장음표시 사용
421쪽
eueharist. a christo institutae
prae nuciatum. Psal. 7. Panem angelou madlncauit homo et ponitur hic praeteritu pro futuro prophetali certitudine Tertio, quia a Christo Sacrm institutum:& hoc duplici rer .s verbo,&1acto. - Uerbo ut patet Ioan . 6. Ego sum inquit panis vivus qui de coelo,&c. Facto. Μatth 26. Accipite, dc comedite, hoc est corpus meum. Quaselo, quia ab apostolis obseruatum . I. Cor. II. Conuenientibus vobis in unum, dic Quinto, quia a summis pontificibus sisteniZatum, qui ordinati erunt cantum. & orationes, locum,&tempus .& vestimenta, & vasa diuersa: quae linitia sunt ad decorem huius sacramenti. Maxima dignitas apparet in hoc sacramento: quia clini Christus constet ex tribus substan- Dignim iij s. f. deitate anima.& corpore: Ipsia quidem se ii, deitas excellit omnia. PIal. 47. Μagnus diis, & laudabilis nimis. Item anima eius precellit omne, animas, cum sit plena gratia, & veritate. i. persectissima in effectiva,& cognitiva. Ite corpus eius excellit omnia corpora, quod de
'δ sanctificato corpore beatissimae virginis fuit, silmptum,& diuinitati unitum: ergo in Chri-Col. a sto nobili1stiirum, quod est in coelo,& nobilis' sinum in terra, unita lunt.
De mirabilibus quae sunt in Eucharistia.
Irabilia multa sunt in hoc sacrameto: primum cst,l est ibi corpus Christi in
tanta quantitate sicut fuit in cruce, de Accidetra scut iam est in coelo, nec in excedit inrmin
iiDς sul)- illius firma . secundum, quot ibi sunt acci- .a de alia sine subiecto. Tertiu, quia ibi panis ita conuertitur in corpus Christi, non sit mate-
in eucha. lecto. Hatiis coversiis.
422쪽
ria corporis Christi, nec etiam animata Quartu, F corpus Christi non augetur ex multarum sostiarium colecratione, nec minuitur ex ho .stiarum sumptione. Quintum, cy idem corpus' dixit
in pluribus locis est sub omnibus hostiis conia 4 xv P secratis. Sextum, P quando diuiditur hostia, non diuiditur corpus , sed Gub qualibet parte & aliud
totus est Christus. Septimum, qua do tene- contini tur hostia in manib.& videtur oculis. corpus Desinen
Christi nec tangitur per se, nec videtur: sed V. . t haec tantummodo circa species sunt. octauu, ὸ siniis a cum desin ut istae formς tuc etia desinit esse. eorρ ibi corpus: & saguis Christi. Nonii, cum no Christe.sr ibi panis vel vinum in accidentia eundem effectum habet ut pri iis .s satiare inebriare, & ete'. .. huiusi nodi. Nota φ Deo couenit esse ubique
simpliciter&proprie, creaturae conuenit esse pus X pii uno loco latiim: Corpus vero Christi medio eaeiquo.. modo se habet. Cum enim sit creatura, non
debet aequari creatori in hoc, i sit ubique. Cum vero sit unitum deitati, debet in hoc excellere alia corpora, ut simul, & semel possis esse in pluribus locis, sub isto videlicet lacramento. In sacramento Eucharisti quodda esssecudiim natura, ut hoc F ibi accidetia sunt ii boc terminato. Quod da est ibi sit pra natura, sed no supra intellectum , ut F ibi sunt acci- Quid in dentia sine subiecto . Quod a est ibi supra na- i ψῆturam,& intellecti :vtur ibi Christus est totus
& tantus, quantus fuit in cruce nec tia excedit
terminos illius parias formet De mirabili traia
substatiatione, nota i triplex est mutatio. Vna . est artificialis, ut quando fit vitrum de cineri'. Mutatio bus. Alia naturalis. & haec duplex est. s. accide triplax.
