장음표시 사용
421쪽
D fensio Sabbati Christiani. Cap. as.
Quumque non tantum die Subbari, sed di in Templo solebat Praedicare Pau& imaque Apostoli; in quidni pariter inde arguat hic scriptor, venerationem Templi comminui. dam, ae Judaici Glbati λ Nam illud Sanctificare Sabbata mea, O Sanctuarium meum
Veneremmi, Levit. 19. ὶO. & Levat. 26. a. 3 utrumque pariter assicit.
Ut nihil hine concludi possit de Judaici Sabbati observatione necessaria
tis suae Christianis erant cuni Judaeis communis, ui lim UIN IUMMI MO
cunque loco, quocunque tempore, pro Occasione data, sin templo, in Synagoga, de alibi, Judaeorum Sabbato aliove : ὶ Quae erant christianis propria, separatim exercebant, GH Mori s paratis aedibus. Neque tam obfer bunt Subarum, quam occe undis captabant pti ici conventus pro Evangelio praedicando quocunque die. Notatque hic Scriptor quod alibi moneo in volui se Paulum Aeso Paschaus, muresse, qua is ata ia Ea est ne teneretur. Inuuis L 3a2, 12r. Urget hac Scriptor, Inruiq. p. 38. quod Mat ipse C sua Sabbatum Judaicum οἷ re. Quoa omnino verum esse judico. Sed & circumcisus erat: totamque squantum scimus a gem MVaicam observavit, nee tamen inde concludit hic Scriptor, haec nobis omnia ob servandes este:) Verum his fecit Christus aut quam Murmia es O Adsuri Nihil hu rum ab eo factum legimus sertiam Resurrexit. Sed contra, omitto quod intercessit Sabbato Iudaico, hebdomadis diem Primum semel & iterum celebravit.
rito&hoc si noe sit Sabbatum celebrate; Sed nondum Kem rex Dat unde nos Sabbatum Christianum; ) ct simul cum eo sepultum credimus Sabbatum Judaicum hic erat dies Ultimus Sabbati Iudaici quo expiravis & Postridie Resurgente Chrilli dies Primus Sabbati Chri illam. Sed & inquit, ρ. i. in eodem die septimo, Requieverant sane lae Mulieressecun um . ceptum, Luc. 23.16. Recte quidem; Q ita nondum Resurrexerat cir Ius Sed & quod ad rem praeientem propius accedit notat, inputf. p. quod 'i Christi Resurreetionem, Paulus & Barnabas, aliique ex suis, Sabbato Iudaico, convenerunt in SP nagoga Judaeorum, semel atque iterum, abique Paulus Christum praedicavit, Aet. 13. I Quod iactum n in negamus. Neque negamus Iolaum e e Paulum, etiam abri s ut ML 1 7.αὶ in Shnagogis uritarum Praeae care aere Sabbati. Numpe ut modo didium est hane ea tans occasionem seo loci & tunc temporis) Judaeos allo uendi: quod non ininus tune Gibidem licuit, quam alibi & diebus alias: Saltem quamdiu spes erat proficiendi apud ipses. Sed postquam eos obduratos sentit, & oblimate repugnantes; abstinuit inde, & separatim alibi alios docuit, A P. I p. 8, 9. Nec ex eo tempore i cperimus illum, vel Sabbato Judaico, vel in Synagoga Judaeorum, praedicantem aut dulirentini: & quidem liquis nostrum, nune dierum, Synagogam aliquam Iudaeorum ingrestias, eorum Sabbato, mi puta aut si It Mum apua eos argueret veritatem Religionis Christanae, adversus corum superibit
neo; non propterea dicendus esset, eorum Sabbatum observare. ossicia preta-
exercebant illi sun tun eum Judaeis,
AD eundem fere sensum loquitur idem Apostolus ad calatas, i ii Ecclesias Galaticis nisi quod sit lite aliquanto servidior; ideo torsan quoniam apud eos Judari seu Judaizantes Christiani magis urgebant Legem Mosaicam Gentibus inducendam. Erant utique hi plerique saltemi inrisiani G utiles ; quibus non indulget Paulus Crecumcisionem, car terraque, qu: u is indulserat. Ego Paulus talao bis, s iis cum amoi, CBri tam nihil vobis prci uetur , Gil. s. a. si it te qui quasi renuntiaverint Christo, se jugo Linis M 'saicae addicentes, cui ne olim quidem erant sublecti. Tectar enim impran omni ni dcircumclaeuis, eum esse deb/IMem tutus legis Iermandi, ver. 3. os igitur acriter increpat Gal. r. 6, 7 s ua ciis' i ta cavit vos m grauiam C i , , transferrim ab inaue -: non e I ubuta, καις εὐλα, s non utique in aliud aliquod evam gelium. Mae nonniali vos turbant, ct volunt in vertere e uetam Chrsi. Illi nempe quinos uo O subfficere satagebant, quod Deus non impotuit Quos itaque quasi diris e vovet, taliolque omnes qua contraria docuerint, in vor. 3, . Scae etiam ι nos, arat Auge . caelo Gangebari aeter id quod vobis evanges diruus, anathema eno: Vi aute Haeram etiam uerum aeco, Si s vobis epangeri erit P ter ii quo accepi iis, una timie . Et cap. s. I a. ininam ab inciantur qui vos turbant, seu iuru erant: qui scilicet L gem Mosaicam Gentibus inducere satagebant. Erat utique contentus Paulus D se mittere squantum ad seipsin) iit receptam praxin ali tamdiu retinerent; l qui casus erat Iudaeorum Romae; cum vero, non hoc contenta, vellent id Gentibus inducere, hoe nullo
