장음표시 사용
201쪽
DE CORRUP. Pt C. P ex absentia debiti boni,s speciei, modi, &o Impia ordinis, sed si velimus scire unde sit originaliter, dicimus cp a voluntate,sive Hibero arbu
D. ν , tΠ0 - De pi Ogressu autem peccati, nota quod emessu pee pecCatum initiatur in cognitione, procedit, de ea ii. crescit in dilectione, perficitur in psensit. Circa
Peecatum progressum peccati sciendum, quod quaedam anteced ut antecedunt ipsum peccatum, quaedam sequu-tur,qu.edam circunstant. Peccatum anteccd ut aliqua ex parte aversionis, aliqua ex parte co- Peccatum uersionis. Ex parte aversionis antecedunt ipsu74uu. pζς fum , contemptus, omisso. ingrati- .iheu, isi xudo, inobedientia pneuaricatio.Illa vero qui
peccatum antecedunt ex parte conuersionis, Ibiat haec, cogitatio. libido, concupiscentia, desectatio peruersa intcntio, consensus. Alia sunt, quς sequutur peccatum,sicut est macula, . i. deformatio imaginis Dei: & reatus. i. obligatio ad poenam aeternam. Sut adhuc alia,quet peccatum committantur, ut sunt peccatorum circunstantiae, quae peccatum aggravat,aut diam Inuunt, quae continentur in hoc versit, quid, uba, peri quοἷ, quouem, cur, quomodo, quando.
Actio etia e peccatu illa deprauatur, quae est de genere bonorum quandoque in principio, qua doque in medio qua doque in fine: & hoe per malam intentionem vel per negligetiam; b, vri pς V Π m gloriam. Vnum peccatu dicitur,. . 2 in iv. altero multis modis. L causialitate, ut
peccatum Lucifera: vel generalitat vipeccatu Adar mel deformitate, ut peccatum Iudae: vel difficultate remit tedi. ut peccatum in Spiritu lanctum periculositate,ut peccatum ignorantiae, vel inseparabilitate, ut peccatum cupiuitatis et vel Pronitar ut Peccatum carnis ἱ Vei
202쪽
offensione, ut peccatu idolatri , vel expurga didissicultate,ut peccatu saῖbiq;vrmetis cecitate, j v 'ut peccatu irq. Circa peccati grauitatem nota, trauitas si nihil est peccatum in viro persecto, quod non fit peccatum in impersecto nisi in his,
que nouit. Nam perfectio non mutat genus . . Peccati,sed eius quantitatem auget.
Pe diuisione peccati. 6ap. 6.DIuisio peccatoν multiplex est. Alia em
est lectandiim causam e Scientem sim se, ut liqc peccatorum aliud est ex impotentia, aliud ex ignoratia, aliud ex malitia. Alia sumitur seeundum causam essicientem Iatione annexi, secundum quam sumitur ii cdiuisio. Peccato tum aliud est ex amore male accedente: aliud ex timore male humiliante: hoc est dicere, F homo potius vult peccatum
Committere, quam amaro carere , aut malum Poene,quod timet, incurrere. Sumuntur ei iam
peccatorum diuisiones m causam materiale, circa quam primo sumitur hec diuisio: Peccatorum aliud est cordis, aliud oris aliud operis Item laqc: peccatoυ, aliud cogitationis, aliud Iocutionis,aliud operationis. Secundo modo sumitur sic . Peccatorum aliud est in deum,
aliud in seipsum, aliud in proximum. In deu, diuiditur sic : Aliud in patrem, aliud in filiu, aliud in spiritum sanctum Alijs tribus modis Peccatur in Deum. L male per infidelitatem de deo sentiendo, item blasphemando. item sacra dei indigne tractando. Alio modo peccat quis in deum, se ilicet ipsum tentando: & hoc sit tripliciter. Nam quandoque tentat quis Dei potentiam,victim signa petit. Quandoque Dei iustitiam. ut cum per candenS ferrum, VLI
secundum causa mat erialem. Peccata in Deum.
