장음표시 사용
171쪽
serniamὶ videntur aequipollentes; Materia tamen talis este potes ut nunc hie, nune ille modus, lit accommodatior, & praediculo magis naturalis; adeoque neuter rejiciendus. Ideoque, in huliusmodi ratiocinio; omnes homines Iuni se Uu 'aera; eo quod int ani--ha; suntque omnia animalia iis inae Ia: Adeoque =-mm es Io aeditum, mised homo Et, quoniam omnes, multo magis Assur homines sunt se praediti. Et quoniam mes homines limo, si vel aliqui, sunt sensu rediti; certum in Ezy P seu semsa ν άua esse homines. Et consequenter, Voum Use um res, Nihil δετu aeditumehe hominem; vel etiam Nisum hommem esse Im 'aeaeuum . Imo, ne Quidem Marti iam uem non esse benis 'aeritum, aut aliquia non sens 'aetatum esse , hominem. Hoetotum ratiocinium non aliud esse ducerim, quam unum Syllogismum in B bina. Quoniam, praeter terminos quaestionis, s Homines iunt Im thi unicum inuamur probationis meaeum, nempe inumal. Qiii quidem Syllogismus in sermam reductus, hic est. Bir- Omnia animalva sum seno ' ita, ba. Omnes se es Iuni sinimalia ; Ergora. Omnes hci es sunt sensu 'aeaeui.
Reliquaque omnia, totidem sunt consequentia, quae in urimaria conclusione continentur ,
quod vult Aristoteles cum docet, ejusdem Syllogismi plures es Ie conclusiones; nimirum eas omnes quae in primaria 'continentur indeque elicienda absque novo Syllogismo per argumentationes propositionales secunda parte traditas; ὶ puta, per Regulas Subalternationis, Oppositionis, . ut pollentiae, & Conversionis; non adscito novo Medio. Nempe, a Conesulione generali, omnes homines sunt senis 'aetati, sequitur sconvcrsa per contrapositionem ὶ quia n- eLI Im aeditum, nis es homo : & quidem , sortiori per Subal ternationis regulas saltem aliquos homines sis esse ' rus' atque hinc per simplicem conversionem aut a primaria conclusione convertendo per accidens ah, osso aetos ese homines : atque hinc per Contradictoriariim regulam ὶ fassum esse, MLI se α aeditum esse hominem ; Fal*um licita utpote primariae conclusioni contrarium AME Ammem esse Ien aeditum ; uno falsem esse ut eidem conclusioni contradictorium )Iastem aliquem hominem um esse seno aerimm ialsum item per Contrapositionas regulam ) assuta non Ireta itum esse hominem ; Imo haec falsa esle per regulam Contradietoriorum ὶ utpote anteprobatis Contradictoria. Si autem non admittenda lint hujusmodi Supplementa, per Illationes Propositionales; ab ipsa propositionis larma absque novo medio; in pro singulis hisce tot commuliscenda erunt nova Modi. Quippe omnia haec, ab eisdem praemissis, posse saltem per saltum in inferri, certum est
PRaeter Tres Figuras jam memoratas, sunt qui 2-rIam allignant, Galenicam vulgo dis Elam, ut a Galeno introductam, in qua Medius terminus contra ordinem Primae figurae si Praedicatum majoris & Subuectum minoris propolitionis; id est Prae. Sub. pro Stis. Hae. cui allignant hos quinque modos Sunt Cata re, & Heribo, Digami, Aegam, Alantque Regulasque allignant duas ; Quod sit cunctuso preticuluris; & ranar Affirmati . sed ab
Sunt autem hi quinque Modi, iidem ipsi praemistis tantum transpositas eum quinque Modis Indnectis in prima figura. Sive enim sic arguamus di vocetur ab en )Ba. Omne animal est sensu nita tumra. Omnis homo es animal, Ergo
argumentatio plane eadem est, eademque concludendi vis Nempe eadem utriusque cum hac in a
Bar- Omne ammia in Iessu Waeritum, ba- omnis homo es animal. Ergora. Omnis homo est sensu utus. adeoque
172쪽
adeoque per conversionem AEquod sesu 'inditum es &mo.
Item, sive sic, in Celantes, . - Eum animal es sensu vacuum, lan- uis homo es anima; Ergotes. Nudum siensu vacuum es homo. sive sic, in Ciaere. G- Omnis homo es animal, de Eum animal es smyu vacuum; Ergore. Eum seu u vacuum es homo. eadem utriusque arguinematio est cum hac in Celarent, C, Mirum animal es sensu vacuum,lM Omnis homo es animas; Ergorem. Nultas homo in Iessu vacuus. adeoque per simplicem conversonem i lium Iregu vacuum est homo. Similiter; sive sic arguamus. in Dabitis, D, Omne animal essensu praessisum, bi- Aliquis homo eLI annnali Ergoris. Anquo sensu praestum es homo.
eadem est utriusque argumentatio cum hac in Darii,
D, Omne animes essensu inditum, ris Anyurs homo es animes; Ergoi. Aliquis homo essen praetatius.
adeoque per conversionem simplicem Anytis sensu praeae tum es homo.
