Compendium theologicae veritatis, nunc demum ad vetera exemplaria collatum, & editum. Auctore fr.Ioanne de Combis, Ord. min. Accessere perutiles annotationes, & D. Bonauenturae terminorum theologalium declaratio, antea nunquam in hoc volumine edita

발행: 1575년

분량: 577페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

291쪽

Iem conceptionis sapientia plenus suit: sed potius f iς,3x in aliis, qui doctrina sua,& exemplo pro sece-ι ta 'Iunt, ex noc coram Deo. i. ad gloriam Dei: &

quomodo hominibus. i. ad utilitatem hominum. Profi- .imilliti . . Ciebat tamen Iesus etiam in se cognitione ex- -r. perimetali, di sensuali, quia secundum Apost.

didicit ex his, quae passus est obedientiam. Te merito Christi. cap. I 6. i. Si iii C 'mui Christus viator & coprehensos .i. .', δε ab instanti conceptionis suae. Ex tunc. n.

com sise coepit mereri, & frui. Μeruit autem inishensor ab quantum viator, notI inquantum pprehensor. inflanti Persectio autem & plenitudo meriti Christi ua conce ncitatur in istis. Primo quantum ad eum, qui ' Mἡ ἡ mer batur: quia non tantum erat homo, isdChriau, etiam Deus. Secundo quatiim ad tempus,auoquo. mercbatur: quia ab instanti conceptionis suae Isque ad horam mortis. Tertio quantum ad id per quod merebatur, quia per habitum perlictissimae charitatis,& per excrcitium periectissimae virtutis. Quarto quantum ad eum, cui merebatur,quia non latum sibi, sed etiam nobis. Omnibus enim operibus. quae procedebant ex libero arbitrio, meruit sibi vitam aeternam iam habitam, di nobis habendam . quid me Quinio quantum ad id, quod merebatur no-auit Chri bis;quia veniam, gratiam ,& gloriam stolam 'V Pyo quoque carnis, diapertionem ianuae coelestis.' N..u, Ante incarnatione Christi diabolus habuit diaboli manum attrahentem,& manum impelletem. duplex. Attrahentem dico potenter in culpam ;impellentem autem sine obstaculo ad limbum in poena in . Sed Christus primam manum suora m rito merito debilitauit, secundam vero paenitus Cht stia amputauit. Igitur in merito Chiisti radicata

sunt

292쪽

sint omnia merita nostra, siue satisfactoria me i- Poenae,siue meritoria vitae aeternae, quia nee.ab η νδ i offenia creatoris digni sumus ab lui, neo im ' μ' - mensitatem premi j, P deus est , digni sumusamequi, nisi per meritum hominis dei. Sexto quantum ad id-merebatur sibi. quia licet no m. . n. mereretur glorificationem mentis quam iam m. habebatim eruit tam e sibi per humilitate pas- Christus. isionis accelerationem resurremonis glorifica: tionem sui nominis, & dignitatem iudiciari reotestati , sicut ait Apost. ad Phil. a. Christus )1actus eth pro nobis obedi es usque ad morre, &. sequitur. Propter quod di deus exal. it. quo ad , i primu &dedit illi nomenidi c. qubadsecundu, ut in nomine Iesu Omn g. f. quo ad tertiu. Mod nimi Septimo quatit m ad modum,quo merebatur. ren i ia Dicitur. n. mereri us tripliciter. f de indebito ςhrist facie do debitum: vel de debito magis debitus . . svel de debito uno modo, faciendo debitum alio modo. Primo, vel secundo modo meruit Quomonobis,& non sibi: quia mon poterat facere sibi sit i M aio de indebito debitum. vel de debit 'magis de bi mst bitum,cum a principio fuerit sanctissimus, nec aes

ruit Chri

in sanctitate proficere potuerit. Tertio vero modo meruit sibi. quia bonum gloriar, quod sibi fuit debitum per gratia unionis, fecit sibi debitum alio modo. s per virtutem bong op .rationis: meruit enim tibi vitam sternam iam V0lant shabitam, sicut nobis habendam . '

te voluntate Chri Ti. cap. II. Pi -

Volutas in Christo duplex fuit .c crea- luit X ps

ta, cic increata. De voluntate i ncreata se u R i , supra lib. I. cap. 3 a. dictu est, sed creata '' '

voluntas cius duplex fuit. fratione,& sensua- Δείlitatis. Adhuc voluntas rationis duplex est c Mat. χε

