Tractatvs de potestate svmmi pontificis in rebvs temporalibvs : adversus Gulielmvm Barclaivm

181쪽

riam, neque utile Deo et se visam. Nam ut alia nunc omittam si Deo visum esset, non esse utilem Ecclesiae hunc principatum, certe summi Pontifices: charias, Adrianus, Nicolaus primus, Tecundus, Leo tertitas,8 qua tus,&non lis, alij, qui communi omnium Scriptorum sententia optimi,&sanctissimi,& Deo gratissimi fuerunt, eum principatum non retinuissent, cla multo minus pro eo cosmiando decertassent. Utrum autem de iudicio diis uino magis credendum sit tot sanctis Pontificibus, quam uni Barciato, in dubium certe reuocari non potest. At rursus instat Barciatus , SI argumentum ianos retorquet his verbis Domitiosi hi ratio illorum bona esset queretur e contrario,Rempub rem

poralem baberep testatem di orandi de rebus s=iri-sualibus, ct deponendi spremum Reipublica Ecclesia-

Ltica principem,quia debet esse perfecta, o bis

ciens in ordine a sinem ιm, o habere omndemst restatem necessariam ad nem consequendum. Sed

necessaria est adfinem temporalem potestas disponeri de rebusspiritualibus, ct deponendi Principem E .lesiasticum, quia alioqui posent mali Principes Ecriclesa liciturbare statum, qHierem Reip. te ora lis, impe dire inem ciuilis gubernationisa defacto aliquando nonnulli Summi Ponti sic es perturbarunt: Ilitur hanc potestatem habet Re1 Ablica temporalis. Consequens planefalsum est, ct absurdum i Princeps temporalis quaten s talis est, stam habet potestaten 'iritualem proinde, σilla quoque fustius est,cui hoc est conste cens JRespondeo.Tantum interest inter argumentum

182쪽

torquendo facit,quantum distat verum a falso, bonum a malo illa enim propositio nostra, Neces

saria est ad gnem spiritualem potestas disponendi de

rebin temporalibus, verissima est, quoniam temporali assordinantur ad spiritualia, bona est cosecutio, Κ Rel'ub spirituali potest disponere de

temporalibus in ordine ads'iritualia, quoniam qui potest consequi finem, potest etiam ordinare sdia ad illum finem. At propositio Bares ais Necessarta est adfinem temporalem pote tandissonendi de θiritualibus falsa est, quoniam spiritualia non O

dinantur ad temporalia,&potestas ordinandi spiritualia ad temporalia non est vera potestas , sedabasio potestatis, peruersio ordinis: fieri autem non potest, ut alicui Reipub sit necessa ia abusio potestatis, vel ordinis peruersio:& cum ne cessaria non sit ad finem temporalem consequendum potestas disponendi de rebus spiritualibus; non potest bona esse consecutio, ergo Ressub temporalii potent disponere de piritualibru in ordine ad temporalia: Hoc totum facile potest intelligi ex similitudine iam saepius repetita, spirituS,&carnis in homine: potest enim spiritus disponere de sensibus,&mem is corporis in ordine ad vitana

aeternam, indicendo talis continentiam, abstine tiam, flagella, ieiunia, vigilias, labores;&quod maximum est, iubendo carni, ut mortem patiatur pro confessione fidei: non tamen potest caro disia ponere de intelligentia. Voluntate, neque prohibere actiones orandi,& laudandi Deum, Minutiato minus potest spiritui iubere, Ut mortem spiritualem, atque aeternam patiatur, pro quocumque

temporali bonoa quod si sorta spiritus indiscretis rubis.

183쪽

taboribus mentis, ut nimis orando, vel meditania dola dat corporis sanitatem, peccabit quidem spi ritus, sed non deb poterit caro in spiritum imperium sumere; sed gemendo, Tatiscendo faciet, vespiritus remittat aliquid de nimio feruore suo. Sic etiam si forte Princeps spiritualis abutatur potestate sua iniuste excommunicando temporalem Principem, vel eius subditos sine iusta causa ab obedientia eius absoluendo, cu eo modo perturbet statum Rei p. temporalis peccabit Princeps spiritualis; sed non poterit tamen Princeps temporalis iudicium sibi sumere de spiritualibus rebus aut spiritualem l)rincipem iudicare,& multo mi nus de Sede sua spirituali deponere. Animaduertit Barciatus infirmitatem argumenti sui; propterea reuertitur ad priorem solutionem, dicens:

Sed, ut dicisolet dare absiurdum non est situ

re argumentum. Re hondeo igitur aliter ad priorem partem huius secundae rationis, non es scilicet hic duas Re stib. ut ille retur,sed unam tantum iu 'a sunt duae potestates tu duo magistratus, Ecclesia βι- cur, Politicus, quorum terque habet ea, quibus necessario inliget assum mem obtinendum, alteri

pessisti lem, alter temporalem iurisdictionem: 1 e hanc iuri dictionem illipotestati, neqb illam bule esse necti seriam, alioquifa emitim elset, tram1 potestatem mediis nece sim j uisse destitutam tuesc, cst

separata, Vt ostin Derum 3 Respondeo. Haec non est alia solutio, sed prior repetita quam solutionem refutaui-paulo ante, cum ostendi, Rempub Ecclesiasticam Politicam, posse dici duas, S unam, quoniam distinctae sunt, separatae inueniri possunt tamen cum M is in Y-

184쪽

in unum corpus Ecclesiae conueniunt, ita unam Oidinatur alteri, ut sint duae partiales, &ina totalis.Neque sequitur,ut quo tempore separatae erant initio nascentis Ecclest .ae,medijs neceusirijs fuerint destitutae: nam Res p. politica non poterat aliquid

detrimentiti inere a potestate spirituali, cum non

esset capax censurarum Ecclesiasticarum, quae in solos Christiata os vim habent: Mesp. spiritualis habebat potestatem dis onendi a mi de rebus temporalias eorum, qui ad ipsam accesserat, in potentia eorum, qui accessit ri erant. Denique non est verum, potestatem spiritualem, Ic politicam esse similes duobus Magistratibus, quorum neuter indiget iurisdictione alterius. Nam duo Magistratus pendent a Rege, cuius potestas supereminet virique Magistratui, SI potest operam dare, Vt neuter alterum impediat: at spiritualis, ta politi cap testas, non habent unam tertiam potestatem in Ecclesia, cui subordinentur,&quar utramque in officio contineat. Quare necesse est, ut una subordinetur alteri, inferior videlicet superiori, temporalis spirituali. Atque ex hac responsio laesoluta manent Omnia, quae usque ad si remae pilis Barcia ius disputat de officio Cancellari & Comestabuli amplis.

simorum Magistratuum, qllibus ex solus imp rat. 'dautem Barcia ius addit, Principem spiritualem,&Politicum vni Deo subesse, quemadmodum Cancellarius Q Comestabulus subsunt Regi: salua fide Catholica admitti non potest. Ecclesias quidem, quae Regnum Christi est, non solum Christum pro Domino,&Rege suo agnoscit, sed etiam ex Scripturis sanctis, traditione Apost lica,& declaratione generalium Conciliorum, de

185쪽

CAP vj XV UI. 8teommuni Patrum, Doctorum consensu nouit, unicum esse in terris Christi Vicarimn generalem, qui caput sit visibile visibilis Ecelesiae Hunc aute Chri iti Uicarium, Romanum ei se Pontificem in toto suo libro Barcia ius admittit proinde si Catholicus dici velit admittere etiam debet, Pontificem &Regem, non esse duos Magistratus immediate sub Christ6 sed Regem Christo e Pontifici, Pontificem soli Chri lio subiectum esse debere.

pars rationis secundae pro potesate Summi Pontificis in tempor

I capite deci imo octauo Barciatus refutare nitiis tur secudam partem secunda rationis, quae initio capitis superioris proposita fuit Argumenti summa haec es , Potest una Re publica, si ab alia Republica iniuriam accipiat, ct per eius malam a

inmistrationem perturbetur,ac exetur, armis cogere Rempub illam, quamlimalia non bi subiectam, ut mutet formam a mini Dationis sua αδ opinfit,potest eius Principem deponere igitis maiori ratione poterit Kessi blicasurui . si a temporali iniuriam accipiat utique ab ea ei turbetur , vexetur,amyerare Reipublii ae temporali sisubiecta, Vt imitet formam agministrationi γ, si opussi, poterit etiam rim Uem temporalem depouere

Ad hoc argumentum B licia ius respondet, quod iam ante responderat, non Eli duas Respublicas, spiritualem, tempora terra, sed unam cum duabus M POte-

