장음표시 사용
331쪽
tria ex parte Dei. fgratia, virius, charitas . Et
mcri tori iam,& demeritorium .'Attendunt autem tria in merito ex parte hominis .ssiubie cium hoc ex anima . Item liberum arbitri v.
gratia quidem reddit subiectum deo stratum . Virtus autem habilitat liberum arbitrium :M. ; uis, vix Vero dirigit intentionem ad debitum
In quo id Mnem: . Dicit Aug quod meritum consistit 6aλ . penes liberum arbitrium occasionaliter. hoe dicit, quia liberum arbitrium facit ad meritu, sed non sum cit penes virtutem Formaliter, hoc dicit, quia ex virtute tanquam ex forma procedit motus, de elicitur de potentia penes motum virtutum . Essentialiter, hoc dicit, qamotus essentialiter est meritu : quia quod est penes ipsum, est peties gratiam . Em caciter , noe dicit, quia sine gratia nullus mot' est meritorius penes opus . In striim en tali rer, hoc di- n. Is . cit, quia Opus exterius est quasi causa instrumentalis ipsius meriti P Nota gnaliter m non merentur sine grati a , neq; passionibus inquantum D mones fiant; neque motibus naturae. Mici renim Philosephus, Natura neque boni, neque mali sumus, neque inuiti. Aug. Nemo Inuitus benefacit etiam si bonum est , qa sa-cit, neq; libero arbitrio ligato. Ouisquis' emnon habet vim rationis,& liberί arbitrii, nomeretur vel demeretur, sicu i sunt infantes, dormientes,insani,& animalia bruta.
tur acts p. I .: via meritum vel demeritum cirea sinem actionum attenditur, ideo nota regulas de hae materia. Ex fine diciar bonus, vel malus. Malus actus, non - Ω
332쪽
fit ex fine bonus . Vna intentio multos actus informat. Vnde si aliquis intendit unu seli- tu dare pro deo, ita P quotidie det unum denarium, si quandoq; obliuiscitur, di non refert '. in deum dationem huius denari j, in datio ea si 'emeritoria, sp ipsam intentionem prima. Fine H. .' ' iub fine potest quis ponere: verbi gratia, Aliquis intendit ire ad sorum,& hoc intendit, ut
emat medicinas,&ad hoc emit eas,Vt curetur
ab infirmitate : &ad hoc curari desiderat , ut melius deo seruiat. In isto vitinio praecedenteβ vi I m. a.
voluntates oes sunt meritorie Ps Vltimam, ne volun- secundum enim ultimum finem omnes praece tates boad cntes voluntates iudicantur bon , vel malae,in ζ 'i'maxime quando priores actus sunt indifferen r, ex tes . Diuersi fines non sunt faciendi, quorum unus non sit ad alium reseri bilis: verbi gratia, fines qu aliquis intendit ire ad quandam domum, ut modo. luxurietur, ad hoc vult luxuriari ut sanior sit, ad hoc vult esse sanus, ut seruiat Deo. Iste finis snt niἰo Vltimus Illam voluntate, quae est luxuriari, no p xμ xi informat, sed potius econuer illa voluntas istam intentionem deformat, quia una intentio peruerse plures deprauat voluntates. Nota quod actio corporalis potest referri. ad finem ' temporalem , dummodo postea reseratur ad ' ς' deum . Actio autem spiritualis, ut ps dicatio, non potest referri ad finem temporalem, etias illud temporale referatur ad deum. Et hoc s=iiii vii est, quod dicit Aug. debemus manducare, Ut tis . euangelizemus non euangelizare, ut manducemus. Si autem in actionibus finis primus e. ponatur deus, & sinis ultimus aliquod tempo- Lale, peruersiis imum est: Bene autem licet co . si moro duos fines. s temporalem, di aeternum,
: illud e est a teinu , finis fit et timus:
333쪽
