장음표시 사용
141쪽
disbitetur, adhue debent sistem parentem sequi.
L matrimonium baptiEati cum non baptiZato: Contra vero matriis monium catholici cum haeretico, vel cum Apostata, vel cum excommunieato est solum illicitum propter periculum perversionis, & ob malam prolis educationem, &c. Ubi tamen consuetudine universali cognita, & tolerata a Pontifice receptum est, ut permixtim Catholici cum haereticis matrimonium contrahant, tutaccidit in multis Germaniae, Galliat, & Pol niae locis videtur cum Sancti. disp. 6a Pereχ, Tambur. lib. 2. Decalogi cap. I. g. f., id licitum esse, cessante periculo perversionis; quia usiis in contrarium potuit legem hanc Ecclesiasticam abrogare: Illicita tamen, &irrita essent acta, quod aliqui tantum ex filiis nascituris adhareant fidei catholicae, alii xero adhaereant haeresi ;sunt enim haec pacta contra jus divinum, quod postulat, ut ParenteS prς-heant remedia ad salutem filiis usu ra
coniuges infideles non baptirati, si ad fidem convertantur, sint separan
Respondeo, si uterque ad fidem
convertatur, perseverare debent in suo matrimonio, si valide sit illud contra ctum. Et ratio est, quia matrimonium Infidelium est verum matrimonium, nec est ratio, cur dissblvatur, quando uterque ad fidem convertitur: Anautem, & quando tale matrimonium evadat Sacramentum' diximus quςst. 3. art. I. in Si vero alter tantum con jugum Infidelium ad fidem convertatur. in eodem etiam matrimonio pe manere debent, nisi detur causa, propter quam dissolvi possit; Est autem duplex causa illud dili Olvendi, ex cap. Articulas M. Gavidemus, de divortiis. Prima. si in fidelis non vult habitare cum fideli: Secunda, si volens habitare, non vult habitare nisi cum injuria Cre toris. scilicet audiendo nomen Dei, aut Christi cum despectu, illud blaiphe mando, & retrahendo iamiliam ab ejus cultu, aut pertrahendo conjugem fidelem ad peccatum 4 in his enim casibus potest baptiZatus suum conjugem delerere , & novum matrimonium inire: Quod deducitur ex a. ad Corinth. 7. . ubi dicitur: Si quis frater uxorem habet infidelem , ct baec consentit habitare eum illo, non dimittae
illam ; quod si Infidelis discedit, di se
dat , videlicet dissolvendo vinculum matrimoniale , ut constat ex verbis sequentibus: Non enim servituti subis,euus est frater, aut soror in b- m di; Idque etiam videntur docere ver siculi illi relati in Glossa cap. q. de dia
Desere spernentem, oe blasphema.
mel te eredentem scelus ad mort te trahentem ;Nam sunt absque mora se vincula rupta priora.
nollet ad fidem converti, vellet tamen cum conjuge fideli habitare pacifice, di sine injuria Creatoris, Num possit fidelis aut cum alio matrimonium contrahere, aut saltem divertere quoad
Respondeo, multos apud Sanch. lib. 7. disput. 73. docere , primis Lx seculis nascentis Ecclesiae, quando multi infideles ad fidem convertebantur. consilium filis te, fidelem conjugem permanere cum infideli , quamdiu crat es conversionis ; liberum tamen se T. se discedere Elum quoad torum, non quoad vinculum; Deinde vero , quia raro admodum Infideles convertum
tur , icneri fidelem discedere quoad torum , si Infidclis ab Episcopo mo- Diqitigod by GOoste
142쪽
De reliquis Impedimenιιι dirimentibus. II 'nitus nolit statim converti, ex Conc. Tolet. , nisii magnum scandalum ex subito discessu oriatur ; sicut nunc Oriretur in India . Iaeonia , &c. si cogerentur conjuges tideles statim sepa, rari ab Infidelibus : Alii tamen cum Sot. apud Con. docent , in tali casu licitum esse conjugi fideli discedere ab infideli, etiam quoad vinculum , atque adeo posse cum alio matrimonium contranere e Prior tamen sententia vudetur probabilior, & conformior I cutioni Apostoli.
calii filii illorum conjugum , si careantula rationis , sequi debent conjugem fidelem; si vero habeant usum ratiinnis , relinquendi sunt in propria libe rate ; si demum dubitetur . an habeant usum rationis , praesemendum est in favorem fidei, quod non habeant, atque adeo sequi debeant conjugem fidelem.
