장음표시 사용
71쪽
tune a mortuis regressus ad luce ueniet:pnmus resurrectiois pricipio uocatis ostenso:qn hec Pseeta erunteque dixi j ipsum Ois lex soluetur. Ite alibi dicit a sibylla: iudeos beatu futuF genus celistau uidelicet po excelentia cnrilli:cuius gia multi iudet ipsi adheretes ciuini ante alios euaserunt. Adiunxit enthea:dicent ahylla insana: bc mendace:cu aut saeta fuerit uniuersa tu mei meminerint: net me in quisa medace dicet desinagnappheta. Adducit aurelius avg. multa entheesibylle carmia in latina lingua tranata: que uidit grem apud flaccianu procostae uis doctrina clarissimur in quos capitibus talis erat ordo litteras:ut hec in illis uerba legerenturaesus christus dei filius saluatore in illis carminibus resurreetio corpo F ascribiturimutatio seculoF:dei aduentus adiudicandu premia: ecsupplicia holu3 sepiterna. Talia queda legui et apamercurisi trismegistu. Plato quociterrogatus qua'
tenus in preceptis eius siescedum Set: traditur res disse:qtenus in terris appareat sacratior alias: si foteoibus ueritatis aperiat:que demin sequantur omnes a De auctoritate prophetarum:nobilitate ueteris testamenti:eXcellentia noui. Cap.xxvi.
Ionysius ariopagita ad sapientem polycarpum scribit:perras babylloios: egyptiis in
annalib' suis adnotauisse laq miracula: ecquasi'diuina in sacris luis coluisse: ac colere prodigia illa:que hebrei de statu regressioneis celciues a deo facta per suos narrarunt. Plato solus retrogressionem: ec illuuionem aque ignis ue uastationem non tacuit. A b iosepho:aristob lo: tertulliano: eusebio te si es ad hec gentilium multi citantur . Berosus scilicet
72쪽
' rii rex:mendesius: ptolemeus: menander ephesius: demetrius phalerius: rex iuba: thallus: appion: nicolaus motus: damascenus: hesiodus:ecateus: Ianicus:acuo blaus:ephorus: theophilus. manasses t aristophanes hermogenesicuemerus:comon: zophirus:abidenustela eus:sibylla:eupolemon:alexander: artapanus: melon: theodorus: philogentilis:ansteus:ezechielus: timochares: polyhistor: numenius: choritus: sachoniaoto: africanus:alpheus: megastenes. Hi singuli terme singula: cuneti certe cuneta: que pertinent ad antiquitatem ceteris priorem mirabilia gesta: do striam summam:hebreorum 8 miracula bibIiecofirmarui. Ex quibus apparet: quod clemens alexandrinus: Sc altio
cus platonicus: Q eusebius: fc aristobolus probantigentiles uidelicet: siqua habuerunt egregia dogmatare mysteria:aiudeis usurpauisle. Sed que apud illos historia simplici continentur ab iis in poeticas fabuolas fulisse transsuta: quod phaetontis ruina: deucalictu declarat ceterat Q plurima. Plato usi adeo iudeos imitatus est: ut numenius pythagoricus dixerit:plastionem nihil aliud fuisse si moysen attica lingua lostoquente. Addit in libro ise bono: pythagoram quost in iudaica dogmata sectatu misi e. Plato in epinomi' de scientias caulam inquit fuisse barbais quenda mi qui primus heciuenit:post addit:ab egyptiis syriis o
cuncta manasse. t udea uero ex quada tui parte:quas galileampsinius uocatsemper in syna a scriptoribus nabita me N ex parte quadam phenicia etiam apud priscos appellatur: ut eusebius probat. P roculus q uouet platonicus theologia syrianam pheniciamqῖ ante alias ueneras. Plini'ait: placices litterais:et astrologie
73쪽
des notati sunt:ut probat laetati :uidentur extollae
