장음표시 사용
91쪽
te sanem eos. Mittam ex iis conseruatos ingentes.udiscipulos messe: qui manus iudeorum eualerint ad , gentes conuertendas: mittam S assumam idest ex mamero gentilist : qui conuertentur costituam legitimoi faceres tes: ex quo patet:* etiam gentiles ad dignitatem istaeliticam assummi poterant vinde rauanais mdeus in commentariis exodi ait.Tempore messie gentiles conuersi sacerdotes erunt:domino ministrantes, parum est ut sit:per hec patet: i messias ad salute nodnebreorum sotu: sed etiam gentilium mittendus erat sicut tesus primus a syon dicet. Salomon rudeus interpres hunc locum exponens omnia nec ait de rege mesua atque ultima redemptione et se intelligenda: idem
aperit chaldea translatio tonathe. In iis autem is aieuerbis apparet:* christus primo: bc proprie apud tu' deos predicaturus erat: bc ibi euangelia: Sc euangeliρ stas fudaturus:sed quia praui: Nptinaces futuri erat adiungit. Non erat vir: atque ideo iudicium gentis sthus proseret scilicet apud gentiles per discipulos suos ldo firmam euangelicam diuulgabit: atque ut ostens luerit:* iudicia euangelica in humilitate summa: nomagnificentia: in tumultu sonitum tubarum: sicuti ilex movit promulganda erant: adiunxit: non clamast hit. In reliquis uerbis aperit isaias: melsam ex iacob l. descensurum:sectatoresque suos: ut plurimum alieni venas sore: qui eleeti apud deum futuri erant: nec ista 'elitici isti quidem amplius:sed alio nonale scilicet christiani nominadi. Apent etiam iudeos messie aduersa
turos penasque daturos siicut olim iesu teporibus oti igit. Pertinaciam etiam ludeorum sempiternam:qua tem hodie experimur.
. THieremas.Cognouit tempus suum turtur:
92쪽
rendo: passeres custodimini tempora introitus sui populus aut meus non cognouit iudicium diu Quost modi dicitis sapientes sumus: Sc lex diri nobiscuῖ est incallium facta est metatura falsa:scribe cofusi sui: sapientes trepidaueret: Sc capti sunt: quonia uerbu dni reprobauerunt. Cur Pphete que futura sunt: sepe taetpreterita narrant qam diuina mente:cui sunt presentia ola: illa tanq presentia uident: S postet uiderutta quam preterita. i. manifesta: Miam commata loquusthieremiam:hic in uerbis superioribus declarat: scribas non pseete cognituros lepus metendi: ne id quidemitum. Vinicillima enim est iniustis diuin ensus intero pretatio: huic Ogruit illud quod i deuteronomio legitur:pcutiat te dominus amentia: fc cecitate: ac stupore mentis:* palpes in meridie: sicut palpare solet cesteus: meridies est lux opes xm:in qua iudet plurimi caligati sui. Idem hieremias alibLDiae deus meus ad tegentes uenient ab emmis terre:ac dicent:3 fala no' possederunt: bc non erat in ipsis utili
raciet homo sibi ipsi deos n5 erut isti diu In his predicitur casura idola per thessam: quod falium est heriesum ui quadrat illud latet ubi loquens de chrit insit. Docebit uos uias suas: N post multa. In die illa proiiciet homo idoIaargeti sui: fc simulachra auri Iuuque fecerat sibi: ne ea adoret. Ide significat dasthi a ando loquens de christo inqui liquod lapis ab
cisus une manibus conteret statuam ex ferro textam auro i argentoque compositam . Lapis abscisus est
te ui sacerdotum amictus hic: sine manibus: id/Ψ sinehumana uiolentia eqn triuit statuam: idestia' latriam et que statuas colebat i statuam inquam
93쪽
euadripartitam: nam in quatuor precipua mundire pna sparsa erat :scilicet chaldeost: medorum: greconromanoruῖ. idem hieremias alibi: horribilis domi super eos: et extermiabit omnes deos terre: et adorabit eum uir de loco suo:omnes insule gentium. Tisaias .monia miscuit uobis dominus spum toporis: Sc claudet oculos uestros: fc principes uestros:qm uident uisiones operiet:et erit uobis uisio olum lacuti
uerba libri signati: que cum dederint lcieti iras dici lege istuet: si rndebit: fi possum: signatus eli.n. Naahli liber nesciis itas. dicello lege:& rndebit nesciolias. Et dixit dias pro eo ' appropinqt populus ille ore suo: ta me glorificat labiis suis:cor aut eius tomest a me: fc timuerunt me mandato holum-doctrinis:ideo ecce adda: ut admiratione facia populo huic miraculo grandi: fc stupendo. peribit.n. lamella arapientibus: erantelle stus prudentiu eius abscondetur. Rursus alibi: dedit eis deus spum copuetiois oculos Ut non uideant: dc aures:ut non audiant utqῖ in noldiernum die.Hec oia predicunt iudeos a plurim
doctos u indoetos propter eoru scelera r impie in
xpi expediati vaticinia:christu uepresente non cognIturos: ius erroris causain miseria sunt hodie usq; adseculi finem. quod: ut diximus:alias cecinit plee.
