장음표시 사용
81쪽
astio m. Arιιculus a. M, est ponere materiam. & sormam Sacramenti sine intentione admini. strandi illud ; ut si strio ponatur ab lutio, & proferatur forma baptismi sine intentione bapti Eandi At In casu nostro si ponitur consensus fictus, eo ipso non ponitur materia, & imma Sacramenti matrimonii ; S consequenter non simulatur administratio Sacramenti , sed Qtum materia , &Orma, nempe verus contractus sim latur. Praeterea qua administrat, ver
ba gratia, baptilinum . certe in Pe sona Dei baptiZat ; unde si fingat , sacrilegium committit contra revere riam Deo . & Sacramentis debitam: Contra vero; Minister matrimonii non siistinet immediate personam Chrilli dispensantis sua merita . sed illinet personam privatam celebrantem comtractum , cui per accidens conjuncta est a Christo participatio, Sacramenti ; unde si metu urgente simulat comtractum . non fingit , se sacrilege dispensare merita Christi. sed solum smintilat verum contractum , quo nouposito, materia, & forma Sacrame ta non ponitur. V. Addo tamen cum Pere Σ, & Huri. disp. I a. dillic. A., quo P ratione me tus gravis non liceat simulare contractum. matrimonialem , quando inter contrahentes intercedit impedimentum jure naturae dirimens, ut est im- Potentia Perpetua, consanguinitas in
primo gradu , dic. Ratio est , quia non licet simulare . quod est intrinsece malum s Exempli gratia, non licet ratione metus simulare adorationem idoli, aut juramentum de malo paetrando : Quod si impedimentum inter contrahentes sit Qtum impediens, ut est votum simplex castitatis, sponsalia
praecedentia, Sc. licitum. est per metum gravem simulare contractum matrimonialem ; nam non est intrinsece malum in tali casu id , Muod simula-I cuim nec sponsalia obligent ad non contrahendum cum alia . metae grav, interveniente ; nec votum illud obliget ad castitatem , interveniente eodem metu', quia nemo intentionem habet obligandi se ad voti observationem cum periculo mori S V aut gravis damni. Denique si impedimentum sit dirimens jure Ecclesialtico . adhuc poterit ex gravi causa simulari contractus, ut docent Pal. , & Sancti. , quia Ecclesia non obligat ad non contrahendum cum tanto incommodo. Haec autem satis superque sint dicta de co sensti simulato.
De Signis externis expressivis consensiis
matrimonialis. I. uuamvis Matrimonium si Sacra
II. Quanam soleant e se signa externa
certa exprιmentia consensum imternum
III. Etiam taciturnitas potest aliquam
IV. Parentes neque posunt cogere stios ad ma rimonium, neque ituasne 1usta causa ampedire.
V. Filιι quamvis non ἔeneantur hac rnre sequi consilium Parentum , t nentur tamen ob reverentiam debitam illud petere . n. Ita Procurator valide matrimoniueontrahat pro PrincWali , quatuor
VII. Si Principalis tempore contract- dormiat . adhuc fructuose Sacr- mentum recipit. si sit in grar AE . VIIL. Si Principalis tempore contractus
per Procuratorem si ebrius, ad cvalide contrahit . Imo iuxta C&-muniorem , etiamsi tunc sit amens ia
. uuid se Principalis deι Actum mam
82쪽
De Consensu matrimoniali Amulata . datum, tempore contractus habeat verum consenseum λX. Si detur mandarum , ut praemissis
proclamationibus Procurator contra hat. adh- universim valide comtrahitur tisinon praemissis. Sicut v
Iide confrtur absolutio a censuras . parte non satisfacta ' quamvis facultas absoluendi detur sub ea com
I Uaermir primo . An ad valoe d rem matrimonii necessaria sint verba expressiva interni consensus , saltem inter baptiZatos , Inter quos contractiis matrimonialis est Sacramentum , quod constat rebus, di veria his y Respondeo negative cum communi contra quosdain Jurisperitos apud PereE. Ratio est, quia etiam muti, &tiirdi possimi valide contrahere matrimonium , ex cap. cum apud 23. De Sponsatibus, ct Maιrimonias '. Ergo uinativersim non sunt necessaria verba .
