장음표시 사용
51쪽
ant qualitates:quo fit ut latissima sit pgressis animrum.Elysiorum finis clusa: uite; irroni ut puthagorio uolunt confiniu:sub ea quicquid est morti recinferis deputatur:ubi qsi tot gradus penaru sunt secudum malignorum sevum turbas: quot premioruin celis secudum ordines benignoru. Nouies enim miseros styx interfusa coercet: sicut beatos campi elys
Generatio filii in eternitate:& d claratio i e. C.xv. Nie mundi ipalis mitium est mundus eterstnus. mundi udem huius exemplar: munus uero architecti Q Sc intelligibile uerbii iglorie quoqῖ ipsius splendotata figura subsunne. Verbu huiusmodi semper penes deum est:ati est ipse deus:pyhoe diuina pias ab eterno dicebat ipsa secum: tu seipsam reliqua: tum taeta:ae dicedo imprimebat intrinsecus: per hoc aliquando expressa sui extrinsecus taet secula q que in seculis omn ia Diuia hee oracula post mysteria rphetarum celestes illi spiritus ioanes euangelista: Sc paulus apostolus hoibus fudere de celo. Defecit autem adeo qnq; genus humana neqῖ sine deo poterat unqin desi resurgere: quod ad
ima ceciderat. resurgere aure quadorimentes humane debebat: ne frustra a deo create fuissent: que ab eo create consequedi ipsius gratia fuerat. Per dei uerba formati quonda holes fuerant: p uerbum idem resormari debebat:& merito per intellectualis enim uerbi lucem dei'llenda erat caligo intellectus humani perr6nem dei ronale animal emendandum. Ergo statustiis a dina uoluntate teporibus:creauit deus peruerobum ronale quanda hois animam:qua eodea momero tenero selui uirgialis uteri P diasi spiritu cocipietis
52쪽
iunxit. Momento quoq* eode uerbum ipm naturam assumpsit humana:aiqet serme:sicut ex anima mortali: Sc mortali corpore nomo laetus est unusata ex hole illo ac dei uerbo laetus e christus deus: Sc homo.Sic infinita bonitas:ve semicare uult omnibus tunc modo quodam aptissimo se ipsam cunetis coicauit:quando tibi coniunxit hominem :in quo tana in media rerst spetie cuncta coprelieduntur: neqῖ mutauit tunc sede sua diuina maiestas:ta sit semper ubiq; neq; se ad huana quasi per defectu deiecit diuia sublimitas:sed hilana ad se eotius eleuauit. Nech infini'ta diuini solis lux ex adiuetione hominis ullo modo infici una potuit:sed homo inde sp illussi ari: ac perfici:ati ut in hole augeri: Sc minui:sic ad comus pertinent:ut in anima nunil penetret:ita in christolisiana
pati eprie ad homine ptinebat:in diuinitate non pemusiati Christius igitur ut homo patiebatur humana : ut deus diuina operabatur. onueniens fuit deu se homini idgere. Cap.xvi. Vr OIim deus homo factus est:ut ho quadoq3 quodamodo deus emceres. Deus enim quodamo fieri potest: qui naturali instietucupit studet esse diuinus. No potest aute in deum surgere nisi deus aliqn ita trahat:ut surgat: queadmodu ante traxerat: ut appeteret: sed re hane ab alio princiPio repetamus. Summusopi sex silmum manifelbal abet opus efficere: tale uero illud et quo maius effici neqt. Tale ipis manifeste deus summus lacere debet opus hoc:uesicreatu solsimo est: vel creatum:uel ex utri positu . Primu quidem illud no-anifestum opus est:sed opifex ipse:soluseni deus equi ab altono dependet. Secudum uero cum ola fi Marsi.dechri.reli. D vi
53쪽
medio amoue notu facies:esi iratus fueris: misericordie scordaberis. Quia uidelicet in media rem specie qex utrist seculis:euo scilicet:tempore componituret opus illud impletur. Addutaliam medio quotmiada cursu:uolui enuat dece annorum milibus non msistdum:sed mundi cursum prorsus expleri: siquem mo/tus quietis gratia sit istitutus:ati in medio hoc mundi cursu :deu se hoibus ostendisse. ut aduetus eius eqab utri seculos distaret extremis:ne ur expecmitio futuri aduentus nimiu protraheretur:uel pteriti meo moria prorsus aboleres. Sed tepora deus uident temporὸ teperator.Si bonitatis proprium est diffundere comunicare se ipsam edeusta sit infinitum bonum
omnes debet comunicationis modos iplere:ii uero gemor esse uidentur.Secundum presentiam: uirtutemet unitatem essentierunitatem plane. Primus impletur in omnibus: ubilenim deus adest.Secudus per omnes formas etiam minimas propagatur:na omnis forma efficacem a deo aliqiram habet uirtutem:matem
uero ipsa non habet. Tertius intra deum fit solum: non potest enim estentia dei essentia alterius fieri:alioquin uel quod infinitum est: finitum fieret: vel quod .