293쪽

rationis, ut ratio est: di rationis ut natura est. Voluntate rationis ut ratio est, consorinauit se in om ni b' voluntati i ii creai at, sed voluntare Tationis , ut natura est, ut voluntate sensualitatis voluit aliquid proprium . quod noluit voluntate rationis, ut ratio est. Cnon mori, dc in hoc istae voluntates non fuerunt sibi cotrariae. .l; i, h. licut volita cotraria fuerui: qitoniana secunduvolunta. Voluntatem diuinam Christus quod iustum tis Christi erat voluit, sed volutati rationis iustae psensit: Mu- ε, secundum vero voluntatem carnis pCenam recusauit.& sic unaquaeq ; voluntas, quod suu tu id vo erat, renuit. f volutas diuina iustitiam, volutasiuit Chri Iationis obedietiana, volutas carnis naturam.

'u Q i. poen recusatione. Unde patet Ψ aliud velle, .iu h.' eri illicitum rationi, quod non est illicitum rationi, sensualit ati,sicut fuit i Claristo velle no mori.

at carnis. Quamuis aut e voluntas non moriendi fuerit causaliter a sensualitate, fuit in occasionalitera ratione ἔ ila Christus sicut voluit, fecit alied horribile venire in imaginem , & aestimatio.

ne in , qt o facto naturaliter mortem refugit. hoc autem voluit propter nostra instructione;& 1ic ratio pro seni ualitate aduocauit dicens: Mat 26 Pater si fieri potest transeat a me calix iste, de M - lite petitio fuit ta sensualitatis, quam ronis;

.. ted sensualitatis fuit tana affectantis, rationis

xpiaus,. autem tanquam proponeritis: & hoc Christus fieri voluit ad triplicem instractione nostram. Prima est , ut sciamus non et se peccatum aliquid velle ex sent ualitate, quod est cotrarium

divine voluntati . Secunda est ut martyres christi non dei perent, ii mortem horreant; cum illam etiam filius Dei horruerit. Tcitia est, ut discamus discrete petere. f. supponendo voluntatem nostiam voluntati diatoq; di boc- ί notatur

294쪽

L IBER IIII. 8 26 et tmotatur in conditione apposita, si fieri potest,

di ibi. Veruntamen non licui ego volo.

De defetibus. quos Christio assumpsit. Op. s. Non sollim Christus allum psit humana Cum qu

naturam,sed etiam desectus circa natu iram: quos videlicet ipsium decuit assi ' a ,sui mere; unde cum poens sint exercitatiuevirtutis ps fit naperfect & testificatiuς humanae naturae , non turam n simulate assumpsit poenalitates ta corporaleS, stram. Upirituales. quae respici ut nostram natura in cymuni,scut fame,& sitim in abset tia alim ς tu, t tristitiam .& dolore in praesentia nocumetis Ioa. isti huiusmodi ut est calor frigus, lassitudo,&C. Nec omnes defectus corporales assumpsit, sicut sunt desectus gritudinum multiformia: nec omnes defectus spi ritu ales. sic ut lunt peccatum,ignorantia, rebellio carnis ad spiri tum. Praeterea quia nullus innocens debet inuitus poenam sustinere,cum hoc esset contra ordine diu in iustiti , Christus sic poenalitates suscepit, ut tamen pati non posset inuite, quia . 'pastio sua nec fuit contra ordinem diui nev

luntatis, nec contra ordinem rationis. licet fuerit contra voluntatem lensualitatis, car- .nis. Dicimus etianam Christus vere timuit,&vere doluit, & vere tristis fuit, prout ista notant pro passionem , non secundumis significant passionem . Differt autem propalsio a ni,him. passione, quia tunc affectio dicitur propastin, et pastio quando anima sic assicitur,quod oculum me- di serunt. tis nequaquam turbat; passio vero dicitur, quando ita fortis est, quod oculum mentia turbat: & facit a rectitudine. vel a Dei contemplatione deii ia re, & tunc ratio i ditur de , Patitur,unde differunt ista duo,sicut dispositio&.habitur. l

295쪽

cli isti

pastione.