Dies multos sedebunt filii israel sine rege: ta dcipe: Sc sitne sacrificio: M sine altari: re sine ephod: Msine teraphim. Quoniam uero circa seculi finem creat turi sunt christo nostro:subiungit: fc post hec tur filii istael: ta queret dominum deum suum; ta cauidem regem suum.Τranslatio chaldea contineta Nec obedient messe filio da uidis regi suo:& pavebunt
94쪽
num: N ad bonu eius in nouissimis diebus. Nemo intclligat hec de babyllonica captiuitate:in qua reges: ducesqῖ pro tre honoratos habuerunt:qs quide qrtus regum liber nos dotat: ubi traditur a rege babylIonie: regem iude ioachim in sede regia una cum aliis regibus collocatu fuisse:ceterosq; peneris eius similiter honoratos quibus honoribus nodie priuati sunt carent etiam sacrificio: Sc altari: cum careant tem ρplo moriaica lege disposito . Carentephod.idest nocerdotia ueste: Sc theraphin: quod est instrumentum quodam idolatrie ritu ad futura presagienda costructum:quibus uerbis significatur iudeos:nel desi uerum legitime: neci ue idola hodie colere:i cereris uero temporibus: uel deum rite colues: uel idola. Post multos autem dies ta in nouissimis diebus:idest post mulea secula:qualia hec sunt postiesum:& circa mundi finem reuertentur: ta querent deum suum.f. patru suorum: Sc dauidem regem lauridest messia dauidis stirope natus:quod chalaea transsatio docetiliberatio uer' ex babyllone no fuit post multa secula:-in nouis
limis temporibus nemo intelligat:* tunc primu uen --.turus sit messias: ad hunc enim errorem auferendum propheta non dixit. Veniet rex eorum: sed reuerten', quasi iam pridem uenerit: sed ali discesserintria neglexerint 8c tandem quesituri sine illum: quod chaldea uerba declarant: cum dicut obe, 'telli mellier ut pote qui antea fuerat pertinaces . Deris is alas ait. Hec dicit dominus ad domum iacob n5 modo confundet uriacob: nec modo uultus eius erubelcet:qa cum uiderit filios suos sanctificantes nomEmeum. α sanetificabunt sanctum iacob: bc deum tDrael predicabunt: oc scient errantes spiritu:intelictur
95쪽
De christiana Capta& musitatores discent legem. In his tollitur ofusioracob:qa ex eius stirpe: bc quasi filii fuerunt apostoli: et
iesum exaltaverunt:quos doctria tandem iudet omnes credituri sunt christo: quod Pulus in epistola ad romanos acutissime probat. Quaobre loquens isaias de primo christi aduentu ait. in die illa erit germe domini:in magnificentia: Sc erit:omnis: civi relictus fuerit in syon: Sc residuus in ierusale; sanetus uocabitur in die.i. in lucis tempore:germe diai: idest christus dei filius:in magnificetia. Coperum ac prodigiorum:omnis qui relictus significat christi discipulos paucos pene ab omnibus destitutost sanetas christi reliquias: iste reliquie in secundo christi aduentu cu christo exaltabuntur. De iudeis autem interim quid est dicendurraro N pauci electi erunt: de his enim illud isale intelligitur: bc relinquentur in eos. sicut racemus:et sicut ex
missio oliue duarum aut trium olivarum in summitate rami. Posta enim propter illos Pfidiam a naturali arbore: ut paulus apostolus inquit:excussi sunt:et ab oliue radice separati: adhuc nonnulli uel ibi relicti:ut potius interdum denuo uidetur insiti: qualis fuit euariscus hebreus uir illustiis: qui septimus a beato petro pontifex christianos fuit: annos plures et decem in ea dignitate dignissime uixit: martyri obiit .Preterea Cothorum tempore tulianus iude' primum hispanie sanctissime rexit episcopatum: petrus quocpeiusdem generis dialopum conscripsit contra perfidia iudeorum. Alsonsius burgensis sumus metaphysicus in sexagesimo elatis sue anno fide christi suscepit:pluram aduersus iudeos egregia scripsit. Quid dicam denicolaolirensi mari doctrine: magno: uiro planetis
'simo. O uid de hieronymo phyleo qui tempore pon=
96쪽
tificis benedum contra iudeos subtiliter disputauit. Fuerunt ec alii numero quide multi:quis egregii tam lango seculo pauci : de quibus illud ieremie uictim ceseo. Assumam uos unu de ciuitate: ec duos de cognatione: aliter:congregatione: 8c adducam uos in 1yon scilicet celestem. De his diligenter paulus burgensis episcopus theologus ins gnis tractauit.