422쪽
Cap. Defensio Savari Christiani
modo patitur Quamvis enim Auraet mo A ira Gentes per Issum C sum Gih a. i ta non tamen Sintim illud, seu Nota freti , Judararum 1 Gentibus: cum in ritio nulla sam iit disteremia Judaei , Graeco, circi inicili a non circumciso : Quod tribus saltem vieibus repetit Apostolus in hac Epistola non longa, GaI. 3. 28. 6 is r D ca 6 4r Nil tui totius quasi scopus Epistolae s quod attente legenti mani testimi est; ut Galatas muniret adversus eos qua inducere satagebant Legem Moia icam : Qui quidem no d agebaut in gratiam Galatatum, quorum non intererat ut id heret, in ita iriorum imposiorum gratia;
Atque hic qui cin speciatim nominatur Orcumcisio: non quod de hac ibia ageretur; sed Quoniam h te erat.i uliaris Nota distinetiva, ct qui rati ita reum, o dixti forent ut far, G.ii. Adeoque sedulo hortatur, ut in ea perscra Bri tate qua CD Ius uos Eberi I, l. s. i. n cre ranci mi, aut ciborum delemia, aliisve ricibus Mosaicis, utpote et nis e motu, se manciparent; de quibus ii se disputat, capitibus secundo, tertio, &quarto; ollandens, quod ipla qua has olum subiiciebati uir, sint inde Jam anc inti; iique multo magis liberi qua ne 'unc quidem eram subj ti. . Quaenam autem tuerint haec Egena clementa laris innuitur, cap. q. Rro. II. Cum tacu
statu inquit) Deum, imo laus gutri iras a Dra, quom Ο et mim ad infima Orge celementa es, inquit, o servaris, o me e , O te ω a, ct in I : Mum λυ bis , ne fusi rigatus m apud vos. mauus, inius Dira metitu nem lacerat, ut ibidcm coiitroversi, quem Ale puto Sibbatum Judaicum, ut a die Dominico coiit radiit inruim, in hic autem Di rum ; sed & mem ram, temporum, ct annorum, qualium magnus erat numerias insiluitorrent apud Iudaeos in non quod, iii Galatia i cxtra terram Sanctam ὶ horum omnium observandorum elici occasio; sed quod eadem erat ratio omnium Tempori in Mol coriana; atuue si Aes hic de quo jam dubitabatur, ipsis induceretur; serent & reliquis obnoxii Diebus, Hebdomadis, Mensis bus ec Annas . Et quidem si Sabbatum Judas eum, hoe est dies septimus a Descensia Maii irae, si horum dierima uiuis; hic. quinios non diserte nominatus, generali compestitisne comptinenda uir. Non quidem hic nominatim dicitur, quinam sint illi Dies hie in- simiata; sed hunc praeeateris imi illiimuit intcndi merito putemus, utpote cimus aservandi
casio foret apud Galuas, cuinalia stata tempora non observarentur extra terram C
, ditae objicit hila Scriptor; quod quamvis Dierum hic fiat mentio, non tamen Sabbai cram; cur autem de Jodarco Sabbato intest agatur, Iam dictum est. Sed objicit porco, quod egena elementa muni, intelligenda snt de Mundo Eriuio, & L Dra: ibi AHuicis aeum in I fueritius, ct pcciatim de Ae Solis quem ille somnia: honori Sisi lutile dicatum: Quod, inquit, ipsi v et x veri viae, O vix dubitauta , unum Herum hic a Pardu in ima rum, qui em principuam, e Diem Solis, quem opsti Garant Ethnici, qui Deum usi ans , quem c 3 - . Tastas prauunt. χ pl. p. o,
De He SUD, ouem ille stratu) supponit Sud dicatum. Jani aute dictum est; &pos:
dicitur hasius. Nd. quicquid sit de Ara Sodia ; hac oco D mensa -- , non sunt Ele
men , QM, sed Putauica; quod neo ipse dissilebitur, si aliente legat; in quibiis inie
, - nen ,e ut Malorennes facta, & non diutius ut Minorennes sub Tutorum Paedagogi parum differentcsa Servis 3 G . . a, , , s. Numquis autem Pacidum putaverit, cum ii
micrat, titille lub Gementis Tranios, ad colendum Solem in Ere Stas Non suidem sedi b G meum D areis. Eu tinyne ex semine A alami, Orcumcytis octavo Eu, ex Gentei praeses, ex Tri Hamnus, Hestra 'ns ex Hebraris, quos fatetur sic scriptor non estio eis qui Deum gn armit, he mentes iis qui natura non suus Dii as Cumas ins recurus c, Iec Eum hi limam ea uva religi is sectam viast E V tu, et a ue νου
mencis o. in sub nos, sed nunc Lb res & Vos Gentales Galatas) Drtim ignorantes olim, sed nunc ciam cotes Deum O ista b c cruros. Ut nullus supersit praetextus quod vult . hic Scriptori hanc D rum Obso m quam reprehendit Taurus) ad dies si uitar:re; sed ad Dis Gaas, Δ pocillimum ad P uactran Subba tim, ut contraditia flum
423쪽
Dierum mentio; non tamen SHbatorum: Adeoque de alita quibusdam Diebus intelliat nvult, non de 7 vico Sabbam; sed Quales sint abitares s em Terram Sancitan olim obse vandi non dicit. Quo igitur ipsi hac etiam ex parte rati acerem, satile. ad G monitum allegaveram, i quod ab aliis item in hanc rem allegari tale ubi Stabanum pressa mentio: in quo loco, proxime agendum esh C A P. XXVI.
