Tractatvs de potestate svmmi pontificis in rebvs temporalibvs : adversus Gulielmvm Barclaivm

241쪽

diuin est. Ergo omnia paria sunt, neque Vlla est ratio cur possit Summus Pontifex in uno dispensare, &non in altero, id est, cur possit Monachosa vinculo obedientiae Praeposito suo promtissae absolu re, no possit absoluere subditum a vinculo obedientiae Regi suo promissae. Pergit Barciatus, aliud argumentum texit ex natura voti,&iuramenti: quod argumentum, quia non multum ad rem facit, tamen verbosii si me ab ipso proponitur, ego in pauca contraham, ut Vis argumenti quanta sit appareat sic igitur ille llatiocinatur, Volumes promissi acta Deo, Ecclesiae, proinde creditor principalis es Deus potest autem

Pontifex, qui Vicarivi Dei est, ct caput Ecclesiae loco Christi, declarare non dis licere Deo, Ecclesiae, ut promisso illa ob iiιstam aliquam causam ct magis Deo Iratam, quam sit promissonu illius adimpletio,

remittatur 2 condonetur ei, qui Pouerat Antur

mentum quo pactum aliquo , vel Ponsio obsignatur, non facit Deum proprie creditorem, sed hominem, cum quo pactum initum, illipromisito iuratasacta est: ouod ex eo persticuum est, quod homo creditor potest etiamsine pila causa liberare debitorem, ct i ramentosolvereis isti promissionem bifactam liberὸ remittere vellimeque hic habet locmn interpretatio, aut declaratiosummi Pantiscis, cisin homo i se creduror perse loquatur. Ergo non potest summus Pontifex

homines a iuramentosoluere, quoniampriuaret creditorem inuitum obligatione bi optimo iure quae fit o omni iure diuino, inhumano licita. JRespondeo. Quando summus Pontifex solute

homines iuramento, non tollit ius quaesitum ex uisita, licita obIigatione sed vel laclarat obliga

242쪽

tionerriti promissionem fuisse, vel factam esse ilia

licitam, ut cum absoluit populosa iuramento fid litatis praeitito Principi haeretico, vel qui postea irrhaeresim lapsus est aut tollit vinculum Hiramenti, relidita promissione in suo vigoie , ad eum finem tantum, Ut pol sit, qui promiserat, sine periculo facta legi j prosequi iussu ii coralegitimis ludicibus.

Sed haec Barctato non erant incognita, ut qui iuris prudentiam praecipue profiteretur: adeo su

iungit g Sed esto auferre ex causa post, ct promissonem iuri lini andi vilicia liberare ne de hac re amplius cum canoni Iu hic contendam hauserat stutur, quid ei deinde facta consequens in nostro hoc nego. io vigetur ' liberum ore populum, dices, ab Imperio, oesubiectione Principis alim atque iurisiurandi Zexu solutus est. Ita ne ver, an non persicis usini dum hoc non esse nisi accessionem tantum construi tricem illiu obligarionis, quasdes, ct obedientia Principi piomisa est 'an ignoras accessiones tolli,

liberari posse me interitu principalis obligationis'

Manet ergo adhu obligatio cui iusiurandum accessorat: q1M quoniam iuris naturalis, ct diuini fit, non mi nin tenet hominum mentes, ct conscientias apud D tim, quam si esset iuramentosustentata. JRespondeo. Potest quidem, ut supra dixi, tolli

vinculum iuramenti, etia si non tollatur promissi

nis obligatio. Sed quando summus Potifex propicis haeresim,aut aliam iustam causam, soluit populosa iura meto fide litatis, simul etia soluere solet a vinculo promissionis, ac iubere,ut populi no ampIius obediant ei, cui promissionem obedientiae fecerant posse autem id Pontificem, ut Christi Vicarium,praestare, nos supra ex Doctoribus,4 conci--