Iterumque ; live sic arguamus, in Ham O. Far Omnes homones Iuni animalia, est, Nihil ratione desiturum es homo : Ergoo. Anqua animalia non Iunt rati me desitura.
ga. Omnes homines Iuni animalia; Ergono. Aliqua ammata non Ium ratione destitura. eadem utrobique argumenta vis est tro, sive sic arguamus, in Prist 'FrisD ADyur hommes Iuni animata,esin Nihil ratione ae sitnetum ess homo i Ergoo. AI qua animalia non sunt ractoue desitura.
sive sic, in Maebo, FG Nilii ratisve de tutum es hcim
d, Aseqvi Nomines Dut animal a ; Ergo . A qua animata non sunt ratione Asitata. eadem utrobique est argumentatio. Atque omnium quatuor, eadem cum hae in Ario. Fe- s homines sum rarione vacui, ri- As qua animalia sunt homines ; Ergoo. Aliqua anistralia non sunt ratione vacua.
Nullus itaque apparet praetextus. cur & illi figurae Primae Modi Inaehrecti, tum & hi ZM recti Modi isgura: Quartae, simul admittantur, cum iidem sint utrique; Hoc est, caedem utrobique pri ii sed transpositae, eaedemque Conclusiones. Adeoque qui alteros admit
Videntur autem mihi consonantius cum ratione loqui, qui hosce modos vocant Directos figurae Quartae, quam figurae Primae Indi rectos. Non enim illa semper est quod hi videmtur putasse ὶ Mailor propositio quae primo loco ponitur, sed in qua natatur magor terminus Qtiaestionis, sive primo sive secundo loco ponatur,ὶ Minor, in qua minor terminus; ut
neutiquam immutet modum, praemisiarum transpositio. Facit quidem Indirectum.ordinem
propolitionis hoc est, alium ab eo qui praescribi solet sed Modum non immutat. Sed, sive hoc sive illo modo quis loqui malit, eaedem ipsae rationes superius allatae, pro rejiciendis modis Indi rectis sive primae sive aliarum figurarum, in perinde valent pro omittendis Figurae Quartae modis utpote qui iidem ipsi sunt; quoniam id ipsum eodem medio Z probabitur
173쪽
nrobabitur &quidem aptius & naturalius) in directis modis figurae primae, quod probandum perhibetur Jive in Modis inducetis sive in quartae figurae modis. Obueiat forte aliquis; eadem ratione r iciendos cile iecundae & tertiae Modos aliquam multos, quoniam adem eodem mcdio sed paulo coaetius & vi aliqua laeta prori per modos aliquos figurae primae. Verbi grλtia, quicquid an Dara D, Dyamis, ct misi, probabitur, id ipsum aut quod ipsi aequi pollet) probabitur eodem medio ὶ in Darii Pariterque in aliis aliquot modis. Atque hoc quadantenus verum esse, non inficiamur ; sed probavimus ipla, ubi de re ductionibus agebatur: posse idem eodem medio sic probari. Sed id, non raro, fiet satis eoacte & non sine violentia quadam ; locutionibus minus naturalibus & a communi lormal uendi magis remotis Quo casu, cum uterque modus adhiberi possit, eum prae asserim qui aptius Hirat; nunc illum primae ligurae, nunc illum sccundae aut tertiae; ut uterque utin
Verbi gratia; si probatum vellem, Subiam assensimas at rura ut ut non omnes rara nases item esse; mediumqtie adhibere Animal Potest hoe in Darii sie concludi; Da- Omnia animalia Ium sensu Praessita,ri- 2 Ledum rationes a Dur an matia. Ergoi. Ω-δam raIionalia sunt seno metalia. adeoque per simplicem conversionem ὶ Quaedam Io aesta sunt rationalia. sed Minor & Conclusio, utut verae sint, minus tamen naturales, quam si sic argueretur in anus . Dis naim animal a Ium ratione redita; am- Omnia auranaha sunt sensima : Ergois. Ruaedam sensima Iuni ναioue pia ita. adeoque, hoc casu, Tu innis pna tulerint. Si autem probatum vellum, Astyua animalia ebo rationaba, Mediumque probationis adhibbere Homines ; poicit hoc in D, Omis sic concludi, Dis- nidum homines sunt animasta, am- Omnes homines jum rationales ; Ergois. 2 ciam rationaba hunt animalia. adeoque per simplicem conversionem ὶxuadam animalia Dut rationes , aut sic, in Darisim- Omnes homines sunt rationales,ti. Lutaeam homines sunt animaba ; Ergo
ri. Qua m animalia sunt homines ; Ergo
adeoque, hoc casu, praetulerim Daris, prae Dryamas, Datis, aut Damastis. Siquis igitur sic arguerit succincte dum seu stiva esse raItanalia, quia qua am am--ais sejunt: Hunc ducerim syllogismum in Di D-s, Potius quam ua Duru, quoniam illic aptius hoc concludetur. Sin arguerit, 2medam animaba ese rationalia, ut qui Hamines I: Dixerim hune syllogismum esse in Darii, vel si libet in mapti, potiu4 quam in Myamis, aut Dari , quoniam hoc illic aptius concludetur. Ideoque, quamvis hi omnes possint eandem rem eodem medio probare: id tamen natur lius fiet nunc in hoc, nunc in illo, nunc in altero ; ut omnes utiles sim , ct non reiiciendi. Verum hoe non contingit in Modis Induc iis, aut Quartae Figura: modis; ubi praedicatio siemper est coactior & minus naturalis; ut ante suerit in singulis ostensum.
