장음표시 사용
151쪽
x. otio m. Arriculus I. mutari in melius. & probabiliter edi iam in evidenter aequale. Ubi nota , causiam requisitam ad valide dispensandum non debere else talem, quae eximat ab obligatione legis; quia sic dispensatio non differret ab Interpretatione; sed debet esse talis, quae susticiat. ut possit subditus rationabiliter eximi ab obligatione legis per Superioris auctoritatem. IV. Praemitto secundo, Dispensa tionem per se loquendo restringe ndam esse, ac liricte interpretandam, cum it vulnus legis, & idcirco odiosa, ut notat Sancti. lib. 8. disp. I. Excipium
tur tamen nonnullae dispensationes . quae ratione matcriae, Vel ratione gravissimae, & piis imae causae, omnibus Iensatis, censentur esse lavorabiles. t idcirco large interpretandae sunt: Sicut etiam dispensatio in lege praecedenti, quae lit dispensatio ini ita in corpore juris, late interpretanda est; quia censetur favorabilis, seu inhonum communitatis ; unde habet rationem Privilegii. Idemque Doctores docent communiter cum Pere E di ip. Αε. sect. a. de Potellate dispensandi generaliter concella, quae pariter favo rabilis est, & amplianda: Contra vexo potes as dispensandi cum certis perinsonis privatis, quia respicit bonum Privatum, non commune, dicitur esse odiosa, cum sit juri contraria, &idcirco restringenda, seu stri te inte
V. Quaeritur nunc primo; An posisit , Pontifex in matrimomi impedi' mentis dispensare pRespondeo , Pontificem in tribus
impedamentis iure natisrae rigoroso dirimentibus matrinionium nullatenus poste dispen re videlicet in Er-
O gradu lineae re et ae . Nec potcit Hispensare in impedimento Ligam injν iure divino dirimente matrimonium ,
Nam ex cap. Gaudemus, de Divortiar habetur, nunquam licuisse citra dispensationem, seu concessionem divinam, quod ligatus cum una triore alteri nuberet. In reliquis vero impe dimentis sive dirimentibus, sive Impedientibus potest Pontifex dispen Dre. Ratio est, quia reliqua impcdimentat vel dirimunt. aut impediunt matrimonium jure Ecclesiallico , de sic potest Pontifex in tali jure dispensare; vel dirimunt, aut impediunt jure naturali secundario, ut Votum ,
& Sponsalia , & potest Pontifex in
utroque dispensare; nam potest ex rationabili causa Pontifex, cui Deusdedit potestatem ligandi, atque BI- vendi, nomine ipsius Dei, cui facta
est promissio, seu Votum, cedere juri acquilito, S rc mitture debitum contractum per votum; qua remissione facta, celsat per sublationcm matcriae lax naturalis obligans ad non contrahendum matrimonium poli votum castitatis ; sicut enim occilio innocentis, verbi gratia , est contra Ieramnaturalem, si fiat auctoritate privata, secus vero si fiat Duo illam praecipiente; ita contra legem naturalem est nubere poli.votum castitatis, nurula facta remissione Obligationis cor, tractae per votum; secus vero post talem remissionem ; unde purificata hac conditione tollitur materia legis naturaliS, quae manet indispensabilis.& immutata . Idem dicas de impedimento Sponis saliuin; illicitum enim est, & contra legem naturalem poli Sponsalia contracta cum uina nubcre alteri; non tamen poliquam aut illa cessit iuri suo, aut Pontilax , inquantum svin mus PrincepS. cx rationabili causa ibat durogarit: Sicut contra Iegcm n turalem est , usiurpare sibi rem alienam, non tamen si aut Dominus consciitigi, aut sum naus Princeps ex ra
tionabili causa id petanivrat . Et e
152쪽
dem pacto potest ex urgentissima cauis si Papa dispensare in matrimonio rato, prout diximus quaest. 3. art. 3.Demum in impedimento Voti s lemnis dirimente pote it etiam Pomtistae dispensare, quia dirimit jure Ecclesiallico, ut supra ollandimus. In matrimonio consummato dispensare
non poteli; Est quippe illi vetitum
iis verbis Matth. I9. Quod Deus comitinxit , homo non separet.