sed satis sunt omnia alia signa exteriora expressiva interni consensus; non secus ac in reliquis contractibus : Et ideo Eugenius IV. in Florentino e presse dixit, quod consensus per Vediba regulariter expressus faciat matrimonium : ergo verba non requiruntur necessario; aliter non dixisset, consensum, Regulariter, exprimi per ver ba. Quinimmo neque verba necessurro requiruntur in valentibus loqui . Nam neque id statuit Christus Domunus, quippe qui ad rationem Sacramenti elevavit contractum legitimum; Contractus autem legitimus non requirit necessario verba: Neque id statuit Ecclesia, quamvis statuere potuisset, sicut de facto statuit matrimonium clandestinum esse irritum: Censent tamen Sanch. disp. 3I., Maerat. , COn. , Fillluc. . quod sit Veniale non exerimere verbis consensum internum sine
queet apud Dian. Part. 3. tract q. rem sol a 8. putant esse mortale . Equidem vero censeo cum Hurt., Pont. , Perezdisp. I . sect. 1. . nullum esse peccatum , si susticienter aliis signis consensus internus exprimatur; cum nullum extet praeceptum de verbis profere dis . Neque dicas cum Maerat. , non ID cere in admini liratione Sacrament rum recedere ab usu communi, etiam in iis , de quibus non adest speciale praeceptum . Nam Sacramentum Matrimonii sequitur leges contractus ergo cum contractus licite fiat sine verbis, etiamsi juxta communem ut una verbis celebretur ; ita Sacramentum matrimonii licite administratur sine verbis, quamvis juxta communem usum soleat verbis admini strari. II. Quaeritur secundo ; An subaris Iliatio, dc traductio Sponis , vcl porrectio manuum sint signa certa exprimentia consensum internum matrim
nialem Respondeo cum Sanch. lib. I. disp. 22., Rebel. , Pont. , ct aliis , quodlibet ex iis signis, S quodcumque aliud posse esse certum lignum consensus matrimonialis non .secus ac verba si ex Regionis coiisuetudine introductum sit ad talem consensum signissicandum. Caeterum secundum se subarrhatio, seu annuli donatio, vel receptio non est signum selliciens; quia pintest fieri propter alias causias , puta inter concubinarios ob turpem amorem . Neque et signum sufficiens traductio etiam solemnis Sponsae in donum Sponsi , quia nullo jure cautum est . ut Sponsalia transeant in matrimonium per traductionem , vel aliter , quam per copulam ; idque ante Tiadent. : ergo nisi ex loci consuetudine triam ctio Sponsae sit signum nuptIarum, non est satis ad matrimonium, etiamsi ciniam Parocho, & testibus fiat : Contra vero porrectio manuum s Si enim
83쪽
go uuaestio m. viro exprimenti contensum matrim nil, scemina manum porrigat, signum est matrimonii certum k quia qui tacet, consentire videtur . cum agitur
de obligatione contrahendi , & concurrit actus publicus; praesertim in see. minis, quae prae verecundia aliquando non loquuntur . Quare idem dicas cum Pontio, si vir foeminae manum apprehendens dicat: Tecum contraho matrimonium, di foemina manum non
III. Quaeritur tertio ; An taciturnitas sit sufficiens signum consensius mutrimonialis in iis casibus , in quibus
est iusticiens signum consensus interni constituentis Sponsalia, Videlicet quando parentes contrahunt pro filiis pro sentibus , & tacentibus . vel quando Tutores pro pupillis, & in aliis casibus, quos retulimus cum de Sponsal. quaest. I. art. 6.8Respondeo allirmative cum communi apud Sanch. lib. I. disp. 23. Ratio tamen non est , quia quae de Sponsalibus dicuntur, extendi debentaci matrimonium ; Nam cum strictior sit obligatio matrimonii, quam Sponsalium ; multo plura requiruntur ad
illud constituendum, quam ista; haec enim multis de causis possvnn dissolvi, ubi matrimonium est indissolubile .
Ratio itaque conclusionis est, quia talis taciturnitas fundatur in quadam rationabili praesumptione consensus tacentis r Praesumitur enim, quod filius consentiat in id, quod a Parentibus, a quibus maxime diligitur, ejus gratia fit , atque adeo tam in contractu Sponsalium , quam in matrimoniali susticiens signum consensius est tacitu
Adde , quod ex regula juris in s.
