장음표시 사용
281쪽
tre nascitur Deus, ex matre carn, eX mente na-stitur stiritus, scilicet per gratiam. EX patre nascitur semper, ex matre nas itur semel, in mente nascitur saepe Secundum natiui a tem diuinam Christus habet patrem sine matre: sc cundum humanam habet matrem sine patre: secundum gratuitam habet patrem dc matre: secundum illud, Qui fecerit volt ntatem p tris mei, &c. Matth. I a. Has tres Christi iret ti- Uitates repraesentat eccbsia in die natiuitatis eius. primam si diuinam, in missa quae cantatur in nolle P. Est enim haec natiuitas nobis occulta. Isa. 3 3. Generatu nem eiuS qui , enarrabitὶ Secundam in missa, quae cantatus in aurora : ila natiuitas h uni an a partim fuit occul-lta, partim nranis sD. Occulta quidem quarum ad modum, quia natus est de virgine sed mani festa quantu ad factum Tertia. s gratuitam, iri missa, quae cantat. in die, quia natiuitas gratuita est manifesta , In qua Christus per asiectum concipit, per effectum nascitur amorem profestum nutrit. Ita .r6. A timore tuo c6cepimus,& peperimus spiritum salutis. Dediuina itaq; generatione habetur in primodib. sed nune de humana prosequendum est. Nota itaque Ο verba Apostoli, ubi ait, Apparuit gratia Dei Saluatoris nostri omnibus homini. bus erudiens nos, dcc. Natiuitas Cluisti suit, gratiosa,gloriosa, copiosa fructuosia. Gratiosa, id est gratis, non meritis nostris exhibita. Apparuit enim gratia . Gloriosa, quia Dei sal vatoris nostri. Copiosa, quia omnibus homi-ntibus. Frn tuose, qui a erudies nos. Iste fritistus natiuitatis Christi duplex est. C respectu tepotis prauentis, di futuri. Item respectu temporis . q
Titum 3. Natini iis Chri qua Iis fueri .
282쪽
'praesentis duplex est fructus : primus est declinatio mali, ibi : Vt abnegantes impietatem , aluo ad malum,quod est contra fidem :& secularia desideria, quoad malit, quod est contra bonos mores Secundus fructus est opero boni, ibi. sobri e,quo ad nos : iuste quo aci proximu, di pie. quo ad Deum. Ite respectu futuri lcΡΟ-ris duplex cst fructus . primus est ipci in resurrectione, ibi: expectantes beatam spem. 1ecu dus gaudi j in glorificatione, ibi: & aduentum gloris magni Dei. Apparuit in natiuitate Chribenignitas & humanitas Saluatoris de triplite Chiisti ci latibulo, scilicet de sinu patris, in quo ccla- .pparue' batur: de umbra legis in qua figurabatur : de
si ventre matris. in quo sormabatur. Iste namqIN, iis iii agi is soluit signacula libri signati. Natiuitas Chi; si ivit Christi suit utilis, honesta, & iucunda . Quid
Ii,. aut utilius salute hominis. Vocabis,inquit, no Honessa. men eius I Esub , qui fatuum faciet populum se, 'i' suit: cert. a formidine timoris, ab immanitate A' l. bu languoris, a detentione carceris, a subiugati saluauit ne hostis . Quid honestius partu virginis, ubi nos Chri virgo est,q generat; Deus est, qui generat; Spus diu sanctus, qui operatur in gnationeyina id iucundius natiuitate Dei& hominis 3 Gavisi sunt, qui pr cesserunt ut abraham, qui exultauit ut videret diem dili Ioan 8. Item qui sequutur, Gaudete in diro semper. ad Phili p. . Item qui
Luς,* pntes erant, ut angeli decantantes, & pastores C. 4 Vidontes Lucia dc Ioannes eum in utero. sen-ho nobi: tiens, di Simeon amplexans, sed maxime virgoyrotuleiit ipsum genera n S. Lucae I. Et ex. spi. m. in d. insilii sui La. m. Protulit in natiuitate nobis beata isex xivix - go fiuctum, qui fuit seminatus in concepti
424 Dς, germinauit in natiuitate, collectus in pan-- . ROIum inuolutione, ad donum allatus in pu-
283쪽
riscatione, si gellatus in stipite, ventilatus in Mali 27 ni sorti m testium accusarione, immolatus in 10 δ' si passione , purgatus in resurrectione, comeditur in quotidiena Eucharistiae susceptione,&in coelesti frusinoe. Beata itaque Virgo est coe . Ium, quod Christuna rorauit: ipsa nubes, quae . LChristum pluit: ipsa terra, quae Saluatorem ger Ra. d. minauit. In natiuitate Domini fuit beata vir- i.Cor Isgo terra, de cuius limo formatus est nouus Adam: terra de qua orta cst veritas: terra de qua ortus est fructus terret sublimis; terra bona in Mum. a. qua semen cecidit: terra fluens lacte & melle: Gen .s i. terra germinas herba virente: terra de qua orie ibid.a. batur fons irrigas uniuersam superficie terce.