Ob hancrut arbitror:ronem Orpheus insit: deum loh chaideo cuida notu fuisse:enoch uI abrana:uImoysen significas. Volui platonici: Zoroastre ab Orpheo significari:hic aut:ut uult dydimus in genens comentariis: filius sint chan noe filii:ec abnebreis appella' tus chanaam:qui ut eusebius probat tempe abrahe adhuc uiuebat. Meminisse debemus tu oue dotes: laudem et trasire ad egyptios facile potuisse:vicini.n. semperoe per isti erant Alexander:eupolemoin scri h sit abrana sanetitate:sapias fuisse olum prestantissimu: hunc docuisse astrologia chaldeos primu:deide phenices:demum egyptios sacerdotes:sobtul dicere eam se habuisse a successoribus enoch:Resus inuetor extiterit:et athlas fuerit notat'. Iulius timicus altro . nomicus abraham ob mirabile sapiam diuinu appellata Artapanus quecunqῖ de mercurio tritaeouo dicuntur:ostendit fuisse i moyse: M a moyse gesta:eu q*mercuriuipm fuisse appellatu:insupeemuseu.Quodat a m se getiliu doctria habuerit icremetu no dissi det:qui porphyriu audiet dicente. Moysen antiqfasteoniatois testimonio:ante bmos grecorum phos anis
mille quingentisq; fuisse. Porphirus 3 ide in libro de
responsis adducit apollinis oraculurin quo contines . oe idyta ualde 3 sanetii gens hebrea pre ceteris nouit recepit: ta tradidit ueram sapiam roptimu di cultum uitaqet beata. Preterea i libro de abuinetia religiosos inuos da: osq; iudeos:quos emos uocat:tatis Fla quis laudibus: ut eos ante alios o s x pphetas: ecia Aosita diuios Ofidat. Ad ide utit et testimoto theo phrasti pipatetici dicentis: sieiunio: orationiu* n
74쪽
pnos esse: necimerito:libri eni sibyllini iudeos genurceleste beatus apellauersita Clearchus etpatheticus scire.arist.mille iuden rcalonos quot phos apud idos iudeos fuisse. Megastenes insuo brachmanas idie philosophos a iudeis asserit descedisse. Ambrosius: si recte memini:pythagora patre iudeo natu ostedit.Mitto cpiudeo ' antiquitate:sapiamq; strabo: iustinus:
Ni.c nelius tacitus tacere non potuerunt. Non illi parulfacienda est antiquitas iudeorum: quorum lcripta non esse a gentilibus contempta: immo usurpata fuisse ex eo coniicimus: p aristobolus probat uolumina moysi ante alexandru M ante persas imperium in grecam lingua filisse traducta: tota uero biblia ptolemeo philadelpho regnante. Ad qua quide traductionem: ut testatur aristeus: qui interfuit: regem induxit demetrius phalereus peripatheticus: qui i epistola ad regem ipm inat:se legisse queda iudeorum uoluminatam diu traducta late certe admirationis:ut integra:
diuia lata legu sanetio iudaica uideat. idem δε ea
lege ecateus abderita c5firmat. Curinumerabilibus peneminerib' ea traductioem ptolemeus eruit: curtato honore translatores: Sc pontifice: posta traduxerunt:affecit: qui hoc ambigit:aristrum legat: ta iosephum. Nihil supra dic amano:qualem putas fuisse ierosolymam:in qua duos septuaginta uiros ex aliora numero elegit pontifex prestantissimos:hebraice: gre M lingue aptime petitos: merito plini. ierosolimas urbem preclarissimam urbium omnium orientis apstpellat:amplissimam quod munitissimam I suisse ariseus:ecateus philosophus copiosissime narrauerunt adeo uero capace suisse monstrat iosephus atq; eust. ut in obsidione a romvis supra undecies Glena
75쪽
milia judeos' in ea urbe pierint: pterea ultra noasin.