VI. Oppones : Quamvis de jure politivo divino sit, quod Epistopus sit ininister Confirmationis , Pote illa men ex concussione Papae est e Min iter etiam simplex Sacerdos: Paria
ter de jure divino est, quod Sacrificium fiat sub utraque specie ; & tamen nonnulli putant poste ex Papae dispuniatione fieri in sola specie panis
siue consecratione calicis ita lociS, u bi vinum vix potest reperiri. Praeter
ea Relidentia Episcopi est de ' jure divino; & tamen potest Papa in illadii pensare; ergo quamvis impedimentum ligaminis sit de jure divino, pot-cli tamen in eo Papa dispensare ex rationabili causa; ut stilicet Rex C, tholicus, verbi gratia . qui uxorem habet sterilem, ducat secundam, adhuc prima vivente. Respondeo, Impedimentum Liguminis non esie de jure divino politivo, sed de jure naturali secundario sicut de jure naturali secundario pro
hibetur, ut diximus, occisio innocentis ; unde ibius Deus potest in uir que casu dispensare ; Pontisex autem nec in jure naturali dispensare pote it, ut eth certum, nec in iure divino pinsitivo; quia inserior non poteli dispensare in lege Superioris. Ad ea, quae obiiciuntur, respondet primo Suar. lib. IO. de legibus cap. 6. . EpiscopulaI cx inllitutione divinaeste ministrum Confirmationis , non absolute , sed ordinarium I atque adeo
non dispensat in tali lege Pontifix,
quando in casu extraordinario id committit Sacerdoti limplici. Ad id, quod additur de Sacrificio. comm nissimc negant, posse auctoritate Pon tificia in una tantum specie offerri. Quod si concedatur, id explicandumeti per modum interpretationis doctrinalis, non per modum dispens tionis in lege divina; Nam ex initia tutione divina solum habetur. quod debeat Oiserri Sacrificium Missae in lege Euangelicat quod autem sub miraque specie osterri debeat, videtur potius esse ex lege naturali dictante, quod Sacrificium Deo osserri debeat integrum; Si tamen in aliquibus locis esset inopia vini, juxta nonnullorum sententiam posset Papa declarare, quod
praeceptum naturale de integre comsecrando non se extendat ad talem
casiam . Demum sitne Residentia Episcopi de jure divino, an non 8 alias examinavimus. dixtimusque , quod si ut de iure divino eli observantia voti & tamen ex causa rationabili potest Ponti x in eo dispensare, quippe qui vices Chri ili gerit in his .
quae Pallun occurrunt; ncc aliter posset gravibus incommodis occurri, si Pontisex non posset in votis dispensare , ac juramenta relaxare Eodem
modo, quamvis de jure divino sit tapiscopic residentia , poterit Pontisex data rationabili causa similiter nomine Christi, cujus vices gerit, dispensare;
seu verius in his calibus interpretaretur mentem divinam, ut dicemus etiam quaesit. r. art. sequentis.
VII. Quaeritur secundo; An possie
Pontisex dispensare in radice matrimonii invalide contracti ; videlicete iliciendo, quod proles ex matrimonio invalido nata legitimetur , tam quoad spiritualia, quam quoad tem oratia, perinde quasi nata ei let exegitimo matrimonior Respondeo , Omnes concedere a
quod possit Papa legitimare prolem
153쪽
xso Questio '. Articulus L. in ordine ad effectum omnes Ecclesi sticos. S spirituales; nimirum, ut possit suscipere Ordines, Beneficia, &c. Du-hium solum est, An possit legitimare celate ad essectus civiles, S tempor IeS, verbi gratia. relate ad succedendum in Paterna haereditate. Et sane quod non possit id Pontifex directe.
Omnes concedunt ; Docent tamen
multi cum Sanch. lib. 8. disp. 6. . quod possit id indirecte: Ratio est, quia radix illegitimationis saepe est lex Ec-ciesiastica statuens impedimentum durimens, verbi gratia, inter consanguineos; sed Papa potest in tali lege dispensare, antequam matrimonium conistrahatur : ergo post matrimonium contractvnr . & Prolem natam poterit e
iam Papa dispensare in iis, quae consequuntur prolis illegitimationem; seu poterit Ecclesia veluti destritere legem suam, ex qua essectus illegitimationis consequuntur, & sic in directe prolem legitimare: Ad eum modum, quo sine simonia potest indirecte alienari