243쪽

lijs,i ex ipsis etiam ditiinis literis ostendimus,ae

ante multos annos id ipsum quinq; rationibus Thraologicis ostendimus meque Barcia lusorrinibus suis argumentis, cauillationibus eas rationes resellere potuit. Nam quod hoc loco iterum repetit, in cilicat, obligationem parendi Regibus esie iuris naturalis id diuini:non semel a nobis explicatum est, id esse intelligendum de obligatione parenda Regibus dum Res es sunt: non esse autem iuris na-

turalis, diuini, ut Rex non pol sit Regno priuari, si haereticus efficiatur, S ratio manifesta, sus frequens apcitissime dentonstrauit. At, inquit Barciatus f hoc axiomate Bellarmia spracipue nititur, dum vult ostendere, Papam nora

osse subjcere se ipsum sententiae coactiva conciliorum quoniam inquit lib. a. de Concilijs,cap. i8.ὰ Papa potestassuper omnes est de iure diuiκomon autem po-DI Papa dissensure in iure diuino JRespondeo. Si Papa se ipse subij ceret sententiae coactivae Conciliorum, aut Principum quorumcunque, vere subij ceret superiorem inferioribus, ac per hoc cum diuino, Unaturali iure pugnaret: nam iure diu in o Papa est Pastor, 8 Pater, Pr positus omnium Christianorum, ac per hoc superior omnibus, qui oues,& filia, iubditi ipsius sunt:&iure etia diuino superior ab inferiore iudicari non potest iudicio salte coactivo. At vero cum Papia tu dicat Regem, vel etiam deponit, nihil agit contatus diuinum, quoniam superior inferiore iudicata Pastor ovem, Pater filium, Praepositus subditu ir, quod est iuri diuino, naturali rationi maxies consentaneu Qtrauis enim Reges in temporalibus . non Unoscant superiorem temporalem, vel etiam nullum

244쪽

nullum agnoscant directe nisi Deum tamen agne scere debent superiorem spiritualem, cuius pol stas ad temporalia se extendit,quatenus ea spiritualibus subordinantur, ut supra non semel dictuni

est. Ad extremum sic loquitur Barciatus . Ne qua erremus, tenendum est, Apostolua potestatis plenitudinem eam tantum potestatem complecti, quam Dorninus Iesus Dei lius,cum in hoc mundo versaretur,ut homo inter homines habere voluit: ct eatenus Papans nobis Christum referre, ct eius esse Vicarium nonam rem potestatem istam, quam ut Dei lius, Deus ipse Patri aequalis ab aeterno habui ct diuinitatis uatvlis nipotentia reseruauit,de qua ait, Data est mi hi omnis potestas in caelo, ct in terra. 3

Respondeo.Non admitto solum,quod Barciatus hic postulat, plenitudinem Apostolicae potestatis, non esse parem omnipotentiae diuinitatis Christir sed addo etiam, non esse omnino aequalem illi potestati, quam interris habere voluit, habuit

Christus,ut homo. Christus enim etiam dum mortalis cum mortalibus versaretur, habuit potestate, quam Theologi vocant excetrentia, per quam sacramenta instituere poterat,i sine sacramentis peccata remittere, Malia id genus,ad quae plenitudo potestatis Pontificiae non pertingit. Itaque non sum de numero eorum de quibus ais, Io de Turre- cremata scripsisse, in Can. Coniunctiones,.q. 2. Mirum est, quod summi Pontifices loquantur moderate, depotestate eis data, ct quidam Doctorculisne at quo vero funcamento volui adulando eos quasi aequi

parare Deo. Nihilominus tamen securus affirmo,

245쪽

CApus a XVIII. I Ipore mortalitatis suae, disponere de temporalibus omnibus,& Reges, ac Principes Regnis dominijsq;

priuare;&hanc potestatem Vicario suo sine dubio concessisse, ut ea utatur, quando necessarium iudicauerit ad animarum salutem, quae illi praecipue curae esse debet.

DIGRESSIO CIRCA SE 'TENTIAM cap. Inter corporalia, δε transatione

Episcopi. C p fi XXVIII.

