장음표시 사용
231쪽
rnuuiae Quicquid me te fugimus ingestum oculis uius Τη quin videmus. Inuidia habet quinque filias secun- 'μ ' dum Greg. Prima est odium, * est velle malualicui,& nolle bonum. Secunda est exultatio in aduersis proximi. Terti a est amictio in prosperis proximi. Quarta est susurratio, quae est
detractio latens .Quinta est detractio,haec aute uri -, sit 1 aperto quia intedit melior appareae illo. I, Iuidia cui detrahit. Inuidia multa mala facit. Deli faciat. mine ea catur, quia proximi bona videre non Inuidus potest. Unde inuidus comparatur noctuae, & m ςψp vespertilioni. August. AEgris oculis odiola est lux. quae puris est amabilis . De vita moritur. Greg. Panis vitam fortium roborat, paruulo necat. Vnde inuidus comparatur se bricitanti, Alia eom cui etiam boni cibi sunt contrarij. Deo con-pδr. x Q trariatur, quia tam bonus est Deus, ut ait
D.6 42. August.)Vt etiam de malis bonum eliciat: sed
mriatur e Otra, tam mali sunt isti, ut de bonis malumini multis eliciant. Item diuina bonitas omnia sua communicat, isti vere non. Item deo placet bonum hominis, ac malum displicet: isti autem econtra bonum gratiae, & naturae peruertunta Tit. I Vnda: sicut omnia inunda mundis, sic istis omnia sunt immunda. Et sicut bonis mala cooperantur in bonum, ita inuidis bona co
CBuereth perantur in malum . unde tales aurum com omnia in uert ut in cuprum, gemmas in lutum, granum
alum in paleam, viniim in aquam,mel in fel, diein
Buι. iv o in noctem, gaudium in moerorem, Rosiam in
paliurum, Balsamum in sterquilinium, Elc-kJ- ctuarium in venenum. Tales mal e dicit Ila. . . Vae qui dicitis bonuin malum, dic. Stultum efficit. Nimis errat, qui idcirco sibi vult unum oculum erui, ut aliis etiam unus eruatur 3 sic
. . facit inuidus, di diabolus, qui per hoc ,iquo ι
232쪽
aliis Invidet': sibi magis nocet. Autorem suum torquedo laedit. Sencca. Utinam inuidi in omnibus ciuitatibus oculos & aures haberent ut de omnium profectibus torquerentur. Proximum frauduleter decipit. Vnde inuidus Inubius comparatur cani, qui blanditur in facie, & op x turmordet a tergo. Item Iudae, qui oscillo Christa ' μ'
tradidit Item homini perfido qui laedit homi- ' 'nem, qui eum nunquam molestauit.we ira . Cap. 17.
I Ra est vi ait Augustinus) ulciscedi libido, tia
3c secundu Cassi Ira est motus animi con- duplicit. citatus ad poena. Haec est dissinitio ir per Per vitiu, vitium, no per Zelum, de qua est hic agedum. δ*ium Ira igitur duplex habet esse. L natum, &esse moris. Prout ergo deordinat ab optimo, habet deo, esse morale, quo vitium est : quia ira non est dinatio. Peccatu ratione purς passi5is, immo poena: sed cu hoc dicit quadam actionem, perquam de- ordinat hominem & quantum ad deum .dcquantum ad proximum. Vult. n. a se expetere vindicta, quὶm no debet expetere nis a Deo, vel a iudice,a deo sub deo constituto . Utrum
aut e teneatur quis Iem Hiere mi una Inimico iniurnis
potenti Nota distinctionem,quia ex iniuria remitteti solet oriri tria. Primum est rancor in affectu. Secudum est rancoris signum in effectu.Τertiti h )μ ' est actio cotra iniuriatem. Primu tenetur quis statim remittere etia si non rogetur. Secudum iid γε
tenetur remittere veniam veraciter petenti. i. mirienda parato emedare secundum facultatem suam. ''I J Tertiu non tenetur remittere. Si vero volueris :μ
scire,vtru ille, cui facta in i ni uria, debeat am i ' μ' 'citia qu rere: sei edum op duplex est debitum. Primum est necessitatis,sine quo no est salus.