per venditionem consecratio Calicis. vendendo directe solam materiam C, Iieis consecrati. Sed probabilius id negant Cori. , Huri. , Pereae, Molin. disp. M. uect. . quia Pontifex esticere non potest, ne indirecte quidem, ut matrimonium, quod fuit nullum, non fuerit nullum: ergo quamvis possit Pontifex hic, &nunc tollere inhabilitates canonicas, ct dispensare iis illegitimatione relate ad effectus Ecclesiallicos . qui pendent a sua voluntate; non potest tamen relate ad effectus civiles, & temporales , habilitando illegitimum ad Osticia temporalia ; cum hi effictus non subjaceant potestati Pontificiae Quot autem ne indirecte quidem possit id efficere, probatur quia in- tantum potest, verbi gratia . praec, Iero indirecte actum internum itaisceptione Sacramentorum , inquan
tum potest directe Praecipere actum externum suscipiendi Sacramenta; &intantum potest lindirecte alienari
per venditionem consecratio Calicis, inquantum potest directe vendi m teria Calicis consecrati; ergo pariter intantum pollut Pontifex tollere ii directe effectus civiles illegitimationis , inquantum postes directe tollere impedimentum Ecclesiasticum , ratione cuius matrimonium fuit invalidum.& proles illegitima atqui quamvis
Pontifex id possit, antequam matrimonium contrahatur , tamen post matrimonium invalide contractum non potest amplius tollere impediamentum , nec efficere , ut matrimonium non fuerit invalidum ς cum non detur potentia ad praeteritum . nec possit fieri, quod fuerit validum id , quod fuit invalidum ; ergo non potest Pontifex in radice matrimonii indirecte clispensare post matris nium invalide contractum. VIII. aeratur tertio ' An possit Episcopus in aliquo casu urgentissimo dispensare in impedimentis matrimo nia dirimentibus , in quibus Papa probabiliter dispensaret , si posset aciapsum recurri Respondeo cum Sanch. lib. I. disp. 6 ., Con. , Less , Hure., PereE, R belL . & aliis contra Sotum , possCex tacita concessione Ponti hcis Episcopum pro soro conficientiae dispem fare in aliquo impedimento occulto ἰruando scilicet matrimonium bona de contractum est. & sine scandalo non potest fieri separatio. aut differtari dispensatio sine evidenti periculo pectandi. Ratio est, tum quIa incredibile est velle Papam in tali casu fiabi dispensationem reservare cum gravissimo animarum periculo; tum e iam quia ea est praxis, & consuet do . quae est optima legum inte res,& suincit ad acquirendiam jurisdicti nem . ut notat PereZ disp. 46. sect. tum demum , quia Episcopus potes
154쪽
eontra ius commune aliquid statuere, Domino potestas condendi leges in modo id faciat ex evidenti, & neces- aedificationem, & non in destructiosaria causa , quae Superiorem ad id nem, ut loquitur Apostolus: esset a
concedendum moveret ἱ argumento tem contra Charitatem. & contra
L hominem F. Mandati suavem Ecclesiae gubernationem velle Notandum tamen , quod quia in Pontilicem rcservare sibi potestatem hoc casu ex Pontificis praesumpto dispensandi etiam in casu tantae neces consensu Episcopus dispensaret. do sitatis. bet matrimonium esse bona fide com Hinc communiter docent, quod tractum ab alterutro saltem ex con- possit Episcopus in casu impedime trahentibus, ct cum requisitis proci, ti absolvere ab excommunicationibus mationibus ' Niter non pote it pr. in nulla Cinnae; quamvis in ea Bulla sumi consensus Pontificis; quia fave- dicatur , quod nemo praeter Pontillinret audaciae. & iniquitati: ut colligi, cem possit ab iis calibus ab lueretur ex Trident. seg. 24. cap. s. extra mortis articulum . Solum in Majus dubium est; An possit etiam cap. Mulιeres, de Sententra Excommuis
Episcopus dispensare in ii dein impe. nicationis in o. dicitur. quod imped, dimentis in cassi necessitatis ante com ti adire Papam pro obtinenda abi,
tractum matrimonium 3 lutione ab excommunicatione ob pe
Respondeo, id etiam concedi a S, cussionem Clerici contracta, possint Ias, Hurr., POni., Sanch. loe. cit. ; si ab Episcopo absolvi; & subditur r, tamen necessitas sit urgentissima: Ver- tio talis permissionis ; ne siciliceti bi gratia, si mulier iam parata ad nu- pediti adire Pontificem careant rein ptias contrahendas, dum confitetur, medio absolutionis: quia tamen haec deprehendat impedimentum dirimens, ratio militat etiam pro censuris in re sine infamia non posset nuptias Bulla Coenae , de pro aliis Pontifici differre ; vehemens enim suspicio oru reservatis ; ideo communiter Dota retur alicujus criminis in confessione res docent, quod possit Episcopus in detecti, si foemina vellet nuptias dis- casu impedimcnti ab omnibus omni- ferre, quousque a Papa dispensati no censuris absolvere; ergo poterit nem obtineret. Ratio est, quia juxta pariter in casu nostro dispensare incommunem sententiam Doctorum , Impedimentis matrimonii.