De reliquis Impedimentis dirimentibus, praesertim Publicae Honestatis, oc Impotentiae.
I. Excemmunicant r Domini tempor les , ct Musrama, qui directe , vel indirecte cogunt alios, ne libe
II. Erram inter In Hes illicita es P tuamia Qui aurem plures ux res habet, ' ad Mem convertatur,
prιmam dumtaxat retinere debet.
s vetu hae ad Mem converti; Quod
si nolis . non tenetur ille altas ducero , quamvrs vestem converti.
III. Ut possit aliquis ad secundas nuptias ιransire . non sufficiι trobab
tiras, sed requιritur moralιs certi ludo de morte prioris coniugis. IV. Sponsalia iuvalida non pariunt imo pedimentum pubseca honestatis, et- .. samsi sut so a dia ex defecta eonis snsul ; secus vero matrimonium ram
V. uuid sit Impotentia ν Et quotutlex νVI. Num impotentia per ema d rimae matrimonium in ordine ad cape . ac secialiser vivendum λTIL. Quid F dubitetur . Num impose
ria anteceferit matrimonium . au
subsequuta fueris p VIII. Et quid si dubitetur, num fit per
. Num senes capulares valide matriis monium contrahant Quid de Emnucho . de Maleficiato , ac de Her maphrodato λX. AEtas ad matrimonium requisita qua
V tum dirimens matrimonium; de eo tamen abunde diximus, cum de consenta coaeto, quaest. q. art. a. Hic dumtaxat addimus , a Trident. sest. a , cap. 9. excommunicari Dominos temporales , & magistratus, qui quin vis modo directe , vel indirecte subditos, vel alios cogunt. quominus lubere matrimonium contrahant. De impedimento ordinis egimus art. q. hujus quaest. , postquam egimus de impedimento voti. II. Progredimur itaque ad impedimentum lagaminis, quo nomine intelligitur prioris conjugii etiam rati vii culum , quo durante sequens matrimonium etiam consummatum dirimitur jure non solum Eccleti attico, sed e iam naturali, & divino; Nam resimi tradita non potest amplius alteri tradi , S. Μatth. I9. dicitur: Quicumque dimiserit uxorem sisam , ct atiam duis xerit, machatur. In lege veteri dispensavit Deus in pluralitate uxsum, haec tamen dispentatio a Christo Domino fuit revocata; Cum autem omnes h mines, eciam infideles, Christo Domino subjiciantur , sequitur , quod etiam
ter infideles illacita nunc lit Polyg, S a mia, Distrigod by Corale
143쪽
mia; ut diximus Paest. 3. art. φ. Quare si Titius infidelis plures uxores duxerit , & deinde convertatur ad fidem, solum cum prima tenetur permanere, si illa sine iniuria Creatoris voluerit cohabitare Secus vero neque cum illa te iactur permanere , neque cum aliis, etiamsi aliae ad fidem convertantur; quia revera non sent uxores unde posset aut cum earum νliqua, aut cuin alia matrimonium contrahere .
ludo de morte conjugis requiratur , ut possit quis licite cum alio matriminnium contrahere 'Respondeo , non satis esse probabilitatem de illius morte, sed requiri certitudinem moralem, quae habetur vel per certum nuncium, vel per te stes; aliter contrahens exponit se periculo adulterii. Sequitur hinc primo, quod testimo nium unius testis non sit susticiens ;tum quia in lege Iurisiurandi, Coae de Te bui dicitur: Vox unius Vox nuLisus; tum etiam quia unus testis non dicitur esse nuncius certus: Excipe tumen , quando testis esset valde gravis,& aliae probationes haberi non possent, & verosimile esset . quod assci
Sequitur secundo, nec sufficere solam famam de tali morte ; tum quia sola fama aequivalet uni testi; tum ci- iam quia fama saepe oritur ab auctore incerto , & plerumquc fallaci: Satis tamen ellet fama, si aliis adminiculis juvaretur , ita ut moraliter cerintam probationem faceret quod ad Judicem spectat examinare.
honestatistabunde diximus art. 7. quaeli. a. de Sponsat. Hic solum adverto , dubium csse , An matrimonium ratum invalidum , sed non ex desediu consensi is , inducat hoc impedimentum p
Arsiculus X. scis. 2 . cap. expresse docci . impedimentum hoc non oriri ex Sponsalibus qu.ιcum Pte ratione invalidis ergo neque ex matrimonio rato invalido; cum eadem videatur ratio in introque cassi . Sed communius cum Boianae. quaest. Punct. II. allirmant .