ta milia unundata fuerit. Verum non erat propolita nostrum de terrenis urbis illius:sed de celeuibus do stribus disputare. quod quidem siquis cognosces uult non modo quo supra narrauimus:cogitet; veru etiata multo magis eoru scripta legat:atque relegat. Reperiet tandem q grauis iit auetoritas prophetarum: quorum legibus: oraculisv tot seculis credunt:et parent iudei:christiani:maumethenses: oc ut sumatim dicam:omnes quas terra substinetmationes. Tantu uero superat christiana doctrina moysaica quantum ciuilem uirtutem supat purgatoria. Discurrit in euangeliis christus p oes uitiorum spinas: fc quas in elate illa magis inculta ino es amputauerat: talem. n.seruare ordinem dcuit: eas ipse prorsus extirpat. Vbi e qui adulterium: homicidiumq; cogitat: adulteru iahomicidamqῖ anunciat: neqς detem unum pro uno. dente extrahi gratia uindicte permitit ulterius: sed pcutiendi genam altera; masuete iubet offerri: bona pro malis retribui. Si te turbat inquit oculus tuus aut dextera: erue: atque abscinde.I.pmum ipsum a lasciuiam:uel uindi stam:incitamentumque prorsuRextingue.,unt M alia multa generis eiusde; ex qbuη apparet testametum nouum esse absolutum finem ueteris testamenti: tantoque prestantius illo; quantumea: que sunt ad finem: finis excedit.
Testimonia prophetav de xpo. Caput.xxvii.
C rutamini scripturas in quibus uita eterna putatis habcretille sunt: que testimonsu Phibent de me Hac uoce apud ioanem adueru iudeos maxia fiducia iesus noster exclamatrpore qui sciat testimonia diuinitatis sue q plurim querentibM
76쪽
merentibus non defutura.Sed admoet:ut no ta cortices diuinoφ oraculoru attingant:st medullas Pscrutati conentur.na apud propheta deus βdixerat. Apiam in parabolis os meu:eructabo abscondita a covitutione munduludet duplex habent ab antiqs sacrarum litteraν uolumen:alteae udem hebraicis literis: dc ofone hebraicha: altei' cnaldea ofone: sed hebraios litteris scriptum: dc ut testat rabi salomon:& rabimo es egypti' chaideo textui nuli' una ausus e co steradicere: utriusq; igii apd illos par auetonias :laia oqa eade:sed quod in altero breuius: uel obscuri' est: i altero sepe latius: ali clarius. Eade ro est sacras itterarum apud nos: quas a septuaginta duobus iudeis in greca linguam: Δ ab hieronymo rursus ex hehrea 6c greca i latina translatas habemus Sed audiamus iam testimonia prophetarum. TIeremias'Ecce dies ueniunt dicit dias: M suscitabo clauid germe iustu: 82 regnabit rex: M sapies erit sc faciet iudiciuita iustitia i terra: M paulop'. Et hoc e nomen: cabut en diis iustus ni: ubi hebraice dicit. david rchaldaice habes:messiarcu dicit ecce dies uestniunt:ondit absqῖ diuturna mora: si ieremia ueturum fore messa: qae quide lalsum euet: si adueturuseel. Aperit plerea messia fore deur na ubi uastatio dicit dias: hebrei hiat noen illud tetagramato.i.qttuor litterarsi:qae pre ceteris dinis nolo adeo apud deoseu uenerandu: ut nulli creature cZueniat: de quo late disputat moyses egyptius in lib.dedire mone: unde abba iudeus libro tren.ubi queritur: sit messie nomen: mdetradonavest nomen eius ponens ibi nomestud mirabile teragramato: M adduces illud ieremienoceu nomen:quod uocabsit evin dias iustus noster
77쪽