186쪽

potestatibus, quartum neutra pendet ab altera. Sed quoniam hanc solutionem videbat non esse soli clam admittit caelum Ecclesiasticorum, quorum Princeps est Papa,&coetum laicorum, quoria Princeps est Rex, posse dici ditas Respub intra eiusdem Ecclesi. sinum constitutas: hoc admita respondet, priorem Rempublicam, id est, Ecclesiastic rum no habere arma nisi spiritualia; nosteriorem, id est, laicorum, non habere arma nisi corporalia, ideo non esse similes duabus Rebuspublicis, quae armis corporalibus se defendunt, una alteram cor it,&s ubi jcit.

Sed haec solutio non est priore solidior quamuis enim arma Reipublica spiritualis, quibus ipsa per se utitur, sint spiritualia; tamen arma corporalia sunt etia in eius potestate, quia gladius est sub gladio,& potest Ecclesia uocare braghium seculare, per illud uti gladio corporali . Sed praeterea arma ipsa spiritualia possunt cogere Rempub. temporalem,&eius Principem, quia potest Princeps spiritualis excommunicare Principem temporalem, Meius subditos a subiectione liber re,& ipsis sub excommunicationis poena mandare,

ut Principem excommunicatum pro Principe non

agnoscant, sed alium sibi eligant,vel legitimo succetari adhaereant.

Addit postremo Barciatus, g Ouid multis licet illis iam com 'arationem, conclusionemi ocedamus. nihil inde e potest, nisi Papam habere talem potestatem distonendi de rebus temporalibus Christianorum, eorum Principes deponendi, qualem vel Rex

D ncia in anglos,Histanos,alios re populos vicinos si

187쪽

ιi iniurios et hormn singuli, in res, Reges6 Procoruipsis infestos habere dignosiuntur: qtM qualis,quan ais quesitferro tautum cervipotest: JRespondeo. Comparatio, di ratiocinatio, qua nos usi sumus in comprobanda Pontificis potestate, non procedit a simili, sed a maiori hoc enim est quod diximus,spotest ratione solius iniuria una Respublica, aliam non sibi subiectam cogere, Z eius Principem deponere: quato magis poterit Respublica spiritualis cogere temporalem sibi subiectam, eiusq; Pringi pena deponere, si ab illa tale trimentum accipiat, ut non pol sit alia ratione sibi prospicere, nisi Principem illum remouendo, atq; alium substituendo Itaque non elisimilis potestas, quam habet Res p. spirituat is in temporalem, potestati Francorum in Anglos, vel Anglorum in Francos: sed potestati, quam habet spiritus in carnem sibi coniunctam, vel caput in membra sibi adhae

rentia.

DR SENTENTIA BERNAM H circa potestatem Pontisicis Maximi

IN capite decimo non Barcia ius responderentiatitur ad testimonium S. Bernardi ex li. . de Co-sid. cap. . quod testimonium ad confirmandam rationem meam secundam ego adduxeram. Et quoniam S. Bernardus loco notato scribit, gladium, materialem exerendum esse manu militis, adi uia

188쪽

t8 CAPUT XVIII.

iis Barelatus affirmat, per nutum non debere intelligi imperium, vel poteltatem, sed assensum felicius enim bella geruntur, cum ad potestatem Ggum accedit assensus Sacerdotum, quorum est iudicare, an bellum sit iustum, vel iniustum. Probat autem per nutum non intelligi potestatem, quoniam si forte Imperator Pontifice dissentiente bellum gerere Velit, S. Bernardus non tribuit Pontifici potestatem ullam in Imperatorem, imo aperte docet, nullam ei potestatem competere, cum dicat materialem gladium ab Ecclesia exerceri non pos. se, sed tantum manu militis,&iussu Imperatoris:&confirmat hanc sontentiam sua testimonio Gratiani. 23. q. 8. in principio, qui scribit, Pontificibus interdictum esse gladium materialem, Totu spiritualem esse concessum. Respondeo. Vox illa, nutiu, significare potestassensum,praesertim quando alicui petenti aliquid, annuendo respondemus: sed quando nutus praecedit alias causas, imperium significare solet, vel potius imperium ita potens, efficax, ut sine alio expresso mandato solus nutus ad rem efficiendam sit satis: sic accipitur Gen. 1 ubi dicitur: Et Iosieph erat Princeps in terris uti, ct ad nutum eiusfrumentapopulis edebantur. clarius lib. 2. Re. c. o. Domin nutu disipatum est consilium Achitophel utile. ubi ridiculum esset, per nutum intelligere aia sensum; cum Scriptura loquatur de nutu Dei, qui solus potest corda Regum vertere quocunq; volu rit. 2. Machab. 8 eadem Scriptura de Deo dicit, potest uniuersum mundum uno nutu delere. 8 Iob. 26. Columnae caeli contremisiunt, pavent ad nutum e cui simile eltillud Poetae,