Pud Sanch. loc. cin, potest Episcopus Notandum tamen cum PereΣ , s in lege Pontificis, aut Concilii dic cile occurri polle necessitati casus adispensare urgente necessitate: Et ideo ducti, si scilicet foemina illa, quae de-Henr. Silvest.. Nauar. , Angei., & Prehendit impedimentum dirimens,lii apud eundem Sanch. docent, pos- voveat castitatum ad tempus. Verbi se etiam Episcopum dispensare in v gratia, per nacnsem, dc publicet, o to simplici callitatis quod est reser- itrictam este Voto castitatiS, tacen-Vatum Papae in casu necessitatis ; do tamen . quod tale votum sit ad quando scalicet magnum urget peru tempus, ne velint, quod ab Epist culum incontinentiae, uec potet com po petatur dispensatio 3 & iuisum si-suli Papa, vel ratione paupertatis, vel bi ei se a consessario , ut a nuptiis quia periculum grave est in mora. abii ineat, donec a Papa dispens alio Et ratio a priori est , quia lex in eo voto obtineatur; & intcrimmnis Pontificia ordinatur ad charita- posset Occulte peti dispensatio in vetem , S ad rectani Reiptiblicae gubem ro illo impedimcnto dirimente, quod
uationem, cum data sit illi a Christo in consessione deprehendit.
155쪽
X. Quaeritur ultimo ; An possint etiam Religiosi Mendicantes dispensi, re aliquando in aliquo impedimento
matrimonii e Respondeo , nonnullos docere . quod a Leone X. concessirin iis sit privilegium ad dispensandum cum illis , qui scienter, vel ignoranter con traxere matrimonium cum impedimento attinitatis occulto, nec deducto in judicium. Communiter tamen id negant cum Rodriq., Henr., P reet disip 46. sect. 7., quia tale privilegium nec extat , nec est in usu. Solum a Pio V. concelsum est Franciscanis privilegium , ut possint di pensare in foro conscientiae adpetendum debitum cum iis, qui consangus Deum, vel consanguineam sui conjugis post matrimonium carnaliter cingnoverunt quo privilegio gaudent etiam Patres Societatis, ex concessione tamen Patris Provincialis. Praeterea conceditur Mendicantibus , ut ossint dispensare cum Infidelibus ad dem conversis, qui tempore infidelitatis contraxerunt matrimonium inradibus solo jure Ecelesiastico proh Litis , ut in eo permanere valeant . Verum, ut advertit PereZ, talis concessio data eli adissiperabundantiam; quia matrimonium contra leges Pontificias tempore infidelitatis contractum est validum, ut supra diximus unde nulla indigent dispensatione huiusimodi Infideles; Imnio peccarent, si matrimonium vellent dissolvere.
ARTICULUS II. De Causis ad Dispensationem
requisiit, . I. Ut sit vatura dispensatio Inferioris in lege Superioris, satis ego quod causa probabiliter reputetur sussicιens.
te dispendiat sne causa evim subdi- Aniculus II. iis suis. At secummet in tali lege etiam invaIide dispensat.
III. Peceat mortaliter, 'us in re om
ii sine causa dispensat in Dee Superioris ; Sicut etiam qui tale,
m. sius vero in propria lege sine eam sa dispensi, probabiliter peccat s lum venialiter; scut etiam ροι Petit talem dispensationem , ct qus
ea utitur. 4V. Plures enumerantur causa, ob qua s
peti potes dispensatio in ampedimem
n. Ad dispensandum in impedimento Voti duplex causa a Doctoribus as
VII. Quanam sis causas latens, ut dispensetur in impedimento Sponsa ia
I. Uaeritur primo ; An dispensa- tio legis universim requirat causam, ut sit valida Respondeo, & dico primo, invalidam esse disipensationem Inferioris in lege Superioris, si fiat absque legitima causa . Ita communiter cum