I capite vicesimo octauo invehitur Barciatus

in Canon istas, quos dicit potestatem omnem diuinam,& humanam Pontifici attribuere, ex ignoratione vera sententia verborum Innocentij III. Pontificis, quae habentur cap. inter corporalia,& de translatione Episcopi. Ibi enim Innocentius dicit, fortius esse vinculum coniugii spiritualis, quod est inter Episcopum,& Ecclesiam , quam sit

vinculum coniugij carnalis inter virum, mulierem. Et quoniam vinculum coiugi carnalis homo soluere non pote 1t, iuxta illud Matth. I9. Quos De coniunxit homo nonseparet vinci illam autem coniugii spiritualis non raro Papa distratuit videtur sequi, ut, aut falsum scripserit Innocentius,aut Papa Deo aequare voluerit. Sed quoniam nec disputo ad institutum nostrum non pertinet,&Barctatus, ideo solum hanc digrescsionem libro suo inseruit, ut occasionem haberet Canon istas carpendici nam&in hoc capite audacter scribit, nihil esse meris Canon istis imperitius; ε in capite sequenti non veretur dicet ei Innocen-α tium

246쪽

r i ΑΡ v XXVIII. tium quartum,&Ioannem Andream Canon istarufacile Principes ineptissime hunc locum Innocent ij III. explicauisse: propterea non ero in hoc capite confutando prolixior . Nam neque Coenon istae, inter quos multi viri doctissimi inueniuntur, defensione mea indigent; neq; ego scientiam Canon si ita calleo, ut audeam me patronum Canon istarum profiteri. Illud unum annotare placuit, Barciatum calumniatorem videri,dum dicit Canon istas summo Pontifici diuinam auctoritatem ex verbis Inia nocenti perpera intellectis, tribuere. Id enim tantum abest a vero, Vt contra potius nonnulli eorum propter istiim canonem Pontifici detrahere, aut illum corrigere, non vereantur. Glossa certe, ubi Innocentius dicit, fortius esse vinculum spirituale,

corrigit,dicens, duritae, non fortius 8 Ostiensis

in Summa de Elec . num. 2I. Vt ipse hoc loco Ba

clatus refert, Istis,inquito alio no es Uciens, tua

auctoritatrict reuerentia reddentis. Denique neque Innocentius IIII. neque Io. Andreas, neque Abbas Panormitanus, neque Ancharanus, neq; Vllus alius ex ijs quos videre potui, ex verbis Innocenti III. diuinam potestatem summo Pontifici tribuunt, ut Barciatus calumniatur.

ter corporalia , de transatione

N capite vicesimo nono arctatus reiectis aliorum explicationibus, profert sententiam suam

247쪽

suam de vero sensu cap. Inter corporalia, de transatione Episcopi:& in summa dicit, verba huius capituli pugnare cum mente legislatoris ut aliud Pontifex senserit, aliud scripserit. Hoc autem, quid aliud est, nisi Pontificem facere vel ignorantem, qui nescierit mentem suam explicare, vel malignum, qui voluerit mentiendo Lectores decipea re At fuit Innocentius omnium consensu Ponti- sex optimus,&sapientissimus, ut procul ab eo ab fuerit tum ignorantia, tum malignitas. Dicam glatur quid mihi videatur potifex in hoc obscuro capitulo docere voluisse; S , nisi fallor, ostendam verba capituli non tantum in se esse verissima, sed

etiam ad mentem pontificis explicandam apti iasim . Fortius esse dicit Pontifex vinculum coniugi spiritualis,quam carnalis. id esse Verum probatur hac ratione, quoniam vinculum coniugi; spiritualis non potest in totum 1blui, ne per mortem quidem . semper enim manet impressus character Episcopalis, qui nulla vi deleri potest vinculum autem coniugi; carnalis per mortem ita soluitur, ut si maritus defunctus ad vitam rediret, non

posset uxorem repetere , quam tuenS duxerat.

Doetrina est Apostoli ad Roman. 7. Deinde vinculum coniugi spiritualis a solo Pontifice Maximo solui potest, non quidem omnin b, ut diximus, sed in ordine ad Ecclesiam particularem cui

tunc tus erat . Solus enim Christi vicarius Epi scopos transferendo, vel deponendo , vel facultatem renunciandi tribuendo , soluit a vinculo, quo Ecclesiae sua tenebantur obstractici vinculum autem coniugi carnalis non solus Papa, sed ip-s etiam contrahentes aliquando licue, libere