in patres filium sspiritum sanctum ἀTentae Dei pote-tia, iusticia, iuri
203쪽
2. i' per duellum, vel sinitIta quis iudicium petiti. Quandoque dei misericordiam , ut cum quis
dea bonitatem examinans . comittit se stultis Pede, pζxi fi , In seipsum peccat quis tripliciter.sium iis necellaria sibi subtrahendo, item superflua suseipsum. mendo, item ultra vires quippiam aggredien'Priti iri do, Ite in proximum peccat quis triplici ter sProximu. proximo sua auferendo: item sita sibi in necessitate non commiani cado; item malo exemplo is uisis , ilium ρ' peccatum trahendo. Sumuntur praesteueum terea diuisiones peccatorum secudiim causam musam sermalem : & hoc tribus modis r quandoque formale. naturaliter secundum qualitatem , vel secundum quantitatem,vel secundum relationem.' se ullam secundum qualitatem sumitur haec diuisio. qualitate Pecsiatorum aliud est commissi, aliud delicti. quorum primum est, praeuaricatio praecepto negati uorum;secundiim vero est praeuaricario' preceptorum affirmativorum. Item pr dictum peccatum est duplex contra duas partes iustitiae, quae sunt declinare a malo, &facere iteram bonum. Item alia diuisio sumitur secundum diuisio se qualitatem , se . Peccatorum quaedam sunt kualitate ςRIH-lia,quaedam spiritualia: sed carnalia maioris sunt infamiae, spiritualia maiores sunt seeladum culpae. Secundum quantitatem sumitur haec quantita. diuisic. peccatorum aliud est mortale, aliud est veniale ; quorum primu dicitur peruersio,
secundum vero inordinatio: quoniam peccatum ortale est aversio totalis, bono incomm tabilio conuersio totalis ad bonum comm tabile. Sed peccatum veniale est amor volu- ος adum ptatum in creatura. citra deum in. Secundum t-V00ς relationem sumitur haec diuisio: Peccatorum
se sidiis aliud est originale aliud actuale.Vltima diui ea Λ. sio est inudui causam finale de hoe dupliciteri
204쪽
quia vel secundum ipsum appetibile, vel se. ' 'cundum aliti hominis appetentis. Secundum' λς η ipsi iri appetibile sumitur liqc diuisio. Omne, . quod est in mundo, aut est concupsentia carnis, aut concupistentia oculoru, aut superbia Vite, quorum primu est appetitus voluptatu, secundu appetitus diuitiarum, tertiu appetitus honorii . Secundum actu homims appetentis diuiditur peccatu in septe vitia capitali f. Qi biam, inuidia, iram accidia, auaritia, gulam, terie luxuriam . Nota p quinque sunt genera Ope' pitalia. . Tum . Nam quaedam lunt mala in se, ut illa, quae fio suam naturam mala sunt, possunt ta- Quiuque Inen per aliquam circunstantiam fieri bona ,
ut homicidium . Quaedam sunt mala sim te, 5εium. Vt illa quae per nullam circustantiam fieri pol- sunt bona, sicut est odire Deum, fornicari, Schuiusmodi. Quaedam sunt bona in se, ut quq sunt bona eκ genere, & tame possunt fieri mala ex circunstantia sicut est dare eleemosyna. Quaedam sunt bona secundum se, ut quae per nullam circunstantiam possunt fieri mala, si . . , cui diligere deum ex charitate. Qusdam sunt . indifferentia, ut quae nec bona, nec mala sunt, possunt tamen vel bona vel mala fieri: sicut est mouere pedem sine deliberatione , vel
De effectu peccati. sap. 7. MVlta mala facit homini peccatu, ante Mala quae
mortem, in morte,& post mortem .s ςι' hv- Ante morte haec mala operatur. Naturalia vulnerat, ut significat in illo Q. incidit Aes. ω ι, in latrones. Luc. io. Item intellectuSObicurat i. in . in cognitione veri,& affectus tepescit i osatio, Luc. I Anc boni. Gratditis spoliat. Thre . . Disssi sui lapideo