lacet, consentire videtur; quae Vera est, quando, qui tacet, tenetur non tacere, si non consentiat; filii autem si nolint consentire in matrimonium,
quod pro iis praesentibus contrahunt
Articulus 'II. Parentes , tenentur reclamare , cum
facile possint, aliter praesumitur, quod consentiant , ut loc. cit. de Sponsae. ostendimuS. Notandum tamen hic primo . ad valorem matrimonii filiorum nullo pacto requiri consensum Parentum, sed sufficere proprium . Ita Trident. sessi
IU. Notandum secundo cum cominmuni apud Perez disp. II. lact. II., non posse parentes cogere filios ad matrimonium; libere enim debent filii eligere statum vitae ; Unde etiam fit. quod peccent Parentes. si impe-- diant matrimonium filiorum, cum sui juris sint circa status electionem. Nec Pater potest absque justa causa exhaeredare filiam , si contra ejus voluntatem nupsit ; Nec potest Confessarius absolvere Patrem in articulo mortis . nisi revocet testamentum , ubi filiam injuste exhaeredavit, ut notat Dian. de
immunitate Ecclesiae tract. a. resOl. 74. In Trident. autem sed . 2 . cap. 9. E
communicantur ipso facto omnes Domini temporales, & naagistratus, qui Quovis modo directe . vel indirecte subditos suos, vel quoscumque ali OS, cogunt, quominus libere matrimonia
Notandum tertio ex Sanch. lib. q. disp. , Vasq. . Con. , Hurt. disp. . difficult. Io. , filios non teneri contrahere matrimonium, quod Parentes promiserunt. vel iis praecipiunt ; dummodo Parentibus grave aliquod incommodum non sequatur . & filius aeque bene nubat, ac si nuberet cum ea , quam Parentes offerunt . Ratio est ,
quia filii non solum debent esse liberi circa status electionem secundum substantiam; sed etiam secundum ci cumstantias quodammodo ad substantiam pertinentes; ut est circumstantia
Personae, cui nubatur : durissimum enim est nubere cum ea, quae non matur, adeo ut aliquando praeeligatur
84쪽
De consensu Matrimoniali externe expres 8 r non nubere . quam nubere cum illa. V. Notandum ultimo , filios non
solum valide , sed etiam licite poste
inire matrimonium, invitis parentibus, quando ex matrimonio non sequitur illis grave incommodum . Ita Sanch. IOccit., Con. , Huri. , contra Rebel , Sol. , Nauar. apud Pereet disip. I . sect. I8. Hoc evincitur , tum ex libertate requisita ad matrimonium ; unde ne
mo in hoc ab alio dependere debet;
tum etiam quia cum possit Praelatus per censuras coercere Patrem , qui impedit matrimonium filiorum, signum est, quod filius non peccet nubendo, invitis parentibus. Aliter Praelatus p trocinaretur malitiae filiorum. Peccant tamen filii , si matrimonium ineant, parentibus inconsultis ; cum hoc importet gravem desectum reverentiae , necnon contemptum, & diffidentiam ipsorum; quod valde aegre ferunt Parentes: Quare licet. non teneantur sequi consilium Parentum, tenentur tamen ob reverentiam debitam illos consulere , per se loquendo, nisi timeant matrimonium injuste ab iis impediendum , aut alia adsit rationabilis caiisa illud occultandi. VI. Quaeritur quarto ' Quomodo
consensus internus Per Procuratorem , aut Eer literas, vel internuncium e
Respondeo cum communi, eodem modo in contractu matrimoniali , ac in aliis contractibus consensum inte
num exprimi polle ; ita scilicet, ut
Procurator exprimat nomine Priucupatis se contrahere . Notandum tamen primo ex Cap. sis. de Procurat. - 6. , ut valide per
Procuratorem matrimonium contra
hatur, quatuor requiri, Primo, ut habeat ad id speciale mandatum , nam Tes tam gravis, a qua totius vitae it tuS peia dct, exigit . ut specialiter ex-Primatur ; Secundo, ut non excedat es mandati ex leg. Diligenter εPara VH. - a
Maudati : Verbi gratia, si mandatum
sit Procuratori, ut contrahat cum tamia dote , invalide contrahit cum d te minori ; Tertio . ut ipse Procur tor contrahat nomine Principalis, nee
alium siubstituat sine speciali facultate ;quia censetur communiter eligi industria personae; Quarto, ut non sit revocatum mandatum tempore contractus i Hinc si revocetur mandatum ante contractum , quamvis revocatio non pervenerit ad notitiam Procur toris , matrimonium est nullum . Et
ratio est, quia Respublica non potest supplere detectum consensius essentraliter requisiti ad valorem matrimonii ;Et consequenter idem dicendum iaomnibus aliis sim ilibus contractibus,
in quibus Resipublica non potest defectum hujusmodi consensus supplere;
ut in contractu Sponsalium , in voto per Procuratorem emisso, in excommunicatione per alium lata, & in vliis casibus adductis a Pontio cap I Notandum secundo ; poli Gidentinum ad valorem matrimonii requiri dui contractus, qui per Procuratorem celebratur, fiat coram Parocho, & t stibus, quibus constare debet de mamidato, vel per inspectionem instrume ti, vel aliter; non tamen requiritur, ut coram Parocho , & testibus Principalis dederit mandatum Procuratori. Notandum tertio , quod diversitas sexuum in Procuratoribus ad matriamonium contrahendum sit omnino impertinens; ut constat ex usu Ecclesiae ; undet possunt. aut duae Deminae, aut duo viri esse Procuratores ad matrimonium celebrandum. .
