Compendium theologicae veritatis, nunc demum ad vetera exemplaria collatum, & editum. Auctore fr.Ioanne de Combis, Ord. min. Accessere perutiles annotationes, & D. Bonauenturae terminorum theologalium declaratio, antea nunquam in hoc volumine edita

발행: 1575년

분량: 577페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

Ascesioni dignitatis. Homines quoque illos dico, quos Ch 8j- de inseris liberauit & qui post resurrectionem

riti m cita V que ad ascensionem mortui sunt de numero eum . Me salvandorum, nec purgatorio utieritis indigensit Chrs. tes . Clementer, quia benedixit eis. Christus Luc. 4 non statim post resurrectionem coelum alcen 'Christu, dit, triplici Iation c. Prima. quia differeda erat no statam ascentio, ut multipliciter probaretur resurre post xstrux ctio, ut dicitur. i. Act. In multis argumentis apparens eis per dies qo. Secunda est, ut patien- quate.' tia In nram informaret, qua mercedem debemus equanimiter expectar in sicut agricola non

statim post seminationem metit,sed fructuum maturitatem expectat. Tertia est propter discipuloυ consolationem, undde dicit glossa, Act. i. Sicut qo. fuerunt horae mortis Christi, ita Ao. diebus cum eis conuersatus est post resurrectio' nem, quia consolatio diuina excedit tristitiam humanam . Nota 93 Christo conuenit desce ses 'VR dere de coelo tantummodo m diuinam natu--uia ' Iam , Deus illuc venire dicitur, ubi sp ch istu, ciali effectu apparet: sed alcendere proprie ei

Deum. Conuenit secundit in humanam naturam,quia secundum illam solummodo mutat locum, non secundum diuinam naturam ι

8equalis filius p

tri.

Potiora

De con sessu Christi ad dExtera patris. Ca. 2s. AScendens Christus in tu, sedet ad dex

teram Dei patris Oipotentis. Duo intelligunt per dexteram. Primu est aequat itas maiestatis, ad quam Christus sedet Fin diuinitate. De hac dextera loquitur Apost. dices: Ta- Iem habemus Pontifice, qui consedit in dextera maiestatis in excelsis. Secudu est, per dextera intelligunt potiora bona gloriae. in qbus Chi sedet sim humanitatem, collatum est et ..

312쪽

LIBER I I I T. 279 Deo quicquid pserri potuit. Et licet ab instati

dceptionis Chrs accepit bona grae & gloriae inaia. cadem in bona fuerunt in alcentione mani festata.&in loci pgruentia completa. De hac dextera dr ad Colol. 3. Que sursum sunt qrite:

ubi Clips est in dextera Dei sedens: ubi dicit gl. cp surium, ubi sedet Chis ; sunt potiora bonagrae,& glori . Dicimus ergo,* ascensio Christi

Ascensio

fuit ta ad locum, ij a d dignitatem Inquantum

uulde fuit ad locum, sic ascendit super oes ce-

Ios i. ad dignissumi iocum coeli em Pyrei, frae

ad aliissimam eius partem , eo P nobi illimo seἡh44 ih Chrisii corpori pgruit locus talis. Non in est di Chiis v, .cendu, .corpus situm sit obligatum ad locum Corpugillu, sed quia locus ille sit sibi gruentiam ori non deput Vis . Inqua 'tum aut alcensio tuit addi- emtatem, sic sedet ad dexteram patris, non xii quoi 5.

quoad situm, qui patri non conuenit leo quo . Quomoad excellentia duplicem. sicut dictum est: quia sit ideo. per dexteram intelligit vel aequalitas maiesta- patris. iis, q competit Christo sin diuinitatem, vel p-fectio praeniij, quae sibi competit sim humanitatem. Praetereundum quoq; non est, credimus Christum ad dexteram Dei patris leden-tem . Stephanus aut vidit eum. stantem a dem M

tris Dei: quia non credimus eum regD RIςm au ά άE,& quiescente,quod noratur in sessione, ted Ste iii, DEi ,

phanus in tribulatione possitus . habuit propu- &quomognatore, & susceptore, Inde vidit eum si ante. do. Μerito Chri sedere dr ad dextera Dei. Sedere quidem .quia laborauit. Pal. 87 InJ bo emi ι;h, , a iuuentute mea. Ad dexteram aute, quia diu he habud fuit in sinistra aduersitatis. Psal. 3T. Ani ictuβ fit. lsum, & humiliatus sum nimis, &c. Dei, quia Luc. post abiectionem merito debet consequi glo- quia qui se humiliat , exaltabitur.