Pera bona sunt meritoria trium, suitqaeternae, augmenti gratiae, remissionis pens. Primum respondet radici operis, .scharitati:& hoc est premium substantiale vi- . tq qterris: prqmium vero accidentale resp5det sencri operis, sicut & augementit se. quia operibus excellentibus, & supererogatiuis meremur magis augementum gratie, quam aliis operibus. Remissio autem p na: mdet pgnali tati operi quia opera que magis sunt pςnalia, poena noe magis sint meritoria remissionis poenς. Est l. ' ' enim Ieglua in theologia, quod pςna pen est resolutoria . N ita igitur, quod licet tota vis merendi vitam eternam. & et alia, consistat in charitate . non isi totus effectus : quia effect merendi consideratur etiam penes magnitudinem operis . scut patet in m qrito remissionistoene, quod non sollim consistit in charitate, sed etiam in operibus penalibus : & huius exemplum habemus in Christo, qui meruit nobis apertionem ianuς paradisi cum effectu. hoc autem meritum non erat in sola charitate,
ν-it,lues in charitate & excellentia operis, id est in substan- lya passione . sciendum est, quod de premio
.iale ine substantiali meretur homo tantum per unum Wiux , ' actu, quan tum per mille, manente ea de radi--Α- nodo ce, A non erescente. Valent in limoi opera adversas. multa alia. unde versus. Iocundat .s mente
Iabilis . . virtutes) auget .s meritum accide- talis pr m ij ) Peccata remittit quantum ad' poenam, que iam dimissa sunt quo ad reatum per gratia. I Debilitat fomitem remouet acedia i Mercitat .ominem si dest alIuefactione bo-nj nis repellis teritationes diaboli. Nota ce
334쪽
primam gratiam nullus peccator potest mereri proprie,& hoc multiplici ratione. Prima quia οἰ: - . talis non habet radicem merendi i gratiam . iii posse . Secuda sp status indignitate,quia peccator no quom . . est dignus pane, quo vescitur. Tertiaci a nullus hois opus placet deo , nisi placeat ip e prius . . Vnde prius respexit deus in Abel, qua ad ma nera eius, ut dicitur Gene. . Quarta, quia naturaliter antecedit ca suum effectu, sic gra x o , i aeum sit cause meriti , pr cedit meritum . Ipsa Dei prae-
enim, secundum Aug voluntatem nostrapr - uenit, &uenit ut velimus di sequit ne frustra velimus . sequitur,
Gratia sicut supra dictum est) per bonu usum N P/ψ
eius di inerito condigni mereretur augere in via, ut aucta mereatur perfici in patria,& hoc adeo, cuius est gyam infundere, augere,& peii
cere secundum cooperationem voluntatis nostret . Nam sicut deus est ipsius gratiae sontale principiti influendi, sic ipse solus est principia auge di per modu infundentis, gra veio P mo' dii meriti di dignitatis, sed liberum arbitrium :per modu cooperatis. Sicut liberua Ibiti tu Per . i. gratia meretur merito condigni augmen tu gra ebridis notiae in statu viae. sit etiam meretur merito con quoinis . digni ipsius complementum in statu patriae.
Quod aut ex condigno mereamur VIta eterna,
multa sunt causis. Prima est esticacia doni Spiritus sanesti, cooperamis in merito. Sucunda a io riveritas dei promittentis. Tertia, persuasibilitas liberi arbitrii contentientis: Ze finaliter perfenerantis . Quarta, difficultas status merendi.
Quinta, dignitas Christi capitis nostri interuenientis, quod glorificari debet cum mom Lis. , , ibris suis. Sexta , liberalitas Dei tribuentis, i. 4 Aquem non decet parua reddere. Septima est obsequium fideliter obterelatis. Octava, nobi- . o Iitas
335쪽
L litas operi quod ex charitate procedit ue quod . im ponderat in conspectu iudicis, quantum' ia amor, ex quo proeediim ideo non potest siussi- , L. ςΦςHIς Vidi summo bono remunerari. Opera, . ε iri u D'. I 0i' si nicharitate, licet non valeant
lilia, A aci vitam aeternam, Valent in ad alia multa, inutilia . verius . tat cor .s ad susceptionem gratiae Isa. Ss m ιnuit poenam . fillam, quae deberetur, si non I. Cor. I 3 feret illud opus, non autem illam , quae iam
debet ) ct dat bona terra scilicet temporalia. P. Occtipui s.c ne sit homo interim ociosiis, vel .. Opetri meso dedi tus J V efit s.c ad bene ope. m )des Liat sicilicet mente'. . m rtreat 1 cilicet semitem J arcet s. L fluxum peccati )Jltimo iciendum , quod nullum inclum erit impunitu, S: nullum bonum irremunerat vim.
De di nitionibus disserentiis virilitum .