Iecundum cst persectionis. Mantum ad pro . N a mum i
233쪽
An si naum debitum no tenetur quis recociliatione quae h. a fluaerere,sue amicitiam ; sed de secundo diei tab eo qui Chrysost. quod debet quaerere reconci liatione,
pertulit Vt duplicem coronam cosequatur Vnam, quia am uria. iniuriam passus est: aliam, quia prior rogauit. Tres gra- Dominus autem ponit tres gradus circa reatu. η' β- irae, cum dicit. Omnis qui irascitur fratri suo,' 'i' reus erit iudicio . Qui autem dixerit racha, reus erit cocilio Qui autem dixerit fatue, reus erit gehenae ignis. De his dicendum est, quod ubi creuir gradus culpq, creuit&ordo poenae. unde recte ira sine voce, punie da est iudicio:
Ira qua- ira cum voce, consilio: ira cum voce plumelia, lih xpu- gehenne ignibus mancipatur. Secundu Aug. i , enim in primo est ira tantum in lecti do iravo,. sermo, in tertio ira est, & certa expressio irri- sermo. sionis. Dicit autem Gregorius. cp iudicium est
Iudiciu . causς discussio. concilium sententis diffinitio. τι , gehenna ignis sententis executio. Notandum Redd. . P Ieddere malum pro malo , est fragilitatis,
malum ricut fecit Ioab, quando interfecit Abner. Lquo intersectorem fiatis sui Asael. Sed reddere ma Rer 3 lii pro bono, est peruersitatis, sicut fecit Iudas Nat 26 tradendo Christum. Reddere bonu pro bono, Hest. 6 est ςquitatis, sicut fecit Assuerus quando Ma Ast. T. doc liqum honorauit. Reddere bonu pro malo Filiae irae est persectionis, sicut fecit beatus Stephanus, quando pro inimicis suis orauit. Filigi rg se, l .cundum Greg. sint sex. Prima est ruta, hec estium. . audax voluntas Vindicandi iniuriam factam a. pro te. Secunda est tumor mentis, liqc est volu-Tumor tas vindicandi causa, fugiens aduertantem, ne 'n cum eo colloquium habeatur, propter aestima- tas inimicitias . Tertia est contumelia que est lia. 4. Voluntas te vindicans per exprobrationem maclamor. IOIum. Quarta est clamor, que est voluntas se vindican.
234쪽
' IIIA E R IHI. I99 vindicans in exalta do vocem per vituperium exprobratum, & ad aliorum aures peruenies.
Qinta est indignatio, quo est voluntas se i .li
vindicans per signum molesti peXterius decla' eriatio. ratum. Sexta est blasphemia que est volunt S . . se vindicans per opprobrium, Deo. vel sanctis 3'aspii illatum. Ex ira veniunt multa mala. HospitiuSpiritus cincti turbat Greg. Dum ira animum pulsat, Spiritui fanisto hospitium suum turbat. Nam si ut in pacem factus est locus Dei sic in discordia locus diaboli. Tales fiunt incendiari j domus Dei. Vnde Palmista, Palmo 73. Incenderunt igni sanctuarium tuum Domine in terra : polluerunt tabernaculum nominis tui. . Vnde isti sunt, similes Draconi, qui I Rcundo emittit ex ore igne. Quod Dei est sibi usurpat, L vindicta. Propheta : Mihi vindictam,&ego phou retribuam . Talis se facit iudicem, & Dcum Deut. 3: vult esse tortorem, sic ut dicit Aug. Dicit enim malus in orationibus suis : Domine, occide malum inimicum meum. Respondet ei Dominus, Quem vestrum 3 Ambo estis mali. Immo talis vult esse actor & iudex in eadem causa. Sed stultum se demonstrat, qui per cor suum immittit gladium, ut i dat tunicam inimisi Hic Imo si iapienter faceret, prius se de seipsis vindicare deberet, ita s aduersus iram suam propter vitium assumendo; sed eco uerlolimam purgationis conuertit in rubiginem Lima. deprauationis. Aduersitates enim quς ipsum deberent a peccato purgare; per impati ei iam magis inquinant,& fornax probationis mutat ei aurum in cuprum , & flagellum ex grano facit paleam. unde duram sententiam talis in iudicio expectabit. Cum enim dominus im