. Te passione Chri H. cap. 19.

Irca passionem domini commedam triin opere patientiam insuperabilem, in modo humili rate admirabile, in causianiis sui charitatem inestimabile Circa corpiis, nota in cu tali, Christus sustinuit intactu clauor; asperitate. substituit In auditu opprobriorum confutationem . In Pro nobis gustu aceti & feli is a m aritu dinem. In oculisa ars.h. lachrymarum effusionem. In corde timorein. ebrie .s De modo patiendi hoc tenendum est,* Chri- rasus est. si iis passus est passione generali. quia secudiim omnia inebra corporis Isa. 3 3. Vidimus eu noes ihi, habuiEm speciem, neque decorem. Ite passione

vas X fi acerba. Threns. 1. O vos omnes qui transitis acerba,& per viamia. Fuit Christi passio mayima , tum quomodo ratione intensionis, propicr optimam dispositionem ipsius patietis, tum propter innocentia eius, tum propter honoris eius excellentiam. Honorabilis enim si colanditur, plus I ditur, Graui 3 & praecipue inter suos. Item grauis fuit ei usi s sat passio propter ipsus virtuositatem, quia homox qui ρ Vilis de na Orte sua dolore non debet, cum Ioan. io turpitudo sua tunc sinem capiat. Item propter Quid ignominiosam passionem. Isia. 33. Vidimus Christi s cum dc spectum. &c. H qc autem ignominia sit. , 'i' attenditur in patibulo crucis, qui fuit suppli,si elum pessimorum di in consortio iniquorum, .s latronu, cum quibus erat deputatus. Curat autem Christus passionem generali insectionem uniuertatem, passione acerba libidinem, passione ignominosa superbi et presumptione. In causia passionis attea itur charitas maxima, qua nos liberauit ab inferno, veniam dando. qua nos liberauit a peccato , renouauit gratia laetiendo,qua cinium aPeruit, gloriam cons

christi.

296쪽

Tendo. Haec tria notantur in titulo crucis. Na Christut propter primum dicitur Iesus, py rin dicitur Nazarenus: cp interpretatur eandiduS propter titertium, rex lud o . Christus sex vicibus lan- quoties. guinem tuum fudit, quinquies vivus,& semel Lue. 2 mortuus. Cincircuncisione, in oratione, in coronatione, in flagellatione, in cruoiiiXione, in ziui . .

Ianceatione . Per primum docemur peccata Xpieta . abi j cere per secundum mentis angustiam pro sio doeet, salute nostra tenere, per tertium animam no- distram virtutibus ornare,per quartum carnem

nostram domare, per quintum me bra nostra mandatis dei ligare, per sextum vulneratum cor Dei amore habere . Postremo quia isti; passiones non attingebat in Christo diuinam ρι si, i, naturam, sed humanam: ideo in morte Chri- non sep sti facta est diui Q animae sica carne. ut tamen rami ab stiva esset unio tam carnis, quim animς cum vi 'mdiuin ita te Hoc etiam si te dum est,* Christus si passus non fuisset, tamen senio defecisset, hastis, n5quatum pertinebat ad conditionem humanae fui Gi, nature, in se considerat , sine unione : sed in senio de- potestate natur unitet fuit, vel sic deficere, vel non deficer M.

Pe effecti passionis chrarii. cap. 2o.

Flactus passionis Christi multiplex est,

passionis.

- sicut patet in his versibus

Pasito debilitat,spoliat insermai,honora ita. Sinitar, inflamat, reparat, pacem dat, ct arm tis. Sanar, vivificat, duc ιt, decorat, obumbratis. ε culpa reuocat, reserat, illuminatio, ornat .

