장음표시 사용
241쪽
Proditio Septima prodi tio, quae est i de quod deceptio , 7' . quae fit in absentia decepti.
.Gula gd. Via, ut ait Aug. est immoderata cibist auiditas. Item gula est vorax edacitas naturae finibus non contenta. Quinq; Quinque modis peccatur circa gulam, ut dicit Greg. Pri odist,ee mo cum quis horam comedendi praeuenit: dccatur cir- hoc fit per impatientiam expectandi tem -
gVlδm. pus debitum, . Secundo cum quis quaerit cibaria preciosa, & delicata, de quibus Ouid. virtus placitu absinuisse bonu . Sed con- tra hoc sedit diues ille , qui epulabatur quo- ' tidie 1plendide. Tertio quando quis mensiura excedit, scilicet nimis comedendo. Scienduin tam in quia quod uni nocivu est, alteri est
sui. sura debita, hoc alteri est excessiis . Unde non consistit mensura in cibi quantitate, sed in cinmedentis qualitate. Ueruntamen quidam im sim, ieiunium situm recompensant postmodu nimietate superflua , sed hoc quid aliud est, qua
dare duos obolos pro uno denario 3 Quarto, qii Din. nimis ardenter, ac festine quis comedit. Nonia a mi enim usus ciborum, sed concupi sentia in vi- mitione tio est. Quinto , quando quis cibaria sua ni cibi, S mis studiose praeparat. Unde Bernardus, No IVψ- sapores, sed fames excitet appetitum . In Omnibus his sumenda sunt non quq voluptas, sed , ' u . . requirit necessitas. Contingit etiam peccaturii est e circa diminutionem cibi, sicut ci is ' ea stiperfluitatem . Filiae gulae liint quinque Musit . secuta tiara Gregorium . Prima est icurrilitas,
vinim. 2. quia gula nacria et ad verba scurrilia . Secunda Iuxotali- multiloquium, C. detractio, vituperia , di alia ν - , . veIDa inania . . Tertia inepta laetitia. idest, i
242쪽
sciuia carnis,sive gestus eorporis inordinatus, Ias ciuiam mentis demonsti s. Quarta munditia, quae solet prouenire ex gula, ut est A vomitus, & eructationes foetidς, ac luxuria . Quinta est hebetudo mentis . id est, subuer- Habe in- 'o rationis . Gula duo como lectitur. scome L do in is. sationem . oc ebrietatem : dc proprie loquen- Τ' do parcimonia)opponitur comessitioni , &ebrietati sobrietas . Gula nocet multipliciter. ctitur. De paradiso eiicit hominem , exemplum in Galla'n Adam . Spiritualia bona peidit . exemplum ς
in Esau, qui pro cibo vendidit primogenitu ' 'Τ' iram . Diabolo domum'praeparat .iΜatth. s. ' --'
Si ei j cis nos hinc, mitte nos in porcos . Seruum contra dominum animat . Prouerb. 29. . .
Qui delicate nutrit seruum suum, sentiet cum '
contumacem . LuXuriam inducit , exem-
plum de Loth . Homicidia perficit, exemptu Gς' is de Ioanne Baptista , qui in conuiuio perij t.
Inducit mortem naturae ..Ecclesiasticis. 37. Propter crapulam multi perierunt Gen. 2. Quacunque die cornederis G eo , morte In rieris. Inducit mortem cul8ae. I. ad Timoth. . 'i sidua in delici js vivens , mortua est. Inducit mortem gehennae . Lue. 16. Diues epulo se Graia . pultus est in interno. Remedia gulae sunt quatuor. Primum est Upiritualium ciborum ne- quatuor. quens sumptio. Μaith. q. Non in solo pane vivit homo , &c. Secundum futurς carnis nostrς consideratio . Hieronymus . Facile con ' temnit omnia , qui se temper cogitat moritu-
ruina . Tertium est e te me cene meditatio.