Ratio est, quia quamvis iure antiquotam Sponsalia , quam matrimonium ratum parerent hoc impedimentum, etiamsi essent invalida, dummodo non invalida ex defectu consensus tamen jure novo Tridcntini solum decernutur, quod Sponsalia, quacumque ratio. ne invalida, hoc impedimentum non pariant; ergo circa matrimonium ratum remanet fixum ius antiquum . quod scilicet pariat impedimentum . etiamsi sit invalidum , dummodo non ex defectu consensuS.
mento Impotentiae ; Circa quam dicemus , quae honeste tantum exponi possunt ; reliqua sese reperiantur apud Sancti. , qui lib. 7. hanc materiam viginti septem disputationibus comple
Notandum itaque primo, Impotentes hic dici, qui non positi ni habere talem copulam, ex qua fiat una caro ex duobus per utriusque seminis commixtioncm , ex qua possit una caro prolis prodire ; sive talis impotentia proveniat ex constitutione corporis , sive ex frigiditate , sive ex arctitudine foeminae, sive ex maleficio. Notandum secundo, Impotentiam hanc aliam dici perpetuam, aliam temporalem Est perpetua, quae nulla a te humana absque miraculo, vel maleficio , vel absque periculo vitae, aut gravis, & perpetua morbi removeri
gidis apud Pereet disp. 37. Est vero
temporallS , quando naturaliter, Vel consuctis Ecclesiae remedus contra m
leficium , & sine ullo periculo auscrri Potest . Praeterea impotentia haec alia Disiligod by Corale
144쪽
De reliquis Impedimentis dιrimentibus. IAI est naturalis, quae a natura provenit, sent petere . ac reddere debitum , alia artificialis, videlicet ab arte dae. non secus ac senes, ut notat Perezmonis; Alia est absoluta, & resipectu disp. 37. sect. Io. omnium, scilicet quam habent Eunu- Vll. Rogabis primo; Quid facien-chi , & senes omnino exhausti , qui dum, ii dubitetur, Num impotentia
nulla arte medica juvari possunt ad perpetua orta, verbi gratia, ex ma- copulam habendam ; Alia demum eli lcficio antecesserit matrimonium , an impotentia respectiva, puta relate ad illud consecuta fit talem foeminam arctam . His explicatis. Respondeo, Sancti. lib. 7. disp. IoI. VI. Quaeritur : Quaenam impoten- cum aliiS Putare , praesumendum . tia dirimat matrimonium, & quo jurer quod maleficium fuerit factum post Respondeo, Impotentiam perpu- matrimoni uin; quia in dubio iudican-
tuam dirimere matrimonium contra- dum est in favorem matrimonii. Vehendum, non vero contractum, si il- rum Bonac. qua l. 3. punct. IIli superveniat; Impotentiam vero tem- cum Rebel. , Sa , & aliis censet , poralem matrimonium non dirimere. praesumendum esse , quod maleficium
Ita communiter ex cap. Fraternitatis, antecesserit matrimonium et Tunc c-& ex cap. od sedem , de Frigidis . nim solum in dubio judicandum et
O maleficiatis, contra nonnullos apud in favorem matrimonii. quando mγDian Part. q. tract. q. resol. 7s., qui trimonium sortiri potest suum effe- cum Pont , Medin. . Veracrux , & a- ctum, videli t prolis procreationum. liis docent, impotentiam perpetuam vel fugam fornicationis; At in casu non dirimere matrimonia , quae con- nostro matrimonium sortiri nequit es- trahuntur in ordine ad caste in secie- sectum suum; ergo in dubio non e thtate vivendum, & sine ullo ordine ad judicandum in favorem matrimonii, copulam. Ratio communis doctrinae sed in favorem libertatis . Si tamen est, quia nemo potest transferre in al- dubium esset , an impotentia perpeterum dominium rei, quam nullo mo- tua sit vera λ in tali casu, quando do habet; ergo nemo potest contrahe- adhibita diligentia remanet dubium, re matrimonium, & per illud transferre judicandum csset in favorem inatri- alteri jus mutuum ad usum corporis, monii, quod scilicet non sit vera im- si habeat perpetuam impotentiam ad potentia; tum quia matrimonium stat copulam. Ex quo patet, tale impedi- in possessione I tum ctiam quia qui munium non solum jure Ecclesia1lico, libet praesumitur potens, donec pro- ex cap. Quod sedem citato, sed etiam hetur oppositum . uo quod potentia jure naturae matrimonium dirimere . ad copulam sit naturalis .