VII. Notandum ultimo, quod sive Principalis dormiat, sive sit ebrius tem
Pore , quo Procurator ejus nomine
contrahit, validus sit contractus; quia ad valorem contractus satis est, ut Principalis exerceat actum liberum
tempore , quo dedit mandatum G α quod Procurator vi illius mandati ibL ber.
85쪽
veluti instrumentum naturale, ac liberum . quod vi mandati operatur . Iomo si sit in gratia , fructuose Sacra mentum matrimonii recipit ; non secus ac fructuose recipitur Sacramen tum Extremae Unctionis a dormiente sensibus destituto.
Neque dicas I Ebrius non potest
tempore ebrietatis per se ipsum valide contrahere matrimonium, etiamsi ante voluerit contrahere; ergo neque valide contrahit per Procuratorem. Negatur enim consequentia; Et disparitas est, quia si contrahat tem p re ebrietatis per se ipsum , externus contractus non est Iiber , ut requiritur ; at si contrahat per Procurato
rem , contractus externus Procuratoris est liber . & talis contractus e ternus facit unum moraliter cum com
sensu libero praestito a Principali, quando dedit mandatum Sicut eleemo' na data per famulum iussu Domini facit unum moraliter cum actu libero Domini mandantis dari eleemosynam . VIIJ. Dubium tamen est primo ian validum sit matrimonium contractum per Procuratorem . si tempore
contractus Principalis incidat in amentiam ; sicut stiximus esse validum , si
eo tempore dormiat, aut sit ebrius ri. Αifirmant communiter cum Sanch., Bonac. . Henri contra Pont. lib. 2. Cap. 1 . . & Lug. de Sacram. disp. 8.sect. 6. Ratio est, quia satis est, ut libere mandatum dederit, εc illud non
revocaverit; aliter neque si dormiret, aut esset. ebrius. valide contraheret.
Neque dicas cum Pontio ; qui do mit , aut est ebrius, potest habere consensum liberum, non tamen qui est amens ; hic enim est moraliter
mortuus; unde sicut mandatum expirat morte mandantis, ita etiam e irat per amentiam mandantiS , ut
abetur in len Si quia 48. f. de a
Nam contra est, quia sicut ebrius.' de dormiens possunt habere consenissum liberum in sensu diviso ab ebrietate . de Omno; ita etiam amens in sensu divisio ab amentia: Falsiim tamen est . quod amentia aequiparetur morti; tum quia amentia non semper est perpetua, sed aliquando est ad tempus, ut ebrietas; tum etiam, quia qui est amens, est capax vinculi matrimonialis, non vero mortuus. De mum , quod mandatum expiret mo
te mandantis, est indubitatum; quod vero expiret per amentiam mandantis, non est universaliter verum ; quamvis in speciali aliquo contractu id verum sit, ut in lege citata. IX. Dubium est secundo ; An va. Ie ad matrimonium contractum per Procuratorem, quando Principalis dat illi mandatum ficte , 8c deinde antequam ineatur contractus, habet verum consensum internum , seu animum contrahendi λAffirmat Sanch. lib. 2. disp. I r. . Negat tamen Con. disp. ΣΑ. dub. 9. . quia contractus Procuratoris non esset effectus . nec signum consensus veri posterioris, sed esset enectus consensus ficti prioris. X. Dubium est tertio; An useat
matrimonium contractum per Procuratorem, omissis denunciationibus .uando illi datur facultas contrahe i, servata sorma Tridentini, ut semper dici solet. atque adeo praemissis denuntiationibus t Respondeo cum Sanch. loc. cit., &Perea affirmative, quia illa non e theonditio, dc restrictio facultatis fi-eut esset restrictio facultatis, si mandasset, ne cum minori dote contraheret sed solum est admonitio, ut servetur jus commune; Etenim nemo censetur in contractibus velle novum jus inducerer Quare cum neque jure antiquo, nequc iure novo requirantur essentialiter denuntiationes ad valo
86쪽
De Consensu eoacta 83 rem Sacramenti Matrimonii, sequitur. VIII. Quando matrimonium es ικυaα
quod qui dat sacultatem, ut contra- iam ratione metus , aut alte iustatur matrimonium praemissis denum impedimenti occulti . non debet re tiationibus, tantum velit admon re malidari coram Parocho , re t Procuratorem de suo debito , non sibus: secus vero fi impedιmentum tamen vclit, matrimonium esse inu, probari potes. 'lidum, si denunciationes omittantur