Irtutes secundum Macrobium dicunia
tur quandoque politice, quandoq; purgatoriae, quandoque purgati animi, quandoq; exemplares. Primas docet Salomo in nrouerbi js, secundas in Ecclesiaste, tertias in Canticis, quartas in deo legimus . Politica: naq; dicuntur, secundum i regunt vitam humanam quo ad opera exteriora , & fm P pugnant contra vitia. Purgatoriae dicuntur finquod iam sunt in victoria vitiorum, & respiciunt partim interiora partim exteriora . Purgati animi dicuntur, quando deuictis iam viti js,p asscstbr virtutum qui cit 3 Iaio insurgentibus primis motibus. Exemplares dicuntur, iquae in mente diuina consistunt. Nam ideae
336쪽
LIBER V. est exemplar. Aristoteles diuidit virtutes intellectuales.& consuetudinales. Intellectua
les diuidit in sophiam, id est sapieti ain , & in telligentiam,& phronesin, id est. prudentiam
spiritus. Et haec tria ordinanit nos ad deum, quia si,phia regit affectum intelligentia intellectum, sed phronesis uti unq; . Prudentia emspiritus regit cogitationes & affectiones. Vi tutes vero consuetudinales diuidit in honestatem,&liberalitatem . Haec duo ordinant nos ad hominem : quia honestas ordinat hominem quo ad seipsum . liberali ras quo ad Proximum. Item philosophia moralis diuiditi ethica, oeconomica dc politica. Hopprima ii ores, quoad ipsit holem, siue quo ad seipsum instruit, scda 1am ilia disponit, tertia vibes & regna gubernat,& regit. Circa virtutes & hoc tenendum est, P c a sit una gratia gratificans animam, septem tamen sunt virtutes, quib' humana vita regitur : tres. f. Theologic , &quatuor cardinales . Et licet hae virtutes sint gratuitae per informantem diuinam gratia; Possunt tamen informes fieri per culpam, dc iterum informari per poenitentiam , aduenie Te gratia, quae est habitu u virtutis origo, finis, di sotma. De hac i lcge sola charitas racipitur, quae in formis este non poterit , sicut cinterae
virtutes, cum sit vir: utum forma. Nam cum habitus aliarum virtutum habetur sine gratia di charitate , in quibus consistit vita virtutum : tunc sunt informes. Cum autem gratia superuenerit, tunc formantur di decorant,& deo fiunt acceptabiles . Vnde virtutes in sormes sunt sicut colores in tenebris, scut carbo
nes extincti,& sicut rami aridi, Sc sicut ais mortua, di sicut auium obsturatum , & gemmae - .. ccii uersi
virtutest intelle. et uales 3ceon suetuis dinales diuidiitur .
i alis di uisio. Septe vIris tutes pro regimine vitae ita manae de quae .
337쪽
conuersae in silices. Econuerse virtutes formatae sunt sicut colores in luce, visibiles quidem, dc aspectui complacentes: dc sicut carbones ardentes, dc sicut rami virentes de sicut at viventes ac volantcs, dc sicut aurum fulgens, dc Virtutes sicut gemino vas aureum decorantes. Differenp νςςi x sa inter virtutes & pr cepta, & dona, dc A. '' , fuctus, & beatitudines : quia virtutes poten- beatitudi lias disponunt. pr cepta, Opera respiciunt. nes disse. dona persectione operibus addui. seu Aus facul. late spiritui, siue gustui sapore spuale apyon ut, beatitudines ipsis virtutib. pr mium Lue vi-t , siue patri colun gut Alia est differetia, quia j . . virtutib. bia 'operamur, donis eXpedite, beatit . nib. plecte odam nr,sed fructibus fruimur Deo.
V irtutis a virtute disserentia multiplex
De Asserentia viruium sudinadium O
DJfferentia virtut si theologicam de Car
dinalium haec est . quia Theologic mouent ad fine. sed Cardinales ad ea, quq sunt ad finem . Alia disserentia est, quia the logicarum virtutum finis de obiee tum est ipse Deus : sed virtutum cardinalium finis est ipse Deus,& no obiectu proprie: sia virtutes theologicae habetur 2 infusione, cardinales vero per acquisitione. I te virtutes theologies mouet ad Osa ex rationibus'. sumptis a iure diuino sed
cardinales a iure naturali. Ite virtutes theol gicae attenduntur quantum ad octus interio res : cardinales vero ad opera exteriora . Item
virtutes Theologicae non habentur sine donis; cardinales vero sine donis haberi possunt. Item virtutes Theologicae sunt discretiue actuum in Deum; cardinales vero in proximum. Ite in The
338쪽
in cardinalibus est econtra . quia ibi a ius generat habitum. Unde Philosoplitis: Quales, inquit, sunt actus, tales sunt, & habitus. De virtutibus meologicis in genere. Cap. 18.