talis,& subiectu manet sub diuersis accideti sibi inuicem succedentibus. Substantialis est,
423쪽
qn eadem materia manet sub diuersis formis substantialibus: sicut patet in transimulatione elementortam adinvicem. Tertia est mutatio supernaturalis , viqia nec materia, nec subiectum manet sed tantum accidentia sine subrecto:&talis mutatio est in transsubstantiatione corporis Christi. In rerum mutatione potest notari triplex dissicultas, vel ex parte terminia quo,vel ex parte termini ad que, vel ex parte distantiae terminos ad inuicem. Primo modo creatio est mirabilior omnibus mutationi b. ila est de non ente simpliciter.Secundo modo
puersio panis in eorpus Christi est mirabilior omnibus, quia est ens in actu prius existens. Tertio modo incarnatio Christi est mirabilior quacuq; mutatione, quia ibi est unio infinite distantium . Philo lius distinguit quadruplicem mutationem lubstatialem. Prima est a
non ente in ens ,& haec dicitur generatio. Se cunda est ab ente in no ens. ut corruptio.Te
tia est ab ente i nens, quod modo non est, sed iam erit, ut productio. Quarta est ab ente inens iam existens,& talis est conuersio panis ineorpus Christi. H c mutatio non habet similitudinem in natura, sed est in alteratione quasi cotraria, ga hic mutatur una ὶbstatia in alia, di inanet eadem accidetia, sed in alteratione econuerso est, quia ibi mutantur accidetia, &manet eadem substantia,sicut patct in eorporalibusvin de albo fit nigru: di in spiritualib. Quando fit de iusto impius , vel de ignorante sciens. Nota P haec prapositione de,multipliciter semitur. Quandoque. n. notat causam,ut cum Christus dicitur, conceptus de Spiritu sancto. Quandoque materia, ut cum dicitur, Christus natua de Virgine. Quandoque idem titatem
424쪽
titatem substantiae vicum dicitur,filius natus de patre Quandoque transsubstantiationem, vel conuersionem vicum dicitur, corpus Christi fieri de pane. Quandoque ordinem,Vt cum dicitur, creatura esse de nihilo.
De effectis SuchoiHiae. C ap. I s. DJgne suscipientes corpus Chri sti, bonu
'multiplex consequuntur : Primum est Christi commemoratio. blati. et 6 Hoc facite in meam comemorationem c dilectionis, Iiberationis, imitationis. Item vivificatio intezior, quia nonnunquam per virtutem huius sacramenti fit de attrito contritus, Vnde sicut Gen. 3. lignu vitae comestum vita praestabar. sic per hac gratiam purgamur, illuminamur, perficimur, reficimur,& vivificamur. Et bene redditur vita per cibum, per quem & mors intrauit. Item corporis Christi mystici incorporatio. Unde dictum Aug. Non tu me mutabis in te, sed tu mutaberis in me: no intelligitur de unione corporis mystici, de nouo facie da, sed de augenda: non .n .vnit dissimilia. Item spiritualis refectio. Psal aet. In loco pascuq dcc. Deus enim non ratum instituit sacra metum, quod nos in esse gratiae generaret, ut baptiDmum, vel quod genitos roboraret, ut cofirm tionem : verum etia quod roboratos nutriret, ut Eucharistiam propter quod hac tria sacramenta dantur omni b. qui ad fidem accedunt. Item deuotionis augmentatio. Psal .aa. Impinguasti in oleo caput meum. Nutrimentum. n. quod hic datur nobis quantum ad esse gratuitum, in trib. attenditur sin conseruatione deuotionis ad Deum , & dilectionis ad proxi
mum, dc delectationis intra notaeti'sbs Ite
425쪽
Num. II Mat. 633 emaritfiles qualiter He
semitis mitigatio. Psalm. ibi. Super aquam resemonis&c. quia sicut aqua refrigerat, sic di istud sacra metum feruorem cocupiscentis