Lucae I4. Homo quid1m fecit csnarii thagna. ' uartum est famis Christi, de si rotum pen- ὸ , sario Threri. 3. Recordare paupertatis mce, absinthii , di fellis. cta . . A te a
243쪽
ne luxurias . , cap. 2I. I -- Vxuria est ex immundis desideriis v Inruria niens lubrica mentis, & carnis prostit - tio. Ite luxuria est libidinota volupta-- tis appetitus , & intelligas hic appetitu , g est
ex consensu rationis. quia talis appetitus est peccatum mortale et & dicitur peccatum mor tale , qn ratio non cohibet huiusmodi appetibDisseretia tum, cum posset. Differetiae luxuriae sunt octo.
iururiae Prima est fornicatio,qu est solliti cum Bluta.' '' Secunda meretricium , quod fit duplici ter. f. p ' vagam libidine cum diuersis peccando, vel
Meretria cum. publice venali concumbendo. Tertia est cium. 2. adulterium, quo coniugalis thorus vitiatur .
o μις- 3- Quarta est stuprum, quo virginalis integritas 'ξ μ eoirumpitur. iniinta sacrilegium, quo contis init:. nentia . deo dicata isditur, It in clericis,& r rium. s. ligiosis facris ordinibus sublimatis ,& in his,
inellere'. qin emiserunt votum con hinentiae. Sexta est si incestus, quo vinculum consanguinitatis, vesas in itatis , vel com paterni latis corrumpitur.
Cotra na Septima est peccatum contra naturam,sive S turam. 7. dom ia, quo naturalis usus pe uertitur. Notandum autem * aliud est contra naturam spio uid eis ciei, allud contra natura generis . Primo mox ἰ natu. do omne peccatum mortale est contra naturaram spe speciei, quia in rationali creatura Iemurm
ςiςii gς rat byn de resis contra omne peccatum. Sed se- ' cundo modo peccatum Sodomiς est contra natura in generis, quia no soliun in homine, sed Iibidino et in brutis diuel si sexus in coitu conueni ut .su ς0ix Vnde si isto modo sit contra naturam generis
' est . Octaua est libidinosus coitus coniugalis, in muti qui multipliciter accipitur. Coitus. n. contu pilatini. Salis alius licitus est aliuabazilis, ali us i mpe,
244쪽
tuosus. Licitus tripliciter,ut 'fi causa prolis fit, vel ad ampliandum cultum Dei;vel causia reddendi debitum, vel causa virande sornicationis non in se, sed iti coniuge . Primus est pietatis, secundus iustitiae, tertius cautelae. In his nulludicitur peccatum esse . Fragilis est, quando sit causa delectationis. & tune distinguitur: quia si amot illius delectationis praeponitur Deo, mortale peccatum est : si vero postponitur, ve niale. Impetuosus est. qui ex si a libidine pro ueniens, metas honestatis. & rationis transcendit: quod fit quinque modis : primo causa fiatiandae libidinis per meretricias blanditias: se
cundo cum fit contra naturalem modum: te
tio cum sit tempore prohibito: quarto quando fit in loco prohibito : quinto qn acceditur ad mulierem praegnantem, & vicinam pari ut, vel quae est in fluxu menstruo. Filiae luxuriae sunt octo, secundum Gri g. Prima est caecitas mentis qui a secundum Aug. in opera luxuriae tota ratio ablorbet. Secunda est inconsideratio, mortis. s.&inferni .. Tertia inconstantia L. ad cogitandum. desiderandumq; nunc istud nunc it Iud . Quarta amor sui .s quo aliquis desiderat longam vitam ad hoc, ut expleat voluptate sua. Quinta praecipitatio. qua quis precipita ter currit ad peccandum , exponens sic periculo moreis propter luxuriam faciendam . Sexta odium Dei quia Deus abstrahit se ab eis,& punit eos, qui sequuntur carnis delicias, ad quas inclinat Iuguria. Septima asseruis praesentis sculi. L appetitus honorum, diuitiarum sanitat s, fortitudinis, e& hziusmodi V per quae luxuriositis finem suum consequitur . octaua est desperatio futuri 1eculi, quae in di di dentia gloriae. vel veniae consequemita, & haec cst filia lux
245쪽
ru u D riae consummatae. Luxuria nocet multiplicite η'. si in contumeliosa, quia templum eius in-'' μμ' quinat inmonibus placita. Iob o. Behemox dormit in locis humentibus. Subiecto proprio nociva. i.ad Corinth 6 Qvj sornicatur, in corpus si iam peccat. Proximu scandaliZat. obseq y. Facti estis speculatio, & rete expansum super montem Thabor. Animam propria damnat. I. Reg. I a. Non recedat gladius de domo tua.