174쪽
JUod jam eonclusum est: Sufficere modos quatuordecim directos, in figuris prima, secunda, & tertia jam ostensos, utpote ad quorum aliquos recte reserantur syllogismi omnes Conclusi vi, adeoque tuto poste reliquos omitti; , plerisque Logicis admitti solet; cum his saltem limitationibus; Si de solis Gogaricis intellisatur; atque, Si ex solis illis consillant propositionibus, quae vulgo censeri solent aut Universales aut Particulares. Sed Petrus Romus, quique illum nae in re sequuntur, Arisaelem culpandum sentiunt,
quod omnino omiserit uti apii putantὶ S cymus in theticos, & quos ipsi vocant ὶ S gi mos Pr prios, hoc est, quorum Praemisia iunt Propositiones Singulares. Quos Syllogismos dicunt & dicunt vere ) Syllogisinos esse Conclusuos, atque in sequenti usu ; adein
Ego autem qui Aristotelem in neutris culpandum censeo de Syllogismis Hypothetieis post dicturus, suo loco ; de Syllogismis Propriis seu Singularibus, hic agam. Quod Syllogismi qui praemissarum vel alteram vel utramque habent Sin larem, & jure pollini, & Lepe soleant, in singu)is Figuris adhiberi; nemo quod sciam ὶ negaverit. Ex quidem quoties praemissarum una tantum est singularis; de ea ut plurimum) ambigi non solet; cum a plerisque haberi soleat ea propolitio pro Particulari, adeoque syllogismi illi ad eos modos referri solent qui propositionem Particularem in illo loco admittunt. Adeoque hiriusnodi syllogismum Omnes δε dies Iuctscantur,
Petrus Iu is Iur. Syllogismum in Darii dixerint; atque, ut talem, admittendum. Si autem utraque praemissarum Singularis sit, aut saltem Major in figura prima vel secunda ; hic haerent: 'uia neque Majorem particularem patitur figura prima aut secunda, nec utramque praemissarum ulla figura. Adeoque censent, quo his casibus prospiciatur, admittendos esse in singulis fistucis prae. ter Aristotelicos quatuordecim aeos Proprius 1 praemissas habentes Singuiuies ambas.
Quales hi sunt, Messas es hominum Redemptor, 'gus Nazarenus es Musas : Ergo
Iesus Nazarenus es hominum Redem cin udas Ibeamus, eras perfidus, I as Lycmores, erat A suus ; Ergo Unus Apris Brum eras per tis. Verum hoc ab errore magno sed nimis communi ortum est; Propositionem Singuli rem, pro Raticulari habentium ; cum sit revera Gnmeryalis, atque ut sic ab A soleo habita, qui propositionem Gnruersalem seu καθόλου, eam definit, quando nihil Subvem accipere lues de quo non dicetur 'araecatum : & quidem quoties propositionis Sublectum est indi, viduum adeoque partes non habet, nectile est ut quicquid de eo dicitur seu affirmando seu negando ὶ dicatur de tuo ; non Iecundum partem ejus: ut propositio Singularis, scmper sit Universat s. Quod Errori primitus ansam dederit, hoc credo suisse . In raiatium seu mox scuturis quae de unico dicitur; contradisinsuitur in destrina de Praedicabilibus, quae Arareuella non est. sed Psphyrii,) voci communi seu Uniser h quae de pluribus dicitur; unde propositionem S ngularem putaverim Universalem este non posse, sed Particularem elle. Sed distinguendum erat inter particularem terminum di particu rem propositio m. Atque ut inerminus Uumessatis seu vox communis, ut Homo potest elle Subjectum particuluris pro stimis, scum scilicet praedicatio est partialis deumveryali sublecto, ut A rur homines iunt inruu-- D: sic de Sin lari subjecto potest esse taurares is propositio cum praedicatio esu retias; ut Suiua luce Ne et :ὶ nec quidem alia potest esse quam Unive salis, cum non sit locus partiabi praedicationi do Subgato LMisiduo. Qua de re Exercitationem jam dudum conscripsi, Anno 1639, quam postea typis editam dedi, An. I 3. Ad calcem huius subnexam. Qui quidem Error si deponatur; nulla superest dubitatio, quin hi omnes syllogismi lincum suum Inven ant in Modis Aristotelidis.' Z a Sic