infinitum :fieret infinitum.Quartus comunicariois modus fieri nequit in rebus ratione carentibus :qui/hus enim natura deest omnino cognitio :amori driunio diuina secundum personam non conuenit. Exanselo quoque ac deo unam fieri persona non est nesceuarium:angelis quippe miseris nullum superest reo medium:cum penitentia desit: ceteris angelis satis ead beatitudinem suam aliqua illa luminis diuini possessio.Quod quidem lumen in seraphinis: seraphin quodamo sitim cherrubinis et cherubinus:similiteru
54쪽
in aliis perinde ratque solis lamen: du per ultra diues
soluet colorum transit in colores uarios se transformae deus aut in homine hominem reddit diuinu merito. Sicut enim in rebus naturalibus ex materia uitia format suprema fit copositum naturalium prestantissi inu: ut animal rationale: sic ferme in rebus diuinis ex supremo spiritu attultimo scilicet deo schola antoeocitur diuinu assumptu omnisi prestantissimo. Nolatis erat homini ad hoc ut suscitaretur radius mentarius diuinus infususmam propter sensus a mente distereditur. Oportuit lilitur in homine quodam scilicetiem ita diuino ipsi soti animu iungimi in corpus ipsistus: de ad sensus hominu copia radiorum exuberaret.
Qualis coniunetio sit dei de hominis. Cap.xvii. Voniam unio des ad holem secundu plana diuina potiusq secundu diuinam natura fat cla e:ideo eu unitur homini uerbsi: no opor fiet patrem similiter: spiritum uniti:qui licet
natura eoueniant:differunt in inter serprietalepsostne. Sicut ergo in trinitate tres Plane in eadem natura existunt: sic in christo plana una in tribus existit naturis:deo:animosy:5c corpore: atm ibi homo iaparae
ad den: quemadmodu manus au anima: imo lingua ad intelleetu. Non enim fit deus pprie naturalis hois Arma:sed homo fit propnu: colunetumlistrumen tu d es ad opera dei Dpria excelletissime pagenda. N5hint a sit due in chnuo plane:sed una:scilicet persona uerbi c5iuncta:non plane hois:sed nature. Sicut etiarationalis ania in suo esie existit: pque rius esse existie c corpus:ita dei filius: fc multo magis in esse Plane lueexistit: atm ad illud natura extollit humana. Proinde queadmoda uerbo nostru mente mceptu is ensi
55쪽
bile est:extra uero uoce presare fit sensibile: ita metis diuine uerbu ab euo in deo iuisibile pmanet: sed perastumptione hois laeta est uisibile. Est igitur christus uerbu:qa ab euo diuia mens se: omniau secti intelli tendo intra se loqturiam spiritu diuino prolatum: Meorpus humanu quasi uoce ammens: diuinaM audientibus significans uoluntate. Tantu uero diuinam
euio uoluntate significauit:quatu quisqῖ capere poterat.Cunctis aut quantu ii i breui hac uita exerceas heatitudine largitur eterna. Multa quidem preceptaec preclarissima tradidit:sed paucis omnia comprenedit quando iussit. Te toto deum ama :homines amasicut te ipsum:quod tibi fieri non uis: aliis facere noli Qua decens dei hominisq3 coniunctio. Cap. xviii.' On minus ferme est deformia resormare dformare simpliciter: ab initio si quide no minus est bene esse q simpliciter esse. Decuit igitur deum olum effecstorem plicere que de se eerant: queadmodu per insensibile uerbum cunila ereaverat quid. n.aliud creature sunt:qua cogitationum dei quasi queda uoces extra prolate ) ita per uerhu quodamodo iam sensibile factum sensibilia refor mare. Quoniam uero deus cunm facit potenteris asepienter: beniuole:decuit ita restituere illa: ut potentia sapientia: beniuolentiaq; ostendcrct. Quid poteti' u extrema in una plana: dc infinita ad 1umma redigere: Quid sapientius: st uniuersi decore mira prime oc ultime rationis copula fieric ' Quid beniuoletius q deum uniuersi diam ob serui deliquetis salute: serui krmam assumere: Si ergo Sc declarauit: ta fecit: ut nihil esset in mundo deforme:nihil penitus olemnendu careo celoru terrena columit: atqῖ ea quodamodo αν
56쪽
nctorem sufficientissim6.Excellentissimus aut curastior solus deus est:amicissimus c6ciliator est ho: sufficientissimus satisfactor ille proprie uidetur esse: qui patiter est deus bc homo. Valde igitur humane curatios congruu suit: quod ioannes ait:diuinu uerbu humaonam induere carnem: ut genus humanum queadmodum per eternum uerbum creatum fuerat: deserendo autem inspiratum uerbum in culpam ceciderat: si per visibile uerbum a culpa redimetetur.