hoe dictum fuit ad Dauid propter peccatum Bersabeae. Vilissimo domino se subiicit,scilicet
carni,& sensualitati. Gen. 3. Quia obedisti v ci uxoris tuae, maledicta terra in opere tuo. Alentem infatuat. oseae . Vinum,& mulieres xv,4 ;a auferunt cor. Remedia luxuria sunt haec, o remedia . casioneS fuger. . Iob 3I. Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgi-7 ne. Eccl. I Qui tetigerit piccm, inquinabitur ab ea. Eccl. 26. Qui tenet illam, quasi qui a Pprehendit scorpione. Mortis extrema cogitare. Ecc. . Memorare nouissima tua,& in qternum non peccabis. De se non praesumere, qui a ceciadit David sanctissimus Salomoa sapietissimus Sansbn fortissimus. Frequenter se occupare . Hietonymus,Semper aliquid boni facito,ut te diabolus inueniat occupatu. Tetationi in principio resistere. Gen. 3. ipsis dieret caput tuum . Carnem domare, Marci 9. Hoc genus daemonii non eij citur, nisi in oratione, et ieiunio.
anta septem vitia sint mortalia quan
do venialia. CV. Q. Nis semν binia praedicta quamuis semper sint pecleocam cata, non tamen semper sunt mortalia. untnt 7 Vnde videndum est: quando unu quomque mortale quando veniale. Vana igU
246쪽
LIBER III. 2Ilt tur gloria ex suo genere est veniale, quia genus
Operis sumitur ex obiecto . Vanum autem le- Peccatumcundum se non est obiectum peccati mortalis, ἰ' sed venialis. Unde lina vana laus sit huius peccati obiectum, patet in non semper est peccata
mortale. Erit tamen vanagloria mortalis dupli variatio. citer L ratione finis, propter quem lati Sappe ris mortitur . Opus namque tale est, quale est id pro . talis du- Pter quod appetitur. Item ratione operis, in pliςi ςr quo laus quaeritur . Circa primum dicendum Lau, q ii est, sp quadruplici fine laus appetitur. PIim O qii adiu ad vitandum malum infami. x, sicut Samuel se plieiter, de laudauit. I. Reg. a. Secundo propter aliquam V o pii Vtilitatem spiritualem, ut est gloria Dei, vel ae qdificatio proximi. sicut PauluS te commedau: t. I . ad Cor. I . Tertio propter lucrum auaritiae,
sicut Pharisiet,.qui deuorant domos viduaru, langas orationes simulantes. Mati. 23. Quarto Propter aliquem actum venialis peccati, sicut quando quis laudari vult, eo quod venialiter in laude delectetur. Primum est prudentiae : secundum est charitatis : tertium est peccatum mortale:& idem intelligenda est quandocunque mortale peccatum finis alicuius operis ponitur; laus ponitur finis alicuius operis: quartum est veniale . Sequitur secunda causa, --1. quare vana gloria sit peccatum moItale, scilicet ratione operis, per quod laus quaeritur. Hoc ita , est autem potest fieri tripliciter, quia laus quan- mortale. doque quaeritur per opera illicita', qua adoque per opera ex se indifferentia, quandoq. e per opera virtutum . Si primo modo, sic tale est peccatum, quale & illud illicitum, scilicet mortale, aut veniale . Si secundo modo sic est peccatum veniale, ut habere diuitias, vel vestes pretiosas, cum abasia talium in laudem. o a Veru