ita ut qui habet impotentiam perpe- VH1. Rogabis secundo; Quid sa-
tuam absolutam , invalide contrahat ciendum . si dubitetur, num impotencum quacumque, qui vero habet im- tia sit perpetua, an temporalis Potcntiam perpetuam rc spectiVam . Respondeo, permitti coniugibus . Vel ex causa naturali. vel ex male. mul habitare, Oc experiri Pur trie clo, Sc. invalide contrahat cum ea. nium; quo elapso . ii nequeant habe- relate ad quam habet talem impoten- re copulam, ex qua fiat una caro ,
tiam. Dixi deinde, quod si haec im- judicandum, impotentiam illam esse Potentia superveniat matrimonio , it perpetuam , dc matrimonium fuisse lud non dissolvat; cum matrimonium invalidum Undo uterque potest ad ex Christi inititutione sit indu solubi- sticundas nuptias transire, si cum aliole, Quare in tali calu conjuges pos conjuge talem impotentiam non ha-
145쪽
I a Gatino V. Anievitas aebeat. Quod si succestu temporis deprehendatur, impotcntiam illam non fuisse veram , di Judicem errasse in illis separandis, iterum conjungendi sunt; eo quod primum matrimonium
revera fuit validum , & consequentet secundae nuptiae invalidat. Eadem citratio, si alter Sacros Ordines susceperit, aut professionem secerit religio-fam ; tenetur enim ad conjugem redire , si matrimonium fuit consummatum Si vero tantum fue ratum, non tenetur redire post prodissionem , cum per illam matrimonium ratum dissolvatur.
Sequitur ex dictis primo, validum
esse matrimonium contractum cum
tamina arcta; quia hoc non censetur esse impedimentum perpetuum, quod humana arae tolli non possit. Quare tenetur hujusinodi foemina pati incisionem , etiam cum gravi dolore , quamvis non cum periculo vitae, aut
gravissimae infirmitatis. Sequitur secundo, validum esse matrimonium contractum cum scemina,
quae seminare non potest; quia adhuc cum illa exerceri potest copula , ex qua fiat una caro prolis ; eo quod
semen tamineum non censetur necessarium ad generationem, juxta sententiam communiorem . Ita Sanch. disp. sa. Henriq. Bonac. IX. Sequitur tertio , validum esse matrimonium contractum inter steroles , quia inter istos intercedit vera copula apta ex natura tua ad generationem e Contra vero invalidum est matrimonium contractum cum sene omnIno impotente ad tabendam copulam ; ur communiter dOccnt cum Sanch. loc. cit., Bonac., & aliis . Quod tamen negat H r. lib. I a. caP. I, putans este vaeadum, eo quod sonex Linter retineat potentiam suam seminanda, quamvis per accidunS ratione senectutis impediatur ; nec Pro bari Potest, ejus potentiam elie m1-
medicabiliter exliaustam : Unde Ecclesia nunquam ratione senectutis impedit matrimonia; di David 3. Re. gum I. duxit Abisac adolescentaeam Suinamitidem, solum ut ab illa in senectute calefieret. Sequitur ultimo , invalidum. esse matrimonium contractum cum Eunucho utroque teste carente, seu cum Spadone, qui semen prolificum emittere non potest, juxta Bullam Sixti V. pud Dian. pari. q. tract. q. resol. Et eadem est ratio de maleficiatis , si maleficii impedimentum sit perpetuum : Quando enim ex maleficio consurgit tanta frigiditas , quanta est frigiclitas naturaliS , eri qua Provenit impotentia perpetua , tunc certe imp
tentia illa orta ex maleficio eodem modo dirimit matrimonium, ac seb. giditas naturalis I Idque verum elietiamsi maleficium tolli possit per aliud maleficium; dummodo tolli non possit orationibus, & consuetis Ecclesiae exorcismus r Et ratio est , quia quod licite tolla non potest . dicitue non posse simpliciter tolli. Herm phroditi demum valide contrahund
juxta sexum praeVse tam . non vero
circa inferiorem. Quod si uterque sit aequalis . datur optio , ut eligant . quem malint, & illi semper stare debent, ut videre est apua Pereχ fuse disip. 37. sect. ΙΦ ubi docet, quod K.
vir , aut tamina mutet sexum . in
trimonium consummatum irritetur ;matrimonium quippe debet esse intexunum , S unam. Et similiter si Sacerdos mutaret seaeum, consecrare nota pollet, quamvis characterem retine
X. Praeter haec quatuordecim impedimenta iis versibus comprehensa ,
est pariter impedimentum dirimenx
defcctus consensus, ut patet; necno desectus aetatas requisitae jure Ecclesiam stico . In maribus enim requiritur a
nus decimus quartus completus , in
146쪽
De Impedirientis impedientibus. I Idn sceminis duodecimus . nisi malitia suppleat aetatem ; hoc est nisi antecedenter sint doli capaces, di simul apti ad copulam iudicio prudentium .