mitigat. Item collat o gratie. EXO. I 6. Descem dente manna, descedebat pariter & ros. Item virtutum roboratio. psal io 3. Panis cor hominis confirmet. Item peccatorum remissio, quia
per istum cibum fit reparatio deperditi. Vnde quando dicitur in oratione dominica anemno frum qu Hianum da nobis hodie, statim sequitur, Et dimitte nobis debita nostra. Istud intelligitur de venialibus tantum : quia sicut alimenta naturale prodest viveti,& no mortuo, sic alimentum spirituale. Item cotra diabola armatio. Psalm aa. Parasti in conspectu meo mensam aduersus omnes Scc. Item spei eleua--tio. Unde Apost Rom. 8. Quomodo non etiam cum illo,&c. Ite amoris excitatio. Bern. Disce
Christiane quantum debeas diligere Christa
qui dedit nobis carne suam in cibum, sanguinem in potum. animam in precium, aquam lateris in lauacru . Item sidci commedatio, in hoc sacra meto fides eleuatur supra naturi,.supra sensium,& supra intellectu. Apos. a. o. IO. Captiuates omne intellectu in obsequin Christi. Ite angelica conuiuatio. Plat 77. Pane angelo I maducauit homo. Ite regni coelestis collatio Ioan 6 Qui maducat mea carnem, dc bibit meu sati. dic. Ite spiritia alis delectatio, Sap. :6. Panem de coeIo pr stitisti eis, omne delecta metum hab &c. Item intellectus illuminatio I. Reg. a . Gustauit Ionathas de melle,& illuminati sunt oculi eius. De effectu ER- charistis dicit Beria. Corpus Christi est: egris medicina peregrinantibus via, debiles color- lac, valutes delectat, languore sanar, san ita tem conseruat
426쪽
ednseruat, Per hoc fit homo mansuetior ad correptione, patientior ad laborem, ardentior inalene ad amore sagacior ad cautelam, ad obcdientia sumeni iupromptior, ad gratiarum actiones deuotiori Euehari- Sicut recte co icam ibus multa bona proueni ut, ut dictum est, sic indigne minentibus corpus μ' 'Christi multa mala occurrunt. Nullius enim ropus placet deo. nisi placeat i pse prius. In di-sna. n. erimunio peccatis hominem illaqueat, damnatione pr. e parat,proximum scandaligar mentem excacat, tentationi subiugat, deu irri- Iat. vi tam temporale breuiat, gratuiti si spoliat. De his per ordinem dr plat. 68. Fiat, inquit, .mensa eoru cora ipsis in laque ut ecce prirnu , ' l& in retributione: ecce stam,& in Icadalum :ecce tertium, obscurent oculi eoru , ne videat: ecce quartu,& dorsum eoru sem per incurua: ecce quintia, effunde sup eos ira tua : ecce seκ- . num, fiat habitatio eorum deseria : ecce septimum, in tabernaculis eorum non fit, qui imhabitet : ecce Octauum a
te modis sumendi Eucharistiam . cap. 16. l
i orpus Christi quatuor modis sumit . Corpnari Quidam. accipiunt illud 'spiritualiter Christi itan tu, Vt qui accipiunt rem sacram et i, qyNxu r. l.
id est gratiam & non ipsum saeramentum cor 'f' 'μ'poris Christi . De hoc mo sumendi dicit Aug. Crede,& manducasti, id est corpori Clisi mysico incorporatus es . Quida sacramentaliterim, ut c5icantes in mortali peccato, quia licet 'deus stubiq; per essentia, no tamen per grani. Quida spiritualiter,&sacramentaliter, ut qui
acci piu tit rem; δc sacramentum, ut communicantes ingratia . Quidam neutro modo, ut
427쪽
ut haeretici, qui nihil conficiunt. Primi non
manducantes manducant, secundi maducantes non manducant,ter iij manducantes manducant, quarti non manducantes non manduei ci ρε cant, Circa Cotonem committitur peccatumisisti Ioni tribus modis . Primo cum quis statuto tem p aribus mo recolonem dimittit. Ioan. 6. Nisi manducauedis errat. ritis carne filii ho is, c. Secundo. cii quis suo
tepore coicans, male accedit. Apost. I. Cor. Q.