De circuncisione Domini. I p. Ircuncisionem accepit Christus multipli Qua raci ratione. Primo. ut lege, qua dedit aliis, ipse compleret. Secundo ut humilitatem tu . ostenderet, quia cereinonialibus ad qnae non Gen I tenebatur, se subiecit: i ple nanque dominus te Mata. .gis fuit. Tertio ut fanguinem suum pro nobis non sistum in aetate virili, sed etiam infantiali funderet. Quarto, ut nos circuncidendos fore spiritualiter ostenderet. Quinto, ut haereticos
confunderet. qui dixerunt eum non veru corpus, sed phalasticum habuisse. Sexto, ut Iudaeis 1atisfaceret, qui scandaligati fuissent si circunsionem non accepisset. Septimo ut legem veterem approbaret,quae usque ad ipsum obseruanda fuit. Logalia enim secundum Augustinum 1.eil; fuerunt ante passionem viva post passione Do bona, imini mortuas sed postqua per mundu claruit mala , Euangeliu,sepulta. Circunciditur Ipsus no so- quomo Ium circuncissione legali, sed etiam circuncisione spirituali. Vnde Possumus Domini ci cuncisionem
284쪽
'νη ς - citnsionem quadruplicem a Ilignaἔe. primo ci theurietes, ς incidit cum Pater cultello paupertatis in na- e chρ,. tiuitate. Secundo circunciderunt cum paren--ircunsio tes pius Octauo die cultello legis. Tertio circun-Iv-drup. cidit sei psum in omni vita sua cultello hum, litatis. Quarto circunciderunt eum Iu daei in passione cultello crucis, di hoc per milites Pila
ti. Circunciditur etiam IEsus in tuis quadru
V i pliciter. Himo per detractorcs , qui auserunt; h u i amicos,& fama. Secundo per raptores, qui a quomodo serunt bona temporalia. I crtio per haereticos qui auferunt animam. Quarto per tyianos, quil Τ 'μ' auferunt corpus. Circuncisio nostra spiritualis isti . '' duplex est. Prima mentis in praesenti a culpa.Secuda corporis in futuro a poena. Ihima figura ta fuit p circunsione solene,quae facta in Ae Gyn Q ,s, pto; δc hic triplex est. i. incipientium, a viciis.&' ἔψ' hoc cultello iustitiae. Item profi lentiu a supe 'Τ' filiis, cultello misericordie Item persectoruin a necessariis, cultello charitatis perfectae Sucun- .da figurata est per circuncilionem lacta in Gal- salis, in terra proin istionis: quia in octaua roiurrectionis per petram Cluistum circuncidemur ab omnibus miserijs. Ex quo patet quod orcii cisio nostra spiritualis esticacior est , quana
Iudaeorum carnalis, & legatis: quia illorum cir- cucisio licet peccatum originale tulerit, tamen ianuam paradisi non aperui til nostra vir un-quesecit .Hin hac materia duo nobis tangun-Humili. tur. II initim est Christi humilitas in circuilatas et ..is cisione secundum eius sublii nitas in nominis stimi; - impositione. Vocatum est, inquit. nomen eius I Esus. Dignitas aute huius nominis multiplexi dititia, est. Est enim ab elerno con secratum, ut d; cit, omitiis sanctus Bem ardus. Ab antiquis presigiua tritu,
285쪽
Isaia 46. Nomena tuum, in desiderio animae. A sanctis patribus prophetarum Salomon is oraculo A Deo nominatum. Apost. ad phili p. a. Dedit illi nomen, occ. Ab angelo p nuncia tum, ut dicitur Luc. i.&bai. A beata Virgine prPdicatum. Luc. I. Saninum nomen eius. Ab Apostolis magnificatum AE .s Ibant apostoli gaudentes,&c. A martyribus testificatum, quia pronomine isto passi lunt. A confestoribus colla datum. Psa. II a. Laudate pueri dominum,ila A solis ortu usque ad occasum laudabile n men domini A sanctis virginibus praegustatu. Cant i . Oleum estusum nomen tuum. Bernata Iasus est mel in ore, melos in aure, iubilus in corde Ab omnibus lanctis exaltatum. Psal. 3.