annuit

189쪽

Quod autem hoc loco per nutum intelligat S. Be inardus imperium, ion simplicem assensum, perspicuum est ex eo quod primo loco inter causa Meia scientes ponit nutum Pontificisci deinde iussum Imperatoris, ultim hexecutionem militis: proinde quemadmodum miles ex sententia S. Bernardi exequitur iussum Imperatoris, ita Imperator mouetur ad iubendum militi ex nutu, id est, tum Pontificis . Deinde si nutus ille Pontificis esset simplex

assensus, non diceret S. Bernardus Vtrumque gladium est e Pontissicis; sed unum esse Pontificis, alterum Imperatoris. Cum ergo dicit, Vterque tuus est; sed non νterqlie tua manu exerendus , manifesti docet utrumque esse inpoteitate Pontificis; sed unum

ab ipso immediat alterum mediat id est, per alium; sed nutu siue iussu ipsius exerendum.

Sed quid Imperator inquit Barcia ius)nolit ad nutum sacerdotis gladium stringere ' imo qui

plane contra nutum Sacerdotis trinxerit ' nunquid aliquamsanctus fernardus hec casiu potestatem temporalemscerdoti tribuit in Imperatorem' dRespondeo. Si nolit Imperator ad nutum sacerdotis gladium stringere , vel si contra nutum eius strinxerit, cies sit ad bonum spirituale necessaria,coget illum Pontifex gladio spirituali, id eit, censuris Ecclesiasticis, gladium materialem stringere, aut in vaginam recondere dc si sensum non

mouebitur, Ecclesiae necessitas id requirat, liberabit lubditosi eius ab obedientia, eique Imperium abrogabit. Ita ostendet gladiu in esse sub gladio, de Vtrunque gladium ad potestatem Ecclesiae pertinere,quamuiS non eodem modo.

190쪽

t 6 CAP vj XIX. At inquit Barc latus, sanctus Bernar sis nilam temporalem potestatem Pret a competere pose docet, cum dicat materialimglad una quo verbo lu=nmap testκ temporatu musicat: ab Ecclesia exerceri non δε seu ed tantu manu militis,o lassu Imperatoris quod idem Verrius tradit Gratianiti Bernarilis re coaetaneus . q. d. in pytu Uio Respondeo S. Bernardus solum docet, gladium materialem non esse exerenduna manu Sacerdot

Ii, quod nos libenter fatemur; sed non negat, imo potius affirmat, gladium materialem suberse gladio spirituali,&nutu Pontificis exerendum, vel in vaginam esse condendum. Gratianus quoque nihil aliud docet, nisi non licere clericis materia ligi dio uti,& homi nes interficere, quod multis canOnibus Ponti flatim, conciliorum confirmat, quae vera sunt; sed non potest inde colligi, non habere Potestatem ullam in temporalibus. Adducit postea Barciatus verbasa ncsti Ambrosis ex lib. Io. Commentariorum in Lucam, ubi haec leguntur : exferire non vetat 9 ide)Drtagse Petro osgladiosisserenti sat est, icit Christus, quasiliacuerit sue ad Euangelium, ut sit in lege aequitatis eis νuditio lassiuangelio bonitatis perfectio. Ex quo loco

colligit Barciatus, materialem gladium Sacerdotia bus,visque ad Euangelium fuisse concessum. Respondeo. Non negamus, ut paulo ante diximus,Sacerdotibus post Euangelium, no licere propria manu gladium materialem stringeremisi forte in defensionem propriam, aut ob aliam causam dispensante Pontifice usus enim ordinarius materialis gladij militum est, non sacerdotum. Nec tarne col o s. Ambrosius desilis Sacerdotibus; sed de Chri-