장음표시 사용
401쪽
randi . secundum est actualis institutio, er i 1 qua Ordinem determinatum respectu: huius significati. Tertium cst spiritualis santi . . . ctificatio, ex qua habet virtutem efficiendi illud significatum . Item dicit Aug cp sacram tum est sacrς rei signum . Istud aute non est 'dissinitio, sed potius etymologia sacramenti.
Te sacramentis nouae legis seu gratia. cap. s.
S AN meta legis gratiae Christus instituit,
tanquam nouae legissator, in qua vocans ad praemia,dedit praecepta, i nstituit sacrataris i. ' menta. Christus enim verbum patris cum sit
summe bonitatis &sumina: veritatis , dc summae virtutis, ratione summae bonitatis promisit praemi a beatificantia : ratione veritatis instituit sacramenta adiuuantia,ut per sacramenta reparetur virtus ad impleia da praecepta : dc pcrpraecepta perueniatur ad praemia. Instituit au
2 ..ta tem lacramenta in verbis, & elementis, ut ait
institute. Aug Accedit verbum ad elementum, de fit sacramentum,& est ibi elementum pro ma teria, Quibu oc forma verborum pro forma. Ad hoc vero instituta instituta sunt sacramenta in verbis, de elemen iςmς - tis ut haberet et euidentia significadi,dc estica cia sanctifica di,qa du clemetia oculis, de vcrba aurib' se onerui, q sunt duo sensus ecipue cogno citiui dat euidelia significationis Deinde vellia selificat elemeta, ut plenior fiat humansti ,....' Creationis efficacia. Instituit aut de' sacrametaeiemeia. diuersimode quaeda. L ante aduentu sua, ut matrimoniti,& p nitentia. Sed liqc duo firmauit,ia isti iuri & consummauit in lege cu5gesica,dupςnitcnante,do in tia lydicauit,& nuptijs interfuit. Alia quinq; tueaoua. sacramenta solus Christus initiauit. Confirmationem quidem paruulis manu imponendo.
402쪽
Vnctionem vero discipulos ad curandu initalefido, qui infirmos ungebant oleo, sicut dr in 6. cap Marc. Baptismum vero suscipiendo, de- tibii.m inde formam dando. Ordinem aut, potestate Mar.Io
ligandi, & ibi uendi tribuendo & conficiendi Vnctio
sacramentum altaris. Eucharistiam autem enla.
Perando,comparando se grano sinapis: &con- uit' 'ficiendo, ac dado discipulis imminente passio' totis sne sacramentum corporis, &sanguin is sui. In- Matt.2sstituta sunt et sacramenta multiplici de causa. Mari. 18 Primo propter humiliationem , qua homo q-rit salutem, inferioribus se subiiciendo. Se- i' itcundo propter eruditionem, qt 'a homo per Rom. Ivisibilia ad cognosccnda inuisibilia rapitur.
Tertio propter exercitationem, qua homo nGκ iam declinet occupationem, & otium. to propter congruitatem med Ici ad medici' viti. nam, quia cum medicus sit Deus & homo: Congruenter medicina debet cotinere aliquid
diuinum .s inuisibilem gratiam, & aliquid humanum, scilicet visibilem gratiae forma. Quin- Pisisto propter congruitatem ex parte infirmi, quia cum infirmus sit homo, constans eX cQrp0IQ, n.b radi spiritu: spirit iis autem in corpore non bene cie o. capiat spiruualia, nisi in corporalibus congrua Ouin s fuit dare medicamenta spiritualia in rebus erorum corporalibus, sicut pitulae in nebula dantur. uipio Sexto propter augmentationem meriti, multa enim valet ad meritum, quando Deo creditur in his, ubi humana ratio non pra et eXpeIim Cntum . Patet ergo ex praedii iis quae lit saeramentorum causa edaciens. quia diuina in- . stitutio, quae formalis, quia gratiae nancta ficatio: quae finalis, quia humanae infirmitatis cu- eratio.
403쪽
De esse tis sacramentorum nouae legis. Cap. .