Primo pastio Christi debilitat virtutem dae- monum. Iob 4o. Quasi in hamo capiet Levia tirist inan. Spoliat infernum. Ise. 8. yoca nomen q - eius, spolia detrah . Insormat per exems -- ο

297쪽

in drii . V ibi. re, exemplum. unde Christus est quasi post h. liber positus in pulpito Crucis, ut discamus

doeet, et Obedi etiam, pati etiam, humilitatem de chari- quid. tate. Disce aut e specialiter, quomodo se habuit

zi: . inς pitulo, quod tenebatur,unde Bern. Stetiti i. Istius coram pr si de inclinato capite. vultu plahabuerit. cido, sermone raro,Voce submissa, deflexis in Honorat terram asipectantibus,paratus ad opprobria.&Chrinus ad verbera propius. Honorat imitatores suos.

. . - Hester6. Sic honorabitur, quem rex voluerit honorare. Excitat ad pugnam sipiritualem . I. Μach.6. Ostenditur elephanti bus sanguine. Ppheca Inflamat ad diligedum Bern. Super omnia te. hi reddit amabilem; bone Iesm,calix. quem bibisti, opus redemptionis nostrae. Reparat naturam angelicam . Ipse enim Christus est.. . ,' .i pi ngularis,qui fecit utraque unum. Pace dat inter Deum & hominem :& inter angelii& hominem , & inter hominem dc homine.

In tempore iracundie tactus cst reconciliatio, i Armat contra Inudum, carnem,& diabolum riunde significatur per clypeum, quem leuauit rosue I Iosue contra Flay. Iosu. 8. Sanat mentis vulne- . Num.ar. Aspicientes in serpentem en eum lanabantur. Vivificat spiritualiter. Apost. ad. Eph a. Cu essetari sin ortui Peccatis, nui & r. Aug. Mortuus est unicus, ite maneret unicus. Ducit per mare huius mundi. Exo. . de virga Moysi Dulcorat. Exod. I s. de ligno misso ima quas Marath. Obumbrat. Cant. a. Sub umbra. illius,quem desi, sedi. A culpa reuocat. Isa. 3. . . ,- g. i. oylkiIMβ pyopter scelera nostra . Resieratiis uin e Vlum. Isa. a a Dabis clauem David. i. crucem, tabe ria super humerum eius illuminat, unde crux est

. . quali candelabrum taberi culi. Item

298쪽

Illuminatus est persei piscis . Ornat, Unde

dixit beata Agnes . Et sanguis eius ornauit genas meas . Christus passione sua vicit diab lum, quem ligauit: in sernia,que spoliauit: mor .ici' Chritem, quam superauit: mundia, que conlepsir sti passi

supplicium, quod pertulit: coelum, P aperuir. ης Pallio Christi tollit r. vitia capitalia. Tollit n. ,' ' ζ'rsuperbia capitis inclinatio, per qua Videbatur . dii .

titulum crucifigere, in quo scriptu erat, Rex Iu oia peera deorum. Inuidiam brachioru extensio, quasi ta passio ad amplexum innitans. Auaritia multorum Ρ' eroga tio, quae in passione tradidit. Born. Disce, 'Christiane, quantu debeas diligere Christum. qui dedit nobis carnem suam In cibum, languinem suu in potu, animam in pretiu , aqua lateris in lauacru, veste crucifixorib', corpus discipulis, mrem Ioanni. Acedia, festinatio ad pallione. Ira mollis rnsio . Gula, sellis. & aceti

potatio. Luxuria, lateris vulneratio. In redemptione n Fa fuit gra mixa bilis. Primo ex parte Grat7am Otiui, quia charitas dei vidit, P nec per ami- mirabilis .cos, nec per pretiu poteramus nos redimere;

propterea fratre nrm se fecit,npam natura assu Σφ' μ' mendo dc pretia dedit, sanguine suu pro nobis fundendo. unde psal et s. Redime me diae, di miserere mei 'a unic', i dest no hias amicos, PsH. 2s idi pauper. i. no hias pitu, sum ego. Secundo ex parte redimetis sicli liberare nos posset ex potetia, fecit hoc poli' ex misericordia, ut ad amore suu nos adstringeret,& iustitiae suae satisface ii. . Iet. Tertio ex parto redepti,qui opprimebatur criminum seruituro, & detinebat in carcere . Sed contra primum. magnum erat qubd filiusseauus fieret. &seruas fieret liber . Contra secundum magnum friit, quod dominus ad car- Exo. I3. aeui limbi destendere sivi seruuβ exiet S. cs- , A