Μagnificate Dominum mecuin, dc exaltate nomen eius in idipsum .isPetrus Act. q. Non est aliud nomen sub coelo, in quo oporteat nos saluos fieri,dcc. In hoc nomine IE sus, sunt quinque literae, quae possitiit esse initia istarum dictionum, Iucunditas moerentium, aeternitas viventium, sanitas languentium ,1 ubertas egentium, siatietas elurientium. Et hoc nomen IEsus Christo conuenit tripliciter. Primo ratione naturae, ut qui ex diuina natura erat saluator auctoritate, exilium ana natura feret fatuator mysterio, dc vendicaret sibi nomen fatuatoris. Secundo ratione deceritiae, quia decuit, v I ex re nomen haberet. unde quia saluat a peccato, a Diabolo, & ab inferno,merito nomen habet . illi beneficio congruens. Tertio ratione
efficaciae,ea Christus nos sua passione saluauit.
In nomine Iesu quin q, literae et qdsgnificat
Chro noine Iesus conueni et qltar l la I a.
N Baptismo Domini notatur ipsius humi litas, ta nostra utilitas. Ipsius humilitas no
286쪽
rapi φων tatur in quatuor. Primo quia venit Iesius, sciIi- Chii duo cor dator talutis,& non indigens salute Secunnot r. do quia ad Iordanem, ubi creator element s. . iti rum subiecit te humili elemento aque. Tertio,ia Chii Had hominem, id est Ioannem, scilicet d sti qualis . minus ad seruu, Rex ad scutiferum. Sol ad Luciferum. Quarto quia venit ut baptizaretur ab ,- c., eo, scilicet fons a rivo, plenitudo a stylia, au-xsisti ubi, ctor. bapti simi a baptismi ministro. Vtilitas no- utilis ei usa notatur in quatuor, qu e circa Christum ba- 'uomo. pii Zatii euenerunt. Primo, quia Christus c5s stim, cum baptizatus fuit, constim ascendit de aqua; 2 qa notatur in nobis grae infusio homo enim per baptismum liberatus a culpa, ad vi tutes statim ascendit. Seeundo apertum cst coelum, per quod notatur hominis post baptismuascendentis ad coelum euolatio. Tertio dc scendit Spiritus sanctus corporali specie, sicut colibba in ipsum: per quod notatur, quod bapti Grri baptis mus facit hominem Spiritus sancti templum. hio Chri Quarto vox patris facta est. Hic est filius meus D Π Πν dilectus : in quo notat per baptismu de filiotitia is si iraes filius gratis. In bapti simo Christi nominari ita, eo tur substantialia baptismi nostri .s baptizas ba-
urrunt. ptizandus, materia forma,&intentio. Baptizas
fuit Ioannes, in quo ministri sanctitas designatur. Baptizandus fuit Christus nostrum baptismum consecrans r. quia tactu siue mundisssimae Materia carnis vim regenerativam contulit aquis. Μν - pyis i teria fuit aqua, magis conueniens & communis c teris liquoribus ad baptismum existens. x. Forma notatur P testimonium trinitatis. Fuit piisti. enim ibi pater in Voce, ni Ius In carne. Spiritus sanctus in columbae specie. Intenrio consequitur serinam. Voces enim ut ait philosophus signa sunt earum , quae sunt in anima passi
287쪽
, LI B E R IIII. num. Per vocem patris, quq audita est in ba- vox pio ptismo Christi. notantur quinque dignitates, i mln b. di excellentiae eiusdem Domini nostri I E s v ptis, Xy Christi. Cum enim dicitur. Hic est, commenda q4 φ' μ'
tur Christus a vera essentia, quia solus Deus habet verum esse. Omne enim esse a forma est : Deus autem forma est sine materia, ut di- D.e,et nocit Boetius. Cum dicitur Filius, commenda- materia.
