Tractatvs de potestate svmmi pontificis in rebvs temporalibvs : adversus Gulielmvm Barclaivm

191쪽

hoc loco abusus est ad probandum prohibitum eia se bellum Christianis . Caeterum sanctus Ambrosius, neque Erasmo, ni eque Barciato fauet docet enim in lege fuisse licitam non solum cie friasionem. sed etiam vindictam , in Evangelio defensionem licitam esse, non vindictam haec enim sunt eius verba Di Domine cur emere me iubes gladium,stu

ferire me prohibes'n forte visit parata defensio,non vitio necesaria, inlear potuisse vindicari sed notitiise. Lex tamen referire sic ennia legendum est, n5 ferire, ut Barciatus fals hcitauit Pison vetati ct ideo

fori se Petro duosglad:os oferenti, sat e*, dicit. quas litauerit usque ad Euangelium, ut si in lege viqvstatis eruditio in Evangelio bonitatis perfectio. hic ille, qui non desentionem in Evangelio prohiberi dicit, sed vindicta: I referi reno ferire vetitu. Cum aute S. Ambrosius dicit Lex referire non petat,respicere videtur ad illa verba Domini Matth. s. AMdictis quia dictum est antiquis,oculum prν oculo, de rem pro dente; ego autem dico vobu non resistere mala, dec. Vbi non significatur, licitam fuisse vindictarn antiquis auctoritate propria sed auctoritate Magistratus publici, eamque non vindictae cupiditate; sed amore iustitiae quod idem Christianis licet. Sed Magister bonus hortatur suos ad vitae perfectionem, ut Ambrosius dicit quae perfectio in eo consistit, ut radices contentionum extirpent, supportantes inuicem in charitate non dent occasiones grauioribus malis, ut vulneribus, de caedibus,ob quae necesse sit, ut publici Magistra ius vindictam de malefactoribus sumant.

192쪽

states, Ecclesiasticam,& politicam: sed ideo nos nofacimus argumentum ex verbis Euangelij sed ex verbis sancti Bernardi,& Bonifaci U III. qui mystice Euangeli verba exponentes per duos gladios duas potestates intelligi docuerunt. Sanctus enim Bernardus, quem Bonifacius secutus est, duo loca Euangeli j simul iunxit, unum ex cap. 8. Ioannis, Mittegladium tuum in vaginam: adierum ex cap. 22.

Lucae, Ecce duogladi hic: quidem prior locus ad literam significat, noluisse Christum a Petro defendi gladio materiali, impediri passionem suam: ideo enim subiunxit, Calicem quem dedit mihi Pater, non vult bibam illum' posterior locus dependet a verbis superioribus, ubi Dominus dixerat, Qui non habet, vendat tunica ct matgladium: existimantes enim Discipuli, Dominum per ea verba iussisse gladios parari, dixerunt, Ecce duogladi, hic.

Dominuι autem ait,satis est , vel ironice, ut exponit

Theophil actus, quasi diceret, Ouid untduogladi,

aduersius cohortem militi marmatam' velit ali volunt, videns eos non intellexi Ue, imposuit eu lentium dicens, Satu est, satis loquuti estis, tacete de hac re. Vere enim cum dixit. Qui non habet gladium,vendat evnisam, emat eum, non iussit, ut emerent gladios; sed significauit ad eas angustias eos esse Venturos, in qua sunt, qui existimant, bonum esse vendere tunicam, emere gladium. Denique cum Ap O- stoli non emerint gladios venditis tunicis, signum est, hoc non fuisse illis a Christo mandatum. Sed quidquid sit de expositione huius obscurissimiloci; Sanctus Beria ardus,in Pontifex Bonifacius mystice; sed apposite eleganter, quae dicuntur de duobus

193쪽

CAP vj a IX. ην duobus gladijs ad duas potestates, Ecclesiasticam,

politicam transtulerunt.

Rursus Barcia ius ob ij cit admissa hac myssica expositione, non potest colligigladium essesub gladio,

vel utrunque in manu Pontiscis esse. Sanctus enim Bernariu hoc non dicit, nec potuit sine calumnia dia

cere.