Qui sumit indisne, iudicium sibi manducat, QuWinςψ i sibit. Tertio cu quis post cotonem a P - r catis e non custodith: & iste triplex malum
.idiua lib. incurrit. Primo, quia Christu, que suscepit , post com ignominiose a se expellit, nam turpius ei jcit, munion ς qua non admittitur hospes. Secundo, quia ta- Π δο lis quodammodo similitudine Iudae gcrit, qui postquam cum Christo c nauit, ipsum tradi-2. Res I 3. dit. Sic dc Absalon fratrem suum ad conubuium vocavit, & postea occidit. Tertio, quia ordinem honestatis peruefitit. Venturo enim reuerentiam exhibet, & praesenti nullam . Matii. Vnde similis est illis, qui cum ramis olivaru Modus d)-elimore festiuo obuiauerunt Christo,& i'
cu si, num post modii crucifixerunt. Qualiter aut adristiam . coionem aecedendum sit, discere possumus in o. 12. essi agni paschalis . Comedebant enim Iudetiaccinistis renibus, calceatis pedibus, baculos habentes in manibus, cu lactucis agrestibus,& panibus azymis,& festinanter . Per primus ignificatur puritas castitatis Lucae I a. Sint lumbi vestri praecincti,& tu.&c. Per secundum affectus deuotionis. Cantico. . Quam pul chra es in calceamentis filia prin. Per tertium memoria dominicet passionis . Gene. 32. In b AEulo meo transiui Iordanem istum. Per quarium amaritudo contritionis. Pial. 79. Cibabis nus
428쪽
nos pane lachrymarum. Per quintum promptitudo bonae voluntatis ,& operationis. Prouerb ast. Vidisti hominem velocem in operi- ς -- bus suis cora regibus stabit. Item quales de
beant esse eoicantes, ostenditur in vestibua sa' hie,niei, eerdotalibus. Requirunt enim illa, iudicium discretionis , munditia castitatis, mortificatio carnis, constantia sortitudinis , perseuerantia longanimitatis, persectio charitatis. Primum . is potatur in super humerali, secundum in alba, ἡ tertium in cinctura, quartum in fano ne siue manipulo qui portatur in brachio sicut clype quintum in stola , sextum in castita . Corpus Cum aeri Christi sumitur velatu accidentibuS, multipli- dentibusci ratione. Primopymeritu quantu ad bonos, quia se eundu Greg fides non habet mςVixd hbht cui humana ratio praestat operimen tu s u O mentuti propter indignitatem, quo ad malos . EX misplum de Bethsamitibus. t. Reg. 6. qui percussi sunt, quia arcam dhi viderunt. Tertium propter imbecillitatem quantum ad Omnes. NO Exod. 34. enim possemus videre claritate corporis Chri 2. Cor. 3.
glori ficati . Exemptu de Moyse, in cuius facieno poterat in te dere filii Israel qn resple diuit, Quarto pa vitandu horrore, qui fieret, si Chri a.