tur Christus a similitudinis paternae conuenie C dos et tia. Ex eo nanque dicitur filius,quia fit ut ille: propter quod filius sic dicitur imago patris potius etiam, quam Spiritus siancti, propter rationem , quam habes supra in lib. I. Cum diricitur, Meus, commendatura substantiae indis i. i. serentia. dicitur enim,meus, id est mihi con- substantialis: Cum dicitur, dilectus commendatur ab amoris beneuolentia. Ioan. 3. Pater
diligit filium , & omnia , quq habor, dedit
in manu eius. Cum dicitur, In quo mihi bene complacui, commendatur a speciali complacentia. Sed nota, p placitum est quieta volantas : unde complacui, id est cum Spiritu ν sancto in filio sim naturam assumptam quieui. .
Ne p lenitudine gratiae Grinii. cap. 14. Post hoς considerand um est verbu i ncat Ple' in1-
natum, quantum ad plenitudinem cha is tacrisimatum spiritualium,quae sunt pleni. 3 iudo grae in affectu: plenitudo sis pieitae iii intellectu:ac plenitudo meriti i opere, & effectu. Circa primu nota dum est,qa in Chro a. 1 ui coceptione fuit plenitudo gratia, quant ad grati ian personae litigularis,&quantum ad gratiam capitis, di quantum ad gratia unionis:& haec triplex gratia est eadem in essen tia. se a differunt in cincta. Gratia .n Pellanae singur
288쪽
Plenicndo laris est gratia habitualis, quam habuit ChrRli.' qui a sty a coimpletissime & plenissime, excepta fide,
ad ilia. di spe, quas virtutes non habuit, sed id. quod Gratia ra eis in patria succedit: quia fidei succedit cognisona Chri tio, spei vero succedit comprehenso rei. Scien-
η' ' dum autem, quod praedicta gratia personae sin-sa is τgularis exuberat in Christo, itas influit in in Espem lis bra corporis sui mystici sensum,& motum spi-buit,&q. Iituale ita, secundum fontalem plenitudine ola Dd h- gratia, in in so habitantis. Dicitur gratia capitis su ..ui' ' hae se, unde nota, qt Christus gna utranque natura dρ caput eccletiae: qa no i Iu inqua Caput eta tum Deus, sed etiam inquantum homo influit clesiae qui sensum di motum spiritus,& gratiae in omnes, ςMidum qui ad h.erent ei, vel per fidem rectam , Vel Per x - 'quς fidei sacramentum. Sed inquante homo influitv quate. ζῆm per modum inerita di meritu; Τ non sola Per g mo eae congruo, ted etia ex condigno inquit memium in- bris gratia, hoc habuit ex unione ad verbum. iv x X p Ex praedictis collige.* Christus inquatum ho- Τμ-y V mo dicit crput ecclesie triplici ratione. Primo
aput ee propter ID fluentiam gratiae, sicut dictum est. Sedeliaci si cundo se consor tatem naturae quam habet v quare caput ad membra, quia licet Christus excellat Ph*i naembra sua, antum ad naturam diuinit iis, ramen conirmis est illis inatura humani- Ialis. Tertio dicitur caput metaphorice: quia sicut coipus Christi verum constat ex purissimis membris, ita corpus eius mysticum ex puris si delibus. Nam de plenitudine eius Omnes a
cipiunt beneficium gratiae, de spiritus , qui aleum accedunt vel pti fidem rectam, vel per se dei sacramentum. Alia ratione Christus secundum ui homo dicitur caput ecclesiet scilicet pro
PieI tiat tuae conformitatem , quam caput habra ad totum coiPus, ut lupri dictum est. Praeterea
289쪽