Respondeo. Gladium esie sub gladio, Bonifacius

aperte dicit: Sanctus autem Bernardus idem dicit; Sed alijs verbis nam cum a snamat trunque gladium ad Pontificem pertinere, imo utrunque ipsius

esse, unum manu eiuS, alterum nutu eius euaginandum, satis ostendit, num esset sub alio, materialem videlicet sub spirituali, , trunque esse in manu, id eli, in potestate Pontificis. Ad extremum Barciatus gloriatur se subtiliter aliquid in verbis S. Bernardi notasse, quod nescit an ullus alius antea animaduerterit cur videlicet S. Bernardus dixerit, uosor tan subes non tua1nunu evaginandus ac paulo post eadem repetenso miserit illiid, forstan. Scribit ergo Barcia ius, distinguend)ma esse inter Pontificem, ut Pontifex est, ut taris homo est. Pontifex enim, Vt Pontifex, noabsolute, sed Drlitan annuit, Vt gladius euaginetur, id est, tunc solum, cum id Ecclesiae utile est, cum sano,&sobrio consilio id iudicauerit expedirex: Poniatifex autem, ut talis homo est, inimicitias cum alio gerens, vel ambitiosam dominandi cupiditatem explere cupiens, absolute gladium evaginari mandat

Sed istam subtilitatem demonstrauit Barc laici non acumen ingeni j, neque studium scripturam sed odium in Pontifices certe ea subtilitas S. Be uardo

194쪽

nardo nunquam venisset in mentem neque enitri forsitan opponitur, Myoluti neque accipi potest: pro,aliquando, Vel pro quando vere expedit nisi pud eum, qui peruersus ipse cum sit, vocabula quoque ipsa peruertit. Cur ergo initio dixis,forstav. postea repetens omisit responsio est in promptu: quia mitio non posuerat nisi duo quaedam, videli

et nutum , 8 executionem: SI quoniam dubitauit, an de re Pontificem annuere militi, ut gladium vibraret,ideb dixit, Tuθforsitan nutu, non ta imanu evaginandus postea vero tria posuit nutum,P5tificis, lulsum Imperatoris,&executionem militisi, re quia dubium esse non poterat, an deceret Pontificem annuere Imperatori, ut eius ulla miles gladio teretur, o mi ut, forsitan,&substituit, sane ac de sententia S.Bernardi satis multa dicta sunt.

D EFENDITUR TERTIA ratio Belgarmini CAPUT X.

I capite vicesimo aggreditur Barcia Iustertia

rationem pi incipalem Bel Iarmini, pro confirmanda potestate summi Pontificis in tempora- libas, excutere, atque refellere Ratio haec erat, N.

bcet Christianis tolerare Regem in delem, authar nicum,s ille conetur pertraheresubditos adsuam ha- re im, vel infidelitatem:at iudicare an Rexpertrahat ad bare , nec ne , pertinet ad Pontificem, cui essc missa cura Religioni, ergo Pontificis est iudicare, Ram esse deponenduin, vel non deponendum: Huius rationis

195쪽

C A a X. 91 rationis propositionem tribus argumentis confirmaui; sed Barci, ius eandem refellit his verbis.

Quod non liceat Chrisdianis toti rare Regem h reticum vel in fidelem, id adeo falsum est, siusqu)dfuistissmum alioqui da1nnanda rota antiquit M. quae Reges haereticos , ct i Meles Ecesesiam Dei. si uere conante ubmisi pertulit nonsocium propter

iram sed etiam propter conscientiam ropent,nse Milesceret Iur viribus ad impios Principes exigendos;

sed quod id sibi per Dei legem non liιere iuuarent. JRespondeo. Vbi veritas quaeritur inter cordatos, o serios disputatores, non Vincit ille, qua inίυ. iore exaggeratione sententiam suam affirmat; sed qui fortioribus argumentis eam confirmat. Barcia- ius dicit quidem, Propositionem argumenti mei,

tam esse falsam, quam id quod falsissimum est; sed

quod dicit non probat, nisi ex eo quod antiquitas tota Reges haereticos, vel infideles Ecclesia destruere conates pertulit, no solum propter ira, sed etiapropter conscientiam. Ad hoc ipsum probare et buisset, videlicet Reges haereticos, vel infidelas E clesiam de truere conantes non solum propter ira. sed etiam propter conscientiam toleratos ab Antiis qui tale IsIe. Nos enim contra dicimus, eos fuisse

toleratos propterea, quod ad eos dei j ciendos vires Ecclesiae non suppetebant potuisse autem Ecclesia, si vires adfuissent,intheriam debuisse Regibus illis imperium super fideles abrogare, nisi causa aliqua esset,cur haec abrogatio in tempus commodius differenda videretur: probamus hoc argumento,quod est prima cofirmati optopositionis meae. Proh;xti

sunt Iuda constituere superse Regem non Iudae raDeuteron. I7. O quia lax illa moraia est, eodem imis