No autem dicendu uocabit:sed uocabui: sic. n.chal ci ea translatio: Sc septuaginta interpretes docueruntl laias. Paruulus natus est nobis:et fili' datus e nobis: dc factus est principatus eius sup hume' eius: Seuocabit nome eius admirabilis cosiliarius de' fortis .ps futuri seculi pncipes pacis.Hec hebraice chalde' illos texi'habet. lnias dat'est nobis: Sc recipiet lupse Iegem ad scrutandu eam: S uocabitur nome eius de ante: admirabilis c5siliarius: deus sortis:pmanens in secula seculorum messas: in cuius diebus pax mitiplicabitur. Ostendit messam deum sore regno spuet tale:mudiqῖ alterius uentus illum octauiano impe. rante: sub quo uniuersalis:& diuturna pax fuit. Mo narchiam udilatimima: felicissima*:8. orbis uniuer si descriptio: aut hec regiezechie accomodari non
possunt patet:quia subdit : multiplicabis eius impiuec pacis eius non erit finis. Ite : super solium dauia:&super regnum eius sedebit:ut confirmet illud: Sc cor roboret usq; in seculu. Hec solsi ad diuina aias paceta imperio 1piritale ptinere possunt.unde moyses egνptius in epistola ad affricanos exponit demessa puero nato sex illa nota.Ladmirabilis: consilianus:deus fortis:pater futuri seculi:princeps pacis. Sed cur translatio septuaginta loco sex uerbos ponit sotu: magni costisi angelus: Quia cum diuina eloquia ptolemeo gentili interpretarentur:sepe que ad cnrisu diuinitarem pertinent:uel pretermiserunt:uel mutauersit: ne forte ille putaret rudeos existimas messa esse deum inquantu ho:et deum a silmo deo diuersu duos: deos esse. Sed xpi diuinitate hebraicus textus:chaldeusita trastatio ex hebreo declarant. Deridedi uero sunt
78쪽
voeabitq; potius Q uocabitur Nam interpretes.Ixx. vocabitur transtulerunt: bc chaldea translatio monostrat: uocabitur esse dicendum.
TMicheas. Et tu bethlee eufrata nequaq mima es in millibus iuda:ex te. n. egredier: q sit unator istael: Mogressus ess sicut ab initio ex dieb' eternitatis. Chaleus textus post egrediet adiugii: messias:ondit messia tanu deu ab cino fuisse: bc tana holem ex Bethlee egressurum. Quisquis ergo de rege ezechia puro h mine et temporali hoc exponit:manifeste delirat.Rahi autem salomon mestie regi accommodata
TZacha.Exulta satis filia tyo iubila filia ierusale:eece rex tuus uenit tibi factus. Alateri Iustus: α salua'
tortipse pauo ascendes suo asina: sc pultu eius: Be dinperga quadriga: Sc effrain: N equu deierusale: se dasipaoit arcus belli: taloques pace getibus. N ptas e amari uis ad mare:et a numibuis ad fines terre.Radi salomo iudeus huc locu expones dicit: uerba hund posse nisi demessa rege intelligi: cui ceteri iudet GDntiui. Ex quo patet messia utius suisse ierusale: ins inope: sup asinu:regn6 3 eius no fore terrentiae salute ab eo animaν poli' et corpoφ:5c ista saeti tatesimo Sc morte: Adiugitan. zacharias. Tuasit in saguine testi tui misisti uictos tuos de lacu .s.antiquos ex limbo: talia uo de solo tela legunt:que side holem fore ac deu zacharias inuit .qn dixit:esi paupere suo asina ibellemn fore nullis armis sed soIa pacis docvina usurum: Sc tamen saluatorem regemqῖ appellat: abiq; regnantem. Dei autem hoc omcium eu. Iacob in genesi. Nd auferetur sceptru de iudainee Qux de femore eius donec ueniat qui mittendusti et
ipse erit expectatio gentium: ubi hebraicus tin is Marsi. de chrurelii. F
79쪽