ARTICULUS XI. De Impedi mentis impedientibus.
I. Recensentur ampedimenta impediem
ra Tria dumtaxat Ium in usu; Ecclesia vetitum, Sponsalia, Volum. III. Quιd veniat nomine Interdἐcti Quid nomine Temporis feriarum fLuιd nomιne Caaechisemi IV. Ad quιd tenetur, qu/ emisso voto, sive castitatis, sive religionis, ma
V. Num si licitnm matrimonium habenti votum castitatis, s detur mutua obligatio non perenai debιtiam pG. Num habens votum castitatis posisi Aliquando petere debitum a coin olute 'VII. sucisum est contrahere matrimoianium cum habente votum castitatis ;nis hic illud obserat.
VIII. Habens votum castitatis nequit uxorem ducere ad sedandas um
. Etiam Episcopus in impedimentis impedientibus dispensare potest, emcepto Voto , ct Sponsalibus. I. Iximus , impedimenta impe-
I dientia s quae scilicet impe
diunt licitam Sacramenti matrimonii susceptionem sub mortali, & sub po na excommunicationis j esse haec, quae sequuntur. Primum est Ecclesiae vetitum ; scicundum tempus feriarum ; Tertium Catechisinus; Quartum Sponsalia cum alio contracta Quintum votum fimplex , sive castitatis , sive religionis , sive non nubendi ,' Sextum Crimen , videlicet primo Incestus cum con sanguinea conjugis in primo , vel f cundo gradu , qui imped i matrimonium cum quacumque persona, ut notat Per nec non incestus cum propria matre, seu filia; Secundo Raptus alienae Sponsae; Tertio Uxoricidium. Quarto lusceptio propriae prolis in baptismo ad impediendam redditionem debiti; Quinto Presbytericidium ; Sexto publica poenitentia , quamdiu durat ; Septimo matrimonium cum m niali. Praeterea impedit matrimonium omissio proclamationum . & benediactionis ; Necnon Clandestinitas , ubi
non est receptum Tridenti juxta ea , quae diximus quaest. 6. art. 3.
I. Ex his impedimentis siublatum jam esse per non usuin Criminis impedimentum , docent Sancti. lib. Idisp. I7., Ledesima , LVm. , & alii. Communiter enim obstricti talibus impedimentis solent matrimonium coi trahere absque dispensatione, nec traii gressores puniuntur. Unde docet Regmal, apud Bonac. , quod si alicubi ea lex per non usum abrogata non esset, peccaret graviter, qui cum tali impedimento matrimonium contraheret . Praeterea impedimentum Catechismi sublatum esse per Tridcntinum. communiter Doctores docent . Quore tria remanent praecipua Imped menta impedientia , nimirum Vota . Sponsalia, & Interdictum, seu proh bitio Ecclesiae . quae prohibet. etiam nuptiarum solemnitates tempore seriarum . ut mox explicabimus.
III. Quaeritur nunc primo ; Quid sit interdictum , seu Ecclcsiae vetitum quatenus est impedimentum imp diens p sipondeo, nomine Interdicti non venire hic censuram . quinimmo prinhabiliter tempore interdicti alicujus Civitatis pote u etiam a persena specialiter interdicta matrimonium contrahi ; quamvis benedictio solemnis nuptialis nonnisi in solemnitatibus e
147쪽
ceptis fieri debeat : Quare nomine Interdicti venit hic prohibitio Episcopi, vel Parochi, aut alterius Ecclesiastici
Iudicis interdicentis alicui, ne matri monium contrahat, donec aliqua cauia . vel impedimentum examinctur .
Quaeritur secundo; Quid veniat iam mine Temporis seriarum Respondeo, intelligi. quod ab E clestia prohibeantur sub gravi solemnitates nuptiarum s videlicet benedictio nuptialis, solemnis Sponsae in domum Sponsi traductio cum conviviiS , musica, &c.ὶ a primo die Adventus uoque in diem Epiphaniae . & a seria
quarta Cinerum usque ad Octavam Paschae, ex Trident. sest. 24. cap. IO. Ubi notat Bucemb. , & Pcre Z . non prohiberi his tcmporibus matrimonium contrahere . Immo nec consummare; cum Tridentinum hortetur solum ad praemittendam consummationi matrimonii benedictionem nuptialem ; sed
tantum prohiberi solemnitates matrimon orum . Docet quidem Bonac. , petendam esse ab ordinario licentiam contrahendi Sponsalia, di matrimonia sine solemnitate dictis temporibuS :Verum Con. , Pere Σ , ct alii id negant; quia nec Tridentinum, nec jusantinuum ea prohibet I cum in cap. Cappellanus , de feriis dicatur , poste omni tempore matrimonium celebrari, consuetudine Ecclcsiae id attestante . Quod si alicubi esset consiuetudo in contrarium, in iis locis petcnda es, set ab ordinario licentia contrahendi matrimonia dictis temporibus, eo quod consuetudo , non vero Tridentinum in iis locis talem legem tulcrit , ut Ldem PereZ advertit .
Quaeritur tertio ; Quid sit Catechismus t Respondeo ; Idem sonat Catechis-muS , ac Instructio de rebus fidei ;hoc autem nomine venit impedimentum , quod contrahitur ab eo , qui respondet pro infante, quando QP Plen- Articulus XL
tur in Ecclesia c remoniae post baptismum collatum in necessitate ; Sicut enim Patrini baptismi contrahunt cois gnationem spiritualem, quae est impedimentum dirimens ; ita Patrini C
techisimi, seu qui re ondent pro infantibus, quando interrogantur , An credant, an renuncient Diabolo, &c. contrahunt aliam cognationem spiritualem imperfectam, quae est impedi-mcntum impedicias . Verum hoc impedimentum sublatum est vel a Tridentino , ut docent Sancti. , Fili luc. Fagund. , vel a consiletudine , ut d cent PereZ, Bonac., & alii.
IV. Quaeritur quarto ; Qui emisto
voto callitatis, vel c libatus matriminnium illicite contrahit, ad quid tene
Respondeo ; si votum sit non con trahendi matrimonium, peccat quidem contrahendo illud , sed potest: licite petere, ac reddere debitum ἰ mortua
tamen uxore, tenetur abstinere a ni
ptiis . Si vero votum sit Religionis .
tenetur votum implere ante consummationem matrimonii; peccatque consummando , etiamsi reddat debitum ;quia sic ellicit sibi votum imposibile ,
ut servetur : Consummato tamen senaci matrimonio, licite deindu Pctit, ac reddit debitum ; quia Votum, tal uam impossibile , manui suspensum .
onec Uxor moriatur , aut adulter tur, aut consentiat, ut legitime maritus Religionem ingrediatur . Si demum votum sit callitatis, nunquam potest debitum petere ante dispensi tionem ; potest tamen rcddere, etiam prima vice ; quia uxor habct ad id IuS , nec maritu S tenetur ad servandum votum castitatis ingredi Religionem ; cum hoc sit medium nimis d rum , ut constat ex Extravag. Antiqua . Ioanni1 2 a. de Volo apud Conink . V. Notandum hic primo cum Perea, quod si quis habens votum cast,tatis contrahat matrimonium cum
148쪽
mutua obligatione servandi castitatem, ex correctione fraternas qua teneri quin se. exponat periculo violandi V mur proximi peccatum impedire itum, non peccat contrahendo sicut haec tamen non obligat cum magno non peccavit B. Virgo secus vero incommodo; quale esset Beriae. va,
peccat . h de commodas nuptias reiicere.
VI. Notandum secundo cum Sancti. VIII. Quaeritur sexto; An habens lib. s. disp. 7., quod habem votum votum callitatis possit aliquando licia caltitatis, sicut etiam qui poli ma- te matrimonium contrahere sine dictrimonium contraxit illicitam affinit, pensatione i eo quod, verbi gratia. tem cum Uxore quamvis non possit sentiat urgentes tentationes, & disti- petere debitum ante dispensationem. cultatex, quas si praevidisset. callita. Potest tamen nonnunquam inlinuare tem non vovistet λ i lse conjugi, & offerre se ad usum Respondeo cum Con. disp. 3o dub. coniugalem, tinmo petere in eo de- j.; PcreZ, & aliis communiter negative. bitum; non tamen in gratiam sui. Ratio est quia vovens castitatem uni. sed gratia complacendi conjugi, & versim ea animi alacritate vovet, ut ne reddat illi matrimonium grave , velit tentationes omnes superare , si& onerosum; sicut esset, si semper al- occurrant; unde non potest praesumiter petere cogeretur. Ratio est, quia prudenter, quod hunc casum excipiat:
hoc genus petendi est quodammodo Sicuti qui Vovet, verbi gratia, pere- reddere; cum in gratiam solius con- grinationem in pervigilio B. Virgini&jugis fiat. non excusatur ab illa per hoc, quod
VII. Quaeritur quinto G An possit dies sit pluvius; quamvis facilius id
Berta licite matrimonium contrahere voverit, quod crederet, tempus esse
cum Titio habente aliquod ex dictis serenum, aliter id forte non voturus. votis r Adde, quod in manu voventis est , Respondeo eum Con. disp. 3o. diib. stiperare diiticultates Omnes inservan-s 3. . & Perea negative. Ratio est, quia da continentia, vitando Occasiones .
res uni promissa potest quidem alte- & otium, & excrcendo se in jejuniis, i ri valide tradi , sed illicite traditur; orationibus, & eleemosynis .ct si sponte offeratur, illicite acce- Verum quidem est, quod sicut d
ν Ptatur, Etenim acceptans per accepi, ximus de promittente Sponsalia, itationem ustirpat tibi rc in alteri oblig, quilibet promittens quodcumque, si ' tam , dc illi eam subtrahit unde in- ve homini, sive Deo, censetur excipe directe injuriam infert illi, cui est re illum casium, quem communiter obligata: et ecus accidit . si Beria omnes cordati, qui sunt ejus condi- contrahat matrimonium cum Titio, tronis, praevisum omnino exciperent. cui Prohibitae sunt nuptiae ; quam- Sed negatur, hujusmodi esse cassum n Vis enim peccet Titius offeren. frum siquidem cordati communiter do matrimonium , non peccat i, nota retrahuntur a Voto castitatis. men Beria illud acceptando Sicuti quod concipiunt, per hoc, quod prae- non peccat, qui acceptat legata a Be- vidcant tentationes graves insurrectu neficiariis, quamvis Ilii mortifere pec- ras . Adde, quod . ut quiS liberetur acent dii ponendo de proventibus E promissione facta homini, non sum- iacitat licis ad usus profanos , ut no- cit omnis talis climcultas de novo Oc-zat Luit. Et ratio a priori est, quia Ber- eurrens. quae si suiflet praevisa, dete ta non tenetur impedire matrimo- ruis et a promittendo; sed requiritur
Dium , quod illicite otiert Titius, nisi talis dissicultas, quam promissarius
149쪽
non potest tollere, de quae praevisa
communiter cordatum quemcumque sui diximus, a promittendo aVerteret; atqui in casu nostro non solum non avertit cordatos a vovenda castitate difficultas telatationum praevisa, sed etiam talis difficultas a Deo Promisissario tolli potest; dc de facto tollitur, si orationibus. & ieiuniis illa ab eo
Petatur ; ergo in casu nostro tenetur vovens adimplere votum, nec potest licite matrimonium sine dispensatione contrahere: Urgentes aut m tentationes, ac difficultates insurgentes possunt quidem esse iusta causa petendi. dc obtinendi a Pontifice dispensati nem in voto ; non possunt tamen ecst Causa justa, ut voti obligatio tol- Articulus L
IX. Quaeritur ultimo; Quisnam possit in impedimentis impedientibus
dispensare νRespondeo . praeter Pontificem, ponse etiam Episcopum: Excipiuntur tar tum non solum vota castitatis, S religionis , sed etiam Impedimentum Sponsalium ; quod pariter a solo Pontifice dispensari potest , ex cap. L, teris , a. de Sponsal. Et ratio est , quia cum per Sponsalia acquiratur jus Tertio. nullus, praeter sepromum Principem, potest tale ius auferre; & issi circo Doctores docent, non poste ab Episcopo relaxari iuramentum Tertio Iraestitum . ut notat Perea disp. 33. ect. t. , de banch. lib. T. disp. IT.
De Dispensatione in Impedimentis matrimonii dirimentibuS.
Examinandum primo; Quinam pinam causa requiratur ad licitam dispensatio est surreptilia, de nulla e
ARTICULUS LQuinam possit in matrimonii impedimentis dispensare
invalida, si flat fine causa , scut
etiam inierpretatio in lege Divina, puta in voto, aut iuramenIo, et
secus vero Pr vilegium; σ Pol ,ssit in iis dispensiare P Secundo; Quae- dispensationem ρ Tertio; mandonam i dispensandi univer non tamen A talis potesa/ respiciat pamriculares personas. V. In impedimen is iure divino Artamenιibus Papa alpensare non po intest; nisi ea dirimant jure naturati pecuniario, ut sunt votum , σSponsatia , ac matrimonium ra
n. Num possit Pontifex dispensare , ΜιSacrificium flat sub una tantum specie λ Num etiam quod Episcopus non rodeat pVII. Potest Pontifex dispensare in ra
dice matrimonii, legit mando prolem relate ad effectus canonicos , non relate ad cιviles.
150쪽
Iare in aliquo impedimenso occia
to dirimente, etsam ante contra. ctum matrimonium.
LX. Num id liceat aliquando Religiosis x privilegio pI. D Raemitto primo, dispensati 1 nim esse suris alicujus rei
xationem, seu exemptionem alicujus a legis obligatione. Differt autem Dispensario ab Irritatione. Abrogati ne, Derogatione, & Interpretatione legis et quod Irritatio tunc contingit. quando is, cujus est legem confirma re . impedit, quominus firmetur, &vuit eam omnino esse irritam ; Uer. hi gratia, si lex a Civibus conl ituta indigeat PrincipiS confirmatione, ut obliget, & Princeps illam non modo non confirmet, sed easset, & annullet, tunc dicitur . illam irritare . Abrogatio habetur, quando quis legem l tam omnino tollit: De roginio vero, cum quis legem iam latam tollit. non simpliciter, sed ex parte. Interpretatio habetur, quando vir prudens .
ac doctus declarat, legem hic, &nunc non obligare , aut talem casum
lege non comprehendi ; idque aut in casia certo, vel probabili, aut in casu dubio, in quo auctoritas Superioris postulatur. At dispensatio habetur. quando quis ab obligatione legis li.
beratur ex Superioris voluntate, as
huc persistente lege in suo visore. Hinc sequitur primo, dispensati nem esse actum Iurisdictionis, atque adeo a Superiore dumtaxat Proveni re posse. Seo uitur secundo, In Iege divina non habere locum dispensationem 1 ctam ab homine. sco habere dumtaxat locum Interpretationem hominis, etiam in casu dubio; quamvis in casu dubio , praeter prudentiam . requiaratur jurisdictio in interpretante. II. Sequitur terito, Privilegium Malicui particulari concessiim, si sit conistra jus, & illud relaxet, esse revera dispensationem et Contra vero si non sit contra jus, sed sit veluti lex privata alicujus communitatis, tunc Pr
prie dici Privilegium . & disterre a
dispensatione i haec enim , ut mOAdicemus, liricte ; illud vero late inte pretandum est. Sequitur quarto, licentiam non e se dispensationem, sed esse conditi nem ab ipsa lege requisitam, ut hic, ct nunc non obliget. Quare suando Monachus de licentia Superioris, ve hi gratia, domo egreditur, non imtervenit tunc disipensatio. quae dicitur
Vulnus legis, sed solum apponitur id , quod lex apsa postulat. ut licitus sit
III. Sequitur ultimo, dispensationem legis, & dispensationem voti, ac j ramenti relaxationem multum dister te; Nam dispensatio in voto, seu j ramento habetur per hoc, quod Pr latus gerens Dei vices, nomine ipsius Dei, cui jus est acquisitum, relaxet obligationem , interpretando hic j& nunc mentem divinam r --
de fit, & quod invalida sit talis dic pensatio, si fiat sine causa, & quod
possit in voto fieri commutatio in meliuS propria auctoritate ἔ.Immo probabiliter in evidenter aequale et Conistra vero dispensatio legis habetur per hoc, quod superior proprio nomine dispenset, seu obligationem relaxet ἔUnde fit. & quod, si sine iusta causa dispenset in propria lege, valida sit, quamvis illicita talis dispensatio; &uod in quacunque lege non possiteri commutatio propria auctorit te; verbi gratia, non potest quis loco jejunii praecepti audire plures Mis, fas, aut facere eleemosynas ; quia Iexpendet a lota voluntate Legislatoris. ubi votum ab ipsi3 vovente ducit inutium suae obligationis; & ideo solum votum potest propria auctoritate comm