장음표시 사용
451쪽
num est,& satisfactortu, aliud vero no . oratio dupliciter habet fieri : aut pro impetratione bonorum, & sic est pars, vel opus contemplationis: aut pro remissione malorum, oc sic est proprie pars satisfactionis.
Da iustificatione impii. cap. 3 2.
Iustifica- -- Vstificatio impii est motus ab iniustitiario in pii ad iustitia. In iustificatione impij quatuor I requiruntur .s motus liberi arbitrij,contriad impii tio, infuso gratiae, & remissio culpae . Horum iustifica prima duo sitiit ex parte suscipientis,alia vero iv μφη ex parte agentis. Prsdicta autem quatuor, sunt simul ipe non natura. Prioritas aute:& posteritas, quae secudum ordinem naturae est, reducitur aliquo modo ad ordinem cauis, & causali. Inter ista vero ur hic ordo causalitatis ee. Causaliter. n. motus liberi arbitrii prior est alijs tribus, quia requiritur consensus volutatis in huiusmodi mutatione. Voluntas autem dc liberum arbitrium sumuntur hic pro eodem. Motus ii- Praeterea motus iste appellatur motus liberih yi φxhi arbitrii. Iste quoque motus, qui per liberum
'i' arbitrium consentit Deo ut primo motori. VO-catur motus fidei: quia habet aliquid cognia tionis,& aliquid aflectionis sicut fides. Dicamus ergo, motus liberi arbitrij, siue motus fidei in Deu, causialiter est;prior, quam motus, quo de peccato quis conuertituri quia sicut in generatione peccati prior est conuersio, quam
auersio, cum conuersio causet auersione, ita in
eius destructione prior cst conuersio ad Deum per liberum arbitrium, quam auersio a Crea. tura per contritionem de peccato. Quod enim primum est in compositione . vltimum est in acilutione. Isti vero duo motus liberi arbitrij, i dc con
452쪽
&eo tritionis simi priores, quam gratia insundatur, quia sunt causa praeparatoria, Ut gratia detur. Quauis.n. Deus sine ulla praeparatione P '' possit impiu iustificate, tamen requiritur pra
Paratio ex parte nostra: quonia sicut requiritur iustificari Praeparatio ex parte materiae in naturali m talione ad recipiendam sermam : ita in m latione voluntaria,& hoc non est ex impotentia aεetis, sed suscipietis. Alia ratio est, quia iniustincatione peccatoris fit introductio unius formae,& expulsio contrarim i deo requiruntur praedicta duo. s. motus liberi arbitri j,dispones
ad gratiae suse tionem,& contritio.i. recessus a peccato disponens ad culpae expulsionem . Gratia vero prius infunditur, quam culpare GFa pri mittatur , 'via per gratiam culpa remittitur, infundiεlscut in introductione formae prior naturesi ter qu/Milpa est forma,quae expellit a parte agetis,quam il- qmi Ia,quae exPellada est, remoueri possit. Qualiter aute iustineatio fiat in instanti vel successive, ito impii nota distinctionem . Potest n. iusti fica tio du- duptia pliciter accipi, sicut & generatio. Uno modo, MPixur ut dicat motum ad iustitiam cum termino
elusilem.& sic sit fitccessiud, ut qua do succedit successiva pr paratio. Alio modo potest accipi
ut dicat solummodo mutationem,siue motu:
di hoc modo fit iustificatio in instanti, & hoc triplici ratione. Prima quia fit virtute infinita n& simplici, quae immediate operatur. Secuda est, quia fit in subiecto simplici L in mente . Tertia est, quia ipsa forma ta quet expellitur. Lculpa, A quq introducitur. s gratia, id aut omosmplex est. Ad illud quod dicit Aug.l maius