Siculi. ut dicemus loco suo, propter I. D Ecolenda prius stini, quae de eandem rationem est valida, quam- Ι metu diramus quaest a. de vis illicita, absolutio a Ccnseris , quae Sponsal. art. 8. quavit. q. Primo, de confertur, parte nondum satisfacta, metu gravi, dc levi; Secundo, de j etiamsi detur facultas absolvendi, fa- ste, & injuste incussb; Tertio, detisfacta parte. l incusto ad extorquendum ipseni conis i tractum, & de incusso ob alium λ
ARTI GULUS III. nem a qui etiam potest, & juste, &
mjuste incuti tam ab eo, cum quo De Consensu coacto . est contrahendum . quam ab alto'. Diximus ulterius i nullum contractum I. Num D irrisum matrimonium com irritari a metu levi qualitercumquetrariam metu levi 1n uste incusso incusso; Nec a metu gravi incustb au. In quonam senseu voluntas dicatur causa extrinseca, iron libera, Puta, cogi a meta a metu naufragii; Nec a metu gravi M. In utroque forὸ es irritam matria juste incussis, etiamsi ad extorquem
montum contractum metu gravi dum contractum , ut communiter in usta ineuso ad illud extorquem. Doctores docent apud Dian. pari. 3.dum. tract. 4. resol. 228. quamvis Bonac.
IV. Probabilius iure tantum Ecese in velit, solum contractum matrimoniistico, non iure natura, illud irr3- irritari a metu gravi juste incustb adratur. Vosum autem universm f ipsum extorquendum. Praeterea nec mili metu nancustatum , ne iure irritari a metu gravi injuste incusib, quidem Eeessastico est irritum. sed non ad extorquendum ipsium con-V. Etiam contractus lucrativus gravi tractum. Irritari tamen contractum metu iniuste extortus probabiliter est matrimonialem in utroque soro, dum- validus iure natura. quamvis da- taxat a metu gravi in)ulle incussb admuam resarciri debeat. Idemque ipsum extorquendum, sive ab alterodreas de contractu oneros; ct m contrahentium, sive a tertio incuti, terque contractus ad arbitrium m tur; ut omnes docent contra Cardi-
raram pass rescindi potest. nes.; cum debeant matrimonia essem. Probabilius viderar, quod fit vat; plene libςra, nec contrahi cum injindum 1ure natura matrimonium ria alterius ; eo quod sint insolubilia. celebratum per metum levem in1m A simili tamen metu levi injultu i se incussum ad illud ex orquem cusso matrimonia probabiliter non ir-ώηπ. Idemque dicas de Voto . ritantur; ut communius docent Do VII. Metus reverentialis secundum se ctores apud Dian. pari. 3. tract. ses levis; nisi minas , aut aliud te l. 13o. Et constat, tum ex usa Amile secum ferar I esto nonnussi Ecclasiae non irritantis matrimonia ei putens , matrimontum Fc contra- metu levi contracta; tum quia nutum m ese irritum. levem jura non conliderant cx 'se
87쪽
Nec timorem 1. De eo, quod merus causa , quia metus levis non multum detrahit libertatis. Sed oppositam sente nitam esse pariter probabilcm di-ccmus inferius. II. Notandum praeterea ; Metum non posse proprie cogere voluntatem; tum quia quilibet actus voluntatis est voluntarius, cum sit ipsum velle vo-Iuntatis; tum etiam quia voluntas
non potest pati violcntiam ι Nam ct in ex Philosopho . Violentia sit
ab extrinseco nullam vim conserente passio, seu resistente passo ; V Iunias autem eo ipso, quod consentit, iam, conser visu, consequcnter non resistit; adcirco non patitur Violentiam ,. nec proprie cogi potest. Quare metus in hoc tantum sensu dicitur cogere voluntatem , quat nuSqtiae metu ccmpulsi volumuS. ea n
tu silblato nollς mus ; & in tantum Volumus , inquantum metus urget; Unde fit, quod ea, quae per nactuna fiunt, dicantur voluntaria simpliciter,di libera ; & idcirco peccat, qui mctu mortis, verbi gratia, fidem negat: Contra vero, quae per metum fiunt, dicuntur, juxta doctrinam Philos phi, & D. Th. , in voluntaria secundum quid, quatenus ea nollemus, si metus abessset. III. Quaeritur nunc primo ; Sitne irritum. an irritandum matrimonium contractum metu gravi injuste incusso ad ipsium extorquendum 'Respondeo, esse ipso iure irritum in ubroque soro . Ita coita muniter contra Caruinal. apud Pςrca Leh. i. Et couuat ex cap. significavit . De eo,
Neque dicas; Mctus non tollit consentuni simpliciter libcrum , ut ostensum cst et ergo non tollit constiti ui- 'a Matrimonii r ergo Matrimonium Desii cu irritum, dc nullum. Conlarmatur ; quia baptismus metu susceptus- non ust irritus et ergo neque Matrimonium. Respondeo enim, metum non toLlere consensium simpliciter liberum. sed tollere consensunt plene liberum, prout requiritur ad constituendum contractum, dc Sacramentum matriis monti : Sicut enim est invalidum in trimonium clandestinum, quamvis non careat consensu labero, sed quia curet consensu libero requisito videlicet qui fiat coram Parocho,& testibus ita matrimonium metu contractum est irritum, non quia caret consensu lubero, sed quia caret consensu plene libero requisito ad talem contra