E citus hane in rem solitus alleg ri locus, est, in Epistola ad CV - .loilentes hi, ad quos scribit Paulus, nempe Sanctι es sta nes m si uerim Gentiles ori iani, non est quod dubi emus: De Cololleidibus hisce v. est Apostolus, Cia. Σ. 1, 2, 3, . ne ustas fasse ratio nota Iram nempe, quo Legi M tricae te submittant.ὶ Monetque es. 8. in cave I, eos AP etur per Phibo iam 5 inanem iace 'Mem, i per quam MLAphiam primum, seu Judaizantium, ficu I a ui em hummum, frimenta in non hecundum Chri Gn, Et spectatim de Car - - . ver. 1 cujus locum succedit Raptimus ver. ia. Quippe quod Christus, morte tua, a ver m nos erat, Risutim citi graphum legem pura Mosaicam , ct c ut titiae os . meaeis se suis, ver. i . Atque i inter alia s to vos in et G quasi jam alii sini Mundi, alii Immundi, ut iub lege Mos arca in v re F si, aritu uni, cur Subbalci um ; ἐορῶ, . HO M M, , Vcr. 16. Ubi, Saraam amaromine, ii telligendum erit Saliarum I arcum; ut quod, communi loquela, Sabbati aut abbatorum
Noli negat hie Scriptor, quin hac sit saltem speciosus .ereatus hanc in rem ; II. Iur, inquit, haec obiectio maxinete Deciosa, Repl. P. H. Vid mi , quibus modis Argum vir uti
. Erant, inquit, CG senses hi, Gentiles ad Christia risum comos nod domo put veri , saltem eorum plurimos: sed oc erant iniex illos I uisantra Cisisti in quit, monet Paulus, ut caveam, neruis eos de rietur fer 'His iam bisaxem nem: quod interpretatur ille de Piacem uorum P A visa. Verum ego non dubito quin sit intelligendum de Philosophia Putatia, seu Judiar et lina: propter id quod immediate imi Itur, Iecundum 1 a Murm semim , meuta munta , O non secundum C ictum; quae ego intulligo de Amotu doctrinae Cr, Litanae contradisi inebi: Nam ea particularia quae mox recensentur, ι Ius, festa, noti inua, Iabbata, ver. 16) erant Tria times Zicae, non Genti que sunt illa mnia, elementa, Ne eae te, ne gustuc, ne utramite , Putas risibus eas ou pata erat Cultus δ/4 , ia consuum hoe quod Christus Atreum Chirgraphum Adlevou, dc t i ucem D m e meaeo Iu tu ver 1 . nempe Corem alem legem Mosaicam. Cum christus sit ipsiani ci inius ira sunt Umbra, ver. II. In quibus omnibus, nulla st mentio PAB gh mi ta si
Habuerunt quidem Ethnici Aesa qua in Diis suis dicata; sed non memini me usqulegille quod ea diceremur Sabbata. Neque erant haec per Gucem Cis bab .ita, quante fuerim licita debitave 3 ted eram tum ante impia & κlololat rica. Nec ulla poten , quod la menta munes, liberint mundi Tranio elementa, sed mundi do oliensi es ad c si uhi itidem ui odorantur ;) quibus Paulus. e
subpetiis, sed per oecisti eruceni Ber L ius, cum adventa iis mitido tem v , Deo prae
424쪽
quod FHIAthiae nomen tribui s l. t variis eruditionis aut doctrinae generibus, seu modis Philallophandi, & sapientiae, sectarum diversmim, aut etiam gentium variarum, prout imine se disserebant: Ut philosophia Z. Mur, Plutours, Arassetis, Graecarum , fiat in atque ita Fara sum sera Hestra rum. Atque sic Gemos Alexant f in Stromatum
libris distinguit Phil Opheam Graecorum, ab ea iam vocat pinnin HI Phoc pliam Nin bis ram, nempe rum, seu I quippe Graeci, praeter seipsos, alios omnes vocabant Barbaros Ubi data opera ollandit, Gracemum Hr iknem seu phi am aut etiam Theologiam, qualis qualis elat, ex Hiara Ium Philo Ophra, mam ex parte, mutuatam esse, cuicunque ab illis deserninam; in hoc est, ex Philosophia, Eruditione seu Sapienna Hebraeorum, derivatam iuule illam Graecorum: quae quidem Judaeorum doctritia, seu Philolophia. hac contradistinguitur do trinae Christi sed de his haetenus. Aliud quod habet eli de voce et se Sabba rum. Contendit ille pallim alibi in & acrius urget; Sabbati voce, intelligendum est e, Judaeorum Septimi diei Sabbatum, nullumque aliud. Spri Ius Sarictus, Septimum vocas Sabbatum, num que alu s p .inae iem, per totum tum Veteria cum Nola I samenti, Inquis s. Et quidem, quod inplurimum sie lumendum sit Sabbatum, non negem, ubi nihil occurrit quod alium
sensum suadeat. Quamvrs erum Dies Domini us sit vere Subbatum in sensit quarti Praecepti: cum tamen, in communi loquela, vox sabbati soleret vulgo intestigi de Sasiato Arco, opus erat novo nomme pro Sabbaro Cisi ilano : Ut non dubitandum iit, quin Sab batum hie intelligauir de Sabbato Iudaico, prout Christiano contradistinguitur. At vero ille, quamvis alibi contendat sic semper intelligendum este, non vult ii; hae intelligatur de Iudaico sabbato hebdomadali, sed de altis nescio quibus) Sabbatis Caeremo malibus. Ifas eruut inquit Repl. p. 68.3 7 Art, praeter Stabatum aerei Septimi, sit mma Da Suhbara et Aeditam Pa Gisatis, Laevis. x. A. tum Penteco tes, Pinruaginta tale sp Z Pa cha; non, Piat Pascha. ita, post Agitationem Manipuli r. is,a6. Sed haee Felia, non ibi dicuntur Sabbata; ὶ ο Sublatum Atmorum, Laevit. an εις, io. Sed iure omnia sive Sabbata, sive non-Sabbata in non erant observanda extra Terram Sanctam, fra t. 16. y, 6, 13, is, 16. MI M. Adeoque apud Colollenses qui procul erant a Terra Sancta nulla foret de hisce quiatio. Nec memini, quod haecce Fesa, uspiam in Novo Testamento dicuntur SasMM. Sed & Subbata hic memorantur ut ilὲis Aestis O ,-- is com radiameta; adeoque de alio Sabbato intelligenda erunt. Quodnam autem