terea sciendum. Peadem gratia singularis per . Gxa Vnio sone, que habilitauit humanam naturam Chri Π qui sti ad unionem verbi, ut videlicet digna esset uniri tantae celimidini, vocatur gratia unionis per qua Christus i pie non im foeticitate glori verum etia adoratione latriae dignus fuit: dicedum, puerum est Cani q)est constructio tran- Vnio m. stiua, cu dicitur gratia unionis, tuc. n. aliud est tisaa Ma'. gratia aliud est unio. Sed i cum P est constructio intrasuiua ut sit sensus gratia unioni Scid est Ghalia umo humen ς natiuae ad diuinanti que gratis, dissetςmis di fine meritis dara est humanitati Chri 1li: sic in S
differt gratis , unionis a gratia personali . di a . 'da gratia capitis : siaut viaio differt a gratia habi- hi
tuali : propter 'a dicitur in Ioanne P Spiritus iuram, &sanctus datus est ei non ad menturam, du- quotmod pliciter exponitur Primo sic, non ad mensura, id est totalitercla & non particulariter, Ut quie 1 quid potuit Deus ei de spusino dare, dedit ei, sta Evi QSecundo sic non ad mensura . i. super Omnem do gratiae A portione respectu alioni hominu, De hoc quo quint, P. quc, T dicit Ioannes, Plcnti gratie& veritatis. nota P quintuplax distinguitur plenitudo. Prima est sustuletiae, quae in quolibet iusto reperti . tur. Secuda est copiae,q suit in Apostol'. Act. 2. x P - pleti sunt omnes &c.& in Stephano. Act. T. Stephanus Plenus gratia. & fortitudine. Tertia est uniuei salitatis, quq est in ecclesia, cui nulla donum deest. Quarta est excellentiae, que fuiti ia beata Virgine. quae omnes sanctos eaecedebat in gratia. Ecclesi. et . In me Ornnis gratia. InnocenLuc. I. Aue gratia plena. Quinta superesiliren- tia citratiae , quae fuit in Christo Ioan . i. Plenum gratie 'μβ' di veri. Circa Innocentiam Christu hUC s en fuci Cildum cst, quod habuit immunitatem omnia reus a culculpae, di quanta ad actu, dc quantam ad pG: se: p ,α quo
290쪽
sancti pet gratiam illuminati. Cognitionem non habuit per habitum acquisitum . qui ea impersectionem in ipse non fuit. Q uintus
modus est per gloriam , hoc modo cognouit Christus via Christus t finita quide cognitione actuali. p glori infinita vero non nisi cognitione habituali vel excessiva. Anima. n. Christi per gloriam
comprehensionis capiebat, quaecunq. capere Re, dupli potest natura finita unita infinito. Sciendum citer co-crgo i res duplicitcr habent cognosci in arte. gnosiacur .f.vel ab ipso artifice, vel ab alio artem cotemplante . utroque modo cognouit Christus res. Primo modo per naturam diuinitatis, secudo modo per gloriam comprehensionis. Patent
igitur ex praemissis quinque differentiet cognitionis. quae erat in Christo. Per primum enim quoi. modum habuit cognitionem,ut Deus per se-ἀ cundum, ut homo per tertium, ut viator, per
quartum,ut illuminator per quintum ut comprehen Er. Christus secundum Vtranq; natura Christ dicitur lux, quia secundum diuinitatem illu lux et minat intus anima,&secundum humanitate quMmu sis .insormat exterius vitam : & hoc tripliciter. s. miraculis praedicationib.& ex eptis. Primum Ch istu, est potentiae,secundum lapientiae, tertium bo- informae . nitatis. Nota praeterea, icicntia Christi hois ςx quψ.lympidissima est inter icicntias creatas, quia anihil habet admixtum de suo contrario, vel actu, vci potentia, pnesertim cum non possit aliquid ignorarc propter sui unionem ad ver- Christas bum, tamen quia anima Christi creatura est, non est scientia eius ita lympida, sisivi Dci, Deu , et quamuis scit omnia, quae scit Deus . Quod nihil po. dicitur, Iesus proficiebat sapientia, & aetate
coram Deo,& hominibus: non est intelligen- ' ς' .dum quod in se presecent, quia ab instanti μ'