175쪽
sie Syllogismus modo memoratus; non est in Dinim, sed in Misara. Bar. Omnes Meles insescantur, M. Petrus es flatu ; Ergora. Petus j in Mur. Estque hic qui sequitur, non in Areto, sed in C larem, quod Apostoli argumentum est, Heb. I. AGI 3, iq. 3 - Nemo de tribu tau es Sacer os Aaronisus; Sed la- ministis noso Gλ de tribu Putau ; Ergorent. --ntis user no HI AEdronicus jacet aera. Ei pariter iudicandum cli de aliis effusi di, in quibus una premissarum est Universalis de Subieeta singulari. Neque aliter, si utraque praemissarum talis sit; ut modo memorati duo ; de'Domam Is spis, & de Iuda Lycariora, in quorum alter est in Barbara ; alter, in Dina t. Atque sex illi Ramsu dicit in Mae Proprii, suos habent locos in modis Ara te cis ;quorum haec exempla ex Dinnamo transcribo suis quaeque modis testituta. Bar- Octavius es haerea Caesaris, M. Ego sum Octavius: ra. Sum igitur harres C infamis. Ce. Antomus non es mos Castras;
vertentiam mollius dixeris 3 hoc ipsi facescebat negotium novos comminiscendi Modos istimantis propositionem Singularem quam ille Propriam vocatὶ particularem esse, 'quae est revera Universalis
E C solus est hae in re Ramus, cum suis; Sed idem videmur alii sensisse, qui ejus 1 modi Syllogistam, saltem in tertia figura, Ex simios vocant squasi 1 lam traditis diversos in quibus exempla proponuntur singularia, prouositioius quae sit amplioris ambitus. Utputa, Impet atorum HS i uerum Tyranni , exempli gratia, Nero & Cassicula , Aisi remaeus, ut Angusus: Qui syllogismi sunt si iccincte exhibiti) in Darap i. Item, Mil tum tartit non jure fortes, ut Therseus: Asbui non Drtunati, ut Xerxes : Qui syllogismi sunt breviter prolati in in Hela M. Qui explicite prolati, in hujus inodi forma conspi
ti. A Dis Imperatre fur I Vran s. - a re es non DII I Itinatua, lain Xo xes fuit moles; Ergo ton zuraeum miles non fuin fortunarus.& de res ius pariter. Non autem nectile est, in syllogi sinis expositoriis, ut exemplum semper fit sineulare seu Individuum :
176쪽
Cap. II. De istaeniendo Modo, , Messio termino.
Individuum : sus usi minus generale sit quam id cui tu ungitur. Verbi gratia, At P. vir res Iuri ae fciles, ut Patientia o Hartu O A quae Via grates non Dis is id radi. Ps, ut Pae visus iari eur. Qui iusius expositi, hanc subi ut formam, Da. Patientia es ae cisis, .rain Patiem a s Virtus; Ergoti. 2 aeam virtus es ae D. - VoluptaIes cum vitiis connexae non Iunt de Prabiles,la' Voluptates cum vitiis convexae sunt Voluptates; Ergo
ton. aeam Hiluptates nou simi δὲ si usura. In Expositoriis syllogismis non infrequens est & videtur elegansὶ transponere prae
Sed hujusmodi transpositiones sive in his sive in aliis syllogismis in non immutant syllogismi Modum : quippe idem Modus manci, eademque argumentationis vis, quocunque or, dine habeantur propositiones.
C a p. XII. De inveniendo Modo, b Medio Iermino.
