vero reliquum
est, quam ut corpus, qsod per febrem alteratu est, suae naturae restituamus. Quod quia nimium incaluit,refrigerandu est,ut haec duo remedia fanguinis misisto,& αα tepestiuus frigidς vsus,vel eoru que refrigerant & humectat,exacte percuret synochori.
716쪽
υρ Curatio synochi imputris hic potius describitur,
quam putris.1o Hae synochorum differentiae a Galeno explicantur li. s. Methodi & lib.I.de differ.seb. Ex his illet horem appellantur,in quibus materia et,quae transpirat,par re linquitur : ἐσα -ικribu quibus uberior,quam quae disesipatur, restitat: unde & increscentes Latinis dictae: meres uαςιλα his contrari ubi plus resoluitur, quam subinde succenditur. 11 Facile est enim indicationem a morbifica causi, veluti plethora, petere,ex aph.22. lib.χ.Aph. Debet autε sanguinis quamprimum mitti ex libr. . Method. metusus eationis & syneopes, nisi sudor multus h morrh
giave e naribus eius vacuationis vice fungatur.
11 Vt in vigore febris,apparentibus coctionis signis, nulla inflammatione in visceribus existente , nulla iuventriculo imbecillitate,nulla item obstructione. Frigidae loco strupos imperamus, aceto sum, de limo nib.de
acetositate citri,qui conuenientibus aquis, ut rosar.acetosae,cich.end. borrag.buglosis abunde diluuntur.
Phlebotomia authoribus Graecis Medicis ex interna dextri brachi, etiam a 3 ad animi deliquium esse debet uod si vires, aut alia repugnat, quominus tantum materiae semel auferatur, vacuatio
nem partiri oportet. Et in mulieribus V propter menstrua, in aliis etiam propter suppressam aliqu1Vacuationem, ea seruanda ratio, quam saepe diximus.Repetendum quoque,ut si quid vel cruditatis in vetriculo N primis venis, vel si quid veteris stet-coris in intestinis, hoc quidem clystere molli: cruriditas vero molli pharmaco ante phlebotomia e cludatur. Aut si res patitur & tempus, cruditas illa frictionibus, unctionibus, & aliis remediis concoquatur. Post phlebotomiam duabus aut tribus ho
ris mulsam Graeci propinabat,ex hinc hora ptisanq
717쪽
DE MORA. INTERNI scremorem. Nunc vero mulse loco, quae quidem suspecta est in magno calore, aqua cocta, cui octava pars Cacchari commixta sit,utendum est: deindeli ordeato loco cremotis piis anae.13 Presertim si plethora,aut visceris inflammatio ali- euius subest. Nam per largiorem illam sanguinis misesionem statim totius corporis habitus refrigeratur, extinguitur febris plurimis subducitur aluus, aliis sudores erumpunt, denique sanitas restituitur. Gal. comment. daph. 23. lib.I. 23. AEras,tempus,stomachi affectus, gestatio uteri,&smilia.
V Quae si siuppressa sint, primum plenitudo,si adsit,
minuitur lecta basilica: tum vero saphena pertunditur ad menses prouocandos. Attamen scribit Gal. lib. de cum xandi ratione per sanguinis missione sectam basilicam menstruorum fluxum praepedire ae reuocare. Sed hoc fortasse intelligendum de missione sanguinis haud exigua, quae nihil vacuandum naturae relinquat.
Victus in reliquum tempus instituendus est, quire geret & humectet. Is autem tenuis sumagna ex parte in sorbitionibus. Itaqi nostro more iuscula conueniunt e iunioribus pullis gallinarum, vel vitulina carne molliuscula. Alteranda vero ex acetosa, lactuca, dc portulaca. Potus, aqua hordei, Φrupus violatus, multa aqua cocta dilutus, tulepus viola tus,oxysacchara simplex, styrupus acetosus, iu- lepus Alexandrinus, Oxymel simplex, dilutum, vel
haec a I oxysacchara. 26 Nam venae sectione imminutus calor pleniori cibo conficiendo non est. Itaque Hippoc. . de vict.rat. in acutis inediam suadet. 27 Ogysacchar vulgo paratur ex sacchar.' r. suce. granat acidor. S. g.aceti 3. .& sufficienti aquς qualitate.