Finis libri aeuarii. S

313쪽

s piri tus ronalis

Ad bonugloriae

ω COMPENDIITH E O LOGICAE

VERITATIS,

De uiatiarum sta i stificatione.

Quomodo spiritus rationalis esciatur Z-

gnus aeterna beatiιuissine . Cap. I. V MADMODvM de coelis Deus non descendit peres.sentiam suam incommutabilem , sed per influentiam ab ipso manentem . ira nec spiti tus rationalis eleuatur supra se per situm localem,

sed per habitum dei forme. unde necesse est spiritui rationali, si debet esse dignus aeternae beatitudinis, i particeps fiat influentiae bonitatis diuinae. De origine virtutum, o gratiae. cap. 2.

AD b0num gratiae non potest quis per se

venire, cum hoc non sit secundum limites naturae, sed secundum influentiam Iargitatis diuinae . Sicut enim creatura pro sua desectibilitate suo principio tetrapereger, ut sit in esse naturae: sic idem principium pro sua b nitate influeIe non cessiat creaturae rationali

314쪽

vitam spiritualem. ut bene sit ei in esse grati quam habere non potest sine Deo largitore. Ve rhau ts. si lata nen inexculabilis est homo, si gratiam Homin εgr tum facientem no recipit. quia gratia glatis data scin per pi sto cst, liberum arbitrium g Mu n uexc tare & commouere, cuius est huic admoni Σῖ tioni contentire : & hoc est, quod in se est, δε- iuri modocere: quo facto potest homo ad gratiam gratu contingie facientem se praeparare. Quamuis enim gratia Ei hes Dei si habeatur Dei dono em ciente , non tante sine libero arbitrio cossentiente; 'uia sicut An esitis ait Aug. Qui creauit te sine te. non salvabit te nolens a sine te. Igitur gratiam gratum faciens a tribus Pub' est, sed aliter,& aliter. Est enim a Deo em ciente, a gratia gratis data liberum arbitriu excitate dc mouente,&a libero arbitrio cosentiete. Quamuis enim liberum arbitrium non possit gratiam efficere in homine, potest in se ad hoc habilitare,& pr parare, ut habeat sicut aliquis t=ilia non potest illuminare domum. potest tamen habenda. aperire fenestram. quo facto sol intrat. & d in palu Mmum illuminat. Qilod aute dico delibero ara li3 ,

bitrio consentiente intelligo de adultis: qui a P . .'

in paruulis suificit fides parentum& sacra me praepara tum ecclesiae, & meritum Christi, & excusat coad ι'. eos impotentia sui. Scie dum est, P habilitatio riam qu sue praeparatio ad gratia triplex est i efficiens

formalis, 3c materialis. Prima est a Deo. Se- -

cunda a gratia gratis data. Tertia a nobis. natura ha Anima nanque habet facultatem,& instrum e beat almtu in instinctu cognoscendiare diligendi deum incit os ex Da Nara, sed no habet cognitionem veritatis, et a& ordine dilectionis, nisi ex gratia. Ad opera r 'bona tria nos incitant, scilicet lex natiiret quae 'scripta est in corde hominis, dicens . Quae, ut Pis ut faciat vobis holes ita, vos facite, dec.