247쪽
Verum si talia sunt de se inordinata, ut sint o o natu, casio peccati mortalis, secundum i mulier eci ornatu meretricio praeparat se ad animas capiendas, vel si factum illud est illicitu ex prohibitione superioris, ut tomea meta, & limoi, clim excederet pceptu ecclesiae, sic sunt peccata x μ' syy mortalia. Si tertio modo. i. si laus qrate Ope I virtutuati hoc est dupliciter, vel quia appetitusmo apι,e- laudis adiungit operi virtutis, tana Incidens I emia, vel sicut contingit in cantu , vel in praedicatione M0i q0 qnquc, dc tunc est veniale P. Vel laus est finis
ς' ' principaliter pstitutus operi virtutis, &Qpera' ias '' ti: ita, quod ibi constituit finem ultimum, dc
sic est mortale: quia tunc inhaeret ei, ut fini v NIn quo tilia O . Nota, i maius est peccatum gloriari de qui m bonis spiritualibus, quam de temporalibus: P - quia minus habent motivum, eo quod minus appareant extra, quam temporalia . .
αuomodo inuidia sit peccatum morsale, vel
velitate, . Cap. 23. InuHia Nuidia ex suo genere est peccatum morta pxm mor . Ic,quia cum inuidia, secudum Remigium, δ' ς ' dolor de alieno bono, contrariat dilecte '' - ehacitati, quae non amulatur, sed con audet ' verita- i. i. ad Corinth. Cliaritati vero nihil est contrarium, nisi pcccatum mortale. Tam illud quod ex genere est mortale, potest esse ve. ' Diale, in Quantum vel prout in primo motu δει notos d. stit,Vul extra luam rationem trahitur Dolor aualieno bo tem de alieno bono cit quadruplex : vel quia noviqvν est primo primus motus ex natura veniens, si-4 uptiς eut quidam naturaliter inuidi liint: di hoc nul ' lium peccatum est citan nullo modo sit in pote', .ite' in state nostra . Vel est secundo primus motus.
248쪽
ne tali passione assicii ur 8c sic est veniale pec .catum. Velesta inis voluntatius d c liberative,& sic est mortale peceatii. Vel trahitair per intentionem extra suam rationem , viqii dolor de alieno bono surgit cuiquam ex causa bona, sicut qn dolet aliquis de bono temporali alterius, quia videt illud redundare in detrimentum animae illius . vel etiam in detrimentum coitatis:& talis dolor bonus est, quia maius bonum magis est appetendum. Notandum verb. quod per dolorem boni comprehenditur gaudium de malo, quod ex ipso causatur.
tauomodo ira sit peccatum mortale, vel ve.