196쪽

tan Christi. -nu, ne ab illo pertrabantur ad infidelitatem: at easdem periculi, oe damni est tolerare mpersee Regem hareticum, vel infidelem conatem auer-

rei epopulum a dere os vires adsint, tenentur eum

non tolerare,sed deponere. Ad hoc argumentum ita respondet Barciatus,vi admissa propositione,&assumptione, quaS negare non potuit, solam neget consecutionem: dicit enim non recte colligi ex paritate periculi, eu damni ita ius esse populo Regem de ijcere, quemadmodum ius illi fuit eum non admittere. Id autem non recte

colligi probat tribus argumentis ductis a simili: nam qui plags accipit, autfortunissioliatur, iderupericulum, ct damnum accipit siue id a Latroneperνim siue a Iudice per iniquamsententiam patiatur: o tamen Latroni armis resistere potest, Iudici non potest. Rursus eiusdempericuli,ct damni est in nauini cogitato conscendere, cuius carinam is 6se quassaram ct illud intrare, quod putas esse bonum, cum re tierarimosium,ac cissolutum': tamen non est eiusdem peccati ex industria, ct ex ignorationepericula naust ijse committere. Denique eiusdem periculi, damni est, uxore ducere valde morosam ct rixos ηυsiue id consiliis propter fortunas, aut formam; siue

ex errore, ct imprudentiastat: ct tamen neque par peccatum est, eluctori matrimonis studiose, elignoranter implicari neque licitum est uxorem repsediare,etiam licitumfuit eam initio non ducere Ad haec argumanta respondeo, ea non a simili. sed a dissimili duci, ac per hoc non impedire, quo

minus consecutio rationis me optima sit .Primum

argumentum non ducitur a simili quoniam populus

197쪽

CAp vj XX. 93 Ius ad quem pertinet Regem eligere, non solum potest, sed debet Regem eligere destatribtusuis, ut

lex iubet, id est, Chrisianum, atqtie Catholictim, SI grauissime peccat, si secus fecerit: qui autem incidit in latrones, potest, si velit, vim vi repet tere; sed, test etiam iniuriam illam a quo animo tolerate, de magis apud Deum meretur, si malitiniuste alair ne occidi, quam iuste se defendendo latronem o cidere. Alterum exemplum de ascendente navim rimoasam,cum periculo naufragi faciendi, nullam habet cum re,de qua nos agimus, similitudinem non enim ignoramus non esse idern peccatum, si quis ex industria, vel ex imprudelia eidem periculo se exponat. sed quod dicimus est, idem esie peccatu consulto eligere Regem haereticum, consulto tot rare Regem haereticum , si is conetur populum averitate Fidei auocare, SI ad eum remouendum vires non desinimam sicut nunquam licet adire peri culum salutis aeternae amittendar, ita nunquam licet perseuerare in simili periculo, modo possit ilia lud vitari: qui enim amat periculum niyoperibit.

Eccl.3.Tertium exemplum de Uxore rixosa, non est etiam multum ad rem, tum quia ut modo diximus, disputamus de eo, qui studiose adit periculum, studiose in periculo perseuerat Aduersarius auteponit exemplum de eo, qui per ignorantia, aut imprudentiam ducit Uxorem rixosam, de altero,

qui sciens,& prudens id facit. Deinde qui duxit

xorem more Christiano, siue prudens, siue imprudens id faciat, no potest post matrimonium consumatum ulla ratione ab eo vinculo solui: quod eniim Deus coniunxit, non potest homo separare: popu-

198쪽

auctoritatem ab eius obedientia, iuramento fidelitati, liberat . Itaque si exeia plum aptum,&I-mile per omnia Buc latus a Matrimonio ducere velit, accipiat matrimonium fidelis cum infideli: quem id nodum enim non licet L eli uxorem ducere infidelem quoniam p riculum est, ne illitata avertat sic etiam non licet cum uxore infideli perseuerare, non solum quia matrimonium illud non e i legitimum, sed quia idem est Dericulum v-xorem infideici ducere, cum infideli perseus rare. Nam etiamsi matrimonium legitimum esset, ut est matrimonium infidelis cum infideli: tam est alter coiugu conuertatur ad fidem; altera nolle sine iniurii Creatoris viro coli'bitare, potest matrimonium rite contractum rite di sibi ui ex Apostolo in priore ad Cor. cap. 7. Musus Ecclesiae nunc habet Ut propter ingens pericu 'um fide , non soluliceat eiusmodi coniugium solui, sed etiam non liceat v i o ad fidem conuerso cum infideli coniuge

cohabitare.