248쪽

z CAPUT XXIX. que dissetuunt . Siquidem matrimonium ratum, non consummatum potest aliter coniugum iure soluere, si ordinem religiosum profiteri velit ex Concit.Trid sess. 4. an. 7. neque in hac re Vllam a Summo Pontifice faculiatem petere debet. Item matrimonium inter fideles contractum,&c5summatum, quod uti ille verum matrimonium est, potest diribi itere alter coniugum, si ad fidem Chiistia nam conuertatur altero coniuge in infidelitate remanente, ex Apostolo I. Cor. 7. Item in testamento Veteri, matrimonia etiam consummata passim ipsi coniuges per libellum repudi dii soluebaiar, neque Pontificis auctoritatem expectabant,ex Deuteron. cap.r . Denique matrimonia rata, consummata

fidelium solui pos tint quoad thorum, cohabitationem certis de causis ab Episcopis particularibus: matrimonium spirituale, ne quoad cohabitationem quidem ab alio, quam a summo Pontifice solui potest. Ex his igitur manifeste colligitur vinculum spiritualis coniugi , quod a solo Pontifice solui potest firmius ac fortius et se, quam vinculum coniugi carnalis, quod ab ipsis coniugibus, vel ab inferioribus Sacerdotibus soluitur. Atque huc respexisse videtur Innocentius Pontifex, cuiuspr positum in eo capitulo erat docere, translationes piscoporum sine Pontificis Maximi consensu fieri non posse.

249쪽

RESPONDETVR AD OBIECTIO-

nes contra primam partem rationis quintaepropoletiate Summi Ponti uin temporatibus.

IN capite tricesimo Barcia ius post logas digrensiones reuertitur ad primam partem rationis quinta Bellarmini , quam in capite vicemno-

quinto sibi refutandam susceperat. Ait igitur. Admittimis quidem e propositionem, Pastoriscilicet necesseriam esse potestatem circa lupos, ut eos arceat omni ratione qua potest admittimus Oasumptionem ustos videlicet, qui EcHesiam De Pariant, ese haereticos. Ex quibiss concludit hoc modo, Ergo si Princeps aliquis ex oue, tot arietestat lupae, id est, ex Christiano at haereticita, poterit Pastor Ecclesiis eum arcere per exconi unicationem, simul iubere populo ne eum equatur, ac proinde priuare eudominio insubditos. Vitiosa collectio, cuius loco in bona dialectica reponendum est. Ergo Princeps aliquis ex oue, aut ariete a lupin,poterit Princeps Ecclesiis eum arcere omni ratione qua potest. 3Respondeo. Nullum hic est vitium, sed compendio dictum est, quod longiori circuitu dici potui Lset: nam ratio, qua potest i solet Pastor Ecclesiae haereticos, quasi lupos ab ovili suo arcere illa est, ut per sententia ex comunicationis eos remoueat a commercio Catholicoriam,& per absolutionem a vinculo subiectionis efficiat, ne populus Catholi-

250쪽

logismos proprie formare secundum figuras modos, ut in scholis faciunt, qui de proposita quaestione, exercendi ingeni gratia disputant sed vim rationum explicare, atque ostendere, ut alij faciut, qui libros Theologicos scribunt. At, inquit Barciatus, fiolent quidem Pastor Fcclesiae iuresvo excommunicare Re rem iureticum .sed absoluere populum a iuramento sidelitatis, aut iubere ne populus Catholicus Regem haereticum in rebus politicis sequatur iure non potest um hoc iuri diuino, naturali repugnet. 3Ac ne illi itasse obij ciamus, quod non seruauerit formam argumentandi, format hunc syllogismum.

Summus Pontifex nihilpraecipere,vel disse repotest cotra ius naturale, diuinum: Atquihubiectio,et obedientia Principibus oesuperioribus debita, ese de iure naturali, is diurno Ergo semus Potifex nihil co-tra eam praecipere,vel distensare potest:=per con*quens non potest 'aciperesubditu, ne Principissos portis obediat in eo cin quo Princeps est, iverior: cts de ac myraeceperit, licebit subditis, tanquam extrarerritorium in dicenti, impune non arere. Utrunque propositum est certo certius, ex quibus conclusio nece saria con secutione inducitur: Qui huius argumeti lineneruauerit is magnam mecumgratia imbri. Ego ni hercle, ut ingen, mei tenuitatem ingenuefatear, nousatis perspicio, qua possit solida ratione elidi.

Respondeo. Haec sunt omnia refutata in capite vicesimo sexto, neq; aliquid noui Barciatus attulit

hoc loco ,sed alijs,&alijs verbis more suo eadem

repe