CUM de uinime probanda constat, dc termino MMιο mo probetur: pro inveniendo AZ in quo fiat, Conliderandiun est, Quomodo pollit hic medius terminus, ciun utrovis Extremorum in Quaestione, commodillime componi sive ut M iatum sive ut proeditatum, ut optime inserviat probanda: Quaestioni: ct si Diures occurrant Modi, seligendus est ille qui potior videtur. Quod exemplo melius intelligetur. Si probatum velim quia sint nanuum animalia rua non I NIMue desuvia , vel ut inusitatiora forma proseratur in Luxaeam animalia non Iunt ratione d simia ; MediumQue velim
adhibere Homines rPotcst hic medius terminus, cum Minori Auranal a componi, vel ut Pra
dicatum, Anqua animalia sunt homines vel ut Subjectum Pι homines, imo omnes homines, sunI animasa. & quoniam haec posterior pnedicatio videatur magis naturalis ubi vox generalior de nunus generali allirmatus; & quidem fortius, si id universaliter fiat; hane ut potisti imam in pro Minori seligo omnes homines Iuni animalia. Potestque idem medius terminus, cum Mailori, ν alime taenitura, disponi Negative quod postulat aestionis tenor 3 vel ut Praedicatum NPhil ratione desiimum est Homo, vel quod naturalius videtur 3 ut Subiectum aliquis homo non est, imo nultas bomo est, raIioue destitutus; hane fui miillimam ) pro Mastori seligo, Nudus h-ο est rati e destitutus. Unde statim constat, Syllogismum fore in Ael punPe. Nulli homines junt ratione d mora,
lap. O es homines sum animalia ; Ergo ton. Asyua animalia nou Iurit rari ne Hiluvia. Potest quidem idem concludi in fieri μ' sumpta minore particulari s at qui homines sunt animalia ; in aut in caraeo, sumpta massore particulari aliqui homines non sum ratione ae Dimi: in sed utrumque horum esset, --s sumere quam licemi.
Pollei item concludi in secunda figura ὶ in Aesim: Conversis p emulis, MMore, simpliciter; Minore, per accidens; Fes. NU I ratione destitutum es homo,
ti. ADtia animalia sunt homines ; Ergono. AEqua an mada non sunt ratione issitura. Sed tum serent praemista minus naturales quam in Aspren.
Sed in M,αο quidem figurae concludi non potest per hoc Medii ; qvia it Ut Major Universalis amrmativa; quippe dici non potest Omma an ala I homines. Et quamvis hoc dici nosset, indeaue cum universali negativa concludi in Ceyame, Ea animaba seu vi ratione aeae ueta I , adeoque multo magis Abytia nem t; aut in Camem es, Eam ν amme destitutum es animal, adeoque per conversionem, Nultam aruimus es ra- nove de Iulum ; dc, multo magis, aliqua non sunt; Non tamen id fiet in Eura i sumpta a minore
177쪽
De Euthymate, Sorite, M. Lib. 7
minore particulari, quae erat in Camestres una versialis ;) quippe tum concluderetur in Do ratione δὴ Iutum non es animal; unde non post et per conversionem ὶ inferri, quod pro tandum erat Abuia animes non es desistitum ratione ; quoniam particularia negativa non est convertenda simpliciter Ba- Omne animal est homo, ro- Ag quod raraone destituram non est Λα-; Ergo co. A quod ratione Ammium vis en cui mal Sed potest item in Aeris, idem eodem medio sic probari Fe- Δι Hmines Iuvi ratione desituri, ri- A trua animalia sunt homines ; Ergoo. Asyua animalia non junt ratione destituta. At hic, Minor, esi minus naturalis quam in Ala on. Et propterea perpensis omnibus quamvis pollit idem concludi, in Pryon, cardo, A Rino, de Ferio ; est tamen omnium pol illimus modus Fela M. Omitto modos omnes I Pectos supra nominatos, Frisimo, Fa semo, H emo, Fri emo, F emo, Hremo, Harem' si remo; modosque quartae figurae dictos, Aegam de AHM: ut qui Omnes non alii sunt quam dictorum aliqua deformati. Pariterque fiet in aliis casibus, prout sagax discretio facile judicabit, ubi de Leaestime seu conclusoue) constat, de termino Medis. Sed de inveniendo termino Medo qui data: Quaestioni conveniat superest dulicultas. Quod sagacitati disputantis permittendum censeo. Sunt quidem, apud Logicos nonnullos, Regulae plures de Iuventisne Meta, termius: imtellestu latis perplexae, quali torquendis magis quam instituendis tironum animis excogitatae;& vix quidem aut ne vix usui alicui aptae, quibus itaque recensendis abstineo. Sed ut planillime rem exponam summa omnium huc redit. Ex quantitate & qualitate
Quaestionis, seu Propositionis probandae , slatim constat, quibus Modis illa concludi pollit. Nempe A, solummodo in Barbara , Ε, in Celarent, Gyare, & Camesres: I, in Daris, Darapti, Digamis de Daris lta dc in Barbaa a, quoniam I includitur m A: in ris, Fesino, Haraco, Alapion, Acardo, dc fieri u ; sed & in eis Modis quae pro E asIignantur ; quia O in E continetur. in Atque tum quaerendus est pro cuilusque sagacitate ὶ