properaturus sit quibusdam, N udus fui, de no Eρhess
235쪽
cooperuistis me, quid dicturus est illis, qui nosolum nudos non vestiunt 1 ed vestitos spoliat Bellum mundi. carnis,& diaboli contra se in- , staurant, sed sapientes sedant maiores guerras propter maiores, quq imminent. Malam faciut commutationem , quia auferendo pallium Irae re bonae fame dant tunica innocentiq. Remedia η -- ire sunt, Silenti j obseritatio. Prouerb. 26. Cum desecerint ligna, extinguetur ignis: quia sicut ex collisione duorum corporum elicitur ignis,' ita ex amaris verbis aliquorum ira concitatur. Prouerb. I s. Responsio mollis frangit iram,&sermo durus excitat furorem. Ibidem : inuasi qui apprehendit canem aurib &c. Domini
pastionis consideratio. Grcg Si passio Domini
ad memoriam reuocetur, nihil adeo durum est. quod non quanimiter toleretur. Hoc figuratum est. Ninn. a I. ubi respicientes serpetem sneum fanabantur. Item premi j tolerantis
animaduersio. Vnde consideratio pretinij misnuit vim flagelli. Te cedis . A. bala A Cedia 'st de virtutum laudabili exe quid. citio utriusque hominis languida dei ctio. Item acedia est dissidentia de propriis virib. & de ma dato Dei implendo ardua tristitia. Duo nomina sunt huius viiij. f. Tri-
Noth Ina stitia,& Acedia . Horum autem nominum heevit ilia. est ratio,quia in isto peccato est aversio a ip1-
rituali bono, quod stimatur graue, sicut est i iunare, & hinoi : & ratione huius d p tristitia Est et ibi puellio ad creatura. c ad quiete, qui stimat leuis; & ratione huius dicitur acedia.
Paret ergo ex his, cp hoc vitium,prout vocatur
236쪽
LIBER II s. 22 Ihxercitio spirituali. sed prout vocatur acedia, opponitur sortitudini, quae consistit in aggrediend is arduis, & sustine dis aduersis. Αccdia Aetata
denominatur ab acedine, quia peream anima unde.
taedium habet de omni spirituali difficili . A cedit M.A ce di a, secundum Greg. habet sex filias. Prima vocatur malitia, quae secundum,Augusti- 'num, est voluntas machinandi malum alicui. Cum enim quis iniuriatur alij,tunc irascitur, de postea tristatur. Secunda est desperatio, Q a Despera diffidentia meritorum mater est diffidentiae tio . a. Praemiorum , ex qua iterum oritur tristitia. Tertia est pusillanimi ras,quae nascitur ex dissi Pusillani dentia. proueniente ex consideratione propris ' 3 infirmitatis, vel operis arduitatis. Quarta est Ianco qui est inueteratuo diu. sicut n. ex cha η' ς' η' xitate sunt opera bona, ex quib' est pfirmatio charitatis, ita ex ira in acedia , ex acedia vetustas irae . Quinta est torpor circa praecept 3 To,boi
id est queda in suasibilitas : sp quam ho non '
p6t induci ad executionem mandatorum dei. Sexta est evagatio ment s circa illicita . Haec Ev gMoaut evagatio quandoq; est particularis, & certam habet materiam , &siceonuenit omni,