Ad confirmationem patet disparitas : Matrimon rum enim constituitur
Per contractum. qui fiat per consit sum plene liberum. & quia talis consensus deest , posito nutu, ideo deis sunt constitutiva Sacramenti Matrimonii , posito metu : Contra tames a Sacramcntum Baptistat habet pro comstitutivis materiam . & formam distinctam ab ipso actu voluntatis, &ex nullo capite ostenditur, quod roquiratur intentio fulcipiendi baptismum plene libera: ergo Sacramentum baptismi validum est, etiamsi metasuscipiatur, dummodo habeatur ii tentio illud suscipiendi ..
re naturae. an Ecclesiallico sit irritum Matrimonium tali metu contractum p Respondeo cum C On. , Sancti. , Hurt., PurcE LEL II. contra Rcbell. . Maerat. , Pont. , Μ l. , quod solo jure Ecclesia ilico; Nam iure natur e non sunt irriti alii contractus metu initi; crgo uec contractus matrimonialis . Confirmatur; quia non minor libe tas jure naturae requiritur ad sitsc,picndum baptismuin , quam matriminnium , sed metus gravis non irritavbaptisinum jure naturae; ergo nequo matrimonium. Confirmatur iacu udo ἔ Ora
88쪽
De Consensequia non min s dolus reddit contra. etum secundum quid in voluntarium , quam metus sputa , si quis per dolum fingat, se esse ditissimum, nobilissimum , sanum, &c. ad obtinendum matrimonium, cum tamen sit pauper, ignobilis, dc morbo contagiosio laborans in atqui jure naturae matrimonium dolo contractum non e st irritum , nisi error, & dolus sit circa personam, di circa substantiam contractus; ergo nec metus irritat matrimonium jure naturae . Quare sicut iure Ecclesiallico est irritum matrimonium clandestinum, per hoc, quod Ecclesia statuerit, ad valorem contractus requiri consensium praestitum coram PDrocho, dc testibus . ita est irritum matrimonium metu contractum, per hoc, quod Ecclesia statuerit, ais v, lorcm matrimonii requiri consensum picne liberum. Sequitur hinc primo, matrimonium metu contractum inter Infideles non esse irritum, sed solum irritandum, ut reliqui contractus ; quia Infideles non subsunt legibus Ecclesiasticis. Sequitur secundo , matrimonium metu contractum inter baptiχatos non confirmari juramento; sicuti nec matrimonium clandestinum: Si qujstamen metu gravi compulsus juraret, se positurum consensum plene liberum, hic tantum promitteret matrumonium cum iuramento adimplendi talem promissionem. Vi cujus juramenti obligaretur ad ponendum consen
sum plene liberum, si id poterit. dc sic ad ineundum matrimonium ; Sicuti juramentum de solvenda pecunia latroni obligat ad illam solvendam, ut
diximus quaest. I. art. 8.Dices primo ; non reperitur justillum canonicum irritans hujusmodi matrimonium ἰ ergo non est irritum iure Ecclesiastico, sed jure naturae. Respondeo cum Con. . & Pere Z,
quod quamvis non reperiatur jus scri-
coacto. 8sptum aperte irritans tale matrimo nium, tamen cum ostenderimus ex una parte non posse esse irritum iure naturae, & ex alia parte jus canonia cum in laud. cap. Si enificavit, supponat. tale matrimonJum esse irritum,
sequitur, quod ius Ecclesiasticum illud
irritans, vel fuerit antiquius. Spe ditum vel sit traditione acceptum; vel usu, & consiuetudine introductum; vel vivae vocis oraculo traditum. Dices secundo; contra jus naturae est, ut aliquis per injuriam acquirat jus in alterum: ergo matrimonium metu injusto contractum jure naturae est irritum; siquidcm ratione talis metus per injuriam acquireretur jus
in alterum tRespondeo, argili entum nimis pr bare, atquc adeo nihil; Probat enim. quod etiam matrimonium dolo contractum sit irritum jure naturae, elisiamsi dolus, Serror non cadant ci ca substantiam contractus; nam quando quis hujusmodi dolo inducit ali
rum ad matrimonium, etiam Perinjuriam acquirit jus; Quare dii tinguo
antecedens; Est contra jus naturae, ut valide aliquis acquirat jus in alterum per iniuriam. nego; ut licite. concedo antecedens, A nego consequentiam.