est iustificare impium, quam creare coelum Screrram e dicendum est,cp maius est quantum
ad id, quod fit; quia melius est; sed non quo D d a ad mω
453쪽
ad modum faciendi. Quamuis . n. in iustifica' tione impii sit resistentia formalis. fcontrarij ad contrari v. non tii est ibi resistetia effectiva, qua aliquid resistat ageti .s Deo, cuius virtuti nihil resistere potest. In iustificatione. n. impii aliquid est ex parte Dei, M aliquid ex parte peccatoris,& aliquid ex parte ecclesis. Ex parte Dei sunt duo. f. misericordia, quae reatum indidulget: &iustitia, quae emendam aliquantuluexigit, vel hic, vel in futuro f. in purgatOIio. haec significatur e binos discipulos. quos misitdsis in omnem locum, quo erat ipse venturus tunc quidem corporalites, nunc autem per gratia,& spiritualiter. Ex parte peccatoris sunt etiam duo. f amor, & dolor : &hae sunt duae molae, quibus peccatum conteritur, quae sim
lege non debent diabolo in pignore obligari. Dis.eta. Ση parte ecclesiae similiter sunt duo, primum Eue' io meritum,& praecipue Christi quod est inaestimabile:& aliorum sanctorum, qui fecerunt opera multa supererogationis, quae omnia lub ' φ patestate clauium sunt posita; ut quod minus
est in uno membro ecclesiae , compensetur imatio. Vnde si aliquis non est membrum eccle- ὸui. Λ niluit in ipsum meritum predictum. iii, Vae mi secundum est indulgentia, quam dat ecclesia valeant, peI Papam,& epit copos tamen ut ipsa indul- uatum gentia tantum valeat, quatum senatue ea igitur in ' m. autoritas, & causa. f communis utilitaS eX pam. Liui '' te dantis, exigitur etiam fides formata,& oberdientia ex partu reeipientis , hoc est, ut soluat id,propter quod datur.
De poenitentia venialium . CV. 3 3.
. 44.a Ditentia est remedium institutum ad
L expiandum peccatum , cui debetur poena.
454쪽
sens bilis. quae tu debeatur peccato non selum P na domortali, sed etiam veniali; patet,' poenitetia , xv p in remedium contra utrunqueri quia non est ' '.' simpliciter de venialibus, sed de mortalibu, ' 'in' quia pnia inta oducta est ad recociliandu ami citiam Ielaiam, qua mortale peccatu tollit. est deum Licet agitur poenitentia non sit de venialibus psimpliciter, tamen est per accidens: & hoe est ης id otribus modis. Primo ratione dubii, ut quando ik' '' creduntur esse mortalia Secundo ratione statuti, Vt quando homo, qui tenetur confiteri s mel m anno, non habet nisi venialia. Tertio Iatione periculi, ut quando venialis delectatio ad hoc perducta est φ nisi homo e auertat ab ea, trahit in mortale. De remissione autem v
nialis peccati silendum. in duobus ea sibus QSi μ'
non remittitur. Primus est, si talis habeat pec in in mortale: quoniam sitne mortali nnquam mi itur dimittitur veniale licet econuerso possit fieri scilicet quod mortale dimittatur sine veniali riCum enim peccatum mortale tollat charitatem: quξ uniuersa delicta operit;constat quod imitali existenti in peccato mortali nullum veniale sinu ve- remittitur. Secundus cst, quando voluntas fixa 'manet in afflactu alicuius peccati venialis determinati, im qin illud tolli non potest, Schoc multiplici ratione. Prima est, qm omne 3 peccatu remissione indiget,quo ad duo. c. quoad culpam,& quo ad poenam : sed non potest z-'' esse remissio siecunda sine prima; quia q uam-
