장음표시 사용
341쪽
mum,* sit humilitate subiecta sicut fides bea'
' Luς. I tae virginis, quae ait: Ecce ancilla domini. Luc. . Nora,cp fides magis innititur authoritati, qua rationi, quia sim Greg. Fides non habet merbium, ubi humana ratio perhibet experimentu: intellige ossici cias Quamuis enim fides rationibus firmetur, tamen nec talibus, nec experi mento sensibili debet quis credere contra GCfed se dem : scut patet in Eucharistia,ubi & visus,oc contra fi- gustus, & tamis & olfactus dicit esse panem, dem non & vinum, ted fides dicit esse corpus, & sanguia ... nςm Domini n0stri Ieiu Christi unde August. Quod intelligimus, debemus rationi;quod credimus, debemus aut horitati; quod opinamur, Cornitio debemuS erIOri. Nota, P duplex est cognitio de Deo du de Deo, scilicet naturalis, & accidentalis . Na- ilex. turalis cognitio duplex est, fante peccatu, qua homo cognoscebat aperte Deum in creaturis,
di post peccatum, & hoc est per speculum,& in
. aenigmate . Accidentalis cognitio triplex est, prima est acquisita per rationes natiirales, qua
habuerunt Philosophi.& haec dicitur scientia. Secunda est, quae habetur testimoniis scriptu- l i Iarum di miraculorum : & haec cognitio disse 2 tur fidos in imis. Tertia est, quae habetur Berinfusion cru gratie gratum facientis. hqc dici tur fides formata, oc per talem cognitionem a genti t anima prime veritati propter se, & si
yra omnia. Vnde ea adueniente, peIeunt om
nes ali et cognitiones accidentales, ad minus quo ad actum. Cima enim aliae cognitiones ve . Mi i iuiu in antinain, tunc fides laquam velocioriis e eda. p QCc pax motus omnium. cum fides sit dei oh oecesi non apparentibus, di difficile sit occulta cre-Ω1- , 3 dere. Duo autem sunt neceiIaria ad hoc, ut fir- quae . miter Meditur. Primum est illustrario verit -
342쪽
tis, animam eleuans. Secundum est rectificatio aut hoc talis animam firmam instruens : quo-
nim primum est per figem, secundum per si ri-λpturam authenticam,& per Spiritum lanctum editam. Authoi itas ergo prebet fulcimentum 'Heb. rfidei, & fides assentit aut lioritati. Utrunque I0 ni vero per Christum est, propter quod & splendor, & verbum' dr,quia mentem per fidem illuminat, & veritatem perdoctrinam ostendit. Hoc quoque sciendum est, q3 tantum una est V 33 fides, tam in prsteritis, quam in presenti b. u. δ' Vm etiam futuris, licet magis clara sit in eis, & ex yy ' 'plicita qui sequuntur Christum quam in eis,
qui prςcesserunt eius aduentum. sicut nouum Testamentum clarius est et vetus . Quod enim nos credimus esse factu, antiqui patres crede hat esse suturum : exceptis articulis, qui adhue restant complendi: sicut est resurrectio mor
tuorum, & iudicium extrem um, Zc remunera i .
tio bonorum, & punitio reproborum .
FI des multa bona facit . hominem saluat. Fidelem
Vnde dictum est Maris Magdalenet, Luc. T. eellentia. Fides tua te saluam fecit. Mentem purgat. Fide purificans corda eorum . Contra mundum pugnat. Heb. I r. Sancti per fidem xi cerunt regna. pinu lata impetrat. Vnde illud Μair I . o mulier magna est fides tua, fiat tibi sicut petisti. Perseueran tiam dat, Apost. RO. D. Tu autem fide stas. Tpalia contemnit. Heb Ii. Fide Μoyses grandis effectus, negauit te fi- lium esse filiae Pharaonis.' Iustificat. Rom. sio. Credidit Abraham Deo, dc reputatum est ei ad iustitiam. Beatificat. Ioan .eto. Quia vidisti
343쪽
mentum fidei quidam aedificant aurum contemplationis ; quia qui contemplantur sine fide, quasi qui nititur videre solem sine oculis. Quidam argentum praedicationis, quia qui p- , dicat sive fide non loquitur eum, qui secunda Deum est, fidelem sermonem : idam lapides preciosos bonorum operum, quia qui bene operatur sine fide, est sicut qui facit structu- Iam super arenam. Item alij aedificant ligna id et . est amorem ardentem temporalium . Alii foenum, id est, fumum dclectationum carnaim. Alij stipulam, scilicet ociosorum verborum, &otii bus Dperum infirmo . Isti quidem saluantur merilene to fundamenti,sic tamen quasi per ignem purru Tato- gatorij, quo exuretur aedificium non idoneumr j- tanto fundamento. Fides habet quosdam esse 9-R ctus essentiales & principales, ut est facere si- Iios Dei, & facere dignos vita aeterna, & facere similes Deo, & purgare animam a tenebris peccati siue infidelitatis : & isti effectus sunt; Deo. Alios habet estectus voluntarios & se cundarios. ut est credere,& dirigere opera alia- Tum virtutum , & imperare omnibus suo in do . Et isti cflectus a libero arbitrio sunt