Dices tertio; Votum metu injuste incusso nuncupatum est nullum jure
naturae t ergo etiam matrimonium:
Antecedens probatur, quia nemo deinbet obligari ex injuria, quam passias est; Et Deus respuit promissionem
extortam per injuriam, nec illam ain probare videtur, aut acceptare; cuin nec inter homines talis promissio possit rationabiliter acceptari. Respondeo, nego antecedens : Votum enim tali metu emissum, nec ji re naturali, nec universim iure Ecclesiastico est irritum; unde indiget duspensatione ; ut contra nonnullos d cet Suar. tOm. a. de Relig. trare r.
89쪽
16 O assis' 'IV. Araictitas III lib. I. cap. g. Ad probationem dico, posse optime obligari apud Deum ex voto, qui injuriam passus est ab homine ; sicut potest fraviter offendere Deum, sui committit peccatum ex metu mortis; Potuit quidem Ecelesia tale votum irritare ; Sicut potest irritare vota simplicia ante certam aetarum cinissa ; & de facto irritat vota solemnia religiosa ante decimum
sextum annum nuncupata ; aut metu
injusto extorta ; at de facto votum illud non irritavit. V. Insero ex dictis primo cum Sancti . Lese. , Pereχ disp. II sect.7.contra Rebel., Medin.. ΑEor, oc alios apud
tractum lucrativum videlicet liber, lis donationis. & promissionis in gravi metu extortum jure naturae esSe va
Iidum , & solum esse irritandum. Raetio est, quia ad valorem donationis, promissionis, & voti sitfficit volunt rium simpliciter, etiamsi misceatur in voluntarium secundum quid . Neque dicas primo; qui per vim,
S metum injustum extorquet donationem , tenetur ad restitutionem. ut omneS concedunt; ergo jure naturali
talis donatio est irrita. Respondeo enim teneri ad restitutionem, non quia contractus non fuit validus, aut quia non fuit translatum
dominium I sed quia qui injuste metum intulit , tenetur resarcire damnum , quod per injuriam alter pasius est; oc idcirco potest alter ex natura rei beneficio juris repetere, quod donavit donatione metu extorta ; &consequenter sit non tradidit rem d natam , potest vi compensationis illam sibi retinere. Neque dicas secundo ; Usurarius tonetur jure naturae restituere usurra aciceptaS , non ratione injuriae, quam
intulit danti usuras, sed quia donatio
usurarum, utpote non simpliciter voluntaria. est irrita; ergo cum donatio metu extorta, neque sit simplici. ter voluntaria, est pariter jure nat rae irrita. Nam respondeo, Usurarium teneri ad restitutionem , non quia donatio usuraruin non suit simpliciter volunta' ria, sed quia nullus interfuit titulus v lidus, unde potucrit acquirere domianium usiurarum; ad quemlibet enim
contractum requiritur, praeter consensum , etiam justus titulus, ut possit transferri dominium; Verbi gratia .
ad contraeum onerosium venditionis, Praeter consensum . requiritur titulus legitimus . videlicet, quod detur res pro pretio, Ad contractum permut tionis requiritur titulus, quod dcturres pro re; Eodem modo ad contra ctum lucrativum donationiS, praete T consensum, requiritur etiam titulus legitimus , videlicet , quod detur res liberaliter. & ob millam causam, seu nullo pretio accepto, & consequenter , quod detur res non debita ex iustitia : At quando lolvuntur usurae, non habetur hic titulus legitimus donationis ; non enim donantur liber liter, sed dantur tanquam debitae Promutuo qui titulus est illegitimus & ideo Vsiurarius non acquirit ill rum dominium, sed tunc tur ad resti.