315쪽

' POL DE GRAT SANCT. Ratio, que dicit ea esse delectabilia. utilia,&roin t honesta. Gra quae dicit, seruiendum csse Deo, Genes.1 quia summe bonus subueniendum proximo, Mau.22 quia Dei filius, quia imago Dei, quia in beatii tuditic socius. Gratia non datur ei. qui se non habilitat ad gratiam , de de hoc multa habes exempla, scilicet in illo, qui ad largientem ma

Iac. I num non extendit, quia Deus quantum in seMJxx s- dat omnibus assi uenter. In illo, Qui contra lumen oculos claudit, cum Deus faciat oriri

solem suum super bonos & malos. In illo quin E i, i sentem reperiens, fundu vasis sursum erigit, quia Deus, sicut ait Augu. ingenti liberalitate

atq; libertatis ubertate replet omnes creaturas

pro captu earum. In illo qui domum suam se- Aphe a spini , ne amicus ingrediatur. Ipse vero De Mati. 13 sit stat ad ostiu &pulsat. In illo, Q cata bru & Zimnia non extirpat de agro suo, propter quod fructus proficere non possunt. In illo, qui ligna igni substrahit, quia tunc ignis deficit. In illo, qui ad sinu nduin cibum negligit Os aperire, , quia talis debet merito fame mori. in illo,qui tempore pugnae arma proij cit, quia talis sepe

. capit,& vulneratur. In illo a mouere negligit remos tempore tempestatis , quia talis submergitur. In illo qui existens in aegritudine, medi. - . Co contradicit. Gratia nobis procedit a Deo si-DEri', b cui radius a si te, sicut germen a radice , sicut

Ea ue mel a flore,sicut riuus a fonte, sicut imago ab

quomodo artifice Fm excplar interius,& factura cxterius.

De di tinctione gratiarum . cap. 3.

GRatia dicitur tripliciter. Primo generalibter, do sic gra est adiutoriu diuinum creaturae gratis impen sum,& indifferenter ad quea cunque

316쪽

LIBER V.

inq; actu sine huiusmodi adiutorio gratiae

nihil possumus facere, immo Hebr i. rare Secundo dicitur gratia specialiter i iis adiit es, Eratia dicitur gratis data s. donum quo se h -- ει .mo praeparat ad salcipiendum donum i piritus sancti. Huius .n gratiae est reuocare liberum bitrium a malo, & excitare ad bona, ii ne qunullus facit sussicienter quod in sie est. Ut prae paret se ad salutem. Tertio dicitur gratia pro- Gn pro. prie. c. dona diuinitus datu ad meredu:qa gde praequi . donum gratia gratum faciens appellλtur Sine Ioin. s. . ista gratia nullus pol mereri, nec in bono Pro ficere, nec ad gloria peruenire. Ista triplex gratia sumit ex verbis Apostoli, Vbi aIt 1. r. Is . Gratia Dei sum id, quod sium, ecce prima οῦ ω

grati a eius in me vacua non fuit, ecce iecun- - .ida : sed gratia eius semper in me manet, ecce tertia. Praeter praedicta dicitur gratia gratias danS,scilicet Deus. Item gratia gratiae signum ut est prophetia,&potcstas secrend1 miracula. gaum. . Gratia gratum faciens distinguitur In Operan ...tem, dc cooperantem. Gratia ope d xivx chiil, o. praeueniens. incipiens, ac liberans quia pec νε an, xcatum expellit. Gratia cooperans dicitur liub conne assequens, di perficiens,az adiuuanS: quia libe- Pia .. 3rum arbitriu adiuuat,& ei cooperet in ineriloanultipliciter distinguitur bonum, Est en m senum bonum peressentiam. hoc est Deus. Vnde ne multiνle. mo bonus nisii solus Deus. est & bonum per Μ ω , participationem ,& illud disting xux λ sciui iamnum gratiae, & in bonum naturae. Unde Aug. Omne quod est, inquantum est , bonurn est. Gen a. Vidit Deus cuncta, quq secerat, & erat valde bona. Item est bonum in genere, hQς ςst iὶ ... bonum in obiecto.sicut est eleemesyna. Nam ibi est actus in debita materia, etiam si cleti forma