299쪽

test Christi passio

ne a

' - -

Taempla Ingentia in Christi passione. Effectus

sacerdoS, temptiam Deus , &hostia nostre recon

lum ascenderet . Quarto ex parte iustitiae, si x nulla iustitia dictabat, ut innocens puniret pro reo . Quinto ex parte excellentiae diuinoquia mirum erat. 93 impreciabile ponebatur sub pretio vilis creatu ne . Sexto ex parte preti j dati. Si enim redemisset nos sollim ; adhuc ad

gratias teneremur, nuc aut redemit nos anima, corpore,& vita, ut nihil holum sibi sub tr heremus . 'Circa passionem Domini nota septem sua tritates. scilicet capitis inclinationem ad osculum , in signum nostrae rc conciliati nis . Brachiorum extensionem ad amplexum, in signum receptionis in gratiam de peccato redeunti et Lateris apertionem, propter effusionem pretij nostrae redemptionis,& abluti nis . Exivit enim sanguis, &aqua . Clauseruin manibus, & pedibus infixionem; propicrimemoriam nostrae recordationis. Isia. 9. Nun

quid obliuisci potest mulier infantem suum

Corporis denudationem , in exemplum nostr consessionis, q u .s debet esse nuda. Crucis. portationem, in exemplum nostrς imitati nis . Corone spince impositionem, in figuram. nostri glorificationis. De effectu passionis Domini ait Aug. Per redemptoris nostri mortem de tenebris ad lucem, de morte ad vita mi, de corruptione ad in corruptionem , de exilio ad patriam, de luctu'ad gaudium, de terris ad coeleste regnum vocati stimus . Item dicit Aug. ip Christus fuit sacerdos, per quem reconcili ti sumus uit'templum, in quo reconciliati si imus; suit Deus, cui reconciliati sumus . Christus fuit mediator populi Iudaici,& gentilis,& secundum hoc dicitur lapis angularis. . Item hominum & angelorum . & secundum

hoc dicitur Pacificus. Item dei di hominu,

300쪽

secundum hoc dicitur redemptor. Bernardus. Psei I . Quid ultra debuit facere,& non fecit.ὶ Absol- 'uit vin mi illuminauit c*cum, reduxit errore, reconciliauit reum . Item August. Ecce S irnpio pietas flagellatur. pro stulto sapientia illuditur, pro mendace veritas negatur,pro iniquo damnatur iustitia. pro crudeli misericordia an . inicitur, promisero sinceritas repletur aceto, dulcedo felle imbuitur, pro mortu vita mOritur. Christus pro nostra infirmitate medici- Christus nas accepit in se. Curauit enim nos per diq- ς kςu tam . qn ieiunavit quadraginta diebus Ge pio nostra Pet sudorem, qn factus est sudor eius sicut gut- cusationetae sanguinis, per minutioncm, quando fuit assumpsit clauis & lancea vulneratus . per potionem, n Mqn gustauit acetum cum felle mixtum . Per 'emplastrum , quando eius facies fuit sputis il- L.

I ita . Per electuarium, quando corpus, dis an- Io is &suinem dedit in cetna discipulis, Te cruce Tomini. cap. 2 i. IN cruce Christi notantur haec. Suppliciu , -- .

quo nullia maius . Τhren. I. Ο Vos Omnes, L. I qui transitis per viam, &e. Nullum maius theridico ex eo, T pallus est ipse iustus pro iniustis, I. Pet. a. ab iniustis cum iniustis. ex iniustis causis, sub iniustis iudicibus,& iniustis poenis . Opprobrium,quo nullum vilius. Sapien-3. Morte tur ciu, pissima condemnemus eun . Pretium, quo pio bii nullum conuenientius: quia sicut per lignum venit culpa, sic& per lignum redempti O. Μy C1-ἰ, eo sterium, quo nullum profundius. Fphe 3PVt paratioἰ possitis coprehendere cu omnibus se nctis, &c. quod exposuit August. de cruce . Exeptu, quo ,2 ' nullu p sectius. a. petr a. Christus passus est .pnobis, Ac. Crux mulus Iebuβ COParat. Ipse n. Dan. . . '

SEARCH

MENU NAVIGATION