illud esse potest aliud quam Hebdomadale sabbatiam Judaeorii λ rura vos iamnet respectu Nα mur, aut Sabbatarum, Quod iamea non sie intelligo, 'uas nullum deinde
Sabbatum sit observandum ; sed quod obligatio ad irinu diem Sabbati Judaici ) jam
Verum hoc illi omnino non favet Nam si Hebae a m observatio cellare debeat, s ut ter pora deinceps non per Hebdomadas distribitamur, in aci in erit de Sabbato tuo, quod hebdomadis die Septimo celebrandum contendit. Sed si concedamus, Sabbaticum diem unum, dicendum, ni unum singulari J Sabbatum : Ecquid dici debet de δε res plinth, ediebus Sabbatieti e Annon hi dicendi simi Sasbaia
Sed omnino fallitiir in Criticismo suo. Ut viri quidem possit incautis in g, nitivo plurali, heis Mem aliquando significare sed non, hebdomaeus uspiam, in eo quod soleat seu σσά in ab Interpretabus reddi primus dies his cim is, vel septimanae: quod αpluribus iraudi suille puto. Quae quidem est vera redditio quoad Iesum, quippe hie est dies ille qui annuitur sed non, quoad vocem, redditio liter alis. Elt enim μα-
Lliptica locutio, pro μία et ira σφάτων, una aeres a Sabbati, seu mi I Sabbatum ; ut su Wa iusius ostensum est, ubi hac de re agebatur. Scd non, credo, reperiet Acca in aliocasii 3 vel tarptimanam signissicare, vel Septima s. Sed & jactare in Genitivo singularii pariter ustirpatum reperiet L c. 18. ia. -
tari, quod redditur quoad tensum ieiuno bis hebdomade; sed Elliptice dicitur proyis aera τῆ - Λ, Lis a Sabbato, seu pris quoque Sabbatum. Quippe si . . , hie pro S
mana diceretur, die dum foret δα - σααά , vel tau ἐν- αά sit Dativo non - r . Nec uspiam, credo, reperiet in alio casu quam Genitivo ) pro Septima
diei; ut nee in plurali in mi in alio easu i pro Septimana, vel pro Septimanis dici. Neque dixerit, credo, hic Scriptor, quod eae quia est in Numero Singulari , intelli sendum sit de Ze Subbati; ut sensius sitis no bis in He Subbatι; quasi in eodem diu bis
ieiunaret. Et quidem praeter has duas initantias uia σα --, & Iiis inari nescio tertiam ut pram occurrentem, uoi quis ii spicari pollit o nedum H pro S ptimana vel primauis dici. Utraque vero manifeste sislvitur per Ellipsin prepositionis απα. Quod autem - ι in numero Plurali) pariter ac . His in Singulari a de Ze SUA Zari usurpetur, etiam in Novo Testamento contra quam ille senserit, ceruuimum est. Sic. . c-- Mat. G. i. tantundem eli ac Pi o mctant, Marc. I s. i. finito Subbaro,
425쪽
de eodem apis tempore diueluti . Nullet, credo, hic riptor eo quod sit in plurali nil
Certum igitur ah in Plurali numero non ininus quam σή in uigulari vi Stabulo disci. Quod iple tandem fatetur, E si, ita quali relucians nam etiamnium suggerit OG των pro hebdomade, di numerum P alon rie is arbus m&zgentaram; veruque tit . σω, hic ita latur sed nihil affert 'iuo hoc suadeat, tuti quod, eam. reddi lotist i ιs Aes hebdoma is . de quo iam dictum cli. At non re sui
Verum hae porro notandum est, quod non modo semel di iterum i in Novo Testime to dicatur iactara pro uno die Sabbata; I , tum in N. T. t epe, i ut ostentinia esl, atque adhuc saepius in Septuaginta J nterpretuia versione Graeca Veteris Testiment praesertina in Pentateucho; quorum phraseologiam ut plurimum i equitur Testimetinim Novum. icndum utique est, in varias linguis, multa esse Noniana iquoad forniam j Piuralia, quae sunt quoad ligniticati nem Singularia. 2 Sic in forma pluralii pro uno matri uuluae, pro uno Mercatu enae, Pro una Urbe : sic Cia naeae, est unus dies c icndarum: Nonae, unus dies Nonarum; &ram, unus dies lituum: & Ter C leuia1 um, cit tertius d es ante Calendas leu diem Calendarum.. Atque lue eL . Guttinum Sabbatum, seu unus data Sabbatorum, di requietum.
V. ix & in N. T. 3 L . - 16. A . iῖ. Et, quo ies alibi, non menum, manifestum est, Hem Salia: um σαωrin, de uno te Singulari disci. Quae quadcin loca linon susticiant, plura puto produci polle. Et 'uidum, in toto sis Pentateucho, vix uspiam occurrit σα τον nurnero Singulari, ita munero Plurali: ubi tamen in id braeo utplurimum habetur Subbat Sabbatum in iii singulari. ε α Non nego quin in aliis Veteria I si citri libris Occurrat aliquoties numeri, Singulari; quippe non puto omnes libros illo eo in I tu prete, eodemque stulo, fuisse ab Hebraeo in Graecum con ersos ) in libris Rugum, & Chronicorum,d: Nchemiae, habetur aliquoties σαί is numero singulari; & raro alibi. . Sed, ex locis. Iani citatis, abunde constat, σάς α in plurali, adhiberi ut nomen. Propriuna uia iis diei singularis. ' Sed sive sit ista oris seu in Versione Graeca, r pondet ut plurimum Hebraeo Sallus in singularii Ec raro admodum plurati Heriura, b de pluribus d bus Sabbatorum ibtur. Atque ut ηπιὸς, Δ ἰοποι indit serentra lo dicuntur: sic His & renter dicuntur de me Suhbati. Et similiter in Novu Testamento, l uod plerumque se rusti phra in Septuaginta Interpretum in qua turis aliquando dicatur σα ω, saepe tamen G
426쪽
in hoo loco cita l6. Nemo do, iudicet aut condemnet) ob cibum aut potum, iis M. Mi - ν - αι - βάτων, aut re si aut novilunu aut Sabbati vel in Subbarorum ;hoe est, tis ψοῦ, P quod de Sabbato Judaico septimi diei 1 destensu Manni dictum intelligo Cuius itaque inanilesitam abolitionem hic insinuatam puto. Et quidem, ut hic, tic alibi, hesimn ut Mutu , ct Sabbatam, memorantur ut in eo.
