장음표시 사용
391쪽
Meda iutriplex. Mat. I 2 Tacitur nitas veri
appetitus prohibeatur , et quomodo
praeceptis differunt Exod. 34Nar. I
prohibetur omne genus mendacii, sicut dicit Augustinus, quod determinatur, per tres difforentias. Est enim mendacium perniciosum , quod nocet: officiossim, quod prodest , ioc rum,quod delectat. Includitur in hoc praecepto taciturnitas veritatis tempore necessitatis: tamen causa, & opportunitas facit ipsam taciturnitatem veritatis esse licitam .
Te nono praecepto, ct decimo. Cas. 68. Nonum, di decimu praeceptum est. Non
concupisces rem proximi tui, nec desiderabis uxorem eius, non seruum, non ancillam, no Bouem, nec Asinum, nec omnia,
quae illius sunt. Duo prohibentur hic. s concupiscentia carnis in uxore proximi, & concupiscentia oculoν in re aliena. Nam ad haec duo maxime inclinatur natura corrupta. Ad unum propter conseruationem sui inesse indiuidui. Ad alterum propter c5 seruationem sui in esse speciei. Hic non prohibetur appetitus, qui est ex corruptione so mitis, vel a delectatione sensualitatis: quia impossibile est, quod illae concuplicentiae non 1int in nobis: sed prohibetur appetitus,qui est ex consensurationis. Qua uis istud praeceptum ad duo latum determinetur, tamen prohibetur ibi uniuersaliter omnis concupi scentia malae voluntatis.
Te consiliis ingener . Cap. 69. Consilium, prout diuiditur contra praece
ptu est persuasio melioris boni: ad quod non tenemur. Cosilia in multis differuta prςceptis. Primo,quia ad praecepta tenemur. ad consilia vero non: quia pr cepta seruare est necessitatis, consilia vero voluntatis. Item lex qi is
392쪽
vetus dat pr&cepta,euangelium vero superaddit consilia. Item psilium pertinet ad per sectos p praeceptum ad perficiendos : sed permimo ad
imperfectos, prohibito ad peruersos. Ite traece- prohibi-pta separant nos ab illicitis cosilia vero a con- tio qui cessis. Item per praecepta declinamus peccata, sed per cosilia occasiones peccati, Ite per prae discepta, maXime negativa, poenam fugimus: sed I., is sper consilia praemium cumulamus. Item psilia Exod. is seruata asserui praemium,non seruata non adducunt supplicium Item ad praecepta costrin- vi , 7Sgimur ex debito, sed ad consilia non nisi ex voto. Item cosilium per votum sit praeceptum, sicut ait August. Vouere est voluntatis,sed reddere, necem latis. Ite melius est esse deuotum in minoribus quam in maioribus in deuotum promissionibus inueniri. Vnde melius est, nu- Eccles sda praecepta seruare cum deuotione , qu m se e 'd : ad consilia obligare,& in his negligetem esse. Nota quod in lege Mosaica fuerunt iudicia Militisceremonialia,& moralia. LeX aute euangelica Ioan.6. I iudicia temperat, partem au serendo: figuras Mar. .et
euacuat, rerum veritatem exhibedo: praecepta ζ' consumat adiici edo. Ad ij cit ante tria sinstru' . suimctionem documentorum, promissionem prae- ιεlii. iniorum , & persectionem consilioU. Et ideo I.Cor. Iodicitur lex Mosaica ab Euangelica differre: qa illa figurarum est, haec Veritatis : illa pinnae, haec , c. ., gratia : illa literatis, haec spiritualis : illa occi- ibiti Adens, haec vivificans: illa timoris, haec amoris: Rom. gilla seruitutis, haec libertatis: illa oneris, haec
De consiliis Euanaeelicis . cap. TO. ConsIIa
Consilia, quae Christus adiecit praeceptis, ea quae,&sunt ista. Primum est paupertatis, quae limita. . ' Z. Φ consistit .. ob
393쪽
consistit in abdicatione proprietatis . Vnde
Lucas I . Qui non renunciauerit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Matth. 19. Omnis qui reliquem domum, vel fratres,&c. propter nomen meum,centuplum accipiet,& vitam aeternam possidebit, de noe Hieronymus. Μonachus habens obolum, non valet obolum . Secundum est obedientia.
unde illud, Super cathedram Moysi sederunt Scribe, dc pharisei, quς dicunt facite, & c tera. Mati. 23. Si quis vult post me venire, abneget semetipsum,& tollat crucem suam, & c tera. Sciendum autem , quod duplex est obedientia, scilicet persecta,quq se extendit, ad Omn Iacue non sunt contra Deum, vel contra Iegu-Iam, quam quis professus est, & qus dispent tioni prelati non iubduntur. De hac obedientia dicit Bernard. Perfecta obedientia legem
nescit , terminis non arctatur non continetur
professionis angustia. Ad hanc nullus tenetur debito necessiitatis , sed sollim perfectionis et sicut tenemur semper imitari charisimata meliora. Alia est obedientia impersccta: tamensum ciens ad salutem , qua quis obedit tantum in his quq seruare promini, Vel an IIlIs. nue in his implicith continentur, licut lunt illa, sine qnibus religionis perlaetio non te uatur,vi recipere officia & huiusmodi:& talis obedientia necessitatis est. Cum ergo dicit beatus Benedictus in regula: quod si pmatus precipiat aliquid imposnbile, tentandum est facere: loquitur de obedientia persecta quam dum obseruat subditus in his, ad quς non obligatur ad pr lati pr ceptumo, consilii eriti magns perfectionis , & non necessitatis, sed si faciat ad simplicem monitionem tale . quid,
394쪽
quid,maioris persectionis est. Tertium est castitas, de qua Dominus dicit Matth. decimi nono. Sunt eunuchi, qui se castrauerunt propter Iegnum coelorum . Ad idem pertinet illud Matth. quinto : Audistis, quia disctum est antiquis , Non moechaberis . Ego autem dico vobis, qui viderit mulierem ad ErM-2α concupiscend.&c. Hic osteditur quod non so. Ium damnabilis est consensus ad opus moecha S 'tionis, sed etiam consensus ad delectationem. zb iis Nota autem,' concupistere ex subito motu , quomodo veniale est: sed concupiscere ex deliberatione perficiendi, mortale est. Praedicta tria contilia sunt spiritualia,& substantialia omnis perfectet religionis: quia suos obseruatores elongant, imalo, non solum quantu ad culpam, sed etiam
Quantum ad causam . Omne nanqῖ malu orit ex triplici radice. l. concuplicentia carnis, ex .mi. .,ineocupiscentia oculoυ,& ex susbia viti. I.IOa 2. tur. Praedicta vero tria consilia perfecte nos elongat I. Ioan.a
ab radice triplici. Quartum consiliu est charitatis. Μatthaei s. Diligite inimicos Vestros, Ansu, di Istud autem quatum ad dilectionem affectus . s.ctu, di est praceptum , sed quantum ad dilectionem ieetionis. eflectus est consilium : quia inimico velle gra- ,sau s. tiam & gloriam, est necessitatis r sed ostendeta LM LIre ei signa beneuolentiet, est perfectionis & co-silij: unde ad hoc non omneS tenentur . Sane . .
negare homini signa familiaritatis, quando veniam petit, vel necessitas eXposcit, vindi ritas 1m. Eha est, vel quando se ille, qui nostis erat, ad pHenda. familiaritatem ingerit, si habeatur pr. Esumptio, quod non simulate, vel irrisorie faciat: tunc diligendus est , & inter amicos computandus'. sed quod aliquis ultro se ad familiaritatem inimico ingerat , hoc per . . sectionis
395쪽
Lectionis est. Unde φ aliquis iniuriam pan1us,reconciliationem quaerat& amicitiam, noest debuum necessitatis, sine quo no est latus: sed est persectionis, & consilii: quo magnum M. i s. ζηp ct tur praemium. Quintum est mansu PaliErili, tudinis . Matthaei. s. Si quis te percusserit in
consiliit. Vnam maxillam, praebe ei aliam . Hoc autem sic intelligitur: paratus sis aliam sustinere patienter : & istud consilium est patientiae respectu laesionis corporis . Sed ad idem pertinet
aliud, quod est patientie respectu ablationis Mait. s. ost illud Ibidem. Qui vult ieeum
iudicio contenderem tunicam tollere, relinque ei& pallium . Nota P contingit sua re petere coram iudice fideli dupliciter: aut cum iudi . Qi tentionein fraude, aut cum charitate. Pri- quomodo nulli licet, secundum vero licet .infirmis,& quibu, di impersectis persectis autem non . Vnde nocompeti. repetere, consilium est infirmis, perfectis vero praeceptum. Illis autem qui renunciauerunt proprietati, non licet repetere sua, ut sua : sed ut congregationis, non propter se, sed propter commune bonum . Sextum est misericordie, M stupererogationis:, ut illud , Omni petentite tribue. & illud, si vis perfectus esse, vade, de vende omnia, &c. Nota quod dare superfluu, est necessitatis, in necessitate extrema sed dare,quibus egemus,consiti'. August. Μclius est minimis egere, quam plus habere. Quod aut dicit dias. Quaecunque vultis,ut faciunt vobis homines, vos eadem facite illis: sic intelligendum est. Qinecunq; vultis rationabiliter &dictante charitate, ut faciant vobis,&c. Unde si peteremus rem aliquam & non videremus illud esse rationabile, non vellemus iam rationabilitea dare nobis. Septimum consilium est
396쪽
de simplicitate vel borum,ut ibi. Sit sermo ve- Mattis. ster, est est, non non . Cuius sensiis est: Si assi matio i negatio est in ore sit & in corde . Et ad hoc consilium reducitur illud. Μatth. Audistis , quia dictum est antiquis, non per-
iurabis . Ego autem dico vobis, n6 iurare om- Non Iu=anino. Nota i iurare quantum ad infirmi ta- re quibus tem pertinet, permissionis est . Non iurare pertineta autem, quantum ad perfectionem pertinet, co Iurareris si ij cst. Prohibet etiam dominus iurare pertinox. creaturas scilicet per coelum, Vel terram, vel per lurare capillum , propter idololatria : ne scilicet cre- e 'i odamus aliquid numinis esse in illis . Fiunt ta py blbor .men interdum iuramenta per euangelium, ,1ate n& cruces, id est per eu. cui haec sunt dedicata. Iura e 'ν Octauum est de vitanda occasione peccati. euangesta Vnde dicitur, Si oculus tuus standalizat te , χμ' erue eum : &proij ce abs te. Secundum Aug. nullum membrorum erui pretes pitur ad litera, .iu'. 'sed occasio peccandi. Potest enim occasio esse quomb. ex aspectu,& tunc oculus sinister scandaligat. Cum autem fit bona intentione, tunc oculus dextet. Vel potest esse occasio ex contactu, &bona intentione, tunc manus dextera scandalizat . Potest insuper esse occasio peccandi ex alio,& hoc a consiliario, qui dicitur oculus: vel ab adiutore qui dicit manus:& est dextera, qui consiliarius dicitur,& est adiutor in spirituali- hus,sinistra in temporalibus: huiusmodi enim si scandalizant, abi j ciendi sunt,quia ocasiones peccandi sunt abiiciendae. Nonum consiliuest de rectitudine intentionis, ac sinis . Vnde
dicitur. Μatth. 6. Attendite, ne iustitiam ve- Mart. s. stram faciatis coram hominibus , 8cc. Item Ibidem.
illud, nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua. Item, Sic luceant opera vestra coram h
397쪽
minibus ut glorificent patrem vestram, Ece. De his nota, quod contingit constituere duos fines, scilicet temporalem . & aeternum : sed. sirinit. aeternus finis est ultimus hoc bene licet. A ctio Actio spi' autem spiritualis,vel praedicatio non potest re-xituali' ' ferri ad finem temporalem , ita qudd illud tDv cor 2' porale reseratur ad deum, quia non sunt facie' ' da mala, ut veniant bona. Et hoc est, quod dicit Augu. non debemus euangeliZare ut manducem us, sed manducare, ut euangelizemus.s ui. Nota eii in , P nos tenemur illos actus referte .el:ijdi. ad deum, quorum habemus dominium ex ima Cci. io. perio rationis r ut est manducare, cogitare, eli-COl.3. gere,& similia : sed non tenemur actus referre inobedientes rationi ut est nutritiua, respira-
Maii. 23. xiva, di huii,sinodi. Decimum consilium est de consormitate operis ad doctrinam . ut ibi. Alligant onera grauia, & importabilia: digito autem suo nolunt ea mouere,&c. Ad idem
Gnsim, est iiiud Matthaei . Hypocrita elice prius traxi opere bem de oculo tuo,&c. Nota,quod aliquando doctrinae in praedicatione asseritur intentio generaliter, 'R'φφής scilicet de his quae pertinent ad statum salutis aliquando vero asseritur secudum statum persectionis, ut pote religionis . Primo modo tenetur Praedicator facere,quod dicit,cum asserit Elisa. y ad hoc omnes teneri. Secundo modo non to Hecat, at nexus, nisi persectionem illam ipse voverit. suo . Utrum autem malus peccet predicando distinguitur et quia existens in peccato notorio pe Ca liquando praedicat, siue ex necessitate officii hoc faciat,sive ex voluntate : quia scandalizat Existens autem in peccato occulto, si prςdicat, & non studet ex dicto suo compungi, adhuc videtur peccare, quia videtur contemner .
nis, Undecimum consilium est de vitanda solicis tudine,
398쪽
tudine, ut ibi, Nolite soliciti esse, &c. & ibi.
Nolite cogitare de crastino. Sciendum quod triplex est lolieitudo. Prima est laudabilis, ut est prouidentiae spiritualis . Vnde Apost. I. ad Corinthios . Qui sine uxore est, solicitus est, quae dei sunt, quomodo placeat deo . Item ad Roman Ia. de praelatis. Qui pr est in liciti dine. Secunda est tolerabilis, & est illa soli eitudo curet temporalis, quoad corpus. Lum Io.Μartha martha solicita es, & turbaris erga plurima . Tertia est vituperabilis,& ista est lupe sue thesaurizationis, quo ad auaritia Eccles . a. Peccatori aute dedit deus amictione pessima, Vt addat, Sc congreget,& hqe vanitas, &crassa solicitudo mentis . Solicitudo prima pr cipiti
secunda toleratur, tertia prohibetur. Duodecimum est fratern correctionis . Matth. 8. Si peccauerit in te frater tuus,&c. Nota quod fratrem corripere quandoq; est consiliu , ut quando corripi tur1uper venialibus . Quandoq; estpr ceptum,Vt corripere de mortalibus : & isto secundo modo ad omnes pertinet, & obligat semper: quia pro loco, & tempore. s quando vacar, & licet, & vidct, i utilis sit correptio. Sciendum est quod triplex est correptio , scilicet amoris, timoris, di pudoris . Hunc ordinem fratern ς eorreptionis docet dominus in Evangelio . Primo enim innuit fratrem reuocandum esse amore , clim iubet eum singulari ter corripere, dicens. Corripe eum i ter te, & ipsa in 1blum . Sed si hoc non valet, docet eum esse reuocandum timore , ubi ait. Si te non audierit , adhibe unum vel duos tecum : & si hoc non voluerit, docet eum esse reuocandum pudore, ubi dicit.bi nec illos audierit, dic ecclesiae . Si a
399쪽
tem ecclesiam no audierit, si tibi sicut ethn, inieri l. cu , & publicanus, id est, excommunicari de- eorrectio bet, & sic euitari. Sane praedict' ordo fraternaenis qua Ireptionis intelligitur tantum de criminali-lis esse de- bus: quia de culpis communibus solent cla bςς strales se in suis capitulis accusare , non Pr*ua ista admonitione. Ueruntamen accusans alium , caueat diligenter,' ne hoc faciat ad diffamandum, sed ad corrigendum : quoniam si quis ex deliberatione contrariu faceret, mortaliter peccaret.
De Sacramentorum virtute.'De medecina Sacramentorum . cap. I. OELEsΤIs medicus, humani generis reparativus tali modo sanauit aegrotum,sicut optime competebat qgrotanti, &egrii tudini,&occasioni grotandi,&ipsius aegritudinis curatio. bus, ori. ni. 2Egrotus igitur homo est.. Moibus aute originalia culpa est. Origo vezb
400쪽
istius culpq,licet principaliter faerit ex consensu rationis. occasionem tamen sumpsit ex sensibus carnis . Ad hoc ergo i medicina rndeat Medici naem OIbC, Dportuit,l non tantum esset spiritua. di m 3xb iis, verum etia aliquid haberet de sensibilibus 'i'μ' signis : ut sicut sensibilia fuerut animς occasio labendi, ita essent ei occaso resurgendi. Et propter hoc medicina nostri vulneris consistit in ecclesiasticis sacramentis.
De di itionibus sacramenti. Cap. 2.
bilis gratiae visibilis forma . Haec distinitio generalis est,& conuenit sacramentis tam nou quam vcteris legis : quia tam illa . quam ista sunt ex similitudine representativa, S: ex institutione significatiua . Sciendum au- vete Is,&tem gi eadem dissinitio conuenit sacramentis nous Imnoue legis, sed sic supplenda est, ita ut eius si. git lacra militudinem gerat,& causa existat: quia non 'ς' 's 1olum ex similitudine repre1entant, vel ex In stitutione significant, sed etiam ex virtute diuina sanctificant,& gratiam coserunt, per qua iani' , &anima curatur ab infirmitatibus vitiorum : & eracii e hoc est: quod insinuat Augustin. in alia dissinia serunt. tione dicens . Sacramentum est illud, in quo sub tegumento rerum visibilium diuina virtus secretius operat. Est & tertia dissinitio Hugo. saera me. de Sancto Victore, qui ait. Sacramentum cst tum du- materiale elementum , extrinsecus oculis sup plex desi- positum, ex institutione significans, ex similitu ivx .dine reprissentans , ex sanctificatione aliquam gratiam inuisibilc in conserens . Tria autem Tria de hic tangularus, lue sunt de ratione sacramenti, suram c. ι strictrici proprie sumpti. Primum est naturalis similitudo, ex qua habet aptitudine significandi.