bus viiijs t quandoq; est gcneralis. dc incerta, dc haec est proprie euagatio acediae. Qui enim est abserptus tristitia , non habens in is, unde
delectetur , euagatur ad omnia, quaerens de . R lectationem . Ex acedia eueniunt multa mala . Praeceptum domini negligit. Gene..3 In sudore vultus tui,&c. Μaledictioncm dei incurrit. Exemplum de ficu, cui dominus ma- simili tu ledixit, quia folia tantum habuit. Matth. M. Discrepat ahcsteris creaturis . Exemplum enim est in corporibus in animatis : sicut in
Iola, &Tuna, qui quotidie surgunt, & p - . sciunt
237쪽
ficiunt cursum siuum . Item patet in corporib animatis sicut sint arbores,& herbae, quae licet in hyeme nudae sint,in virtute seruant , dc in . . tempore suo redeunt ad consueta . Idem osteditur in sensibilibus. Prou. 6. Vade ad sermi-
. iii :1 ς'm O piger , Pretiosum tempus perdit, quo nihil preciosius est, quia breui hora posset, si
Obtinere veniam, gratiam .& gloriam 3. Et ta-
sapieti.r. men Vt ait Bernard nihil vilius reputatur,
quia dicunt homines ociosi . Venite. deducamus tempus . Spirituale lucrum negligit, Q aqui non mercatur in nundinis, postea non habebit. Prouerb ao Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, de non dat bitur ei . Incitamenta vitiorum colligit . Prouerb. et . Per agrum hominis pigri transiui,&occe totum repleuerant urticae, & cooperuerant su perfici em eius spinae. Nota ς' aqua . corrumpitur quiete, & ferrum contrahit rubiginem , & porcus mactandus permittitur in . quiete pinguescere . Locum diabolo praeparat, quia homo otiosius est quasi pulvinar dia holi,& in ollam tepidam libenter musicae insident, quae feruentem fugiunt, iTentarion i bus patet. Vnde legitur in collationibus patrum, P monachum operantem demon unus pulsat,
zz: '' otiosium vero innumeri. Est enim homo ace-
11oius , quasi urbs abique murorum ambitu , quasi signum politum ad sagittam . Mores peruertit, quia vult metere, & non seminare tucut catus, qui libenter pisces comedit, sed eos inua. non libenter Capit . Sen. Incertum est quo loco , quomodo mors te excipiat: & ideo tu illam in omni loco,& tempore expecta . Furem fodientem parietem non repellit, quia mors
vir est, oc quotidie tolli tynu assere, id est una. - diem,
238쪽
diem, Matth. et . Si sciret paterfamilias, qua
hora fur veniret, vigilaret &c. Receptacula sordium se facit. Bernardus . Omnium tentationum sentina est otium . Ipsum enim est ioccasio luxurie. a. Reg. II. Factum est cotep re, quo solent leges ad bella procedere &c. Item occasio est nugarum. Actuum II. Athe nientes ad nihil aliud vacabant. &c. Item occasio curiositatis. i. ad Timo t. s discunt ci cui re domos. Stultitiam ostendit . quia tonitrua audiens non surgit. Tonuit autem Chri- αssus in cruce, & in praedicatione: tonabit etiam in die iudicii. Item stultus est . qui immunditias de oculo non ei j citi. Matth. I. iHyppocrita ei; ce primum trabe de oculo tuo . , Ad coelestia venire negligit: quia vix ad lo- . 'di
cum quis veniet qui unum pedem hodie mouet, di post annum alium . Sic & illi quo- ., 'rum motus est pes intellectus, & non pes affectus: clim laine sit affectibus ambuladum . Te auarit idia . cap. 19.