205쪽
r o DE CORRUP. DEC. fis i. sed auaru , &c. Sed ne aliquod bonum
. bbris, , illa bona opera, quae quis peccando operib. st mortificat, alijs fatuandis dabuntur : sicut quno reunt. corporali morte quis moritur, fratres & pr Apoe. 3 pinqui in bonis eius succedunt. Anima m
1 ses Cylax. Thre. . Denigrata est super carbones fa-
hemo'ae Cies eorum.Ad poenam eterna obligat. Gen. r.eipiat eo. Quacunq3 die comederis ex eo, morte mori mni tua ris. Coscientia amaricat, Ier. 3. Vide qu)m ma, c. 13. Ium,3c amatu est. te dereliquisse deum tuum. Cor indurat. Prouer. I 8. Peccator cum in J- fundum peccatorum venerit, colemnit. Insensibilem reddit. Gen. 38. Visus est ei quasi Iudens loqui. Simile habes in cane subme gendo, qui non sentit lapidem in collo, donec in aquam extra nauem proijciatur. Animam occidit: quia vera vita, id est, Deo priuata I. Regum 3I. Saul irruit in gladium suum , . Sed nota quod peccatum veniale disponit ad mortem,mortale vero inseri mortem , sed obstinatio detinet in morte. Ad alia peccata tra-r ierium hit. Exemptu habemus de Cain. Gen. . Qui mortale egressus in agrum occidit fratrem suum Abel. Obstinat. De hoc dicit Grego. Peccatum , quod per poe-Gencs. q. nitentiam non diluitur mox, sivo pondere ad aliud trahit. Exemplum habes etiam in figu- Genes. g. ra. Corvus egressus de arca interceptus est Gen. 38 aquis. Et Dina egressa ut videret,&c virgi- Nait. 26. nitatem amisit. Et Iudas egressus Christu tra-- - didit. Et post adulterium David, secutum est homicidium . Et sic patet, S peccatu est poena Peecatum peccati. Peccatum enim secundum. in se est Pin di- culpa, praecedentis peccati dicitur poena, & ita ς xur , dicitur aliquid simul culpa, & poena; sed ratione actionis dicitur culpa ; poena vero ratione passionia, quia culpa est , quod facimus,
206쪽
pqna vero, quod patimur. Licet igitur omnis culpa siit a nobis, non in omnis poena est a nin posta abis; imo quq iam est a nobis acta , quaedam ii tribus . deo inflicta, quaedam a primis parentibus contracta. Et quia eu, qui facit, quod non debet, iustum est pati, si debet: ideo omnis poena est iusta, Sc a diuina prouidentia ordinata.
Quod autem unum peccatu nascatur ex alio, Peccatum
sic apparet. Superbia enim quia vult omnes erationa excellere, dolet si aliquis ei aequetur, re se ex ς xv ea nascitur inuidia. Inuidia vero quia de facili irascitur ei, cui inuidet, ideo ex ea nastitur ira . Sed ira cum non potest se Vindicare, tri- ira . statur: di ideo ex ea nascit accidia. Accidia ve Aecidia . Ibpselatione qrens; in exteriorib', facit auaru. Avaritia autem , qu ia in temporalibus abun- Auaritia dat, potest magis exercere gulam . Gula vero Propter ventris repletionem de facili spumat in libidinem,& ita generat luxuriam . Item Lisu Iabona,quae fiunt, infructuosa reddit & quan- peccatum tum ad meritum , & Quantum ad praemium e reddit o. scut ramus praecisus ab arbore, non profert fru pq ctum, sed arescit, & habilitatuI ad incendiu ibi s. De talibus dicitur Dcuteron. 28. Maledictus eris ingrediens, & egrediens. secclesiam materialem ad orandum: quia talium oratio non
est meritoria, imo dicit August. quod si tales crita cruce se sign en t, includunt potius in se diab lum, quain excludant: quia iam in eis p essectum habitat . Ex homine infernum faeit: qa Insernu in peccatore est ignis auaritiae, stior luxuriae, Pμ' 'tenebrae ignorantiae, vermis conscientiae, sitis concupiscentiae , & daemones per effectum , &huius odi. Vacuum tandem hominem relinquit . Genes I. Terra erat inani S, Sc Va- ..cua, dc merito: quia mundo adhaerentes. t 'ε'