DEFENTITVR CONFIRMATIO

rationis tertiae prIncipalis.

TN capite vicesimo primo Barciatus magno stu- dio, nec mi ore dicendi vi refutare conatural- eram confirmatione rationis meae tertiae principalis Confirmatio haec erat, Quod Christiani o-ι: in nodes 'O'runt Neronem, D/ocletianu θ Iu-sianum postatam,ac Valentem Arianum o miles:

199쪽

solo i Cor. 6. ubi iubet consti rix. ouos Iudices Chrontianos temporalium causarum, ne cogerentur briantiani cassam dicere coram Iudice Chri stiperfecistore.Sicut enim noui Iudices constitu potuerunt, ita, noui Pliniistes aegos, propter eandem causam,

spires adfuissent.

Hanc confirmationem multis modis reprehendi posse Barcia ius dicit: ac primu reprehedit, quod dixerim defectionem virium in ca Nsa fuisse , cur Christiani olim non deposuerint Neronem Diocletianum, Iulianum Ualentem, ac Lectorem re mittit ad ea, quae supra scripsit de hac re, cap.6. 7.&8. Nos quoque Lectore remittimus ad ea, quae scripsimus cap. 6. . a. Id solum hoc loco admoneo, quod ego hoc loco dixi, dictum antea fuisse a S.

Τho m. in 2.2. q. I Mart. 2. ad primum. Itaque non me

solum, sed sanctum quoque Thomam Barciatus reprehendit sed qui legere voluerit loca paulo ante notata , facile iudicabit a qua partes et veritaS. Deinde refellere nititur'luod dixi, Apostos urniussisse ut Christiani constituerent sibi Iudices Christianos ciuilium controuersiarum; ex quod . duxi, potuisse eodem modo iubere , ut Principes Christianos sibi Christiani populi eligerent, infidelibus&persecutoribus abrogatis, si vires ad id efficiendum pr*sto fuissent. Dicit aut Barciatus, Iudices illos de quibus Apostolus loquitur, fuisse meros Arbitros, siue iudices volutarios, sine imperio, ex quorum constitutione nihil iurisdictionis dea trahebatur Principibus Ethnicis, sub quibus tunc

200쪽

19 CAPUT XXI. Christiani vivebant. Atque ad hunc sensum conis firmandum allegat S. Thomam micolaum Lir num in commentario ad hunc locum Apostoli. Ego vero fateor quidem, non habuisse iudices illos Christianos iussu Apostoli constitutos vim coactivam in foro exteriore, S si Christiani vocati fuissent, siue ab Ethnicis, siue a Christianis ad tribunalia iudicum Ethnicorum , debuisse omninΛparere: loc est solum quod S. Tho m. ii ranus

docent: tamen nego, eos fuisse meros Arbitros, siue Iudices voluntarios: Arbitri enim eliguntur apes

sonis litigantibus, neque aliam habent iudicandi

potestatem, nisi eam, quam litigantes ex pacto inter se inito illis attribuunt. Isti vero constituebantur auctroritate publica multitudinis;&obligebatur, qui causas ciuiles habebant, ad istos adire, de prohibebantur ad tribunalia Gentilium accedere.

Id ex verbis Apostoli facile probari potest sudet, inquit, aliquis vestrum negocium habens aduersus Llerum iudnara Vtιdiniquos, oenon apud Sactos biostendit, non esse bonum adire tribunalia Iudicum Getilium, quos influos vocat: sic loquitur des ro iudicio, non de lolo arbitrio, cum prohibet iudicari apud iniquos; ita loquitur de vero iudicio,

cum iubet iudicari apud auctos, id est, Christianos Addit Apostolus An nescitis quia sancti de hos mundo iudicabunt' si in ob iudisabitur Mumdus, indignientis, qui de intini iudicetis nescitis quoniam Aneeis iudicabimus quanto magissecularia ' Vbi demonstrat auctoritatem Ecclesiae, quae iure suo potest de secularibus rebus iudicare, cum sit iudicatura cum Christo totum Mundum,&ipa