F sectu sacramentorum nouae legis multi v ML p plexin prirno a peccato mundant. Secun/ xψ Vm do, in bono conseruant. Tertio, corporis Christi mistico incorporant. Quarto iustificat. Quinto ad futura vitam praeparant . Sexto erudiendo illuminat Septimo a malo preseruant. Ista patent in septe sacramentis per ordinem. Nam primum operatur baptismus . Secundum saeramen confirmatio,& sic de ali js . Sacramenta dicunt a dor V vasa gratiae, &'causa : non F in eis gratia sub- ιδ g xk stantialiter contineatur : vel causaliter efficiatur cu in sola anima habeat collocari, & a so-
Io Deo infundi; sed quia in illis, & per illam
gratiam curationis a summo medico Christo - . . Oportet hauriri: licet non alligauerit potentia. ih sa. suam iacram en iis, qui di per alias vias gratiam Iaincti, d ferre valeat qii vult. Sacra semp hiat sanctifica.. tione veritatis, non semper efficaciam curatio.
nis: non se defectum ex parte sui, sed ex parte fuscipientis quia gratia nulli dat repugnanti, di impugnanti gratiae sonte. Vnde & facrameta non sanctificant, nisi dignEaccedentes, &Virtu si absque omni fictione . Nonnunquam tamen μδφς λ' virtute sacramento p fit de attrito contritus, ita defectus dignitatis vel praeparationis eX par te suscipientis suppletur virtute diuina in sacramentis contenta, dummodo non accedat
sciens in mortali peccato, vel in proposito pec candi. Vnde scienda,l quidam suscipiunt ia-cramentuim, ut ficte accedentes: quidam rem - . - - tm, Vt qui per contritionem, & fidei deuotid- dimidi si nςm ἔς ipiunt gratiam , priusquam veniante autentii ad sacramenta: quidam & Lacra inentum & rata muni. suscipiunt,ut digne accedentes. Sacramentum dicitur i
404쪽
dicitur a sacrando, & hocp5t intelligi triplici- sacrm vnter : aut sanctitatem e ciendo ina, aut sancti 4ς disi
tatem significando tantiun . aut sanctitatem significando,& emciendo simul. Primo modo conuenit ratio sacramenti rebus significatis e
sacramenta tam veteris, quam nouae legis . S cundo modo conuenit signis veteris legis. Tertio modo conuenit sacramentis nouae legis .
Ηmoi exemplum habemus in naturis: quia medicina dicitur fanare essiciendo tantu, sed sudor sianat indicando tantiim, exercitatio a natericiendo,&significando . Quinque sunt, quae animam iustituant, sed ditiersimcd . qua Ita- Deus enim iustificat authoritate, gratia iusti- beatiustificat formaliter expellendo morbum spiritua- ficare.
lem ,impletio mandatorum iustificat, ut diaeta. Sacramenta vero tanquam vasa medicinalia, in quibus confertur gratia. Sacerdos aut ministerio. Exemplum aut horum habemus in curatione morbi corporalis. Deus enim sanat corpus authoritate, medicina estective, diaeta Conseruatiue, vas medicinae contenti ue. Unde dicitur vulgariter, Pixis iste sanauit me, medicus vero sanat ut minister. De numero sacramenturmn . cap.
ptem diuersitates hominum in ecclesia. 'lPrimum est intrantium, ut baptismus. se 'Mς 'cundum pugnatium, ut confirmatio. Tertium vires resumentium. Vt Eucharistia . Quartum resurgentili, ut enitentia. Quintum exeuntium, ut extrema Vnctio. SeX tum ministiant tu, Figurata vi ordo. Septimu nouos milites introducentili, sunt saeravi matrimonium. Sacramenta figurata sunt in
septem signaculis, quibus fuit veteris testam e APQ s sti pagina sigillata, quae agnus, qui habet claue A a a Dauud,
405쪽
Nat is David, qui claudit & nemo aperit, relerauit. ZRς', 3 Item in septe tubis quibus angeli cecinerunt.
Istbi., Ite in septe stestis. quas habe Dat similis filios ν sic hominis in dextera sua. Item in septe panibus dia d spo quibus dfis turbam satiauit. Item in septena
nunt 34 oculis super unum lapidem . item in septem sep ς vi Iucernis tabernaculi Nuperpostis cari delabro. saepa bi. Item in septem Iotionili us Naaman. Sacrame- . di nani co ta sunt septem, quae disponunt ad septe virtu-ρ ara tripli, tes habendas . Nam baptismus est sacramenta ς culp/, fidei Confirmatio spei. Eucharistia charitatis, i ..' is, Poenitentia iustitiae. Extrema unctio perseue-iU rantia: quae est sortitudinis complementum. Ordo prudentiar. Μatrimoni u lcmperari . Alia etiam Io numeri sacramento Vest quae ordinatur contra triplicem culpa, & contra quadruplicem poena. Vnde baptismus ordinatur contra peccatu originale . Penitentia contra mortale. Extrema unctio contra veniale . ordo contra ignorantia. Eucharistia contra malitia. Confirmatio contra impotentiam. Alatii monita con-
ira concupiscentiam, qRam temperat,& CXcusat. Alia adhuc ro numeri, uasacrameta sunt causa fanativa mo. bi spiritualis ad modu cor-M dieiisa poralium, Medicina vcio corporalis quadru- orpora L plex est .scurativa, conseruatiua,praeseruatiua, Mum & meliorativa. Simili modo & iacra meta curat. Baptismus etenim curat simul, S totaliter. Pqniteria vero curat quantu ad poena, quousq, nullius poenae homo debitor sit. Ex is ema Vmmo curat a morbis leuioribus, scilicet a venialibus, sicut bapti simus, & poenitentia curant a Istalibus Sic ergo praedicta tria sacra meta sunt
quasi medicina curativa. . Confirmatio aut est
medicina conseruatiua sanitatis spiritualis, in qua datur Spiritus sanctus ad robur, & conseruationem
406쪽
uationem gratiae datae in baptismo. M in nium est medicina pr ruamia. Ordo est in dicina melioratiua, in quo auginentatur glia, Eucharistia haec omnia simul f rix . .