207쪽
sugunt ubera arida, eos relinquunt sontε v tae, di venam aquarum viventium,& paludib' turbidis se satiant. Item fallendo decipit, sicut Iagnum putridum de nocte Iucens,& sicut elca, In hamo latens, piscem decipit. Stultum nominem demonstrat, quia peccandoqs, sibi onus, ad te deprimendum imponit, &lingua super dorbum imum cremanda, colligit: & illitieruit,quI eum P seruitio torquebit. August. iri in. i. Stultum est in tali statu viuere, in quo quis n5
priuatur audet mori . Sequitur Cp peccatum in morte ho mul- grauat hominem, quia in morte priuatur homo visibillurn,quae dilexit scibo, p
tu, amicas. rebus, lumine,requie,& proprio corpor P nunquam in tali forma suscipiet, imo vellet non habere: scut qn pro dimidia parte corrosum est a vermibus : quia stupebit ani- IJςςR xii , 'uando corpus resumendum
viciebit. Turbabitur peccator in morte, qua clo videbat concursum d monum ad animam, parentum ad res. Thren. r. Omnes inimici eius apprehenderunt eam inter angustias . Poltremo videndum est qualiterpeccatu prinmat hominem post mortem. Confusione habebit ex malorum operum denudationera.
Naum. 3. Nβ un , 3. Reuelabo pudenda tua in facie tua. Exprobrationem Christi audiet In iudicio . Matth. a s. Esurivi,& non dedistis mihi ma
ducare,&c. Requie,& luce privabit. Alati. 2 a. Ligatis manibus & pedibus, mittite eum in. tenebras exteriores. Vnde non valebit ei ille cantus, Requiem aeternam,&c. Suffragiis e clesiae non gaudebit. Ita. 66. Vermis eorum non morietur,& ignis eoru non extinguetur . In infernum praecipitabitur. Exempla de Iapide molari,'ue angelus in Apocal. a iecit in
208쪽
Inare et dicens, Hoc impetu mittetur Babyloin infernu. A Deo,& electis, dc omnibus bonis separabitur . blati. 21. Ite maledicti in ignem aeternum . A statu poenitendi cadet. Iere. 8. Transit aestas,finita est messis . Omnis spes mi sericordi praecidetur. Isa. 3o. Non remane bit testa, ut portetur igniculus, s charitatis de incendio, aut hauriatur parum aquae de fovea, si diuinae misericordiae. Sicut itaq; peccatum nocet in peccato existenti, ac in peccato morienti, sic quoq; multipliciter etiam nocet peccatum ipsum deserenti,& de illo pςnitenti, Nocet pee quia gloriam primae innocentiae nunqua re- catum cuperabit, sicut enim corrupta de cetero virgo non erit, ita semel peccans nunquam se non peccasse, gaudebit; Istud multis ostenditur exemplis. Nam post sanationem vulneris semper manet cicatrix. Item qui semel furatur , semper fur dicitur. Item domus eius domus discalceati de c tero dici potest. Item Simon, M xv mque diis a lepra mundavit; post mundatione, semper vocabatur Simon leprolus . Item templum quod re dificatum fuit post destructi ne primi, nullo modo fuit simile in pulchritudine teplo priori. Ad t palem p na obligat. Vnnon exhibit inde, donec reddat nouissimu qua Mait. drante. Ite regna celoru non intrabit donec ii L. Cor. 3.gn qnu. stipula .i psna pctorum ta mortalitu. veni altu, quq in pnti seluta no esti super ipsum cremet. Α gloria retardat: figuratu a. Re. I . Hi in Absalon, qui posta patri suo reconciliatus fuiι; in mansit duobus annis, st faciem eius non vidit: quia ta diu differtur quis a gloria, quousque fiat sine omni macula, sicut erat In baptismo . Tempus amissum.&meritu, qa sibi Piluuere Potuit. cu piario nuna recu Eabit.