terminus Medius qui Modorum debitorum alicui sit accommodus. Nimirum, si probanda sit Affirmativa propositio, quaerendus est terminus medius qui cum utroque extremo comveniat: Si Negativa qui cum extremorum altero conveniat, cum altero distentiat. Exempli gratia ; Quo concludatur O quae maximam admittit varietatem, Quaerendus est te minus medius, qui vel cum Majore dillentiat & Conveniat cum Minore, i qui commodus
sit in ferto, Iesmo, fel ton, ferison, bo riuo , celarem δα ce re vel qui cum Majore
conveniat & cum Minore distentiat, qui commodus sit in μνωο & Cume es :) Atque in altis similiter ut res postulaverit. Ubi per Comenir , talem elle intelligo, qui cum altero disponi possit in propositione firmativa ; per Di sentire, similiter in propositione metativa ; sive ut Sub lectum sive ut Praedicatum,idque vel Universaliter vel Particulariter. Cumque talis excogitatus est Medius terminus: de Modo constabit per ante dicta
C A P. XII I. De Enthymemate, Sorite, aliisque Syllo '
Distinguuntur aliquando Syllogisimi, secundum varias circumstantias Accidentales ; indeque obtinent peculiares Appediationes; deque eis ita aliquando dii Icrunt Logici, ae si estent aliae, a Syllogismis, argumentationis species: cum tamen aliae non sint, quam Syllingismi, talibus Circumstantus induti Sic Syllogismus imperfecte prolatus subintellecta praemiliarum altera th mema dicitur. Clus in argumentando non alia vis est, quam prout syllogismi naturam subit, possisitque cum opus in ea forma explicari. Quando utriusque praemissarum subffectum est Singulare ut quod Nomen Proprium vincant Grammatici Ramsu Syllogismum Pro tum appellat, de post eum alii. Idem tertiae figurae Mod quam ille prunam facit. primam'ue tertiam,ὶ contracte prolatos, ΘΔ -ς ossim res contractos vocat ut reliquarum figurarum modos, vocat Sim Fces Ax F- caros. Eosdemque contractos, praesertim ubi Medium est Singulare, vocant alii S elysmos Exposurios. De quibus ante di num est.
178쪽
Ubi plura Tnthymemata scatenae instar continuantur salterum in alterius confirmationemὶ Sorites dici lolet, seu Argumentorum acumulatio, iania μυς Cumiam. ὶ Ut si dicatur, Omnes homines Iuni animalia; ct ommi animal a Iunt visentia seu animata ; γιmnisue animata, 'a 'rayue omnia, substantiae; Ergo omnes homines Iuni DARantiae : Tot hic accumulantur Syllogismi in Barbara curae prolati in quot sunt intermedii termini animal, animatum, corpus qui explicate prolati se se habebunt, Bam omne Corpus est, seu tantia, Sed ba- Omnis homo es Crepus ; Ergora. Omnis homo eri sub antia. Cujus minor probatur secundo syllogis tuo, Bar- Omne animatum es crepus, Sed ba- Omnis homo en aui Ius ; Ergora. Omnis homo est C pus. hujusque minor, Syllogismo tertio, Bar. Omne animal es animatum, Sed ba- Omnis homo est auimal; Ergora Omnis homo edis auimatus. quae Syllogismorum congerita, in soritem collecta, probat omnes homines ut qui sunt μι- malia, adcoque animata, ct propterea corpora )Ele Substantias.
Nonnunquam principali Syllogi lino, usve propolitionum alteri, adhaeret ut probatio sublidiaria in appendicula ouaedam i quae est novi argumenti brevis insinuatio ) μυνβο-gimus προ-λα σμῶσὶ dielus : pro quo male dicitur ab aliquibus V Agismus. ὶ λ ne vitium t utpote malum ὶ es Iugie um, b rietas es vitium ; Ergorae Thrietas es fugis a. Ubi, in probationcm m oris, appendix addita utpote malum hoc in se continet argu
Badi omne malum est 'giendum, ba- Omne vitium es m. Ium ; Ergora. Omne vitium es 'giendum. Idem foret, si minori adhaereret appendicula, puta Bar. Omne malum es fugiendum, ba. rarietas ut quod vitium cui es malum , Ergora. AIrietas es iugienda. Ubi insinuatum est hoc sublidiarium argumentum in minoris probationem, Bar. Omne vitium es malum, ba- Grietas en vitium ; Ergora. E. tuas es mala.
Totnmque potest sie in breve compingi, Ebrietas luet te quia vitium es, ad rue malum, effugienda. Quem S ruem dicias. ldem dicas si utrique praemissarum talis adhaereat appendicula Qualis quidem Argumentatio, quamvis distincte considerata sit in plures integros Syllogismos resolubilis, non tamen expinindum est ut pratantisimus Uusmodi incommuni cis sertatione affectetur sed elegantius abest cum quilibet praesumitur vim argumenti breviter prolati satis intelligere.