Sanch. lib. 8. disp. II., PereZ disp. qs.sect. 2. Probatur . quia intantum p test Inferior dispensare aliquando in lege Superioris . inquantum praes mitur hic , & nunc necessitate urgente . quod Superior concedat Inferio. ri talem facultatem ; atqui non Prae sumitur, quod velit Superior concedere facultatem dispensandi sine causa rationabili; ergo dispensatio isthaec sine rationabili causa est invalida. Hinc sequitur primo , Episcopum sine iusta causia invalide uispensare tam in votis, quam in lege Pontificia, puta in lege jejunii. Sequitur secundo, Papam invalide dispensare in voto. aut juramento sine legitima causa: SI cut enim si Oe
conomiis . vel Procurator remittat
debita, quae debentur suo Domino sine Digit eo by Corale
156쪽
Quanam causa veoui Bur ad dispensandum 3 13 ; sine voluntate Domini, nihil operatur, licite , non ad valide operandum ;& debitum non extinguitur, ita P, Vcrbi gratia, si quis bona fide du-pa, qui est dispensator, non dissipa- ctus opinione probabili , seu putatator mysteri omni Dei, invalide cedit probabili, contraheret matrimonium juri a Deo per votum acquisito, si cum consanguinea in gradu prohibi-
non interveniat justa causa , ratione to , hic licite, sed invalide matrimo- cujus interpretetur divinam volunt, nium contraheret : At dicendum in rem, eiusque voluntatem exequatur . casu nostro, etiam validam esse diLSequitur tertio , Papam invalide pensationem, quando ex opinione dispensere in quacumque lege divina, probabili causa ad dispensandum cena aut naturali sine cauta : Immo nec setur esse justa, & susticiens, etiamsictim cause potest in rigore dispensa- revera sit insufficiens. Ratio est, quiare . sed solum, ut diximus, poterit incredibile est, Deum, & Papam vel- mentem divinam interpretari. Quare te obligare Inferiores Practatos . ut si posset verbi gratia, dispensare , plusquam humano more . & modo ut Sacrificium oneratur solum seb habeant evidentiam causae ad dispen- specie panis in locis, ubi vinum ha- sandum; Quare satis erit probabilis, beri non potest, s quod communiter & prudentialis cognitio, quae ad o- negatur interpretaretur potius , perandum honeste, & humano ino. suam dispenseret in lege divina, ex- do satis est. illimando , quod praeitet oster re si, H. Dico secundo , Ualidam este .crificium non integrum , quam nul- quamvis illicitam , dispensationem inlum Sacrificium orierre. lege ipliusinet Legislatoris faciam ab Notandum itinen , quod si In - que legitima cauta . Ita Doctores curior probabiliter, ac prudenter jud, tali communiter. Probatur, quia Le- eat bona fide, causani dispensandi in gislator in propria lege operatur tam- lege superioris hic, & nunc esse ju- quam Dominus; ergo sicut Dominus stam, ac legitimam, dispensatio erit prodigus valide transfert suorum bo non selum valida, sed etiam licita ; norum dominium, quamvis prodigen- quamvis revera causa non sit susti- do peccet ; ita Legislator valide inciens ad dispensandum . Ita Sancti. propria lege disipensat , quamvis sine
I b. g. disp. 27. contra Pal. & Ponti iusta causa dispensando peccet , cum apud PereE ; qui requirunt cviden- abutatur sua potestate. tiam causae semcientis ad dispensatio- Notandum tamen cum Suar. de lenem, ut valide, & licite dispensetur. gibus lib. 6. cap. I9. contra Pont. a.
Ratio nostrae doctrinae est ; quia o- pud PereZ hic, 'uod si Legislator se-pinio probabilis latis est ad licite o- cumnaci in lege sua dispenset sine iis perandum ; ergo si probabile est , sta causa, invalide secum dispciacae ,
causam esse justam , ac susticientem quamvis in eadem lege valide dispen- ad dispensationem. licita erit dispen- set cum suis subditis. Ratio disparit satio, & consequenter etiam valida; tis est, quia Superior ad se mandam quia praesumitur , Superiorem velle suam legem non obligatur ab ipsa le- validam e sic dispensationem factam ge sua; cum nemo possit sibi impe- ab inferiore prudenter , & humano rare; sed obligatur ex vi legis natu.