dem censu, in eadem conditione, omnia. Σ Rex. 29. Eare itura es ad eum ho re, cumisque Salpartim λ Sie i CL in. 2 a. at Ubi Levitis indicitur ut lint
non sit Mia iam neque . intendentes filiis Anximus iii ollarendis holoraustis, mi re gula Sabbata, ct iu uis uuia, o H sesta seu in sara a. Et Σ Chro. z. ubi agitur de holocaustis o serenssis, tu quae e Subisara O urenunta O in nara te ara. et Chron. 3 i. a. holocat sa si s Sabbatis
ac Nis Euniis , ML Datibus. Nehem. io. g . Ho ausum Iuge Subbatis uin, Non in murum, a inmutates. Isai. I. I, I . N etlut irem , Subbatum non posium ferre, - ρο-lumas gra O satas fortas vestras oest amma mea. Euh. s. a . h loca D Hekus h iis, biluniis O Sabbatis. Each. 6. 3. ut in enthe Sabbatis , noratis s. Lament. s. oblisioni Adaei suetiues e n mutus 9 Sabbata. Ereh. 6. I. Porta at ru-eso ec ruta sex L bus di sis, Eie. ro Sabbati aperitor, O A, ndiis inii velisor. Hos a. ii. Muris dim gauium euus, festivitatem ejus, nominu mu ejus, o Sabratum e s. Amos. 8. s. aer mes, quo O ira Deris hoc nolluuium, ut vendamus frumentum O Salbutim, tis exponamus rei cum ρ. Quia ita ue in his locis omnibus, tibi Savata cum nin luniis & festis conjunguntur, uitelligendum iit de S MIO Puta est aeter Septimi; quidni sic intellistendum sit Co Σ. ii respectu hoti aut Aram aut Sabba ti, icii Suuat rum Addo locum imum, abies, citatum, innuuam ad te o a Lua gelica speremiciti; quem sic citat, qui .. p. an. Erurne, ut is Sabbato iano m alterum veniar oramis care M a Aran um coram me, ait δε--a, Ilai. c s. aῖ, . AII, cum hoc, inquit, hic Propheta Gangeseus P di etiam Damcoel 9 Ubi dicendum crat, De M i iis in D liminet, O de Subbato m Sabbatum, v niet omm in M. Ubr nihil naallis de Sabbato dicitur quam de A isse Et quidem, cur haec verba aut Asiaut muti aut Sabbati, COL a. 16. non idem lignificarent, quod significant eadem in II. I CNon. χῖ. 3 2 ore v. a. q. γα οπ.s . r. MA Io.aa. HV a. o. aliisque iocis citatus, non video. Atque, si Fectum & Nouimnium idem hie significem ut illic; quidni Sabbarum item idem hic significet & illic λ Quae tamen non Mella timio m demetationem Hebdomadalis Sabbati, Quarti Praecepti; sed Sabbati haut i, ut eontradistincti diei Dominico, qui non minus cst Heb Amada Sabbatum, quam erat illud Iud Orum. Addo: si Sabbatum quod hie mia cium Festis ct Noviluniis j pnesiuinitur antiquatum,
sit quod ille vult ' Sabbatum ae ei Pi non diei Septimi: ὶ cur dixerit hic
idem orias p. 23, , quod, in Veto rue Iesammta, Ars Primus usturnam vocatur Sunatam 3 Item Levit. Σῖ. It,i . dies clita 1 Is Maut se, & diei Pentecostes, quos ille Re . p. . pro Sabbatis habet, quamvis non ibi sie dicuntur, 3 fuerunt uterque Po-An e S Mari diei Septimi; adeoque die P imo Iudaicae Septimana inod Ji Judaeorum Sabbata Carem talia, s quippe Festa Minio rum, dicta fuisse Si Dvia, noli asserit aut probare contendit sint Sab harum vel Sabbata qiue lite innuuntur an liquari vel an uanda; vox mccc plane redundat, ct e silisceret. Sive enim Sabbata fucitu: ut vult ille , sive non tuerim; erant salieni Hesa iudi atque sic diserte vocan- fessa I *ῖ. ψ, 6, 11,as,2 a , 3 3 ,ῖ , i, Q. Si iniquo ἔ-- eo
, contradi limela, πλω, τ μα-των, s.cIre Sabba a D in , ver. 3I, 33 Quamvisa n fuerit Item Festum, veri 2 g. erat tamen quia plus quam illa Feila relique hoc in loco Cot a. r6. diserte memoratur ut a reliquis distin tum, 'd seu damnet in ref in ἐκ - , mirasi M, ' σMάτων, Aesii, aut mortunii, ant Sab- Auri Ex quibus, itara AeLia recurrebant semel in Anno; Nodi iuuia, s et in Mente;
M ut emel in Septimana; quae omnia hic praesumuntur pariter abolita. Quod it que intelligo de Sabbato Judaico, dici Dominaeo contradistincto. Nam hic agitur de Insti tuus Iudaicis, non do Christianis. Non de Die Dominico, nec de cima Dom vica. Quamvis haec sint Aesa Grassana, non minus quam Pu uocum Subnium &. Pucha rum citant Aesia Putaurea. Quae quidem Festa Chrsiana exeludunt Iudaica; tu Baptismus G in sicinem ver. ra, ra. Non ita tamen, quin fuerint Judaeis; aliquandiu Pomiua, mero Circumcisio ;) non in Ara, nec Gentios inducenda.
427쪽
aniatur ex asis Acis, νυο Iullarum in Nor Z crimen Pala cirum O Gurium. Porto: praeter haec loca uibili disserte memorantur Dies, FbH, s lata &α eandem ab his Exemptionem includi puto, in locis illis aliis, ubi communis eademque conditio indicatur &. Gentium ; sublato quod erat inter eos discrimine. - να-DAmma b Deus es 8 Aunon or Geurium λ G utram etiam, Rom. 3. a . Non GH γ ο - ο ει τὰ Graeci: Nam idem es D tuus omnium, aerires in quo is λ quib- carus, Rom. io. 11. Num nos Judaei) Parcessimus NHA - 'Rom. 3 s V m beatitas in Orcumcisionem suum san or in Praeputium λ Inro in hos etiam : Num bis rara est Abrahamo in iustitiam, non ruum Iuli in circum Ane: BP in Praeputio ; n
Parer Ommum ci Mentium, enam hi P arpurio, Rom. 9, i o, ii. circo i iis urbiI Pr paritim nihil es, a Cor. I. iv Sic Gal. 3. . Gai s. 6. Gai c. is. Atque ad senium alibi. Quibus in locis, altilque sinu bus, quamvis Circumcilionis hi discio, ut distinctivi charaeteris, intelligitur tamen ut vox comprehensiva totius lsaicae, quatenus erat in Judaeis I culiaris. Quod liquet Ata. is i. Nisi C etimus sis. Et ver. s. icentes, O 'Ioe iura cis cum ire, O Hu civi e ut obse verat Z Dem Mosis. Et Gai s. 3. LEP cncumctali rur, reuetur is implendam immo am legem. Et Gia 6. II. Huiuit Apostolus ut reni incongruam, urgere Circumcisionein, nec tamen teno i ad totam legem; Namne ipsi, inquit, re circumci mur, obretia ' gem : Iairuendo, ti lena elle ad utramque obligationem , ct Patilem ab utraque i nuntiatem: Adeoque ho
latur Galatas,ut tu ea post iant Ebertate Da rius nas Hra a viro cum ita liberini, mn rem e tenIes pei miliavi se iugo sera tutis im cari, Gal. F. I. Pariter' qui in nodo Hierosolymis congregata, o in Deus, in uiunt, via I in tuis μι inter nescirisios, concludunt inde, uou impone um csse Iugum cra vicibus ae si praeter resilias necessarias, quarum Sabbasum Iudaicum nulla est in . I F. 9, io, I9,2o,28. Q. Iteruinque AEI 2I. ΣΟ, ΣΙ, ,2s. Quod igitur ante fuerat Iudaeis peculiare, sam de lanitur Gentibus non obligatorium, Inter quae reputo Sabbatum P uictim Septimi diei a primo descensu Mannae. in Et consequenter, Non obligari nos praeier diem Domini ciui Sabbatum Iudaicum observare: ut quod tum fuerit Antiquatum.