A Ni quantum ad superiorem partem,
in qua constitit imago Trini tati hi fi Eo TrinIcari habet per tres virtutes Thoo3icas: unde sicut imago creatoris consistit in Trinitate personarurn, &vnitate enentiae: sic imago Iecreationis. in Trinitate habituum caunitate gratiae. Per hos aut tres habitus virtutum anima fertur in summa Trinitatem secundu tria appropriata ilibus personis : ita * sides dirigit Fidei spei in summe veram, credendo,&assenti edo. spes Vero in summe arduum, innitendo. & expe- ιις fiando. Charitas aut.1n summi; bonum, deside vi, uiarando,& amado. Virtutes Theologicae distesut Theologia inter se multipliciter. primo Im achus a prios. cam diste'
lua lides facit Deo assentire, spes in Deo confi xςRUR .dcre, charitas tacit Deum diligere Secundo
nati,spes in irascibili charitas in cocupit sed ambae sunt in volutate, q p p similitudine'- , Ea tuu accipit nota harii potetiatu. Tertio disserunt Ione obiccti. N a fides est circa veru, sipes circa arduu, charitas circa bonu. Quario rone effectus disset ut . N a fluesipiiti Deum sequit, spes i cςlia comitat, charitas pereniter am pis Xa atur. Quinto differ utrone' cognitionis: quia E J . . fide Cognoscitur Deus ut veritas, 2 lpem liab t ''Vt qieinitas, e cnaritat in diligitur ut . bonitas
stantia sperandatu rerum, argum en tu non ''
339쪽
Ae3ificii apparentium. In hae dissinitione fides dicitur iubstantia .i. fundamentii substans ςdificio spia meritum rituali,quod est gratia, & gloria. Ipsa namque Eaec fides facit aliqualiter iam res sperandas in nobis subsistere per gratiam.&faciet tandem per gloriam. Vel ideo fideles est fundamentu grai riae 'gloriae, quia ipsa est primus habitus vi
tutun L primus dico non tempore, sed natura.
Rerunt perandarum dicitur, quia fides perascensium facit in nobis subsistere res speradas. Argumentum dr, i. arguens mente, quia fides Fidei pro- inclinat intellectum ad credendii ea, quae non apparent, di propter hoc dr fides potius argu- ὶμ 4 ' mentum, si conclufio: quia fides probat de nos des m. 3pp rentibu in sint, dc non probatur. Non a .ifestalio parentium di, quia fides sua luce,& virtute manifestat ea,'uae non apparent, tam praeterita, aieb. I praesentia, e etiam futura. Praeterita quidem quia sim Apostolum fide intelligimus aptata esse Rcula . Praesentia vero, sicut ait Aug. de-I.Cor Is mus Deo aliquid posse, & nos intelligere non δ.ahς,4 posse. Futura autem, quia per fidem credimus resurrectionem mortuorum,& huiusmodi. Fides dicitus multipliciteri habitus informatus
charitate, illuminans mentem ad credendum. Act is . Fid e purificans corda eorum. Qualitas informis. Iacob. a. Fides sine operibus mortua. est. Μotus fidei. August. Fides est credere,quod non vides. Facilitas credendi. Mati. 8. Non in-ci. ueni tantam fidem in Israel . Devotio fidei. Matth. Is . Mulier, magna est fides tua. Articulus fidei. Vnde in symbolo Athanasij, Haec est fides catholica, ut credamus, & cofiteamur. . Sicut in aliqua scientia quaedam sunt antec dentia i ut suppositiones: quaedam vero consequentia, ut conclusiones: quaedam quasi et mediar
340쪽
dia, ut propositiones probantes: ita in doctrina sidci quaedam sutit ibi ad modum suppositio-
Murn, ut ea, quae sunt cie iure naturali, & vni uersalia antecedentia articulos fidei. si scri
plura sit condita,& exposita inspiratione Spiritus sancti, & q, vera stini quae loquitur Diis in scri plura, per fine os suos, & huiusmodi: q-
dam ad modum conclusionum, Ut ea, quae ad mores pertinent. si non esse sol nicandum, sornicationem esse mortale peccatu,& huiusmodi: lusdam ad modii propositionum,ut articu 'li fidei . Et nota, fides est quasi media inter opinioli e Sr scientiam, quia opinio se habet ad Vna partem contradictionis cum formidine alterius partis & sine causis cognitione. Scientia vero se habet ad'aliam parte contradictionis sine formidine reliquae,& cum causis cognitione, per media necessaria: unde scietia est necessariorum , & ita patet i fides participat cum utraque. Ad fidei per festionem septem pertinent. Primum est i sit primae veritati innixa,
sicut sides Moysi, qui negauit se eme filium fi
liae Phetraon εs, magis eligens amigi cum populo' Dei, quam temporalis peccati habere iucunditatem. Exod. I. Secundum est, q= sit charitate formata, sicut Mariae Magdalenae, qua fides saluam fecit, di cui dimissa sunt peccata multa, qm dilexit multum. Luci T. Tertium est, sit deuotione feruida, sicut illius mulieris, cui dixit dominus O mulier, magna est fides tua. Matth: i 3. Quartum,m sit bonis operibus probata, sicut fides Corneli j. Act io. Qujntum, sit fortitudine roborata, sicut fides Stephani, Laurentit, & aliorum mari ruin, qui perfide sortes fasti sunt in bello. Segium, I sit obedie tia decorata, sicut fides Abra hae. Gen. Ia . Septi
Dostr Inae fidei mulista concurrunt aquaris