209쪽
ε ης- - Qui vendit ad id. quod vendidit no reuertet. Rς obseurat oculum cognitionis, & hoc propter trabem, quae intus erat et & propter stercora
hirundinum, quae ipsum excecauerant, Vip Tob. 2. tet in Tobia. Vnde August. Oculis aegris odi
se est lux, sicut noctuis & vespertilionibus. Ad hoc nota de quodam caeco, quem licet diis illuminauerit, non tamen statim perfecte vidit, sed vidit homines primo quasi arbores ambu-Mare. s. lantes . Assectu reddit tepidum, sicut in pede vulneratus, et sanatus claudicat, & arbor de H loco suo mota, aliquid virtutis amittit. Vnde dictum est homini post peccatum : Spinas G dec 3 tribulos germinabit tibi, & dictum est serpenti: supra pectus tuum gradieris o Fastidium
Num. 2I. homini generat. Num . a I. Anima nostra naristat super cibo isto leuissimo. Augustinus, Palato non stans pqna est panis, qui sano est suauis . Idem de se dixit,'postquam conuersus -- fuit et Plus valebit malum inuolitu, quam bo- nu insolitum .'Ad bene operandum impedit. Gen. 10. t uxor Loth respiciens retro, versa est in statuam salis, quo disterilem facit terram Item,in dolore paries filios .s bonorum operii. Genes. 3. Ad resistendu tetationibus debilitat. Iudic. I 6. Sansbn post crinium abscissione amisit vires, . . & arbor Issa per securim , cito a vento deijcit.
Feruorem minuit charitatis, licut eclipsis solis diu postmodum nocet terrae, eo*modico tPec ibi virtus radiorum solis subtrahit 3. Regu. a.' Rex David senuerat, & cum operiretur vestimentis, non calefiebat. Et aqua calorem ignis minthii, vel cxtinguit. Dolorem dc timore de item temper infligit. Dolore quid e, ea certus Cit de perpetrata culpa. Timore ausiquia incertus cia tus est de venia . Aug. Petrittens. semper doleat,
210쪽
leat, & de dolore gaudeat,& non semper do- Per peMalui sic, se doleat. Per peccatum corrumpitur xην ς': puritas liberi arbitrii dupliciter. f. in agendo, ML .&suscipiendo . In agendo quidem, quia no potest semper facere , quod debet, vol vitare quod nocet. In suscipiendo autem , quia gratiam stabilem no potest suseipere in hac vita . Item corrumpitur ratio in hac vita dupliciter, scilicet quantum ad diseretionem iudici j i ter bonum & malum ,& ouantum ad deliberatione consilij inter expediens & inexpedies. Item corrupitur affectus dupliciter, scilicet in ordine & in modo : quia nec semper est Ordi' preeiis
natus, nec semper moderatus. Peccatum mul nocet omtis nocet, Lipsi tacienti. Psal. Peccatum meu nibus.
Contra me est semper. His qui sunt in purga- Pisi storio, quos non postlint peccatores ta emcaci- lter iuuare, sicut si essent in gratia. Ipsis dam- natis,& hoc per moda coniunctionis, quanto torio. enim plures sunt in inferno, tanto maiori est horror & pena. Fallit. n. in inferno regula illa,
Solarium est miserem, ficios habere poenarum . Saluatis , & hoc per modusubtractionis. Nam sal iis . ex consortio,& societate glorificatorum augetur donum ac identale. Deniq; ipsis viatoribus nocet, tum pro eo, quod acies eorum contra demones minuitur in :llo, qui peccatum: pe Petrat, tum Pro eo. quod alios malo exemplo corrumpit, di scandali Eat. Μulta mala simi- Mala queliter eueniunt homini ex eo, in peccatum, eueniunea quo per poenitentiam surrexerat, recidiuat. homini
Primum est,sa homo fit impotentior ad resur pςςς-nxi gendu . Heb o. Impossibile est eos, a semel illuminati sunt,& gusta rut dcc.& prolapsi sunt, iterii renovari. Secundum est, iviti u fortificatur ad impugnandu. August. de se loquens,