317쪽

Bonum ex sorma substantiarum. Item est bonum eκ cirrii circi ossa- stantia : hoc aut cin,qn bonum CX genere, vestio' tur debitis circunstantiis sicut est clare eleemosynam indigenti ipe debito,ex compassione, scBonum limoi. Itein est bonii virtutis, ta hoc est qi, ad- virtuti . ditur operi perfectio ex parte Operaris. quae est per habitum mentis bene consit tutae. Item estitio uti bonum meritorum quado additur ut it 1ioperis debitus finis hoc est bona intelio stuper motum naturalem. Item est bonum gratia: vr est Bomi gra i pie habitus gratum Deo faciens Item est b

Nae, bouu num glori , ut bonum remunerationis eternae.

. De ejectu gratiae . cap. q.

Essevera -- Ffectus gratiae est,* excitat liberum arbi- quid, φx 2 trium ad bene cogita dum,& fanat ipsi in Ita mutando affectum , ipsumq; co roborat, ης-i3 perducendo ad actu. Ite gratia homine Deo re

e cociliat, a peccato liberat, di poenam eternam Luero in temporalem commutat. Item gratia opera z. Cor. 6. nostra meritoria facit,& bona per peccatum a

inissa re1tituit, ac stabulum in palatium couer ' tit. Ite per gratiam eis citur anima sposta Chrissti, filia regis aeterni & templum Spiritu, sancti. Item gratia ipsam animam purg it,illuminat. dc perficit. Item gratia meti in eleuat, Deo ν allimitat,& spirituali lolatio cibat. Nota quod quamuis vj rrus gratuita simul insit animae cu. gratia, non ramen habet effectum suum tam cito sicut gratia : quoniam effectus gratiae est facete gratum Deo,& facere dignum vita eler i u. . D , di hic effectus statim inest puero post ba- ., ptismum: Virtutis autem effectus est elicere quomo actum meritorium de potentia di hic effectus no statim inest puero post bapti sim v. hoc audin I, triti non est Propter dciachum virtutis , led

318쪽

propter impotentiam naturae agentis. Puer. n. non est aptus ad actus voluntarios. Vnde scie- p., I. dum, T iriplex est persectio. prima est gratiae,& causat gratuitu. Secunda est virtutis, de causat bonum actum . Tertia est operis virtutis,& causat meritum. Prima persectio perficit ani- , mam,& secunda perficit animae potentias, tem

tia perficit i psos achus.

De virtutibiis ' o primo qμ id fit virtus c. NVne de virtutibus est agendum,& pri

mo qd sit virtus virtus est, ut ait. Aug. bona qualitas mensis, qua bene vivit, qua nullus male utitur, qua solus Deus in holeo perat. Hsc distinitio datur in coparatione ad age i em ue ecumsum Aug. virtus est habitus mentis bene institutae, liqc datur in comparatione ad bonum. iii quo est . , Item dicit phi. Iosopus . virtus est habitus voluntarius in mediocritate consistens quo ad nos. terminata ratione, prout iapiens determinabit. Haec distinitio datur in com paratione ad actum,circa que

est. Item Philosophus, Virtus est dii positio perfecti ad optimum , haec damr secundum

comparationem ad finem. Item Isidorus. Virtus cst naturae habitus, animae decus, vitae ratio, morum pictas, cultus diuinitatis . honor hominis, aeternae beatitudinis meritum, Escdatur ira comparatione ad affectum. Distinitio Aug. sic exponitur. Vi ' est bona qualita S, hic ponitur qualitas progi nere: Bonavero draddifferentiam maloru qualitati, anima: . dicitur quoque bona, Quorria a bono Deo datur di bonos tantu inhabitat, Ic bonos faeli, , ad bonupCrducit. Alentas, poliatur ad differ nitum qu ditatu, qus luin m. OlPOLe. QMa bene v utatur,

ponitur 'viri' et '.