Afri li I respcctus habeatur ad eos, qui symbolus ei quot ediderunt, tunc articuli sun t duodecim se Icundiim numerum duodecim Aposto. Si
autem consideremus. quae radicaliter sunt credenda, tunc articuli sunt I quorum spectit Abrie et ad diuinitatem, & 7. ad Christi.humanitate, Artieuli & haec signata sunt in I. stellis,& candelabris septe ad aureis : in quorum medio fi I ius hominis amad, uinit - bulabat. Sunt igitur septem articuli fidei, qui pestinent ad diuinitatem . Primus est, unlHR. Deum
344쪽
Deum esse, qui ibi notatur. Credo in Deum. . Secundus est, patrem Deum esse, ibi: Patrcis sonipotentem. Tertius est, Deum filiu esse : ibi, Et in Iesim Christum filium eam .: uariu S est,
Deum Spiritum sanctii est e: ibi, credo in Spiritia snclum . Sic patet, P praedicti quatuor articuli1μnt de unitate diuinae essentiae, & Trinitate personarum. Quintus est credere remissionem peccatorum,i his qui sunt in ecclesia: ibi, Sa
etam ecclesam catholicam, sianctorum communionem remissionem peccatorum . Sextus cst credere mortuo resurrcctioncm: ibi, Carnis resurrectionem. Septimus est credere bonorum remunerationem, sub quo comprehcnditur Si malorum Dunitio ibi. vitam aternam . Et isti tres arti-
culi ad diuinitatem pertinent: quia virtute diuinitatis sit peccatorum remissis
mae vivificatio : & corporum resurrectio,atque corporis simul & animae glorificatio. Alij septesunt articuli, qui pertinent ad humanitatem Christi. Primus in, credere filium Dei esse co-ceptum de Spiritu sancto , ibi di uicone es de Spiritu rancto. Secundus est. credere filium Dei natum ex Maria Virgine, ibi. Exi inaria virgine . Tertius, filium Dei pro nobis mortuum in cruce,ibi. CPasim sib Pon. Pila. eruc. mor. 9 scp. Quartus est,tilia Dei descendisse ad in setos Ananimam, ibi. Desiendit ad inferos. Quintus est, filium Dei surrexisse a mortuis, ibi. zertia diere r. amor. Sextus est eundem ascendisse ad patris aequalitatem, ibi. Oehendis ad coeti sedet ad dext. 'Dei pat. om. Scptimus est filium Dei iudicaturii vivos & mortuos, siue bonos, siue
malo ibi. Inde venturus eΗ iudieare vivos 9 n o
tuos. Isti I 4. articuli colliguntur ex symbolo, quod Apostoli ediderunt. Articulam primum
Artieula septem ad humaui istatem . Lue. r.et 2.
345쪽
Credere Deli, Deo, in Deum disseretia
& secundum de diuinitate posuit Petrus. Ter lium Andreas, Bartholomeus. Quartum. Quintuna Simon Thadaeus. Sextum. Septimum Matthias. Item primum articulum de humanitate Christi posuit Iacobus maior. Secundum &tertium Ioannes. Q narium Thomas. Quintii Matthaeus. Sextum Iacobus minor. Septimum Philippus . Tria sunt Kmbola . primum Apo- uolorum. Secundum Nimii conciiij.Tertium Athanaiij primum factiim est ad fidei instructionem . Secundum ad fidei explanationem. Tertium ad fidei defensionem. Nota φ aliud est credere Deum , aliud est crederc in Deum,& aliud credere Deo: qih credere Deum est credere ipsium esse . Credere autem in Deum est credendo ipsium amare, & credendo in Deum ire ac membris eius incorporari. Credere vero Deo, est credete verbis eius. -