I Ra ex suo genere est peccatu mortale. quia ria sereris Cassiodorum, Is dorum, Ira est animus tum mor concitatus ad poenam, prouocanti inferen- le. dam . Talis aut motus contrariatur charitati, quae non irritatur, nec cogitat malum. I. ad Corinth. I 3. Ira igitur vel dicit iram Zeli, quae est mἡῖ i detestatio viiij,&haec non est peccatum, sed tu dupli est persectionis . Potest etiam quis sibi per huc Mier. modu irasci, sicut dicit glos super illud P siil. 4. Irascimini,& nolite peccare. Quid est . inquit, homo poenitens, nisi irascens sibi Vel dicit H. poeniremissionem affectus circa proximum , per quam homo non dolet de malo proximi. nee 'μ J V gaudet de bono eius; licet etiam non doleat de bono, nec gaudeat de malo eius : sed est indifferens ei: & sic non est mortale, sed impersectio charitatis . Vel dicit actualem impatientiam absque appetitu vindictar : & talis
motus etia deliberatus est peccatum veniale, quia habet incompletam rationem irae, sicut
ex supradicta patet diffinitione. Vel dicit im-O 3 patien-
249쪽
haec igitur consistit in appetendo, vel in acqui- Inrendo, vel in retinendo . Si primo modo. hoc est quinque modis. primo, quia appetit aliena .res appeti u completo, qui procederet in opus, s le Vel ke adesset facultas, de sc est peccatum mortale . niale. Secundo, quia appetit illicita vclun rate inco-pleta. ut si aliquis indignus conat beneficium ecclesiasticum adipis i. sic iterum e si mortale. Tertio si appetit talia, siue sint illicita siue aliena, cuiri Voluntate conditio nata, L. si posset ha- 3 . here sinebstensa Dei ac in i uria proximi, & racvel nullum, vel veniale est : si talem conditi nem actualiter, vel habitualiter addat, vel intendat. Quarto si simpliciter appetit habere superflua, S hoc appetitu siuffocante mentem, scilicet a cura sui, & consideratione diu in orti,& hoc est peccatu mortale. Quinio si superfluo amore inhaeret temporalibus, tamen infra Dei amorem et hoc est veniale. Si autem auaritia in sequi- consistit in acquirendo, hoc est tripliciter: quia ieido i. vel acquirit iniuste quocunque modo, &tunc est mortale; ves acquirat res per tale opus, aut Ibita aitem, aut officium, quod per sie est peccatum iis uel in mortale,si etia esset sine lucro. & tunc est mor- niala. tale ; vel acquir i talia per operam . illicitam, quae est vcniale peccatum: ut cum aliquis ver-ha iocosa componit ad lucrum , salua tamen honestate:& hoc est veniale, ni 1i aliquis propter delectationem dissolutionis totaliter se dedat talibus, tunc enim mortale est. Dico autem propter delectationem, quia si quis per necessitatem per talia sibi sustentationem acquireret, cum aliam artem lucro lam nesciret, non reputarem eum in statu damnandorum.
Si autem auaritia consistit retinendo, hoc potest esse quinque modis . Primo, quia retinet, . o scien
250쪽
-o,iil , Iinti di sic est peccatum mortale . Secundo. cl. euia. quia retinet ea , quae ad necestitatem suam res uolum pestinent, vel ad con tertiationem status sui,& sitorum, lecundiun F decet dignita- sitam,& hoc no est peccatum. Tertio quia retinet superflua te spectu utriusque iam dicti, . rum, & hoc tempore extremae necessitatis ali- .st,eu. . Guyuβ sic Pst pQCcatum mortale. Quarto, quia retinet superflua etiam citra extrcnaam necessitatem ex inlatiabili cupiditate, sic est peccatum moriale: pracipuum autem signum talis affectus est; quod quis res potius sinit putresceIe penes se, quam utiliter alijs dispeIet. Quinto, quia retinet superflua quςdam ex in Q Ordinat amore temporalium , per quem modum deficit a medio largitatis, i aluo tamen statu virtutis,& sic est veniale. Nota P auaritia
xplus ex sillog te est mortale quam Apostolus idoloqui ille 'ςψmparat, non quia sit de specie illiu , idolola. peccati, cum non habeat actum eius; sed quia i a. facit aliquid simile idololatri feruiendo crea
turae potius, quam creatori. Gnia qua
ctuo giata sit mortale,vel venia e . Cap. 2 7.
le, quia appetitus comedendi ex sita ratione non subiacet dominio volunta
tio quo tua lex , &An non peccatum S quando Peccatum mortale, aut venia v.
Atis,sed natura nobis inest: si potest esse quin q, modis . Primo, si est ibi solus appetitus cibi, de
hic nunquam est peccatum nec etiam delectatio cibum consequens, est peccatum, inquantum ordinatur contra desectu in , sibi contra-xium; hec enim sunt pure naturalia, in quibus non cit meritum, nec dem critum . Secundo,