I neompae

319쪽

ponitur ad disserentiam qualitatum, quibus

. recte intelligitur, sicut ost scientia. Quanuulus male utitur, ponitur ad ditarentiam qu litatum . quibus bene & male uti possumus. Virtu. Quam solus Deus operatur in homine, poni-d n i h 'tur ad differentiam virtutum Cardinalium M' V νδ ae habentur per acquisitionem. Circa aliam

pis', hi diffinitione Aug. notandu est i ibi ponitur haex bona.L bitus mentis bene institutae,& hoc ad similit stitutione dinem regni,quod tunc bene instituitur,qu do recte consilii Hir, & bene imperatur,& iustELiκ.It obeditur. Eode modo bene instituta est mes, Mens be- si ratio recte contulit, si volutas bene imperat,

ne institu si sensitalitas debito mo obteperat. Etymologia 'μψ' virtutis lige est. Vires iis quasi vis cinius:& h evis consistit in aggressione arduora, in tolerantia aduersorum , es in abstinencntia placitoυ. Virtus Item dicitur virtus , quasi viror nitens. Ite di μή ' citur virtus quasi virum tuens. Item dicitur' ' virtus, quasi viribus nitens. Item dicitur viditus , quasi viri status. Te perfectione virtutum . cap. 6. virtu, iri Vm virtus in medio constat scam phimedio, & ς losophu, illud medium est in tribus squMMod uiri agendis in habendis,dc in substinendis. In agendis. f. intra, supra,& citra modum. Apost. Rationale sit obsequiu vestru . Rom. I a. In habendis. s. inter superfluu, & indigentia. Pro. 3o. Diuitias & paupeItates ne dederis mihi. In sustinendis. f. inter eleuari in Fsperis, &deiici in aduersis. vn illud Deu . . Non declinabitis neq; ad dextera, neq; ad sinistra. Mub Persistio'tiplex est periectio. i. sufficientiae: hanc habent vixi p existetes in charitate ordinis, huius pro- ' 'prium est seruare continent m. Resigionia.

320쪽

huius proprium est renunciare omnibus. Praelationis, ad hanc pertinet ponere animam pro ovibus suis. Securitatis, huius proprium est ha Lue. IUbere mortem in desiderio, Sc vita in patientia. Iom. O

Ad prima persectione tenetur quilibet, ad Vlti ib. .ma vero nullus tenetur: sed ad tres medias tenentur aliquo ex voto,eX officio,&c. Virtus co ctione te paratur multis rebus. s. Auro. Eccl. a. Auru pro nemurbat fornax. Thesauro abscodito. Mat. I 3. Simia &-quocle est regnum coelorum Theseum abscondito. Geminis Ecclesi so. Quasi vas auri io. Or. O .la. virtutis braeci. Armis. i. Regum. I. Quomodo cecide- coparati runt fortes in pr lio , & periciunt a r. bel. A

boribus. Matth I. Omnis arbor bona fructus Albis, s . bonos facit. Dc hoc Hugo de sanino Viistote Ar Fieuit ε.hor sapientiae per timorem seminatur, per gratiam irrigatur, per fidem radicatur, per deuotionem germinat, per desiderium crescit, per charitatem Ioboratur, per spem viret, per circunspectionem seo dct, per disciplina in floret, per virtutum doctrinam fructificat per patientiam maturescit per morte carpitur. Item viditus comparatur floribus. Cant. a. Fulcite me issoribus. Fontibus. Cant. . Fons hortorum, puteus aquarum viventium. semiti iriouo ι3 . u i ta Vis eius viae pulchrae . & omnes semitas eius pacis Vestib. Plat in . Astitit regina a deStris talio. tuis in vestitu deaur. stellis. Baruch. 3. Stellae aut dederunt lumen in custodiis suis. pigmentis. Can. 3. Quae cst ista, quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus λ Cibariis. unde Dominus in euage. Ioan .q MeuS cibus est, ut faciam voluntatem eius, qui misit . . .

me. Alis. Psial. 34 Quis dabit mihi pennas sicut col. Tres sunt bonae conditiones virtutis, quae a, iis. sunt tentationis remotio, actuu multiplicatio,

SEARCH

MENU NAVIGATION