nis ex Dei gratia,& meritis propriis proueniens In hac dissinitione non sumit cedilitudo rationis, in qua plene uni parti consentitur,sed certitudo opinionis, qua uni parti co- sentitur, quia ratione probari videtur, nec tamen othnino. sed cuna formidine . Huius au teni Expectationis causa principalis est gratia Dei, & non nostra merita : quia opera nostra non si in t meritoria, nisi ex Dei gratia . Sine meritis tamen aliquid sperare, non est spes, sicut ait Gregorius, sed praesumptio . In praedi- .cta dissinitione dimnitur motus spei, de non virtus, sed virtus spei uim nitur sic. Spes est audacia mentis de largitate Dei Mepta, habendi vitam aeternam Per bona meitta. Inter fidem,
346쪽
8t spem tali est differentia. Fides enim est dep reteritis,& futuris 'sipes autem de futuris ta iiiiii. Fides est de bonis, & malis S spes a utem ueuiunt. de bonis tantum' Fides est de bonis tam sibi,
l qudim aliis, spes autem de bonis sibi tira colle si ei Vode. munita me in hoc, p tam fides quam spes cst de inuisibilibus. Cerritudo sp ei ex tribus oritur, scilicet exldiuina largitate, ex abii dati a meritorum,& eX praegustatione aeternorum . Nota spes prout est viatonim, sic est eum certitudine opinionis, ut dictum est. Spes autem illoru,
qui tunt in purgatorio, & qui fuerunt in limbo, est cum certitudine sciet te. & non opinionis, ut est illa viatotum : unde declinat aliquo modo a spe proprie dicta. Spes verbi qus fuit'Acto. in Steuhano, duado vidit cςlos apertos, & quae fuit in paulo, discit, Scio cui credidi, &c. Zc quae fuit in Adam ante peccatum ; fuit cucertitudine visionis, in satis debilioris, 'itani in coelo. Vnde spes sic siimpta adhuc est minus
proprie dicta'Ex his pate e i in patria non est 1 pes premit : tu i a beat i tu do est omnium bono lxum simul tota possessio. Unde ibi nihil est suturum , quod siperetur. Et licet Canistis adhuc futura sit resurrectio corporum secudum rem, spes quia tamen praesens est secundum cognitione. Spes respiciat. autem ii futurum resipicit, P priuat tam praesentiam rci, quam cognitionis, prout spes S ' ple et Dipti e sumitur. Duplex est sipes. f. fustragi & p- quib. P priae autoritatis. Prima posita estin fanistis, se- M cunda in solo Deo hare tripleκ est, scilicet vente, Psa I. 3o In te domine speraui, non confundar in aeternum. Gratiae. Maim. 3I. Sperantes autem in domino milericordia circundabit Gloriae. Prouerbiorum 28. Qui sperat in sDi Deo saluabitur. Effectus spei multiplex est. stas.
347쪽
Psal 2I. Α tribulatione liberat. Psal. a I. In te sperau D-μ λῖ runt patres nostri, sperauerunt,& liberasti eos. Exemplum de Susanna &Daniele. Consertat. AMae.7. a Macha. T. Pereuntes septem filios sub unius diei temporc conspiciens mater, bono animo ferebat .ppter spem, quam in Deum habebat. Mentem elevat. Isa. Αο. Qui sperat in domino,. Psal. i6. muta. sorti.& assument pqnas,&c. Saluat. PLi D. Qui fatuos facit sperantes in se. Tempora-Ps,l 1 η. lia ministrat. Psalm 14 . Oculi omnium in te Spei com spe d.&c. Spes multis rebus comparatur. dicit paratio. enim Galea. I. Thess. s. Induti galeam salutis. Anchora..Hebr. 6. Qui confugimus ad tene-dam propositam spem, quam sicut anchoram. ' habemus animae, tutam,ac fitinam. Medicina. Psal u. Psal. 23. Sperans in domino non infirmabor. Gemma. Proueib. II. Gemma gr tiissima e)ωpectatio prςstolantis. Solari v. Aebr. 6 Fortissimum solatium habeamus, qui confugimus ad tenendamipropositam. nobis *em .iClassis. Glo. super illud Psai. Spςrate in domino: iper spem enim intratus ad illud videndum, quod creditur. Lignum vitae. Sapie. 3. Si co- Iam hominibus tormenta passi lunt, spes il-Iorum immortalitate Plena est..ze charitate .
Haritas secundum Apostolum sic di imnitur. I. Tim. I. Charitas est finis praecepti de corde puro, de conscientia bona, di fide non ficta. Et sumitur hic finis proconsummatione 2 a charitas est co summatio, siue persectio omnis praecepti. Potest etia dici finis terminationis omni u praeceptorum , quia Oia vera, quae iunt in praecepto, tendunt ad cha'ritatema
348쪽
Iitatem, ut magis ac magis habeatur. De corde
puro, id est de intellectu puro. dicit Gloss. Et sumitur hic intellectus pro actu intelligendi,
secundum quem cautatur motus charitatis.