David. Descendet sicut pluuia in vellus: idest multis ignotis: Sc addit: orietur in diebus eius iustitia: ta
abundantia pacis. T isaias. Oneturi diebus eius iustitia: 8 multitudo pacis ictus octauiano imperate natus est: Sc aduersus originalem iustitiam ade radice contractam euangeo Iacam gratiam: ta iustitiam introduxit: octauiai quoque imperium iustissimum suit. Tanta etiam pax eo tempore per uniuersum orbem: ut nunq uel ampliore uel diuturnior. Hic vergi . claudentur belli porte: perseuerauit ea pax post leuim annos septem ait.xxx. isaias. Fatigata est egyptus: Sc negociatio ethyoθpum M sabba uiri alti: ad te transgredientur: sc tui erunt serui: M post te ambulant uinetic5pedibus: Madorabunt:et te precabuntur: quoniam in te deus estre non est alius deus preter te. No enim deus es: M neo sciebamus: deus istaei saluator: confundentur Sc reρ uerebuntur omnes: qui aduersantur tibi: ta cadent in confusionem. Hec monstrat quemadmodum genstrilium imperia quandom futura erant christo sume o. eta. item christum esse deum saluatorem aliquod tempus incognitum:adoratum postea: atque eius aduersarios ridest ierusalem pertinacem: 8c idolatram eque cadere oportere: sicuti contigit. etiam christus
suturus sit homo:sic aperit isaias
97쪽
Mittet eis dest holem: 5c salvabit eos iudicas sanauit , eos:merito messa saluatore notat: Sc saluaturu:iesus enim appellatus est idest saluator: ostendit aure: p nouiolatia:-armis corpora:sed iudicio animos sana hit. Quod rursus xps sit deus: dauid de deo loquens sic aperit. Misit uerbum fusi: de eorum Opterea abranam deu sub sorma hois agnouit: ta ut regem Oium adorauit. Similiter iesu succetari movit deus apparuituacob quocue similiter. THieremias.Ηic deus noster. V non reputabit alius illo:q inuenit omnem uia prudetie: dedit ea lacob puero suo: ta istaei dilecto sibi post hec in terris uisus e: Sc cu hoibus uersatus e. Per nec messas deus homo monstras: idem alibi: homo est: ec quis cognouit ed:quasi dicat Ppter eius humilitate: homist numin supbiam:muli1 eum ignorauersit. Nihil miraesti eos multos parum pios profundu messie mysterium: M iesu diuinitatem non cognouisse. Multi inomen iudei partim pii:parti etia docti ab initio cognouerunt:mVlta enim iudeorsi milia ad legem sua clino stu conuertit: multo plura discipuli. Eos aute iudeo os:qui iesu crediderunt etia maumethes affirmat i alcorano a deo ceteris iudeis longe platos suisse. Himul cum gentibus messam: quod alibi hieremias uaticinatus est: uocauerunt:domin' iustus noster: bc uere uocauerui: non eni pmisisset se salso deum uocari. Moyses in numeris. Orsetur stella ex iacob-ex ΦurAet homo ex israel per hecta supiora messias ostedit deus bc homo: propterea erechiel deum depinges collocat eum in hois habitu super raphireum thro θnum: quia scilicet deus futur' erat homo. Vnderabbi ioanna in commentariis psalterii dicit: cu cum iuρ
98쪽
dei alias ab aliis ductus'captiuitate fuerint liberati:redemptio ultima a deo sub propria persona est explenda: per hoc messiam deum esse concedit:ac de ipso exponit illud: benedictus:qui uenit in nomine dominudeus dominus illuxit nobis. 7 Dauid loquens de christo:qui inter ceteros unetos a deo: qui ob ipsam unetionem christi uocari possunt excelletior e dicit. Unxit te deus de' tu' oleo letitie pconsortibus tuis: ubi declarat eum holem: paulo ante monstrauerat desi dicens.Sedes tua deus in serulum seculi. uirga dire mois uirga regni tui. Quod aede messia loci uatur:declaratur ex eo: Q ubi hebraice dicit: speciosus forma prefiliis holum:caldea translatio tonathe: que apud iudeos hebraico textui est au/dontate equalis habet. Pulchritudo tua rex messia maior: qfiliorsitiois:merito transationis huius aust .ctoritati oes cedunt:ordiata enim fuit ab ionatha uiro magno ex co sensu dc ore heliazar N iosue uiroru excellentissimorum longo tempos ante templi destructionem:& antiqui omnes talmulici hebrei affirmat illam ab ageo:zacharia:malachia prophetis descedis n. Ex superioribus dauidis uerbis:at 3 similibus rasthi alba commotus in comentariis genesis interrogat quid sibi uelit daniel: quado de deo dicit ipse revilat Ofunda: ec absconditaita nouit in tenebris costitutata lux csi eo est: ac respondet.