diu nomo culpam habet, debitor est poenae. cui Pης. Culpa autem consistit in deordinatione vo-Iuntatis. Vnde voluntas sic manens pertinax reordinari non potest, Alioquin duo opposita simul euent in eodem . Alia ratio est, quia
maneatς causa non pol est tolli effcctus , sed is
455쪽
voluntas inordinata ad aliquid , est eausa verinialis peccati: unde manente volutate fixa in illo, non remittitur ipsum peccatum veniale.. Veniale sciendum etiam, o unum peccastum Venialep ςς tum bene potest dimitti sine alio, quia peccatum 'si' mortale quod maioris est adhaerentiae, potest etia remitti sine venialia. Alia ratio est, quia peccatu mortale, ita Deo displicet, quod facit Ipsum peccantem Deo displicere. Sed veniale licet Deo displiceat.cum inordinatum sit; tamen non facit peccatorem Deo displicere: qaper illud non priuatur gratia, sed obnubilatur, inquantum eius processus ad exteriora impeditur: & propter hoc unum veniale non impedit, quin aliud remitti possit. Tertia ratio est quia venialia non babent conexionem ad
inuicem, nec ex parte auersoni: quia no aue tunt summo bono, nec ex parte couersionis:
Nullum de ideo unum dimitti potest sine alio. Non est autem sic de mortalibus, ubi non dimittitur sin Ilio Vnum sine alio,quia connexionem habent ad
inuicem ex parte auersonis. Quod libet enim mortale auertit a Deo. licet non habeant con nexionem ex parte conuersionis. Ex praedictis colligitur,ss unum mortale no remittitur linealio,& in unu veniale potest remitti sine alio 'i '' veniali. Item mortale remittitur sine veniali, sed non veniale sine mortali. Cuius duplex est fine mor ratio. Prima est,quia mortale,& veniale se ha- ali, S bent sicut habitu,& dispositio; sed ablato na--bitu, potest manere dispositio, & econuerso. Ch ri β' Secnda ratio est, ouia mortale opponitur cha si litat eniale autem seruori eius : sed sublata chamat tollitur seruor, di non econueris..erqua
456쪽
Per quae dimittatur peccatu veniale. ca. 3 ψ. AD peccati venialis remissionem no exi- mia r
gitur nouus charitatis habitus, sed sus 'vir turticit nouus motus: quia Peccatum non veniali tollebat virtutis habitu, sed impediebat ipsius semisu. actum. Nota dum aute, q= peccatu veniale no nem. dimittitur Iane cotritione, cuius haec est ratio: ia qua diu volutas in aliquo veniali fixa ma- υ, rnet, niiquam dimittitur: sed oportet volunta non retem ab eo auertere,2' quis prius volebat;& di mittituriplacere ei, quod voluit, talis autem displi- sine concentia dolor contritionis dieitur. selen tyuiφ'
dum, T contritio potest accipi tripliciter. f. vel .Lψμή an actu, vel in habitu, vel medio modo. Cotri- 'tio in habitu non sussicit ad peccati venialis tibi inc' remissione: quia tuc quicuque haberet poenitetiae virtutis habitu, non posset habere veniale peccatu,& sic veniale peccatum,no posset estecu gratia. Contritio quoq; in actu non semper η'.' se requintur, quia sequeretur,'peccatu, quod ' A i. sis in memoria no habet ἱ remitti no povet et in acta. propter hoc rearitur cotritio medio modo. s. ut peccatum displiceat actualiter vel expliciti, vel implicite. Pico aute implicite, quia talis . actus no sussicit, φ displiceret explicite, si ad charitatis aliud peccatum veniale cognitio ferretur, No Oia matandum etiam , quod tam feruens potest esse i motus charitatis in Deum , op omnia peceata ς' ru i venialia cq sumat, etia sine actuali cogitatione apiQU , quia quando quis feruenter in Deum fertur, dilplicet ei, quicquid a Deo retardat:&1ta licet explicite de peccato veniali non cogitet, tamen in illo motu conteritur implicite displicentia peccati venialis, vel unius, vel omnium. Sciedum etia Sin cotritione de venia- ota ia