modo . seu cum opinione probabili, ratis, qua Superior tenetur consorm ut innumeris scrupulis occurratur. re se communitati, & esse caput mem- Concedo equidem, bonam fidem o- bris uniforme ; atqui Supcrior in leperantis aliquando satis esse solum ad ge naturali invalide dispensat sine ju-Pars GL V sta
157쪽
sta causia, ut diximus ; ergo sit Superior sine justa causa eximat se a sua lege, invalide operatur : Contra vero valide in Ba lege dispensat cum subditis ; quia subditi immediate obligantur a lege Superiori S. III. Dubium et , Sitne mortale, an
veniale concedere, Petere, acceptare
dispensationem, vel illa uti, deficien te causa legitima pi cspondeo, certum esse, quod nisi
levitas materia: cxcuset mortaliter peccet , qui sine causa dispensat in lege divina, aut in lege sui Superiori S necnon qui talem dispensationem sine causa petit, dc qui ea utitur. Et ratio es manifesta, quia talis dispensatio ex dictis es invalida. IV. Certum etiam est, quod Legiolator sine julla causa disipensans in lege propria peccet; Solumque dubit,
tur, num peccet venialiter, an mortaliter 8 Quod peccet, probatur, quia Legislator respicere debet bonum communitatis sibi si bditae, cum non sit illius absolutus Dominus, sed Pallor , S Rector; de ut Apostolus loquitur, Minister, & Dispensator ; unde fit , quod non possit condere leges in commodum privatum, sed in bonum commune ; atqui dispensatio sine julla catibia facta in propria lege est contra bonum commune , cum gravet in qualiter subditos, dc det occasionem querelarum ; ergo Lcgislator sic dispei, sando peccat . Circa dubium vero sUtrum peccci mortaliter λ Aitirmat Suar. lib. 6. de lcg:bus capit. I 8. dc
alii ; quia talis dii pensatio cssct contra justitiam distributivam, cum sit directe Acceptio personarii in ; haec
autum ex genere suo est culpa mo talis ; pretesertim quando radicatur in obligatione proprii ollicit. Verum San-ch. lib. 8. disp. i 8. , SalaS , Pal. , Scalii apud Perea disp. 43. scct. q. pu tant esse veniale, si scandalum vitetur, nec sequatur notabile damnum alio. Articulus Itrum; quale esset, si nimium alii 'graia varentur , ut Titius amicus eximatur ab obligatione. verbi gratia, solvendi tributum. Ratio est , quia non videtur gravis deformitas, partem aliquam non se conformare toti communitati ex arbitrio Principis. Unde sequitur, quod Legislator non observans propriam legem probabiliter solum venialiter peccet , quotieS non eis gravis desormitas, quod caput a suis membris dili tinctur , & scandalum vit,
Qui vero petit, & acceptat dispensationem legis sine causa factam a Superiore in propria lege , ex doctrina
Suar. peccat etiam graviter e Potens
quidem, quia petit rem illicitam, de inducit Legislatorem ad peccatum ;Acceptans vero, quia peccato dispem sationis cooperatur; dispensatio enim
non poteli ilium effectum Ertiri sine
acceptatione . Uterque tamen juxta sententiam laudatam Salach. , Salas . Pal. videtur peccare solum vesialiter, si scandalum vitetur, nec sequatur grave damnum aliorum.
Demum qui tali dispensatione uti. tur , Sanch. lib. 8. disp. 18. putat , probabile esse, quod cc stante scandalo, dc aliorum damno notabili, non peccet; Probabilius tam csse, quod venialiter peccet; non quidcm contra legem, in qua dispensatur, sed contra juS naturae, quae dictat, neminem debere absque justa causa a suo toto ,scu a communitate , cujus est membrum, discrcpare. Notat tamen Sancti. , quod petens sine causa distensationes matrimoniales, cxhibendo copiosiam cleemosynam, non peccet sicuti nec qui sine causa iis petitis utitur in Ratio est, quia quamvis sine causa petantur , non conceduntur tainen sine causa. Etenim pro causa conccssionis silccedit copiosa pecuniaria compositio , seu elec mosyna data in bonum, ac sumptus publicoS , sicut Diuili ou by COO
158쪽
ulnam causa requixitur ad dispensandum ν Isς sicut accidit in concessione privilegii Bullae Cruciatae. V. Quaeritur secundo; Quaenam sit jus a causa dispensandi in impedimentis matrimonii , praesertim dirimentibus Cognationis, dc Amnitatis 3 Respondeo. pjures causas a Doctoribus cnumerari; Prima ad sopiendam gravem litem , ct discordias . vel ad
Vitanda peccata, Sc scandala . Secunda , quando non reperitur commodum matrimonium cum extraneis ; ut li foemina deberet aliter extra suam Patriam nubere . di sic sum per exularea suis, quod eli valde durum : Te tia, de s etas dotis ; unde non possit scemina Sponsum se dignum , nisi ex
propinquis, invenire et Quarta, conservatio divitiarum in cade in domo , vel familia ; Quinta , conservatio familiae illustras intra eundem sanguinem ;Sexta. Excellentia meritorum erga Ecclesiam vel petentis dispensationem, vel ejus , in cujus gratiam Petitur ;Septima, matrimonium bona lide contractum; Octava . copiosior pecunia ria compositio ad aliquod opus pium ;Et universim quaelibet alia rationabilis causa judicio prudentis, & docti viri discernenda Notandum tamcn hic primo , Ecclesiam sine ulla nota acceptioniS per- senarum facilius dis cnsare cum Magnatibus, & divitibus, quam cum a liis .. Ratio est , quia utilitas publica