Infero secundo . cum Sot., Navari. Henr. , Perez disp. II. sect. q. contra eundem Rebel. , etiam contractu S
nerosos in quibus datur res pro re. aut pro pretio gravi metu extortos esse validos jure naturae , di solum rescindendOS . Probatur, quia in iis S datur tiatulus legitimus . & datur simpliciter
voluntarium ; ergo habentur ea omnia, quae requiruntur ad valorem contra
ctuS . atque adeo sunt validi : Quod detur titulus legitimus, nempe datio rei pro re, nemo dubitat; Quod voro stulticiat voluntarium simpliciter ,
quam 1S ratione metus sit Involunt rium
90쪽
De Consensu Coacy. 81rlum secundum quid, constat ex dictis ; unde sequitur, quod per traditionem rei pol hujusmodi contractum transferatur dominium ; Nam ex leg. Tradisionibus Cod. de pactis , traditione transfertur dominium,quam do concurrit titulus legitimus; in casu autem nostro datur titulus legitimus 2 ergo per traditionem transse tur dominium.
Notandum tamen , quod qui perinjuriam metum intulit, teneatur, c iam jure naturae compensare damnum
injuste illatum atque adeo restituererem cum fructibus, si id velit is, qui
coactus contraxit; Unde etiam potest hic occulte sibi damnuin compelI-
fare, & rem suam sibi recuperare ;Sicut etiam dum res aliqua mihi prinmissa est, si illam aliter consequi nequeo , & damnum aliquod ex illa promissione non adimpleta sim passus, politi in mihi occulte consulere, ut notat PereZ loc. cit. sect s. Addo cum Sanch. lib. q. disp. 8. , non solum iure naturali, sed nec iure rositivo esse irritos contractus, siveucratiVos, sive onerosos metu injusto extortos , sed solum esse rescindendos pro arbitrio ejus, qui coactus coim traxit; non tamen pro arbitrio ejus,
qui metum incussit; Unde hie tenetur stare contractili, si alter velit. VI. Quaeritur tertio; An sicut es irritum ex lege Ecclesiastica matrim
nium contractum ex gravi metu in-jul e incusio ad ipsum cxtorquendum, ita pariter sit irritum matrimonium ex levi metu injusto contractum Z inia occasione pariter quaeritur; An jure naturali, & in foro conficientiae resci dendi etiam sint contractus per me tum levem injustum initi , ad arbitrium ejus, qui metum levem passiis eth ὸ Et an ad ullam restitutionem teneatur . qui injuste per metum leve in extorsit contractum, sive onerinsum , sive lucrativum ZRespondeo, Less lib. a. cap. II. dub
6. . Nauar. , SylVestrum, Sanch. lib. 4. disp. s. apud Perea disp. II. sest 6. . ct Pal. apud Tamdi lib. I. caP. a. s. 6. docere. Contractus initos Per meis
tum levem injuste incusitim ad illos
extorquendos, etsi validos, posse in foro conscientiae rescindi auctoritate propria; Cum enim compars tene, tur relaxare fidem metu levi injusto extortam , & resarcire damnum injuste causatuna, poterit ipsemet vim patiens pari modo in conscientia resumere fidem a se datain: Idque etiamsi contractus iuramento firmatus sit, dummodo absollitio a juramento petatur. Additque Sancti. . posse in foro externo metum levem passis succurri ossicio Judicis, ut rescindatur
Haec tamen omnia negant probabilius PereE . Μedin. . & alii apud eundem Tainbuta ; docent enim, dieque in foro conscientiae hujusmodi contractus rescindi posse; Neque extorta tali metu restituenda es Ie; Neque in foro externo posse per Iudicem tales contractus rescindi. Ratio est, quia metus levis facile repelli potest, atque adeo, qui illum non reis pellit, praelumitur in soro conscientiae libere velle contrahere, nec ipsi factam esse injuriam. Et ratio a priori est , quia parum pro nihilo reput tur ; ergo si metus levis injustus prurum laevit libertatem, & parum minuit de voluntario . non tollitur, quo minus consensus dicatur plene liber.
di sine injuria Positus . Utraque haec sententia est probabilis;& ideo cum eodem Tamb. censeo,
robabile esse , quod docet aperteug. , Matrimonium contractum ex
metu levi injuste incusso ad ipsum
extorquendum este ipso facto Irritum ex eadem lege Ecclesiallica; quia caret consensu perfecte libero; Sed pro-