Ηec certe lux est lux restris memet de quo in psalmo: in lumine tuo uidebist mus lumen : hec ille hic fatetur :diuinum illud lumen quod semper cum deo est:α ipse deus est: Iucem esse meme ipsumqῖ messiam. Antiquus etiam ille: dc illustiis theologus rabi neuma in libro: qui lucidus iscribitur: dictum illud salamonis expones in prouerbiis
99쪽
De christiana Capsin 'Iulium est fundamentum sempiternum: interrogat quid hoc sibi uelit: ta respondet demessia in huc mouum: quendam iustum habet: stu habebit deus in seculo suo: qui est sibi dileetus: quia substinet mundu
uniuersum: ait illius est fundametum. gubernat madum: ait ut gubernetur Ipse effici pie ess animas orum omnium iunda metum: at 3 hoccst: qaedf:iust
est fundametum sempiternu: hec ille. Ex quibus a pest, rit messiam non solum holem esse: sed etia deum. ip' se quoidauid alibi idem aperit. Mater svon dicet homo: ci homo natus est in ea: ec ipse fundauit eam altissimus idest deus:qui fundauit syon ibidem innuhomo natus est: bc syon appellat matrem. Tisaias. Erit in die illa radix teste: N qui exurget pricipari in gentes:in eum gentes sperabunt: dic erit reues eorum in honore: M alibi. Exibit uirga de radicelesie: 8c flos de radice eius ascendet: 8c requiescet suo eum spiritus dei: spiritus sapientie: bc intellectus: spliritus consumta sortitudinis:spiritus pietatis: ec imo plebit illu spiritus timoris dei uesiepater fuit da uidis Per hec ergo predixit ppheta messia ex dauidis stiro pepululaturu :gentilibus maRisilivdeis Psuturum: spiritalibus potius il corporalibus armis dominatustriam:qualis iesus fuit. Ideisaias alibi ex psona chris incinat. Spiritus uni sup me: Pp quod unxit me euast gelizare pauperibus: misit me pulcare captiuis remissione: dc cecis uisum. Hic declaratur messia ex saneto spiritu nascituru christum ex diuia solum unetice nominandu. Ite pauperibus: di cu pauperibus euagelisi predicaturu. remissuru pcta ignorantia expulsurum. r Uavid. Reges tharsis insule munera offerent:
reges arabum: dc sabba dona adducent.
100쪽
TIsaias.Oes de sabba ueniet aus:thus deseretes :&laudem domio annunciantes: hec ptim iesu statim nato suerunt :partim post eius ascensionem:presertimi rante stantino ad huc usi tempora:*alibi Ex egypto uocaui filiumeti. Rursus alibi Nazareus
uocabitur. Iesus autem noster ex egypto reuersurus nazaret habitauit: ac nazarenus suit cognominatus
TZacharias. Oossedit mihi dominus deus aestim sacerdotem magnum stante ante faciem angeli domini diabolus stabat ad dexteram ipsius:ut aduersares enec dixit dominus ad diabolum:jperet dominus intera elegit ierusalem: dc ecce titio tieetus ab igne: talesus erat indutus uestimentis sordidis: Sc stabat ano te faciem angeli:&respondit , dixit ad circunstanotes ante faciem eius: ferte uestimenta sordida ab eo et induite eu tunica talari: N imponite cidarim munda super caput ipsius: Sc cooperuersit uesti mento Aposuerunt cidarim mundam super caput ipsius. agelus duinabat: ec testificabatur ad eum dicens hec dicit dominus omnipotens. Si in viis meis ambulaueris: N prest cepta mea si uaueris:tu iudicabis domum mea: S da' ho tibi:qconuertentur in medio host circunstantiu
A udi itaq; iesu sacerdos magne yphete uerba: qa futurum portedunt: sc hominem designant titionis extineti instar conleptum prio: ac sordidu: deide ordia. tum a deo diuine. dom' iudice deo iesu naza.cogruunt.no iesu naue: uellesti iosedec:q 5c an zacha. iueo rut: M talia nem passi sunt: neq; secerutar Salom5 in libro sapie. Circitu iam'iussu qm ista
uis e nob: N expbrat nobis pia legis:smittit se sesa; dei hie: oc filiu dei se notat: faetus e nobis in traditione cogitationu noctras:grauis e nobis et ad uidedu