장음표시 사용
41쪽
ergo ne derogauetis: concedit ipse porphirius:chris sapientem:& pium fuisse: quis chrishaos partim indoctos: partim magos nomiet:tu ueritati:tum
sibi ipsi manifesti repugnans.Tertullianus i apologetico scribiti v cu pilatus ad ruberiu iperatorem a christianos' dogmate referret:Wberius rettulit ad senata ut christianoφ facra inter cetera sacra reciperent. Vese rum cum ex comito patrii achristianos eliminari urbel placuisset:ex eo ιν nb senatui prius huius rei iudicius i delatu fuisset. V eius.n.erat decretume as deus abso . senatus auctoritate cosecraretur: Uberius Eer ecu eiu accusatoribus christianoly miatus est mortet multi senatos: ec eatu romano F iterfectu Cosirmat αρdem euse. V espasianus:ac titus: auditis christi operio hus eius potentia timuerur. Adrianus: sicut tutius capitolinus narrat:statuit christo templa iacere:eumm: inter deos recipeudeoqῖ templa absq; simulachiis m, omnibus ciuitatibus fieri iussit:que hodie iccirco: qano habent numina:diir adriani:que ille ad hoc parasse diccbai:sed Ohibitus est ab iis: qui cosuletes sacra repererat:oes christiaos tuturos: si id optate euenisset di tepla reliqua deserenda. Alexader seuerius repta fieri christo statuit:sed no successit:orabat in matutinis in sacrario suo cora statua inritalaec capitolius.Sed audi qd de adriano reserat eusebius. Quadratus di scipulus apostolos: N aristides athenietis philosophi libros pro christiana religione adna no dedere coi sitos. Et serenus grauius legatus: uir apprime nobilis l. iteras ad iperatore misitaniquu esse dicens: clamoribus uulgi inocentiu holum sanguinῆ codemnari: εο sine ullo crimie:nominis tantsi di secte reos heri. Qu
42쪽
titisine obiectu crimis christianos no condenandosi cuius epistole usq; ad nostram etate durat exempli Heceus e. Antonius pius m audissct christianos hoc frequenter uti puerbio. Quod tibi fieri no uis: alterine feceris:pscrutatus est christi uitat ei q3 statua tanqd eo sacrauit. Reor eqdem ad hoc maxime induetum misse a iussino philosopho: qui ei libue pro nostra religioecoscriptum dicat. Philippus ex impatoribus primus christianus fuisse ab euse. traditur:suriores. n.iesum n5 solum: sed cu ceteris diis colebant:1ed si omnes putu suu magis si deum uetiti fuisse u dentur. Collantinus deniq; cum christi miracula in rebus hiis manifestius fuisset expertus:dcum magis q populatimuit: solumq; christu oc palam adorauit: idoloru templa subuertit:christo templa passim preciosa edistficauit. Hec de illo scribit eusci qui illius tempore flostruit. Principes aut illos:qui atrocius in chnuianos se Uiebanta crudeli quadam natura: 8c temerata a plurobatione potius il ratione iustitie inductos fuisse con/stat: siquis insanos illos nerones:domitianosqῖ:quisthus illis temporibus abundauit roma:cosideret.Quibus damnatoribus tertullianus inquit: seetam no μstram gloriari debere: quia non nihil grande aliquod bonum ab illis damnati potueritaTales uero semper insecutoris nostros fuisseiniussos:impios : turpes; ab omni populo damnatos. Modestiores uero principes
erga cnristianos honestius se pessisse. Sed quicunqς
Principes pre ceteris immani me scuierunt: ut nero
domitianusq*: miserabiles penas dederunt. V t ob mittam: christi proditorauuas repente laqueo se staspendit: quid illis temporibus christi discipuli pu oblice dixerunt: atl scripserunti PNterea. Datiuii
43쪽
pylatus christi condemnatoriandim in multas instridens calamitates se manu propria interficit:qu apud grecorum et romanorumq; historicos legisseeusebius asserit. Similis herodis primi exitus itaqqui seips peremituimilis ec secundi aqui statim postiacobine em:carceremi petii percussus ab angelorui lucas testatur:periit:atque ut iosephus inquit: radit angelum suo capiti insistentem : exiliri sui misonistrum deinde grauiter cruciatus uitam uiolenter abrupit. Adde m aurelianus imperator cum primum aduersum christianos Psecutionem mouisset: fulmieumo tertitus est:mox occisus. tuliauus quota p'gata in persas proficiscens: christianum poli sto diis sanguinem uouerat:sed in ipso itinere fame: siti in exercitum perdiditIpse etiam ignominiose