pia mea; Tum, quod teneamur ad observandum Dum tum, quMisaltim victim non teneamur. Superest ut ipsi satisfaciam sit fieri postii , ndendo ad ea quae urget ipse pro Continuando Sabbato Iudaico : Sive eum Die D sive ut huic contraditi incto, eique Opposito
428쪽
tu non nulla porro a. Dum Saliut ibi memoratum estim Mandarum. Sed meris Q inurasD A & obstareis Idutiom-bus, nixum dum tamen a nullas rigide exigit, ea Pres cim man fatum, re m Verbo memora, . ε, 33, 2, ε ε8, FQ.ὶ Quod in particularium plurimis Jam ostendi; quo- . porro rei tenda erunt, & hic accommodanda.
bat die septimi, dicit, tam Auti rem eme ruam e ibi a Creatis pl. p. s. i Dcceptos, credo, vult Drimos aerat; quippe nulla praetensio est Sabbat tu
Nee tata bli,, eredo, is tumi Iair ram praecedentiam. Quamvis enim, in ordine I Metiae, Creatis Edia, ejusque mamo facta concellio in Geta, Σ. imit memoratat quam Dei ad res He Septimo; erat tamen, in ordane Temporis, Prior. Certum enimn . . is S Io Ixum creassc hominem, Ma emo, foemin , ad imaginem suam, Gn. l. Σ,
Σ. Pariterque ipsorum esus Ec fructu vento, Gun. 3. quamvis serius memoretur, potuerit
verum elle riuod habetur Pyri. ς' remo in honore non cra est: seu ut est in He-hrio a inum iu honore non perare .rυνί, ficu non una nocte perimansit; Ie Iactas es Miks iumentis perennitibus: utpote jam hietus I rians Me imp obabile cli, quod die Suro i quo Cti is eranti peccaverint Parentes prinu. Quippe cum A sumus dia Eva creauhserint, non ut in pueritia, sed adulta aetate; ahabuerimque benedictionem illam me ire fultipla mori; irobabile est, si vel uua nocte penitansiliunt innocentes, quod Camus si fueri: omnium primogenitus, quod nescimiis in lius let m mn entia conc tus. Quod se minus putaverim, tum alias ob causas, tuar quia nonnisi poli eorum d Paradiib expul- donem dicitur, , iam ce oves amara rim I concepta D t 'ru Cainum, Gen. q. s. Et quidem, i quod supponit ille Sabbatum pri iam in in ocivi a Glcbraverint;
dc cen. 3. 22. Nempe, si .fuerit illa quod multi putant Sacramentum con si mationis eo ni in Innocentia, di immunitatis a Agarte, cui s peocium Arboris vetitae noti erant obnoxii, ceu a. i & Gem I. o, ty verum, cum hoc non diserte i eici praesens negotium, huic non insisto. Q. ., a. Cum vero attribuit mutaret ira esti C, D, R em rei di si visi nil ira; s&
. 3 ea Reduplicatione,).tum Creationem Mundi, tum Cel rationem & Insi tutis meteraque Potius quam Deo Patra, aut etiam simpliciter Deo : quam gratis illud dictum sit, & absque omni iundamento . jam ante ostendimus. Quod Aueta xerat Deus Ara Septima; diserte dicit r. Sed, quod ea Ad Mic ι' cIn iis tro Sabbati jam inde celcbrundi s co xplb diu continue rccurrente, nulloque niuia secula; nondum ollendit hic Scriptor. ire graves Theologo si ea esset dis pii niti tutio cum hoc Scriptore, ut citatis
Lintelligunt de Promitio, hoc die facto, de mittendo Christo semine uulae risin caput Serpen is colurituro. Quippe anu: l an omissionem factam , hominis condi ionem ex istiuiam lana lapsi in imposectam fuisse. Atque interpretantur Divuram livius o G Ο idiique ante annos pius
ue apud me Tractatum Manti scriptum Ueandem sentemiani) D. Iacobi Afri ut si &. Proicis oris G sonu et ι tractatum summe comprobantis. Sed iei Ilouem, de Walc lene icta me .lum sexaginta TLaetatum ad liunc lentum D rus, Concionator tune Dinae , .celebris.