Aduetus xpidat btitudine:fide: spe:caritate. C.xi Emo beatitudine: q in diuina cosistit cotemplatione conseil potest: nisi desi ardenter aetardenter amare deu neqmus: nisi speremus eu qnqῖ assea posse:sperare no valemus: nistsi prius credamus tu deu esse: tu nos deo posse qnc frui. Deus igitur pt holum 8c curator aliqndo miris modis indutus livanitatem:seniis sensibus obtulit: ut pipsos sensus: abus plurimu utimur: dc co fidimus corpus eius miraculaq* cernentes esse deu certiores essemus: hinc fides exorta est scie fundamentu. Qui uestro crediderit eu curandi huani generis pia i mole cor Doris descendisseroia iam uel maxima se a deo speraohit impetraturu. Quisqs tanta beneficia parti uidetEpartim sperat:nisi penitus uecors:ingratusq3 sit: noamare no pol.Rursus:cu desi itelliῆas anio coiuncta fuisse quada unione plane:sperare debes animu posse se aliquado deo cbiungi quada opationis unione: in qua suma beatitudo cosissit. Desiderare quoqῖ deo hes deo pre ceteris inherere. qui soli hominis animor corpori'ῖ se prorsus infudit. Proinde quia deus ho omini absque medio se coniunxit:meminisse oportet:
nostram selicitatem in eo uersamindeo absque
57쪽
dio hereamus:& quia inter equales amniicitia est:dii consideras deum quodamodo se hol adequaminem animicitia des erga te negare:nece tua erga deu deserere debes. Desinantigit iam desinat holes sue diuinitati diffidere:ob qua diffidentia mortalibus seipsos immergunt. Revereantur stipsos inqua diuinos: spenti se posse ad deum ascendere:Quado quide ad eos di gnata est quodammodo maiestas diuina descendere Ament toto pectore deuiin que transforment: a ob ingente amore se mirabiliter in holam trassormauit.. A duentus christi ad preci grauitatem leuandam utilis fuit. Caput.xx. Ita corporis anima est:ala uita deus. Nature ordo exigit: ut corpus anime:aia deo pareat iustitie ordo regni:ut si a decidissentit alus: tallois penadmentiat copus ab anima: atlsensus a rone. Rebellauit a deo primi earentis ani rebellauit corpus:ac sensus ab eo:rebellio prima precatum fuit:secunda pena queda peccati fuit.ati peccatum:quonia r5ni derogauit:et deo.Complexio affectioQ rebellis a primo quasi sapor quida piluxit in oes: a inde qsi rivuli a fonte manarunt. Hoc igit originale uitium est ceterorum malorum anime corporis morigo: hoc uolumina illa hebreoν testificatur:quorudiuini late testificatur summa illorum pre ceteris anuquitas: cosensio pene omnium: propagatio p uniuersum:duratio idesessa:concordia:maiestas: sobrietas: se miracula.Hinc illa mago' a Zoroastre descendentium opinio:omnia. s. corporis mala a malis anime psicisci:ammaq3 curata cetera mala uitati. hoc plato in timeo quidem innuit: in carmide uero declarat.