est 1n νrerseetus:dioclitianus seipsum peremit:maximianus turpiter est occisus.Nel silentio pretereundum arbio trotagi celsus epycureus:porphyrius quom N iuliana proculusq; platonici: Sc nonnulli alii doetrina inu /Enes:qui partim insana quadam arrogantia:partim ut suis populis:ac potentibus obsequerentur: contra christianam pietatem:linguam suam: calamumi inime armauerunt:dum contra illam potentium: in unodiqet arma sevirent:proculdubio re ipsa declarauersitne illos religionis nostre patres ullo pacto contemnendos fuisse. Quibus cu certamie congredi illustrea philosophi dignabantur:& a qbus conuieti sunt: ne or religionem ipsam ullivana luisse exorta: uue rammirabiliter huanam sapientia:& potentiam supauit: quod apud flaiam deus predixit. Perda sapientia sapientu: ec prudentu prudentia reprobabo. Et paulus
apo lus conrafluit dicens. Sapietia huius mundi:
44쪽
stultitia est apud deum.Quod stilliu est desilamenus
est hominibus:& quod ifirmum est dei: fortius est hominibus. Atq; alibi strenuus hic christi mics in hune mou si clamat. A rma militie nostre non carnalia sunt sed poterea deo ad destruedum munitioes: bc cosiliar& oem altitudinem extollerem se aduersus dei sciam insup ad redigendum in captiuitate quemlibet intellectu in obsequium christi:atq; ad omnem inobedientiam prompti' ulciscenda. Merito igitur hec arma timuit gamaliel magnus hebreoru doctor:quando eo futuit: ne tela disciplina psequeretur. Si enim ex deo essetnpcdiri nd posse: si ii esset ex deo: sicut cetera figmenta: que illis temporibus contigerant: breui tepostre duraturam. Timuit quocpilla diutus ille plotinus Platonicorsi priceps interpretum numentus:lamblic ec amelius: qui christiana theologiam no reprobarer
sed emulari potius studuersit. Timuit hisdem is etemporibus: bc multo magis illa arnobius aphninus rhetor clarissimus:qui cum adhuc idolatra ad erudelitate christianam somniis compelleretur:n' ab episcopo fide impetraret:quam semperipugnauerat: elucubrauit aduersus pristinam religionem: ut hieronystmus ait:luculentissimos libros:ac tandem ueluti quibusdam pietatis obsidibus impetrauit,
si Chrish auetoritas apud maumellisses. Cap.rii.
Aumethenses chrisbai quodamodo ella uidetur:quavis heretici arrianosy: manicheorsit steratores:confitetur certe rex e t mal umethes uelam xpm dei uirtute: sapietiam alamnatu : spiritU:uerbu* afflatu quoda diuino:ex maria uirgine perpetua natum: suscitasse mortuos aliqua miracula plurima p ceteris diuinitus effecissi:fust
45쪽
, ' D christiana . Capthiisse cunctis hebreoru prophetis sublimiorem:nuIIum
hebreos post iesum habituros prophetam: cunctis quidem uiris eum anteponit: maria Oibus mulierib Addit corpus iesu incorruptum in celum adscendisse christianos longo intcrualloiudeis antepoti: iudeos admodum detestatur. Hec in libro cius alcorano oia ndeseetatorcs illius iudeos suis sacris no prius mimant sacrameta christiaoru antiqua: uerar, bona esse conteantur. Et qui maumethis sepulchra uisunt nisi etiam christi sepulchru uiserint: non du satis puri ficati existimant. oei christi urmarie nonae contume tiose commemorat: ab eis seuere punitur. Religiosostrum genus habent aliud helle: aliud ioanni baptister aliud: id quide precipuu iesu christo dicatum:celebrat prophetas: Sc euagelia: didicerunt enim a mau=methe in alcorano:alcoranu esse hebraicoru prophetarum :euangeliit affirmationem:atq; declaratione. Legitur ibidememine sore persectum: nisi testameto ueteri: nouo I paruerit; alcorano insuper:* sit congregatio: fc declarario utriust. Quoties euangel' notat: quod facit sepe:totiesrprio cognometo libruappellat lucidum:aliquando etia euangelium addit esse lume testamenti: castigationem recta mi uiam timentibus deum. Inducit preterea in alcorao deuita loquente. Cum pphetas alios aliis prefecerimus:eos . Q allocuti fuerimus: christo mane filio anima nostras: 'prie con serentes; uim atQuirtute preci teris prebuimus. Duo aut precipui maumethis errores esse ivdentur. Altere, quamuis in christo diuinitate quandas ponat:longe maiorem a in cunctis hoibus: urpresen. xibus: uel preteritis: uel suturis: videtur tame alicubi