A V rixi , ut ait Tullius , est immode Au, lii a
ratus amor habendi .iItem secundu sit. Bernata Auaritia est quarumlibet reruinsatiabilis, &inhonesta cupido. SCcundi in Ah. ii Apost. Eph. s. Auaritia est idolorum seruitus i essi; s. quia homo auarus exhibet croturq , qa debet esea iura' crea tori. ffidem, spem, & delectationem . haec creato enim auari cxhibet pecuniae. In hoc ergo spe ri. mnuet. et aliter reprehenduntur isti, quia rei vilissimae ita amorem suum exhibent, s. pecuniae, quae de ter raua ii, ra tollitur, quam natura infimam ordinauit. se testis,iDicitur in Ecclesiast. io. lauaro nihil est scele mus pro
stius, & hoc sp quatuor causas . Piimo quSalete omnia scelera per auaritiam PerPetrant,
239쪽
ri . -9 pilς utra legem naturae. L Σ : in Luq; vultis,ut faciat vobis hom. 3ce. Tertio, quia est contra lege scriptam. Lucae 6. Estote misiericordes', sicut dc pater vester, c&G
uuae est in omnibus rebus, ouae compelluntur .u auarus vero quasi captiuas detinet Ais lire t i Rφ . Gyre possint. Vtrum autem
.istite . PT . inci*uxiZare eX affectu auaritiae abi: in-ie A quo lenti Πς necessitatis, propris vel aliene : de modo. hoc modo thesaurizare omnibus est prohibi- uitando xv Alio modo est thesauriZare ex proui& lioc vel ex consideraticine necessita
ehelaii. η-- siliorum educandorum. vel fili a. Co. a. 'Iningio tradendarum, non autem ditan ru, sed Leruato modo, vel statu persione. Alio modo est thesauriZare ex conti deratione publicae utiluatis. Gegni defendendi, vel cultus dei
xi personis autem ecclesiasticis proprie . . nunquam thes aurizare licet,nec pecuniam tenere Intentione seruandi. Ambrosius . AuruΑ-ερ h. in x struet, sed ut eroget. Εκ
240쪽
tor est,qui regnum coelorum , immo ipsium Christum vendit pro paucis denarijs; & pro eter hoc tetm peior est auarus homo, quam ip-ie I udas , qui vendidit Christum triginta de- Mati. 26. narijs, iste autem interdum pro uno denario. Corpus euiscerat,quia diuitiae acquiruntur cii ibati Iabore, possidentur cum timore, amittuntur Ticum dolore. Vnde ipsi laborant, de ali j in labores eorum s pe intrant. s. fures, raptores,vel
latrones,vel certe filii mali. Isti similes sunt simili R.
aranes, quq faciendo telam pro capienda musica; seipsam euiscerat. Μente svuocat Augu. Socrates Naufragili fugis, dc plumbum amplecteris . pecunia Vnde Socrates massamiargenti proij ciens in μ vn mare dixit, Merga te, ne mergas me. In quinat . Exo. s. Filij Israel seruiebant in luto, dc Chalon latere . Exc cat. Exemplum de Tobia,qui fuit Tob. d.
excecatus stercore hirundinum . Cor dilace- Luc. s. rat. Vnde diuitiae coparant spinis. Μati. II.
Insatiabilis est. Unde comparamur sacco Per-tuolis,dc inferno,qui nunquam dicit, sussicit. Et mari, cui omnia flumina influunt, Zc tamenon redundat Et hydoprim,qui quanto plus bibit, tanto plus sitit. Filia: auaritiq sunt se- AOritisptem 'n Gregorium . Prima est obduratio filie septecordis, quae fit omittendo eleemosynain . Ista obdueat filiam vocat Isidorus inhumanitatem . Se- I. cunda est violentia, hic fit nocendo alicui violeti palam per facta mala , quam vocat Isido- θ' Ius Iapacitatem ε . Tcrtia est inquietu .lo . ''R 'haee est appetitus Iucri. Quarta est p mu- peri ri rium, quod sqpe incidit in emption m , dc A. venditionem, . Quinta est fallacia'; quae F u ς-- fit per verba decipientis in occulto . SeXra est fraus , haec est deceptio persecta , dc y 'μ 'hoc in praesentia illius , qta decipitur . . Septima