magis ab iis pendet, & expedit ipsi
Lcclesiae eos habere faventes ... Notandum secundo, quod eo major causa ad dii pensandum requiratur,
quo cognatio, vel amnitas est arctior. Trident. scit. 2.1. cap. s. dicit , in secundo gradu dispensandum non esse, nisi inter magnos Principes et Sancti. tamen lib. 8. disju I9. docet , inter magnos Principes recenseri posse etiam Barones, & iis Superiores ;Docet etiam , in maternitate, S paternitate spirituali dillicillime dispcnsari ;nimirum inter levantem , seu te0entem iii Sacro sonte, & levatum; quia cognatio spiritualis arctior et . quam carnalis, utpotc procedςns a nobiliori principio : Unde Abbas , Mand sius. & alii dicunt, nunquam lcgiste,
quod Ecclesia Romana circa cognationem spiritualem dispenserit. Fertur tamen Alexander VIII. necnon alii Pontificcs novissinai in ea dispensasi se: Cetterum minus difficilis est di pensatio in Compaternitate .. seu in-'tcr levantem in Sacro sonte se S le-Vati patrem , aut matrem , quam in Paternitatc explicata I quia Compa ternitas cit cognatio spiritualis in cunda specie , seu gradu ; Paternitas vero est in primo gradu, ut notat idem Sanch. loc. cita VI. Praeterea ad dispensandum in impedimento impediente voti, duplexa Doctoribus assignatur causa, Ut n tat Con. . Prima ex parte materia: ,
quando scilicet dubitatur , an votum ab initio obligaverit, an cum deliberatione suerit cinissum , an mutatis circumllantiis votum sit impeditivum boni majoris, &c., Secunda cx Pa te voventis, quando sciliccn ex animi levitate, dc repentino motu, sine mutura consideratione votum emisit; Vel si causa ad c mittendum votum Onan no desie ; ut si voviiles callitatem , quia volebas ingredi certam Religionem , ad quam tamen non poteS ad.
mitti; Vel si cum magna dillicilitate Poteris votum servare , vel si ad publicam pacem conferat nub re. VII. Demum ad dispensandum in impedimento impediente Sponsalium susticiens causa est, si timeatur, sponsam suturam occasionem peccandi sponsio; aut si ex matrimonio cum alutera speretur publica pax , Vel extinctio. seu impeditio gravium discordia
159쪽
De Dispensatione surreptilia , &nulla.
I. Rescripta gratia per surreptionem sirenta sunt ino iure ιrrsta ; secus vero Rescripta justitia. H. uuanam fas expressio , aut veritatis tachurn fas reddit disponsati nem surreptistam λIII. In tabio , num dispensatio sit surre'stra, probabιlius dicendum, ese
IV. Num dispensario sit sarreptilia . si
duplex causa exponatur, quarum
abera est falsa ZV. An possini duo impedimenta in diaversi petiionibus separarim exprimipo. Si impedimentum oriatur ex duplici titulo , probabilius urerque e prim3 debet ; vit A quis duas Γι ra sorores cognovisset.
VII. cuando peii r dispensatio super
gradibus consanguinitatis. satis est,
quod gradus remotior exprimatur, dummodo gradus propinquιον non
fit primus . VIII. Num debeat exprimi incesus, spracesserit , quando petitur dispensatio in ιmpe mento cognationis p . Potestas dispen Adi cum personis
incertis non ex rat morIe conce
dentis ' secus veros de r facultas
dispe andi cum aliquo particula ri Facutias vero data alicuι, ut dispensetur , vel absolvatur, neque
X. Facutias data ad beneplacitum con-- cedentis expirat per hujus mortem,
aut amotionem ab ossisio , si damst alicui particulari ; secus vero si
si data Communitaιι Articulus III.
I. I 'Ispensatio , & qua libet facul-1 I tas dicitur esse surreptilia, seu
nulla, si concedatur ex mero zrrore, sive ob falsitatem a petente expressam, sive ob veritatem cclatam. Notandum tamen , Concessiones ,
seu Rescripta Pontificis , aliorumque Principum , alia esse justitve quae sci licet diriguntur ad lites . & similes causas ex justitia terminandas alia vero esse Gratia: quibus scilicet beneficia Ecclesiae , dispensationes, & similes gratiae conceduntur Concessiones, seu Rescripta Gratiae per surreptionem obtenta, ipso jure sunt irrita , & nulla : Rescripta vero justitiae per surreptionem obtenta non sunt ipso jure irrita, nisi per exceptionem clidantur. Disparitas ex Con. hic est; tum quia per Rescripta justitiae non statim terminantur causae , sicut per Rescripta Gratiae ; sed solum iis ter.
minandis aut Iudex, aut modus imponitur; unde datur locus detegendo errori ; tum etiam quia contra Rescripta justitiae solet semper pars invigilare . Notandum ulterius , causam , ob quam aliquid conceditur, vel esse finalem, seu motivam, Vel impulsilvam Causia finalis dicitur illa, sine qua nullo modo , aut nonnisi cum quibusdam conditionibus , & limitationibus rescriptum concederetur. Impulsiva vero dicitur illa, ob quam facilius conceditur rescriptum quod tamen adhuc sine illa secundum rectam rati
ncm, & merita caulae concederetur .