457쪽
romyἰxio Ithius non exigit propositum non peccandi v sues.'U niali ter, Mut in tritione de mortali exigitur sed sumeti displiceat ei Peccatum praeteritum, & infirmitas, qua ad peccatum veniale Mostili, deelinatur . quamuis ab eo omnino, immunis vitati pos esse non possit: ita tamen ς' voluntas n ma- sunt, non neat fixa in uno veniali; quia illud sic retetu, u em ve non dimitteretur in contritione generali, nec Τ in speciali & haec est ratio; quia peccata mo talia sunt in potcstate nostra,vt vitentur; non solum singula ed etia omnia : venialia vero,
oh. - & si singula Vitari possunt, non tamen omnia:
miliari od infirmitate natur cotingit. Multa sunt, veniale. per quae tolluntur peccata venialia. quae per Sacra - tria comprehendutur. Primo sunt omnia .illa, quae gratiam conserunt, ut omnia sacramenta
Ailua be- ecclesiae, Secundo illa, quibus impedimenta seruoris & gratiae tolluntur, sicut est aqua b o,. i. ne dicta, quς Virtutem inimici reprimit;Scepi- .hie.. scopalis bia dictio,& alia sacramentalia. Tertio
est exercitium humilitatis ex parte nostra,sicut est tunsio pectoris oratio dominicalis, eleemosyna, ieiunium, & huiusim odi. Ratio autem horum est,quia cum venialia dimittantur perferuorem charitatis, suae implicite, vcl expli- rite continet omnia illa, quae nata sunt de se feruorem charitatis excitare, dicu tur venialia peccata dimittere. talia vero sunt omnia. quae te vatim praedicta sunt. Vnde clim secundum quantistatem se ruoris sit quantitas rem issionis:patet, s. remisi quod prout per enumerata, maior, vel minor M. excitatur seruor, qui implicite vel explicithcontritionem continet; plura, vel paucio ra venialia dimittuntur, non tamen semper omnia.
458쪽
MEdiator dei & hominum non selum
vocatur Iesius inquantum habet sal- - ά .is uare, sed etiam Christus, inquantu catur non habet unctionis gratiam in alios diffundere : solum I
quod significatum fuit in rege David, qui tribus vicibus unctus fuit: primo in domo pa tris mi in signum regni futuri, haec significat i st e. id
unctionem in bapti imo . Secundo in Ebron et .Reg. 2. super Iudam,&postea multa mala habuit Hqc p. Reg. s significat unctionem in confirmatione. Tertio iterum in Ebron super omnem Israel: post hae autem in pace regnauit: hqs significat unctio- . - .nem in extremis . De substantia huius facra- Substan. . menti sunt quinque. Primum est, T hanc un- '. Ictionem faciens tit sacerdos. Secundum est in i,ema .ritentio debita. Tertium est, materia debita si eclone re oleum infirmorum .i artu est, forma ver- qui it qu borum, haec scilicet . Ter istam unctionem, dic. qης quam formam dicere debet inungens. Quina i/ς' tu est locus inungendus, quia fit ad oculos, ad aures,ad nares,ad os, ad lumbos,dc ad manus . . In hoc sacramento sorma verborum est depre- Forma catiua : quia istud secramentum debet valere V rbor .