carne dentibus arrectaremus. Tres sint causae Laici
quare laicis non dat istud sacramen Histib du- ' :
plici specie. Prima cit,na possent Credere,v to iiii. tus Chrs no esset sub utraq; specie. Secuda se ei e .periculu,quia de facili posser effundi languis Tertia, vi vcritas rii deat umbr*quia in lege n5bibebant etiam offerentes de libamineo . - ε De ab Ainent ia a communioneia . cap. 17. Quom ἔ
429쪽
propter sacramenti reuerentia, sicut si sentiunt
se minus mundos carne vel mente, vel etiam
indevotos : & isti benefaciunt, dummodo possint iuste,&sine aliorum scandalo superi
dere. Vbi enim no instat necessitas consulen dum cst talibus,ut de colone expectet,quou i parati,& deuoti ac circiis*ccti possint accedere . Nulla tamen nccellitas debet compellere,ptim i i νx .li tui in peccato mortali existens scienter. hu, rimo communicet. Peccatum facit indignu colone di, impe tribus modis: aut in habitu, viqii quis accedit dit i com non contritus de peccato praeterito, & in conmunionet fessus; Aut in actu, ut qn quis immutat sorma sacramenti, & irreuerenter ipsum tractat; Aux in proposito, At qn habet voluntatem peccandit, tu illi in futuro. Potest eti in propter reucrentia sa-' eis eram et i exclusio fieri a cq munione, tripliciter. monio ης Primo propter reuerentiam sacramen ii exte-Pp P'- '' itoris sic excludit pollutio,& immunditia corporalia. Secundo,propter reuerentia rei con-
tentae sub sormis, sic excludit defectus iudicii: & rationis, ut in pueris, oc amentibus Tertio
aut a M psopter reuerentiam rei significatae. i. unitatis dicti non cOIporis mystici; sic excludit vinculum in te Gicent. dicti, vel . si aspen sonis, vel excommunicationis etiam iniuste, Sic igitur propter sola reueren-hu. ; 5 ihi sine omni culpa excluduntur multi a communieadi munione. Hoc primo patet in pueris , qui in
I qua tia si sunt prope aetatem ad utram. cIO. vel Ia. ante. norum,& apparent in eis signa reueretitie, &vis icis et di screr ion is ; poslunt sumere, alias non . idem Heruallo patet in furiosis , qui ex luduntur sine culpa,
. - interualla . Item cum quis habet lutosas ma-
430쪽
senera hominu in lege excludebantur ab esii .gni f incircuncis, qui significam accedentes 'iirreuerenter adc5ionem . Legit lib. Reg 10 o, ' p. 'percussus est 'ga, qua tetigit arca diat. Ite ali Gnagenae, hi signi ficant infideles o de quibus Gen. 3 Fera pessima deuorauit filium eu. Ite tim mundi. qui significant habentes pctm mor tale. De his propheta. Is a. a. Mundamini qui
fertis vasa diit. De his tribus nota, Ῥ-ndigne , sumit, qui non ita init reuerenter,Vel no catholic vel habet mortale scieter. Qui non coicat suo tepore multa mala in unit. Primo quia Qui non talis multiplici utilitate priuatur, de qua supra seu isdξ in cap. de effectu Eucharistiae. St. n. Raab sal h: ' qua e qasui cepit nuncios diri, multo magis
qui ipsum suscipit. Scab, da constitutione ec Ios 2. 6.c si a. tralgred:t: status r. n. ecclesia, T qui non c6icant in pascha, vives ab ingressu eccle1iς arceatur,& mortes careat ecclesiastica sepultura. Tertio,ila maledictione incurrit. Ecclesiast. . Vae soli &c. Bene solus est, si Christit no habet. Quarto quia vices deo non repedit. Aug. Verecundu est illi hospitiu denegare, q soleto em 'μὴ'pullantem admittere. Quint O. quia vires spiri tu ales perdit. Quilibet n. qui est sine morta-inem bru corporis mistici. Μembruaute I Cor. Ita debet substentari alimento corporis Christi veri. , Alioquin Cilicitur aridum sicut corporeum membrum et ad quod non transmittitur corporalis cibi nutrimentum ,
De recesientia missae. Op. I 8. PR*rogatiuas plurimas habet missa . Pri . M o pismo, quia celebratura ieiunis . Secundo, rogata uae. quia tan in ecclesia . dc nuper altare; nisi