Veru:ut ad impositum reuertamur:rebellio eiusmodi quoniam
58쪽
quotua infiniti des derogauit maiestati:mortales ad infinitam beatitudine ineptissimos reddidit: nem dirigi: nisi p infinitum deu poterant. Dingedi in asqnerant:ne frustra a deo fuissent ab initio ad beatitudinem ordinati. Per uoluptate commissum est peccata inrconrrariu uoluptatis dolore purgand6. Peccauitiemel omnis quodamodo humana natura in holensegerat:qui loge magis cis deo osentiat q iolum uero ui ost ada fora ille gerere potuit:ς deo tus luctus esset oium oditori: it igit de'simul et to de'ut oes coplectereinfinitat culpa posset dilues homo ut pati pro culpa posset: atq3 ut pateret homo queadmodu peccauerat homo.Sic et illius hois pena meritum ui aliqua habuit infinitarin si re uera deo suctus fuerat ifinito. Infinito aut quodamo stipplicio 2 op 'fuerat:ad ifinita culpa penitus dilueda. Cntilius ofectu instructiois genus ipleuit. Ca.xxi. tui'a prouidentia nullum erga fiIios suos institutiois genus pretermittere uoluit. Est 3 autem institutio duplex: p doctrina uideli - cet:et exemplo. Doctrina pina est:de qua iure dubitari non debet:qualis in solo deo esse oceditur.Misit igitur pater deus ad holes preceptorem aliquem:qui deus esset:ne de doctrina eius dubitare de .ceret :adde qui esset homo ut ipse omnia humana
Iabores:quo exemplo homines perfecte instrueret ad uirtute.Opera enim multo magis 5 uerba mouet: in
disciplina presertim morali: cuius is yptius uersa.tur in aetione.Esse illa deu declarauerunt miracula:
59쪽
ut fidem apud dociles dot tria eius haberet: em uero holem passiones humane declarauerunt. Nullus igitnobis nissi pertinaces nimiu esm uelimus: excusationi iocus uidet esse relictus: si doctrina eius qui minusueram insoleter respuere nitimur:diuinitas miraculam reclamant:si tanq nobis supra modu dura huanitas: laboresin magistri: ta ducis illius Ondut hoibus dolubilia esse q pertulit homo. Denil quia de ietos lummai eo coiistit: corporalib' nimiu inheremus :a Oritalibus ue diicedimus: christus inte mapister in doctrinam:uitaqῖ suam quasi gladium,ignem immisit in mundum:hoc est uirtutem purgatoriam: animauet purgati: ut oes corpalium uitiorum somites resecaret ad uiuu: atin columeret. Ipse quo singula ultro libenterm tulit:que ceteri fugiunt tanu mala: pegrinationem:inediam:sitim: nuditacem:infamiam: ntumelias: uerbera: breuitate uite ignominiosam morte: fc acerrima. Fugit aute singula q tanq bona ceteri prosequunturvit hac ratioe nobis ostederct: neo mala uera esse: que mala vocamus: neis bona:q uocam hona: nihilq*in rebus corpalibus esse:quod ullius pcii censendum sit: sed quicquid preter deu est: tenuis umbre somniu extimaudu. Cu aut Oibus:que a mortalibus optantur:tana boa careret:solis certe mira lis:solus ipse in orbe terraru in hac usi diem meruit: ta meruit subito:ut deus sumus existimaret. Prophetas hebrei sanes os homines uocant gentiles uiros excellentes:cu deos nomianti diuinos iam factos:et dei ministros intelligsit. Maumethenses rege suum inaumethe filiu abdale: filii abdalmulalibis arabie regis puru quidem holcm : sed dei nunciu esse credui: tale
quoq3 ipse uocat in alcorano. Addit se in uigrinos;
60쪽
claristo in uirtute miraculos missum a deo fuisse:desiu hominibus iesum:& mariaῖ miraculsi essecisse. Merito solus christus stirpendis operibus meruit:quod neqyprincipes hoc tum minis: tum beneficiis contenderes. Nel zoroaster:pythazoras:enipedocles: apollonius theaneus:aliiq; multi philosophi sapietia mirabili:et Ionῆa uita consequi tuerunt.Quis pythagoram iamblicus chalcideus longa disputaude:apollonia uero philodiatus eloquentia:porphyrius argutus: multi pricipes fauore pro uiribus celebraueriure Christus rores expulit:ueritate aperuit. Ca.xxiuri TUNtechristi aduenta per uniuersu pene orbe plures colebanε dii immo demones: sacerstta quide mali:qae enomaus piis - -losophus confitetur.Quis non uideat illos luisse malos:q nihil de animorum purgatione cura=hant: de terrenis consulebant solum :ae terrena semPa cultoribus emebat. Sacrificia iubebant obscenissima: crudelissima fien:responsisa suis discordiasu plurimas seminabant.Colebant passi deos.t.beatorum loco tyranni uiuentes.colebantur anime par σtim incontinentium:partim hominum iniquorum: his immanissimis monstris olim genus hominum premebatur. Non hercules armatus ea: sed christus inermis tune extinxit:cum malignos demonsi uim retudit. Scribit plutarchus:barbaros opinione esseraereos demones:p turbationes :morteque pati posse. Testimonia quoque multos adducit:quod certis signis compertum fuerit: berio imperate:pana mapnu demonem:multosque alios demonas masseste enim lasese demona etiam obiissetvculus et platonicus esse id