enim venialia. quς sunt occasio ruinae mavoris conueruat enim gratia inuentam in hom, ne dc augmentat, sicque meliorat, dc nihilomnus a peccato praeseruat.
Dd restare di notistitis si maris cap. 6.
ntestas dispensationis sacrame torum re Iastulariter spectat solum ad gen' humanuisl in omnibus sacramentis dispensandis ne di iis est dis enationis intelio, qua qura in
au sieei:* Christus instituit ad humana
quod facit ecclesia, salutem' . stenerali intentio praedin
oz uia ordo dignitas exigit, ut maiora ma sum,quia O QV 'o ibi eommittantur
ne i. hi ' res emtam dignitatis, His
407쪽
quia si dispensari possent tantum a bonis, nullus esset certus de tu ceptione sacramenti: cum nullus sit certus de bonitate in inistri, sicut nec de propria, &semper ita oporteret iterari, denua ,hne Unius praeiudicaret alienae saluti. Idcir-hoi com co sacramento Iu dispensatio committit homi- mittit di. ni non ro ne sancti talis. quae variatur: scd i5 nec ,-' ' - ut horitatis diuinae, cj semper manet, quaniuio viti ' in dele sciendum aut q' in siacram entis quγdam si in t substantialia, quaeda vero sacramen substatia- talia . Quantu ad substantialia, non plus valetlia sacra- operatio boni ministri, quam mali: quia Deus OnxR. ibi operatur ut actor, homo vero ut minister. Sed in sacramentalibus,ut sunt orationes, plus potest valere operatio boni ministri quam ma- saeramen li . hoc est autem per accidens, non per se, id ta an vera est quantum ad alios effectus accidentales, no: ηx pud quantima ad essentiales. Quamuis apud he-
ηις ς0β reticos sacramenta vera , non tamen reci
pientibus sunt utilia, nisi ad ecclesiae virit tem redeant Vnde August. Ecclesia comparata paradi Q iudicat posse baptismum homines soris recipere, sed alutem non tenere . Nam&fiumina de paradisi fonte largiter manauerat, non tamen in Mesopotamia, nec in AEgypto, . quo illa flumina peruenerunt, est stelicitas ubtae, quae de paradiso commemoratur.
De triplici fatu fidelium . cap. 7.TRiplex est status fidelium in acie eccle
siasticae hierarchiae, si ilicet fidei genitor, fidei roborat p& fidei multiplicatae. Petra stinctio primum sit distinctio fidelium ab incredulis .in
I iis .. b. pii imo; per secundum fit distinctio sortiumties. .. ab infirmis,& hoc in firmatione: per tertium fit distinctio clericorum a laicis per sacramentum ordinis. Hinc est,quod haec uia Lacram
408쪽
ta tharacteres imprimul. per quos indelebiliteriis pressos semper distinguuntur: unde nullate , nus iterari ponunt. Chara cter ergo baptismalis incipientium est, confirmationis vero pro rabilia, tifcientium, sed ordinis perfectorum . Praedi- quae.cta triplex distinctio fit ad similitudinein di- sinctionis alicuius exercitus . Prima est comminis. stotius exercitus ab alio exercitu, dehate fit principaliter per baptismum . Secunda est s cialis, s. militum a popularibus, haec autem fit per confirmationem . Tertia est specia- Iissima, s. Ducum militu ab utrisque, & hqc fit per sacramen tu ordinis . Praeterea quia chara- Chara 'recterest signum distinctiuum spirituale & in distingui- delebile, ideo non confertur in sacramentis, xμ qu solent iterari, sicut est poenitentia, matrimonium, & huiusmodi . Notandum ergo,i Character character baptista alis est omnium charactetu Niptisma aliou funda metum,& ideo illo non habito no in ' possunt cae teri characteres impriini: ac Per hoc sae a meri oportet denuo fieri, ut illi characteres habeant: tum vali-vii si quis ordinat no baptizatus, niti it prorsus dum ante agitur. Quamuis tria sacramenta sint, ut dicta b yxi ucst, quae propter characteris impressionem non iterantur, tamen commune est hoc omnibus is cramentis, non iterari circa eadem persona, k materiam,& ex eadem causa,& hoc est ideo, te fiat contumelia sacramento . Ex hoc enim
redi posset, sp sacramenta prius dispensata es.