II. Meritur nunc primo; Quaenam taciturnitas veritatis, aut expressio falsi reddat dispensationem surreptiliam,& nullam ΘRespondeo , dispcnsationem esse su reptitiam , si taceatur aliquod verum. quod jus jubet exprimi ; etiamsi pertineat ad causam impulsivam ; necnon si taceatur verum pertinens ad ca
160쪽
De Dispensatione Sur ptilia . . I 7' sana finalem ; non vero si pertineat ad tanda in validam ; quia valori actus causam impulsivam Eodem modo ex- jura maxime favent, & in dubio eum prellio falsi reddit dispensationem ir- rationabiliter praesumunt . Sed Pere Eritam, si exprimatur falsum pertinens diip. 46. scct. I. cum Huri. , ΜOlin. , ad causam motivam, seu finalem Con- Con. probabilius docet, dispensatio-
cessionis . Ita communiter . nem esse nullam; quia impedimentum
Probatur prima pars; quia quoties est certum , & dilpensatio dubia ; injus jubet aliquid exprimi, illud exigit dubio autem melior est conditio pol-
tanquam formam praescriptam , qua sidentis. dcficiente, totus actus, & consequvn- IV. Si demum taciturnitas veri, aut
ter ipsa dispensatio corruit. Hinc in expressio falsi sit tantum circa partem cap. Si matu proprio , 23. , de praben- petitionis , dicendum , quod si gradis in o. deciditur , ex quantumvis tia concessa est divisibilis , sit irrita modici beneficii taciturnitate reddi al- solum secundum eain partem, siclinterius beneficii impetrationem surre- dum quam expressum est falsum ; si Ptitiam. vero est indivisibilis, sit totaliter nul- Secunda pars patet ; quia Conces la . Quare si Titius, verbi gratia . pe-sio dispensationis fit dependenter ab tat dispensationem in voto castitatis existentia motivi , quod exprimitur ; ob duplicem causam, & quia patitur
ergo deficiente causa motiva , seu fi- gravissimas tentationes , α ut Possidnali, actus est omnino in voluntarius; ducere consanguineam , quae aliter i OlIS sic dispensatio est nulla . reperiret dignum se maritum ; si pri-
Tertia pars etiam patet; quia quan- ma causia sit vera . & sulliciens, non do error est tantum circa causam im- vero secunda, tunc obtenta dispensa
ζulsivam , & non circa finalem , ha- tione, poterit ducere uxorem, si bo-ctur totum id, quod requiritur ad na fide processit, non vero illam con- concedendam dispensationem ; ergo. sanguineam : Si tamen mala fide id dispensatio non est nulla . Hinc cloe secerit , neutrum poterit ; idque inccnt communiter Doctores , paupe- poenam malitiae, ex cap. Super literis , rem improbum obtinentem eleemo, et O. , de Rescriptis; quamvis ad hanc synam ab eo , qui cognita improbita- poenam subeundam requiratur sientente, illam non dedisset, non dici eam tia iudicis , ut notat Con. hic. pcr errorcin obtinuisse; unde non te- V. Quaeritur secundo; Utrum quan-netur ad restitutionem; quia vere est do habentur duo impedimenta , depauper, ad sublevandam inopiam, beat simul in eadem petitione expri- tamquam propter causam finalem , nam mi utrumque , an possint separatiintus est largiens eleemownam , esto exprimi in diversis petitionibus pejus probitas fuerit causa impulsiva. Respondeo, Henr. lib. I 3. cap. f., III. Si tamen dubium sit, Num ve- Nauar. , & Sa putare , quod possititrum, quod tacetur, aut falsum, quod seorsim exprimi; tum quia hic est sty- exprimitur, Pertineat ad caulam min lus Curiae, qui facit jus; tum etiam, tivam t arbitrio prudentis , & docti quia sicut potest impetrari absolutio
viri ad decidendum, quando neque ex ab una excommunicatiOnoe, vel irr jure constat , neque cx stylo Curiae , gularitate . non facta mentione de ,
quod etiam facit jus . Quod si pro- lus ; & sicut potest obtineri dispen-
habiliter decerni nequeat, & res ad- s alio in uno impedimento, non in a-
huc maneat sub dubio , Sancti. disp. lio ; ita potest pariter peti dispens a I. num. 1. dosci, dispensationem pu- tio in uno impedimento, non in alio. Diuit iros by Cooste