Ρ ter ante memoratas, aliae sunt adhuc Syllogismorum Crypses seu obseurationes, quibus in communi loquela ὶ receditur a strictis ullogismorum in Modo & Figura formulis: Sed eadem manet argumenti vis quae foret u omnia rigidissime observarentur. Huc spectat qui Logicis dici solet S EQVmus ex obbruts : quando terminorum unus aut alter obliquis casibus exprimitur. De qua quidem obliqua seu indirecta praedicatione diximus, quando de Propositionum Crypsibus agebatur: quodque ibi dictum est, etiam hic facile accommodabitur. Talis hic est. MD Cujusque hominis voluntas ab inuictu regitur,
De his, plures solent Regulae a Logicis tradi: Quales hae sunt & harum similes;
179쪽
16s De S E ismis Obliquis V Modalibus. Lib. 3
I extremorum alter aut pars ejus j oblique exprimitur in praemissis; eadem obliquitas s seu ea syntaxeos aut Construerionis ratio ) retinenda est in Conclusione: Ut hic, ejus v
luvias ab iuuicta regum. Si medius terminus oblique exprimitur in altera praemissarum; cxtremorum ille qui cum eo conjungitur, Parem obliquitatem sortietur in conclusione : Ut hic, Hominis in Majore& Plutonu in Conclusione.
Quarum loco hanc saltem observare tutum erit: quae & in aliis casibus usui erit; Petipendat quis mente sua j quid foret si sublata Crypsi, in strictam formam redigerentur
omnia. Cui si aequi pollet Cryptica locutio, res in tuto eriti Quippe sic res bivitur Grai matica Involutio, in Praedicationem pure Logicam. Sic nimirum, Base 231bbet homo e ua natura consitutus ut voluntas ejus ab mulgectu regum. ba- Ttiu es homo ; Ergora. Plura est ita natura consitutus ut voluntas ejus ab musiem νegatur. Adeoque remota quae erat in Grammatica Syntaxi involutione, connexio Logica clara est &evidens; & praecedenti aequi pollens. Quod si equentis item ullis est aliis in casibus. Nam caute distinguendum est, inter Grammaticam Syntaxin quae saepe cit secundum varios variarum linguarum idiotismos v rie involuta ὶ dc connexionem seu praedicationum Logicam quae in argumento intenditur.
Ut, in praesenti casia, Subiectum Madoris Licu Casus bominativus, qui dicitur, Verbo prae fixus est muti ue hommis voluntas ; quique Praedicatum quod de hoc subsocto antriti turὶ ab inuadrati legitur, seu HI, ab imellam aenecta : Sed manificiatum est, ab arguinem latione, Subjectum edus Logicum scu id de quo fit sernio ) est non Cujusque voluntas, sed in ibbet homo ; & Praedicatum, tuu quod de eo dici. ur, voluntas ejus regitur ab m-Dictu. Et Conclusionis subjectum t qui est Minor terminus 3 est Pluto non Plutinis υ luntas, atque de Platone concluditur quod voluntas ejus regitur ab mulge Δ, qui est quaestionis terminus maJor, seu Praedicatum ἰ ὶ mcdiusque terminus est Homo. Dixi, ab argummentatione manis clium est, hoc intendi: Nam, si formam verborum spectemus, seu Grai maticam Syntaxin, capax erat ca major proposicio. divcrsis Resolutionis Logicae ; sta, ex argumentationis scopo, manascetum est hanc elle debitum resolutionem, hoc in argumento. SVagimus Muistis, dici solet in quo propositionum una aut plures Modales sunt. Qua rum quidem propositionum cum magna sit varietas, Quatuor tamen M F solent hie a Lo
gicis considerari; Necessarium, L Usbile, 'Priae, Contingens. De quibus cum alibi
dictum sit fusius, non erit opus hic multa dicere. Quoniam hi, revera, non tam farra Syllogismi, quam materiam spinant.
Nam quantum ad Syllogismi formam prout este dicitur in Modo ridi Adura, ὶ consideratur modalis propolitionis Dictum solummodo, non Modus Modulque solummodo spediat sylluismi materiam; hoc est, propositiones ipsas; an & Daunus verae sunt. Cave autem me confundas Diuum S urymi; cum Modo si opstionis Mota Ff. ὶ Cum enim veribtis conclusionis quatenus a praemissis infertur dependet 1 veritate praemissarum, dummodo Syllogismi forma Julta lit: Mod dicatio quaelibet Augmentativa seu confirmativas incestum ess, necessa rum es, M. Est confirmativa Conclusonis; non quantum ad Fo mam syllogi imi i quae semper illativa cli seu conclusiva, modo debita sit, sed quantum ad
materiam, seu veritatem praemiliarum; quae eatenus illativae sunt, quatenus verae : Parite
que Modificationes rami tribae s viri iis, hortaee, dcc in Minuunt certitudinem cones u-honis. Quippe si praemisiarum altera iuubia sit, seu tantum possi lis probabilis, aut veri milis i non massor este potest certitudo conclusionis quatenus hinc inferendae. Potest forte aliunde certa elle; sed non hinc. Sic siquis arguat, MN Philosephi Junt sumenus, ba- Socrates rear Pisi ophus ; Ergo
Hic, modo certum sit utramque praemistarum veram esse; certum est de conclusione seo uod forma vera est: in si vero, verbi gratia, dubia sit major s an omnes Philosophi fuerint sapientes dubia erit & conclusio; sive ea modificatio expresia sit, sive non sit. Adeoques mailor fuerit, omnes Philosophi sunI probabiliter sapientes, aut praegumuntur se s pientes: idem de Socrate i modo sit Philosophus prolabile est, aut praesumi potest. Si a tem aliunde certum sit eum fuisse sapientem ; non tamen id hinc probatur. Regulae de Suia gymo ex Ob uis, etiam hic sere locum habent: saltem huc facile aeco
Jam vero, prout Syllogismus ubi praemissae certae sunt s notaeque sic esse in conclusionis indueit firmam MPm: sie ubi saltem altera est dubia, inferre tantum potest opinionem, ea que eo plus minusve dubiam, prout ita sunt praemissae aut harum altera.