ni in emcacia & in apta:licet qu dam ex ne- .raitate,& alijs causis iterari possint. Quaedamini de sacramentorum substantia, quaedam truetia far congruentia . Si ea quq sunt de substantia eramentorii liantur, euacuantur facramenta, & sunt ite rum, quae rida . Omissione vero illorum, quae sunt de Ii in ngruemia, non evacuantur sacramenta.
409쪽
Pe institutione sacramentorum. . cap. g. . ,.. 2 Λ Binitio instituta sunt sacramenta ad cu- ω Αὐi μ rationem hominum, & sempercu mo
' ho cucurrerunt. In lege enim naturς fue. . runt oblationes, sacrificia, & decimationes .
i. is, ii,' In autem scripta introducta est circucisio, , cd is a di adiuncta est expiatio atq; super addita oblanona isti. tionum & sacrificiorum multiformis distin- tutum. ctio. In lege aut e noua statuta sint sacramenta numero pauciora, utilitare potiora, virtute
efficaciora, prae eminentia digniora, atque si- Autua. gnificatione euidentiora: in quibus est impletio simul de euacuatio omnium predictorum, Quid sue sicut ait Hugo de S. Victore. Primi temporis sirint sacFa cramenta fuerunt, sicut umbra medii tem p .
v v nx'm ris,sicut imago sine figura, postremi vero tem-y' μ ' poris, gratia: sicut corpus, quod intra se veritatem continet,& gratiam, qua significatione repraesentant,& principaliter pserunt, se promi tunt. Praedicta patent, quia eiusdem mundationis similitudo est in oblatione legis naturae, sed occulte inuenitur. In circuncilione v ro euidentius aliquantulum eXprimitur, per baptismum aut manifestius declaratur. Item sacramenta veteris Iegis nutriebant paruulos, exercebant persectos,& duros onerando domahant. Sed sacramenta nouae legis conserui, quae
oh a his Vetera de longinquo mostrahant Unde priorati, legit, sacramenta praeparauerunt,& perduxerunt adae veteris noua, sicut via ad terminum,sicut figura ad venerantia ritatem. 5c sicut imperfectum ad perfectu
Est & alia disterentia , quia coe est omnibus EF um 'ς ainentis, quod consistunt in rebus sensibisti, .hiesi, libus, inuisibilem in gratiam significantibus: noui. sed speciale est sacram entis nouae legis, Co leoοὶ
410쪽
sistant etia in vel bis,& in reb Item sacra nou legis emetunt i figurant. scd hoc non faciunt
sacramenta veteris legis. Item sacramenta n
tiae legis iustificant, & quantum ad opus opera tum, di quantum ad opus operans: sed faciamenta veteris legis iustificant solum quatiam ad opus operans, quia non valebant facienti b. nisi quanium illorum charitas,& deuotio fidei extendebat. Hoc intelligitur de circuncisione, quae cum non fuerit in lcge data, nequaquam inter legalia computatur: qui a ipsa in paruulis tollebat originale peccatum gratiam conferebat, quod non faciebant legalia. Item legalia, secundum Aug. suerunt ante passionem domini viva, &statim post passionem mortua,&postquam claruit veritas evagelii, fuerunt omnino set ulta . Nostra vero sacramenta usq; ad finem semper in suo vigore manebunt.
Qe sacramento Sapti . cap. 9.BApti simus est ianua omnium sacramen
tora, quia nulli co sertur in ecclesia aliud sacramentum ante ipsum . De substantia baptismi sunt quinque. Primum est expressio sermς vocalis a Deo institutae quae est haec. Ego te bapti o. In nomine patris, et iij,et θ iritus sanisi, absq; omissione. vel additione dictionis, absq; pr posteratione ordinis, & absq; commutatione nominis: his enim quatuor modis forma verborum violatur, scilicet orni mone, additione. transpositione S comutatione, id est, si ponitur loco patris,& fili j,& spiritus sancti nome, potentis, sapientis,&benigni: quia in quoc-que idiomate baptizetur, non debent boni appropriata tribus perionis sed expressa nomina perlonarum . Similiter loco vel bi baptizato,
sacramento evang. ex opere opera ..
non conrisertur sacram Etu . Ha t. 28.