ivlle diui ratem illa esse a dei summi substantia di stinctam
46쪽
stinctarat minorem:quod quidem ab arnais accest pnised in hoc secum ipse pugnat: itheta enim equechnta attribuit:diuinitatem eius eandem esse: atqy summi deisianificat. Alter maumethis error: dc quidem manisellior est:* quando satellites illi sacerdotum:qui coniicere manus in ictum conabatur: ceciderunt:deus ut maumethes putat: repete:*ciam iesu; incesum rapuitallicum surrexissent: alid queda ierisimilem coprehenderes uerberauersit:& cruci affixeserunt:hoc a manicneis accepisse uidetur. Nihil opus er, ut errores huiusmodi confute:quicul enim arrianarmanicheam heresim consutauerunt maumethem, quot confutasse uidetur.Concludere possumus xpianam issem apud oes sectis gentillu:iudeorsi:maust. methensium: reuera olum excellentissimam este concedi.Qui' enim istorum:quauis affectione quada, nature:consuetudinisq*:uel fimSis ypria heresim ceteris preferat:christiana tamen :excepta sua :reliquistin onit. Itaqῖ cum sincere iudicaretur:cunetis absqῖ controuersia preferretur. Q Degeneratioe filii detineternitate. Cap.xiii. Mnis uita prolem sua penes se ipsa prius generat et seorsum: Sc quo prestantior uita est eo interiorem sibimet aenerat prole. Sic uita uegetativa ta; in arboribus et in aiahb' semen quasi arborem: bc quasi animal in corpore proprio prius generat:q aut iaciat extra:aut arborem inderanimal ue externum producat. Sic sensitiua uitarq est uegetativa prestantior per phantasia; in se simulachrum: intentionemque rerum parit priusq mensthra moueat: N in externa materia fabricet. Sed set:
ille pliatasie prius:quia in ipsamet aia esiadeo Ppin st
47쪽
quior est anime q fetus uegetatiue uiterqui non fit in anima: sed in corpore. Sic uita ratioalis:que est excellentior qsensitiva parturit in se ipsa ratione tum ressium sui ipsius quasi letum priusq uel loqndo: uel agr icto promat in luce:primus ille rationis fictus Ppinquior est anime qphantasie fetus. Vis enim rona is in leotum suu :perq; illum in seipsam reflectitur actu suum sel ipsam querendo:cognoscendo:amando:qs non esticit phantasia.Sic angelica uita excelletior q ronalis: notiones sui ipsius: α rerum:diuino quoda inllin ju promit in se: anteq depromat in mundi materiar
proles hec interior est anget o q rationi suaqa nel abeternis obieetis sigillatim incitata est:nem mutatur. Quamobrem diuina uita: quia eminentusima est: se
iecundissima omniu multo magis plem sui simillimaci reliqua generat:acea in se generat: priusqpariat:extra generat ina intelligendo. prout psecte deus intelligendo seipsum Sc in ieipso omnia plecta totius sui: dc omniu notione concipit in se ipso:que quide equalis: plenal dei imaῆo est:& exemplar mundi sup plenum. Hanc pallade appellauit Orpheus solo iovis capite natam: hunc dei patris illiu plato in epistola adhermiam nominauitrin epinomide nuncupauit logo idest ronem:ac uerbu dices: Iogo omnisi diuinissim' mundu hunc uisibile exornauit. Mercurius tritaeosius de uerbo: Sc filio delaac et de spiritu sepe mentionem facit. Zoroaster quom intelle stuale deo prole attribuit. Dixerunt isti qui te: qcr potuerunt: N id quidem adiuuante deo: deus autem hoc solus intelligit: lec cui deus uoluerit reuelare. Dei fecunditas: quod est bonuet aetu infinitum per immesi boni:eterni' na/ turam ab euo se a tu propagat infinite:quicquid au l
48쪽
tem est extra deum finitum e :stigiis deus ppagati seipso:ubi certe infiniti patris ifiniti est filius. Oportet autem huiusmodi piem multo magis itimam: ut ita dixerim:esse deo a angeli notione illam uelice metis in angelo quippe cum sit esse aliud q intelligere: nosetio:que generatur intelligendo :aliud est q angeli ipse