soravis Theologi stud novana litem movere, de eo qWod rem praesentem non attingit. Interim videat ille, quam parvi si cit pl. p. ii. in Christi Ednedictionem Discipulorum litorum, eorumque conventu , prima α secunda vice,) ΕΔ ao. isbai. ipso die Re rectiomi sit ; qum hine diei septimi ut Io: Iur curva praedicat vocum alteram, & auctis in is .euin : non nec tario significat Lusisti mem, sed liem celebi otionem, ut diem San tu in. Vox eadem, in Hebraeo, dicitur de num fam lan tione diei Sabbati, in Q iario Pr.ecento, Ea . m. 8. ct vetit. s. 12. semento Hei Mari, ut Sanct ora talum, in quod habetur de Dei sanctificatione, Gen. a. 3. & Gum Pasit eum. madenique vox EAM. ao. de Homune habetur ver. 3. & de Deo ver. I 1. heu iiii Elai S primo, or Sanct eavit inm. in At certe non intellectum velit, Memento Sabbiti ut In tuas illum. Sae N A i a. Σ. irae iubentur San care diem S Pariterque Dr. II. 2a, , a . Et nimius estem si singula loca recensere vellem, ubi ui Sanct eaue Sabbatum; hoc est, ut canciuiu Celebrare, non insiturire. Et quid
Qescere O Glebrare, sit ostituere ; Quidni id putemus quum Christus Ane fixu O
429쪽
c libraebit cum Discipulis in diem Re recti vi suae : idque secunda vice, de sorte saepi
Interim nolim extenuatum ire vim vocum harum, earumve sensum minuere, quin tu tam
retineam Emphasin:ὶ sed, ut ostendam quam parum aequus sit Diei Dominico ; scui hietoties exprobrat, quasi sit Suem colere aere Mos; dum meti accengus est lut illi AP. 2 t. m. accensa telo legis ) de Sabbato Pudum . Nec tamen ego ipsi repono ; hoc esse Sama m
6. Quod autem illic dici Septimust me ni septimum quemque Hem cujuspue
continue recurrentem i gratas nem dicitur. Nibal tale iHς Dcii occurrit. Post i atain ligem 2 ras 'Praecepit, continue quidem obs Gandum fore Sabbatum, non negamus, i aut etiam post illud Exod. 16. Sed, id ex hoc luco non constat. Sed dc multo serius id notum ejL 7. Multoque minus conflabit inde, quod 'In Exuum si pio, aut alio qu*cunctu' casu, nullas tales abus, s ab alia quavis Epocha, aut consinu tua i it, aut constitu idus D e ,s praeter hune in continua solea ma Crevitane,) quamdiu muntaus tam aserat. . 8. Dum autem toties uiget i quasi magni ponderis i quod uondicatur fAS eus,
Septimus aliquis, sed The Moenu eum, j C est imus, ista neqquis sempere
citur; nos etiam rei randum dirimus ipsum Sepinnam : sed quLime', tantae num ra--m In Ea . 16. est, Septimus ipsi Septimus ipse ps sex laboris Hes. E i M. boris, tum Septimus i pie illi in continua serie Frustra est si putet, ubicunque dicitur
gendum esse de Septimo in commm cirrine .
Septimo tale marmus est rufans. Num reputandus e
rie ) a ima Creatione Z aut a primo Edscensu Muin e 8 aut Septimus pos sei Iu ras 'Non: Sed aetatis die septimo, aut morti. Sic aera Septimus Iad. I . 1r, 17, i s. est dici Septimus risi, a Samsene celebrata. Et aera Septi s Iose. 6. ,1 s. est Septimus dici circumeundi misos Peractantis. Et L 23.K He Septimo iis cm cariosancta, rauo u servile tacitote : Num hic censendus sit septimus in ordine a prima creatione ξ Non : Saseptimus dies A VI Paschalis, seu A marum; quotuscunque suerit Hebdomassis dies similiter, ejusden capitis L . Σῖ. ver. 24, 27, 3 , ῖ2,3s, 36, i 9. ubi non intelligendus eli, Septimus coqunue a prima ciearione , sed alius aliquis dici i timus. Quamvis ni his locis omnibus diserte dicatur thybebiguit ipse Septimus dies. Cumque, ab L M. a . I bubi ψicitur, Poma P g ta Iebin tu Monte Sura, ct opertiri eum nubes sex Hesus; Itia inclamauit Mosen aere 1eptimo e meae a nribu ; putat hic scriptor id. psin Sublaras .etum esse, de sorex imo pos datam legem : Id gratis dicitur. Enu quidem, aera septimul post sex illos quibus Nubes opolus Monum ; sed quotus tuerit Hebdomadis dies t sive a creatione, sive a Descensu Mannae, numerandae; non dicitur. . Jam vero, quonam Criterio dignoscamus Erem Ieptimum Exod. I 26, ar, so. a svi
mo inscenio Mamur, tu eseptimum in continua fetae a renua Creari ne, magi diem septimum aetatis Infantis , aut septimum diem Desti Sam mis , aut septdiem carotim uuae Ierichnuum, sic fiusti; cum in hisce locis omnibus git edicatur
Agni ὶ 1 eseptimus dies 8 Dicitur quidem Eoae I 6. veri a3. L Eues, Sabbatum Rhisae, cras; supple vel e , iram in Hebraeo neutrum est dcvo. batum Rhisae, et i vel e ; α similiter veri Σ . septimo aeo, Sudata. Unde coquod sc oret, non quod sis fuerit jam inde a mundo condito. Et ver. 2'. M. DAia is hi vobis i basiabar in hoc Sabbatum, quali iam foret nuperrime datum ' iambis Eur Ze Axu cibum bi ui; sed non Ante dederat cibum bi dui die sexto. Nesqquam habetur, in toto. contextu, quin sabbatiani hoc, Iam suefit ipsis noviter datum. . a a. s. rae ipse septimo, laudia ciuiscatu si 'ple em: quod revera Sabba ms quodque hic Scriptor. Re . p. 4 3. appellat Sasiatum, J nam sic sequitur , nullam e serviae facie um. At noe Sabbatum, di quide -
mus continue ab Orbe conrio, sed dies iple septimus festi a m quotuscunqtie lit
septimanae dies, s ut modo dictum est. in Adeoque hasiis gui dira ipse sentimus o nullas hie suppetias feret ad probandum, vel Sabbatum P vicum, hoc est diein septimum acie
i, esse diem septunum Deu u Gymnae, in vel Sabbatum seu diem septimum quarti praerepti, ab Orbe conaeus; cum possit este septimus ab alia Epocha. At inquiri; oes Septimus a prima Creatisne, est dies ille quo reinet te Deio: ifime, inquam. Quippe dubium elle non potest, quin aera septimus a 'inra Creatidiue irit talas septimus a pruna Creatione. Dies septimus Munis crat Muni dies Septimus; septimus Aum erat Aum dici septunus , Dies septimus I uisis erra Emensis dies scptutius: d: Din septimus Heba adu sit per hebdomadas tum censebant tempora rat Hebae tu aes dies seponitis Sed, An tum per hebZm us censebant tempora, est id de quo quaeriti 'stud per g s dc M u es & Aunos, distinxerunt tempora, liquet ex Gen. r. I qui hoc munus erat Solis ci Lunae sed Hebis aeum nulla eli hic facta mentio; c me uspiam ante Exoae 16 Jost exitum ex AEgypto. in Neque se Hebae adus distinguini; sol se Luna, ut Mes, Meu ei de A uos sed,
430쪽
Cap. 29. Defensio Sabbati chris i.