peroratione ecclesiae,& per modum suffragij. Datur. n ad effectu, que homo per propria os a posset consequi,nisi infirmitas impediret. Vnnota, P in aliquo sacramento verborsi forma non est in sola orone, nisi in isto. Dicit enim Iacobus s. Si quis infirmatur, inducat presbyteros. & orent super eu. In quibusda vero lacra- metis a sistit in sola enuciatione, verbose viri', sicut in baptismo. Dixit. n. diis. Matthgi vhimor. Baptizantes eos, non faciens mentione de olatione . In aliquo autem sacramentoi secundum
459쪽
seeundum quosdam consistit forma in oratI
. . ne, dc enunciatisne, ut in sacramento poenitentiq. Consueuerunt enim consessores primo orare, dicentes . . siselutionem, remissisnF, c., ou;su, di postea dicere, Gbsoluore a. Cum enim iada ti,, δὲ peccato Offendatur deus & ecclesia, contra pri- ad quid i- mum merito fit oratio, & contra secunda a sisutum solutio. Istud aute sacramentu non datur nisi adultis qui peccata venialia videntur habere, ' contra que instituta est: nec datur aliis, quam
30 '' autem non ilatur hoc si cramentum et quia ha-saei. meri bent aliud remedium paratum, sicilicet poen ium, sed tentiam : nec datur nisi postulantibus,quid aegrotis , uotione sursum erigunt. Et si sepe potest inu- iv re gi: sed in una infirmitate non debet quis bis Nemo bis inungi, nisi eadem infirmitas ultra annu pro- Q u trahatur, ita T in uno anno propter eande im , . μ' firmitatem nemo bis inungatur. Effectus hu-- ius sacramenti multiplex est, unus est sanitas. e. quae est duplex . Vna est principalis. s. liberacramen ii tio ab InfirmItate spirituali, quae contrahitur
multiplex per peccata venialia, quibus anima debilis es. ea . ficitur ad exequendum actum gratiae di glori ' Alia est vel secundari a sanitas, quae est quasi effectus, & signum prioris san itatis, scilicet sanitas corporalis : & hoc est verum , qn sanitas, corporalis expedit sacramentaliter sanitati spirituali. Tunc enim istud sacramentum causat: utrunq; in suscipientibus digne . Inter- dii enim utilis est sanitas corporalis L ad meritum gloriae cumulandum . Valet cliam ad deuotionem excitandam. & ad velociorem transitum ad coelum . In hoc sacramento, sicut inc teris, tria sunt. Vnum est sacramen tu tantum: tinn, scilicet unctio exterior. Aliud est res tan- tu
460쪽
tum, scilicet effectus duplicis sanitatis, ut dictum est. Tertium est sacramentum, & res, scilicet quaedam unctio spiritualis interior, ui est mentis iucunditas di solatium .
De sacramento πdinis. cap. 3 v. Vinque sacramenta,de quibus dictum
est, peti inent ad statu personae:sed duo, de u uibus dicendum est, pertinent ad commune statum Ecclesiae : quia ordo perti ordonet ad generationem spirituale, matrimonIu vero ad generationem carnalem . Ordinem in praecedit prima tonsura: quia in omni trasitude statu ad statum conuenienter Interponitur aliqua dispositio media . Vnde in transitu astatu lateorum ad staetum ministroru dei mn uenienter prima tonsura interponitur Fix ςx ta ..hiliis in hae tonsura aliquorum capillorum reieca' tum issa tio in modum coronae: quia in mimiterium eatio , Millius assumitur, cui seruire, regnare est. Est itan: duplex signum distinctiuu inordinatis, Signacu scilicet exterius tonsura. interius character. Ad esse autem ordinis tonsura non prae igit , Tonsula
Dd ad bene esse, quia dispositi consxuit uago
est ipsia tonsura ad ordinem, non necessit u d. Hum des. Victore ordinem sic describit Ozdo h- hesis
est lignaculum quoddam, in quo potestas ipi' sialia. ritualis traditur Ordinatis, & ossicium . Hic ordo U. nota,* sicut in naturalibus dedit deus sape- Sinuum. riora corpora in regimen inferiorum, sic N in spiritualibus quosdam posuit superiores,quOl-dam inferiores. ut illi potestatem habeant sup
sunt in temporalibus. De substantia huius sa- ωbaciis
cramenti sua sex: Primum est Potestas ordi-
istos:sicut sunt clerici,qui praesunt in spiritu si taes libus:& principes ac iudices seculares, qui pil' ii huiu,