Quanto enim quis Deu magis intelligit, talo magis diligit, nisi alias impediatur. Et hic ista
praepositio de, notat causam essiciente. Et co-
scientia bona id est spe, quia qui puram habet conscientiam. secure sperat. Et fide non ficta, id est simulata,vel fragili, sed inter aduersia sorti. Prober in lib. de vita c5 te plativa describit charitatem sic. Charitas est ut mihi videt) recta voluntas ab Oibus terrenis,& psentibus ac 'futuris prorsus auersa, iuncta deo inseparabiliter & unita, igne quodam spiritus sancti a quo est,& ad quem resertur) incensis, inquinamenti omnis extranea Aorrumpi nestia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, luper omnia, quq ea n aliter diliguntur, excelsia affectionum onini potentisima, diuinae contemplationis auida, in omnibus semper inuicta, summa bonarum actionum, salus morum. finis coelestium praeceptoru, mors criminum, vita virtutum,uirtus pugnatium palma victorum, sanctarum mentium armatura, causa meritorum bonorii, praemium persectorum : sine qua nullus Deo placuit , cuin qua aliquis Deo displicere non potuit: fructuosa in poenitentibus, laeta in proficientibus, gloriosa in perseueratibus,victoriosa in martyribus, operosa in omnibus Omnino ei . . delibus: ex qua quicquid est boni operis, viuit Charitas quatu ad actu dissinitur quatuor aerum odis. Primo sic in tertio libro sententiarum: quid. Charitas est dilectio , qua diligi rur Deus propter sie dc proximus propter Deum, & in Deu.
Secudo sic Quid est charitas, nisi vita copulas
349쪽
amantem cum amato 3 Tertio sic secun timi Augu. Hiaritas est virtus, qua videre Deum dc perfrui desideramus. Quar: o. sic secundum Austr. Charitas est virtus quo animi nc stri rectisssima affectio est. Harum distinitionum prima datur in comparatione ad D stum. secunda in comparatione ad eius posse: Ibrem, tertia in a comparatione dilecti ad dilectum,.
De disserentia inter ch rritatem, Oratios
Amores. Cap. 2 . Mor triplex est scilicet, gratuitus, naturalis, & vitiosus. Amor gratuitus est laudabilis, quia virtus est, Sc habet fine principale fine bonum inco mutabile. Hic diuiditur in amicitiam,& cocupiscentia. Scum amicitiam diligit quis deum purissime, non respiciens utilitatem sua, sed bonitatem amari. hoc modo diligit homo, plus deum. quam seipsum. Secundum vero concupiscentiam diligit quis deum : renumerationem expectans. Amor naturalis nec laudabilis est, nec vituperabilis est : & habet finem indigentiam , vel utilitatem propriam. Iste similiter liuiditur in
amicitiam, & concupiscentiam. Secundum amicitiam diligimus hoc amore nos.& nostram perfectionem, & nostram conseruationem di magis ea, quae sunt plus necessaria:vi caput, i pro quo totum corpus exponimus. hic cors est nobis & brutis. Secundum concupistentiam' vero diligimus deum, quia necessitati nostrae subuenit, quia hoc amore non diligitur res propter te, sed propter usum eius. unde hoc ' modo plus diligit homo seipsium dilectione naturali, quam deum. Amor vitiosus vitupe-
350쪽
rabilis est, quia peccatum est. & habet finem
voluptatem . siue delectationem in creatur' Hic amor diuiditur etiam in amicitiam, δί cocupiscentiam . Secundum amicitiam diligimuS hoc am Orc creaturam siue delectationem creaturae propter se, quamuis in nobis non habeatur: secundum concupiscentiam vero dilia
gimus voluptatem creaturae propter nOS. Amor Amoris di eiu multiplex est. l. naturalis erga te, Pius e uersitas.
ga parentes, iucundus erga socios, iustus erga amicos, violen xus erga inimicos, sanctus erga deii. Ite differentia est inter amore, dilectione, Amori . di charitatem: quia amor proprie est nature, & lectio, Edici Iur amor, qua 1iani motu unio : quia quie- charit/stat appetitum in re amata. Dilectio est amor
proximi, & dicitur dilectio, quasi duo ligans,
1 Oatcnim amantem cum amato in amore,
ut te mutuo diligant. Charitas est amor in deu Elymoti haec amicum n.'lerminat, & iudicat omnibus gia. . Chariore: unde di charitas, quasi chara unitas, vel quasi charum faciens deo. Alia est different. Ita inter Pr otista: quia ain a mus deum propter
se: diligi mus cum luperoia propter sua beneficia, ea dilectio est cliuerso v electio : charitas utrumque eo plectitur s super omnia. & ps se. Diligere dcum in hoc disteri a dilectione proximi, quia diligerc deum est v cile ei bonum, . 1 quod habet. s. quod sit omnipotens, dc sium me bonus. & huiusmodi. Item diligere deum est Diliger Velle praecepta eius seruare cu intentione frue ' ' ' cit eo. Ilcm diligere Iacum est eum velle possibdere,& ab ipso possideti. Item diligere deuinest voluntatem eius voluntati nostiae, in omnibus pret ferre. Diligere vero proximum est Dilige velle ei bonuin, non per essentiam, iud per