Sed, polito quod ego facile admiscrim) quod Deus Celebradiis seu Assignivit sinsigni ala. quo vel Ane is in hunc Hebdomadis, Mensis, Anni, Mundive, diem S primum: Putat verbi gratia ) Auaxmran & Evam in Raecium vocando de egu fructus istiti; indeque
Sententiam ferendo in Serpentem, Mulierem, ipsamque ninam; tandemque roliqua concluserit bene icta benefica'ue missicine, de Semrue Mulieris contrituro caput
Nisi sentis: Quomodo tinc constabit, hoc nobis pro Exemplo este, quod imitemur λ Et quidem, si pro Exemplo, Nuin Prout est Hebaeumaris, an Menses, an Anni, dies Sept mus λ Non dieitur quod Homo benedixit, sanctificavit, aut celebravit hunc diem; aut, quod ipsi Imperatum liti ut hoc iaceret ; aut quod ullum celebraverit Sabbatum ante illud Exodis. post deicensium Mannae. Et quidem si utcunque dicendus sit Homo quatenus id
ipsum spe leti Cudbrame non is stitui eὶ hunc unum diem : ut Moses & ora tae Exod
x s. eelctraverint Transitum suum per Mare Rubrum, quocunque die contaserat; aut Noactus suum Eoressum ex Arca, Gen. s. ai, zi; quando facta est ei Promssio, de non uertim destruendo Mundum Hluviis; deditque Deus Irisman Signum hujus Haeduis sui cum ovis, omnique Ammauu cmur carne, Gen. P. R Io, II, Ia, i 3, 14, II, 16, i I Aut D a & 12 rah Iud. s. suam, a Sisera, liberationem : Non hinc sequitur, quod i petenda sit hebdis a Mim haec celebratio ad finem Wrue Munis. Erat quidem, in Faychate, Commemoratio Au abs eorum ex AEgypto liberationis, non Hebdineta abs ; sed nee ea, a nuem uoue AE es. Dieetur torte, hanc Dei Requietem nobis ut Exemplum proponi, in Quarto P cepto, non Aunualis, sed Hebdomadalis Sabbati. Recte quidem. Sedia ncm hinc liquet ex Geu. Σ. 3 sed ex Exia. ao post illud Eoae I 6 in Adeoque concedimus, exiuis, celebrandum esse Sublatum Hebae maisse; Nempe, ut Deus post Sex dies operum Creationis j a o anae re revit die Septimo: sic Nos de futta o, spoli Sex dies Ioboris ordinarii,) deberemus die Septimo celebrare Subatum ab his laboribus fuissendo, virtute Quarti Pnaecepti. Erantque, puto, hi Septem ae es, tunc numerandi a primo Descen u Mannae. ὶ Adeoque non negavcrim quin ex Qu. Σ. & Exod. ΣΟ. junctim, rcete inferatur, exi e celebrandum esse Hebdomadale Sabbatum, sed non ex his Gen. 1. Adeoque, qualiscunque hic elle possit δε- Dinatis; nullum tamen hic extat Expre n Ma atram, Iacris Euris considua tim, qualea' nobis ille postulat pro Die Dominicis. Non hic Eure, e tacitur, quod omne genus hi manum, exinde in perpemum, observa e d beat, ruemue diem Septimum, Gut Due Sesti
manar, continue num tau um a P una O eati me quod ille contendit. Quae cum ego di
serte dixeram, Di c. p. q. hoc ille tantum Replicat Repi p. 6. in quod Septimus aera a Deo Miseinctus O fandiscatus Gen. 2.2,3. inclutat, diem septis-nc u ue istuceps Septimanaeris Inturae, in ι intinua successone seu circuiatione ae erum O hebae mauum. Nempe, sinu te se dictariti sit allentiendum.
CAP. XXIX. De inchoa b Sabbato ab noea tu Glis. Contemptatis operum et, die sexto. Silabaili Agusisat Ces v l, non Sabbauravit. SED porro; Cur inchoandus es his A es septimus, semper θ Mirue ab ipso p aecise Sol soccasu λ de quo tam peremptorie statuit Nihil hic Verbi est quod ego video. Nulla mentio Vesperae O Mane, nulla Tenebarum o oris, die Septimo. Non dubito quin fuerint die Septimo ut reliquis diebus) Lux & Tenebrae, Maneta Vespera; sed nonia ferte aeritur, nedum Emphatace. At inquit, Inchoantaus reat aeres h ramus coerisue omnes ; hoc es, inquit, ab G ea u Solis. Ubinam vero scriptum legitum, Iucep e Lem primum ab occasu Suis 8 Incepit dies primus, eodem momento, quantum ad universum orbem; ergo ipso arguente dies Septimus: At non erat, eodem momento, occasus Solis ubique terrarum. Verum ait, Re p 67 Nesinisse Acum m Herbis Q m, ubi aereatur inchoantaum se Sabbatum omne secum um, es temporis momento quo inceperis Sabbacum trimum is Platai . Reste quidem ; nec ego scio. Sed neque scio tisium tu Ho M Liam, ubi didium est, inchoanaeum essem straum omne Sabbatum ab Occa Solis. Ait etiam, P parte aeri quinti creatus erat S , non certo revelatum es, in ruantum g e n erat. Nec novi ego. Addo, nec in quo M ν Hiano; num in ipso Paradisi, an alio aliquo. Sed neque scimus, Luo tempore ae et mmitaueras Desu, Gio frix; ut inde sciamus, qu diu fuerant Tenebrae antinuam cinperit
Mane. Sed neque scimus, dia parte Het Septimi Deus isti Aue fuit, GHue Sa AJcaruit. USi dicat, Sanctificasse Deum, exemplo suo, totum diem : tum resolvitur haec sanetincatio in Exemplum Dei, non Mundatum. Si vero putet, Mundura aliquo positivo sanctis tum