sius essentia. In deo autem:quia esse di intelligere iddsunt: notio quam deus semper intelligendo teipsunt gignit: semper tanquam exaetissimam sui ipsius imagine idem essentiae :amyipse:qui generat:quamui mira quadaῖ relatione tanq genita distinguatur a generante. Deus deniq* p eternam huiusmodi notioni cognoscens ab euo se ipsum infinitu bonum: per eandem ab euo infinitsi in se ad seipsum spirat amorem. Pater ergo: 8c filius:& spiritus amatorius: tres a theologis persone uocant: natum quide diuina inter se conuenientes omnino:ita ut unicus: M simplex deus st:sed relatione quadam incogitabili differetes. Sic in ordine re' duo habemus extrema: fc media duorin angelo quidem quolibet una: ut quidam uolunt: persona angelica est in una specie sue nature:atqς ecouerso.In semina non pregnate plures psonei naturis pluribus:a ς contra in quolibet aiau nature in una persona sunt plures:in deo autem plures in una natura persone.Sed de his satis ad presens:immo uero nuq satis: conreptationis autem huius sufficientia non
a philosophis:sed ab heroicis illis christianorum ducibus: M adeo petenda. Recte enim ysaias ait Quod
oculus non uiuit:quod auris non audiuit quin rhois no ascendit:deus iis: qui in diligunt: reuelauit. Cordo celorum:angelorum:animaru esse trinitate quasi spherarum circa centrum. Caput.xiiii. Marsi.dechn. reli. D
49쪽
Vper quatuor elementa:que secundsi subν tantiam: fc qualitate mutabilia sunt: celi v semper sunt planetarsit qui no substantia: sed quodamodo qualitate quadam uel dispositide quasi mutatur. Quoniam uero horu motus quasi erraticus e:celu illis octauum supp5itur: cuius magis ordinatus est motus:sed celu illud duos habet motus:ab oriente scilicet ad occidenter atq*e uerstso. Duas quoqῖ saltem qualitates:candore scilicet splendore:iccirco ab ilIo ad cristallinu ascenditur: cuius mot' est simplex ab oriente. Qualitas quoq3 plex: idest candor: sed quonia motu supior Dius est: ec candore superius lumen: ideo ab hoc asceditur ad empireu omnino flabile: totum lucens :empireu tabilitati:luciny trinitatis recte acesmodatur:nouem πρliqui:noue ordinibus angelos.Sunt eni quemadmodum dionysio artopagite placet: hyerarchie tres spiritusi diuinorsi: quas quelibet tres continet ordines. Quilibet ordo: ut theologi sidam computant:mul/tas c5tinet legiones:legione ex sex milibus sexcentis sexaginta sex unitatibus conflare putant:totq3 legiones in singulis ordinibus esse: quot unitareslegio ipsa complectutur. A t ego dyonisio magis assentior dicenti: tantam esse illorum spirituum multitudinem: ut facultatcm humane computationis excedat. Vna dei essentia in ternarium deducitur numera personarum :ternarium hunc numerum ternarius hierarchiarum: dc nonanus angelicorum ordinu: quasi spiritalium spherarum numer' circuit. Prima hyerarchia patri:secunda filio:tertia spiritui attribuitur: in erima
seraphini patre in scipso Isiderant:cherubini prem Put filium generantithroni patrem cum filio spiritum
50쪽
moducentem. In secunda doniinatides filist in seipso virtutes filiu a patre manante:potestates filiu ea pa/tre spiritum producente3. In tertia principatus ipsimis se ipse:arcnageli sociis uenientem a patre ait filio angeli Udma filio preq* dependentem. Quamuis aesinguli sicut diximus)alia:& alia ratione popue deum intueantur:singuli tametrinitatem tota':& in
ea ota uident.Habent ut uult dionysius alia inlus differentiam.* prima hyerarchia lisuorem tuu aiola haurit trinitate:secunda per prima:tertia per sectandam:atv primam.Item seraphini diuine prouidetie ordinem in dei bonitate speculantur tanq fine. nurubini in dei essentia tanq forma throni deniq3 in te ipso:reliqui ad opera iam descedui. Sed dominat auelut arciritecti precipiunt:quod reliqui exequatur.
Virtutes iam exequn :mouetq*Glos: M tan inlim menta dei ad miracula facieda concurrunt. Ptates arcent ea que ordinem diuine gubernatiois perturbare posse uidenturiceteri iam magis ad humana deloen/dunt. Principatus publica curat:getes princi's:mamratus. Archageli circa singulos diuinum dirigat cultum:sactisq; intersunt. Angeli minora dispondisinguli singulis custodes adsistunt. Ou damodum
uero noue sunt angelorum ordines: nc in nouem o rodines distribuuntur anime beatorum.quelibet enim ad eum ordinem:eumq3 spiritum tanet suum cui plato inquit in thimeo sidus ascendit eui se in uita iam lam reddidit. muis emim anime niem Iuntineorpore quartam sub luna hierarchiam eniciant: po
sunt m ppter libera ronalis nature more p' lusMignos ascedet descedet o malignos:pserti cu me