180쪽
DU AE adhue restant Argumentationum formae, hie recenseri solitae: I rictu & emptam. Quae quidem, ut plurimum, incoram Abramque faciunt probationem; saepe tamen i uis Probati m. Non possunt utique reputari posecti δίδουν nisi eum δε- δε Ab Aetia e B ) quia non Agtimentationis perfectae formae. Quatenus autem sunt Arigumentativae, catenus sunt Syllogisticae: Et prout sunt imperfectae argumentationes & an eodem gradu imperfecta Syllogi sint. Ut non sit opus aliam hinc interre Arptionis 1 pecem a syllo lino diversam ita sunt
Induetio vii Arguiuentationis seu Syllogismi forma, qua probatur quid verum esse de Generali quopiam, ex eo quod verum sit ce particularibus Omnibus sub eo generata contemtis : saltem de tot horum enumeratis, ut credibile sit de reliquas vcm elle verum. Et quidem si Enumeratio plena iit, syllogisnu peritati vim habet; Utpote squis arguat muneras omnes excepeto Sole, timen a Sue mmares: Osic endo id lingulatim de Sum,ns, Pome, Marse, Venoe, Mes cinis, O Luna. Hi en:m Syllogasinus in Darapsi, in hae forma, Da. Samntis, puer. Mars, Venus, Mercurius, raria, lumen a Sole Ieparatim j In inrtir ; Sed rap- Hi sens omnes planuae en Io Sue : Ergoti. Omnes auriae, ea pu Sue, lumen a Sole Iepa Iim Iuun m. Siquis obiiciat, nunc non elle legitimum in Durupti Sulli guhium, eo quod Conclusi, vini haheat Universalem : Dicendum erat, hanc Universalum qualis qualiu est este G testim Coae in m ; quae S nugaris est Estque vox Omaras hic loci tute dici solei) pis Iegor ematica ; utpote pars in muri Min Oris ut ex minori propositione liquet:) qui hienon E etae, ita Omnes Planeta excepta Sue, seu tota col lectio reliquorum excepto Sole Planetarum , quae Ciaectro unica est; adeoque conclusio sugu is Quae quudem ut singularcs aliae quamvis sit ut supra ostensum est j propollini Uni ibis vi materne; ὶ non tamen talis ut non pollit .ine conclusio in tertia Figura. Quippti in tertia figura,,quoties Mino terminus seu Praedicauim minoris propolitionis sadcoque subjeetum conflusionis . cit quid singulare, necesse est ut conclusio ea si vi materiae, non formae, in ejusmodi Uiti versas. S. Idem anicos tensum est in pauciori numero, Da. Gyar O. usus consentiunt, ra' Cesar o mustis iuvi hini Cissules: Ergoti. tam cinguos consentiunt. Estque ea Enumeratio particularium, haud aliud quam ipsum generale aliis verbis prolatum, seu ipsius exegeticum Puta Cesar O Abulus idem aliis verbis ac bini con des hian Me tuo Adeoque quod verum est de alteris, etiam de alteris verum erit. Si autem Das apti minus placeat, potest idem per simplicem minoris conversionem quae in praedicationibus identicis sive reciprocis semper admittenda est, sic in Rurbara proferta Bar- Gesar O mulus. leutium,
ra. Aia ciuules consentiunt. Eademque forma argumentationis erit cum hac, Bar- Vngristis Poeta,
ra. Muro , Naso sunt Poetae. Inductionem igitur dicas, syllogi sinum vel in rapti vel in Arbara, cum mamerata parriculum idem sint atque dimnia : in Malim tamen, in Darapti; quoniam aptius dictu vi
detur, Gyar o Abulus junt bim cinoles, quam Di Consules sunt Cesar o tabulus,
quamvis neque hoc inepte dicitur. sila n p tithmi it, Hi con utrum, Elara ra' Hi Iunt omnes ; Ergoti Omnes consentiunt