. aquae coctae .lb. .siacchati m. Σ.aceti di g. Fiat potus clarificatus pro pastu, & hora sitis.Veruria in
718쪽
LIBER II. εο aceti & sacchari modo id obseruandum est.In mulieribus,in gracilibus corporibus,in iti quibus intestina facile mordentur & raduntur,aceti usus suspectus est,aut cGrte minuendus modus. Quanto maior calor esst, tanto minor modus debet esse sacch ii. Apparentibus signis coctionis, nullus potus melior est aqua frigida Postea etiam vino albo tenui, aquoso, uti licet,ex quo & sudores & urinae prouo
In morbo, si resistit aluus , clysteribus mollibus
incitanda est.Si vero etiam crassities humoribus a cedit, incidenda & attenuanda est, diluto oxym lite & aliis saepe enumeratis. Quod si materia incisa, urinis aut uidoribus vacuata non est, leui pha maco uti licesimanna, cassia, rhabarbaro. Praeterea videdum est,ne densata cutis, obstructa vel occlusa
obstructionem faciat, a qua & putredo, & febris. Et, si quidem frigore densata est, calidis laxantibus
Vtendum erit,ut chamaemelino. Si densata,adstringentibus: & siccata, ad ea quae humectant , res giendum est, ut hydret eum. Et iam apparentibus signis coctionis, ad balneum aquae dulcis. Si vero occluditur cutis humorum copia, vacuatione opus est si humorum crassitie, attenuantibus utendu est Si lentore, detergendum.Practici maximam partem curationis in refrigerantibus collocant, quae conficiunt ex hordeato mundato,prunis damasse
Πjβ, sycyrrhira, quatuor seminibus frigidis, endi-ma cariola, eichorio, lactuca, rostro porcino, acetosa, floribus violarum, nen haris, bu ossi, borraginis, & aliquando aliquid aceti adiiciunt. Nonnunquam brup. capillorum Veneris , portulacae,
719쪽
DE MORB. INTERNI sacetosae, & aliis supradictis utuntur: syruposque diluunt aquis vel decoctis endiuiae, capillorum v
neris,portulacae,acetosae & similium.
De febribis I costiquantibin. . Ebres et hae pessimae,in quibus substantia corporis multis modis dissiuit : idque aliquando paulatim, ut in marasmo & febribus hecticis: nonnunqua vero statim initio morbi substantia corporis dissoluitur, carnosum genus, pingue & solidum. Sed aliquando quidem fit effluxus substantiae per insensibilem transpiratione.
I Quae sunt de genere continuatum,quas oleagineas appellauit Galen. comment.in sent.18.sech.I.lib.6. Epid. 2 Talium febrium κοι hino satis indicat colliquatio febris pestilentis symptoma inseparabile, ex comm. in sent.17.sech.3.lib.et.Epid. In his igitur feruentior calor
alias humores tantum venis contentos liquat, nonnunquam corpus uniuersum : carnes primum , mox solidamebra:quibus4iquatis squamulae cum urinis excernuturex lib .Σ.Prognosticωn.
Atque hoc quidem dupliciter: nam aliquando fit paulatim,ut in febribus,quae marasmodes de ii
cticae nominantur:alias vero breuissimo tempore. Huius signa sani, 3 nares acutae, oculi concaui, collapsa tempora,& caetera in eo prognostico enumerata. Sed longe periculum maius est, si id der pente fit, ardore febris & igneo calor qui quidem substantia corporis resoluunt in fumos, frugi quoque spiritum & naturalem per poros excludunt. Minus periculu est, quum ex vigilia, insigni purga tione, inedia, rebusque elusimodi colliquatio facta est, eam breui tempore reparari potest. Ex moestitia & grauioribus animi cutis idem contingit, sed ea colliquatio non ita celeriter instaurari potest.
720쪽
LIBER II. 3 Haee facies Hippocratica vulgo dicta, quae fit ex
colliquatione substantiae in his partibus.Describitur ab Hippocrate sent.3.lib.I.Prognost.
Proprie tum colliquans febris appellatur, in qua feruidus,malignusque calor est,qui non solum per insensibilem transpirationer sed per A manifesta excretione exoluit corpus. In hac deiecti nes alui ruta, s crassiustistar,foetidae, aliquando pingues dc viscois, biliosis quoque spuma insidet, quae feruorem indicat: urinae similes. Aliquando etiam appetente morte tenuis sudor, syncope, & mors,a res lutione corporis totius Id scilieet quod liquatum est non modo per halbium & insensilem transpirationem, sed per deiectiones& urinas vacuando. y In omni colliquate febre deiectiones & urinas tales simul perpetuo apparere minime existimadu est. Sufficit enim colliquatione uno excretionis genere manifestari.
Si itaque in febre acutissima statim initio ex facie
illa mortifera colliquationem intelligas, maioribus remediis omnino abstinendum est: tantumq; procurandum est , ut effluxum illum prohibeas , dccausas syncopes anteuertas. In his febribus virtus fere languida est, quae maiora remedia non admittit. Atque ubi videris alui excrementa rufa, graui ter olentia, spumosa,& vires languidas, non solum maioribus remediis abstinendum, sed etiam syr
pis,melliti': rebus, nisi eiusmodi strupi plurimum
diluantur. Hippocrates interdicit mulsa, quae tantum octauam partem mellis recipit. Duo remedia annotat , ptisanae cremorem & aquam frigudam. Vtendum erit hordeato, lactuca, in summa,