' De christiana Capta habet duxichaldeus habet scriba de filiis fili οφ iuxtibi hebraice dicitur qui Galdaice habetur messas: ubi dicis:& ipse erit et cetera: hebraica ueritas hel : igentes aggregabunt. Constat aut lacob de meme aduen tu loq iici n. caldeu declarat uolumenisseqntes moides gerundesis Occhalchadias Scchanthis iude demessa illic uerba fieri confitentur. Iesum uero suisse messia constat qa gentiles uocauit:saluauitq3 sic iudeos: M ab illis magis est cultus:ac et sta Ugca illius
a iudeos sceptru est ablatss. Cumq; ani ia illinc usq; ad nos mille qdringenti septuaginta tuor porterit:nondu potestas iudaica restituit. Neq; fingere licet aniculis iudeo' in babyllonia:uel ultra montescaspios adhuc eis supesse regnu. Nam estra dis reclamat historia:qn et moyses egiptius:ceterii doetores hebreos affirmantinunq licuisse uel licere posse cuidludeo exrra promissionis terra: sicquam in causis crist ininalibus iudicare: ergo iudeis extra iudea exulatibus regnum tribuit: manifeste delirat: audiamus. .
T Osee uaticinium. Dies multos sedebunt filii istael sine rege: M sine pncipe: fc sine sacrificio: oc sine altari Talem esse presentem iudeorum conditione uidem' deq; iis temporibus prophetam fuisse locutDnterpres Pphetaue oes tam iudei qua Uiani cofirmat . Carere iudeos hodie legitimo lactincio patet: ila lex eorum sola illa iudeos sacrificia probat que in regione umissionis efficiatur. Obiciunt iudei nonnulli scepst lium de iuda centum anis ante iesum misse ablatum qn scilicet in machabeos sacerdotes pias trassata iniqui non ex tribu iude :sed leui erant: quodNiostas us narrat:iesus autem natus est herodis Nomexqui machabeis dies successisti Ad hoc est respouo til
80쪽
IJex.Prrima quide: od a machabes ex tribu iude DIRectandu maternam linea suerint: regnantib' illis nofuit omnino sublata iude potestas. Secunda: φ proopheta iacob non de tribu hac: uel illa: sed de uniuer o popula iudaico intellexit.Tertia: queadmoduoes iudeorum doetores consentisit:semper fuit apud illos conciliu quodda septuaginta prudentu: ad quorum iudiciti res grauios late pertinebat .Conciliu*la camedrim appellabant:eratq; tana senatus: adherens uiuenti pncipi: Sc defuncto kncipe pricipis uicem geres:qs quide ab ipso movis fuerat constitutum: oc in babylloica captiuitate assidebat iudeis duobus iudeos in babyllonia: Sc post reditum assideo Bat ducibus illis in patria. Durauit aute; concilii huius auetoritas usq; ad regem herode :q ex patre idumeo Sc matre arabe:utinatiosephus:natus erat: regnum iudeorum a romanis accepit:sub quo natus est tesus. Herodes enim omnes illius collegii uiros interfecit:illudqῖ consiliu substulit:quod V ludet confirmant in libro camedrim ierosolimitano. 8c in libro abodazara. Tue ior ablatsi suit no solsi sceptra de udaised etia scriba de filiis eiusἰ quod ehaldeus edixerat textus. Quamobrem quado herodes:qui abest nigena erat regnuς assumpsit:et omnes insuper quot 'cunt reperire potuit ex regia dauidis stirpe peremit tunc proprie iudeorum regnum funditus est sublast tum :denique quando concilium disperdidit: tue scritha de filiis iude sublatus existimatur Scribit eusebios us uespesianum: domitianumq; imperatores iussio se omnes qui ex gener dauidis essent interfici:ut nullus iudeorum regni reliquiis foret. Nam Sc ipsi de aduentu christi formidabant: sicut ab initio herodes: