장음표시 사용
491쪽
Aer erit clarior, nec habebit impressiones, qVas '' modo habet, quia non erunt nubes, neq; Veti, 'Te si neque pluuia neq; ros, neq; nix, neq; tonitrua,tio . neque fulgura. Ignis et, & aqua fient purio-Mait 2 u res : & manebunt non tum secundu stubstanλuς- λi itiam,sed etiam secudilrn suas qualitates, quasist habebunt quantu ad habitum, sed non qua p- η - ' tum adustini: quia cum in his duobus elemetis magis vigeant qualitates activae s. frigiditas Clyi pq i- in aqua,& calidiuasi igne magis lunt gener 'tionis, dc corruptionis principium:& talis es- illorum Do erit amplius, propter hoc - dicuntur interire. Ves ideo secudum aliquos dicuntur haec duo elementa interire, quia ', dominus tunc intercidet illis, teste. Basilio super Psal. 28. Vox domini intercidenti, fam-
mam ignis, ita quod calidum, vstiuum. & fri-' ei dum glaciale4tendent inserius , perspicumniari hautem ii qua,& lux in igne manebunt: quia deni & de omnibus elementis ignobile tendet deor-
sursum .sum, sicut prosium, & terrirnum, & opacum, i manebux ac tenebrosiim : di huiusmodi. Patet ergo, .Cllum & coelum.& terra transibunt quantum ad torma, terr rtan sed non quantum ad substantiam . Pateteria
sibμη ex praedictis terminari transmutationes eleme '' ' 'itorum, & generationes animalium & planta Aia Ila & Ium,quia causae illorum cessabunt, & propterr planiorces ista dicuntur Elementa interire, no quantum sebunt. ad substantiam sed quantum ad actionem , ' IF passione . Corpora vero coelestia habita qui ' te,& lumine clarioti,dicuntur Ienovari. V runtamen illa, quae sicut dictum est) intereut, in homine, salvabuntur, qui similitudinem, habet cum omni genere creaturae, & propter: haec in hominis innovatione & glorificatione
492쪽
SJcut patet diuina potentia in creando, tales diuisapientia in gubernando, clementia in re nae patet, munerado, reparado, sic patebit diuina tu R quo. sitia in puniendo . Digna est. n.ut norem a- Decor iuneat dedecus culpae sine decore iustitiae. Licet' autem peccatum sit transitorium, tu erit poena perpetua, multiplici ration ς. Prima, quia ho peetatummo peccauit in suo sterno, ideo punietur in transito- aeterno dei. Secunda a a materia ignis inserna rium p
lis est aeterna, sic & peccati macula: ideo & poe , 'na. Tertia, quia peccatum est contra illu, qui I ήλ .
Hest infinit': unde& poena debet ei esse infini. ta, non quidem acerbitate, sed duratione, . s. hi Quarta, quia homo per peccatum perimit i se nu, . bonum, quod posset esse eternum bonum : & Matu 2 s. ideo merito perpetuum incurrit malu . Quinta Qy' W:- quia mala voluntas reproborum aeterna est , vellent enim in peccato sit ponent) perpetuo sonu qu, delectari: &. ideo perpetuo debent puniri. modo potSexta, quia in infinitum erat Iationalis, cum esse aeteris
praeponit finitu infinito in iudica do: similiter' concupiscibilis in appetendo, & irascibilis in adhaerendo: unde di merito poena erit infini- , m qu ata. Septima, quia damnatus de peccato per- lis . petrato, nunquam habebit vera poenitentiam, Nunquaideo Deus nunqua mutabit punitionis illius sententia. octaua, quia peccatum a vita per- 'petua separat. sa Deo : ideo morte perpetua Sap. s. peccator incurrit. Post rones induca exempla Coloc 3 de ea de materia . Videmus. n. l emptio m Q- i an, Iq. mentanea dat ius possidendi perpetuu . Item Casus . vulneratio momentanea dat morte perpetua. Crimen Item casus in foveam temporalis est, detentio
493쪽
ρ ιδ tale est. seruitus perpetua. Item plaga temporalis est, livor perpetuus. Quoniam in peccato est delectatio cum contem ptu Dei merito , praecipitatur peccator in locu infectum, & d spectum.& maxime a statu gloriae elogatum. s. in infernum, ubi a despectis rebus puniatutis a s cibus corporum mundanorum . quia in i notiationem udi quicquid est ignobile in mu-Hoνων do. ad locum poenarum defluet, & ibi horrore u ri . carceris multiplicabit. Et iterum fm Basiliu , Deus, facta mudi purgatione, diuidet a calore splendorem : & totum calorem mittet ad I
gionem damnatorum ut amplius crucientur,
. & totum splendorem ad regionem beatoP, vs. 2 :. et amplius iucundentur .
De diuersitate poena ri . cap. 22.
rit in seiritum, S uomodo. Luc. I 6. Dolor ma
CVm in damnatis sit diuersitas peec
torum , erit & diuersitas poenarii. Vncum in peccato sit auerso a creatore,& conuersio ad bonu comutabile ec deordinatio voluntatis cotra dictamen r5nis, merito p na variabitur propter ista . Vn de propter auersionem erit carentia visonis diuinae: sed propter conuersionem erit poena materialis incendii, propter deordinationem autem rationis. dc voluntatis erit petna uniuersalis: quae consistit in amictione varia, acerba, & aeterna. Ignis autem infernalis non omnes aequaliter cruciabit, sed ab eodem igne ali j plus alij minus torquebuntur, secundum quod plus, aut minus peccauerui, sicut ab eodem igne aliter uritur palea,& aliter lignum. Quamuis autem ignis ille sit corporeus . nec possit agere in spiritum ipsu in calefaciendo: agit tamen in ipium
494쪽
do: & ille dolor est maximus, tum propter pin inferno&tentiam diu in manus ipsum ignem mouena qu/x iis, tum propter sensibilitatem patientis, tum ψ' ' i propter immediationem coniunctionss. In se nus est locus tenebrosus cum sit locus iustitiae. seinalis Lumen aute cum sit delectabile, tamen inge- tristabile,rit tristitia per accidens. s. inquantum ossedit 'μην aliquid triste. Unde in inferno est aliquid ob '' scuri luminis, quo damnati viderc possint un- γε ποῦ de doleant,& non unde laetentur. Reprobi vi- liter vid dent usq; ad diem iudici j gloriam beatoru in nx- uniuersali, non in particulari: quia vident eos LRς IMin magna gloria,sed non in quali. De huiusmodi autem visione non laetantur, sed tristan- ijistatur tur, tum propter inuidiam alienς stlicitatis, S orare. tum propter carentiam propris beatitudinis . Post iustu,& vltimu vero iudiciv, hoc eis subtrahet in poena eoa ,cu vidcbut et hoc aspectu indignos se reputari. In damnatis erit fletus spi- Fietur i. ritualis, scilicet dolor interior,& non fletus corporalis qui est cum resolutione lachrymarum, quia cessante motu rili, nulla iam erit gene- Iatio , vel corruptio: tamen crunt ibi illa,quae non sunt corporaliter inspicienda,scilicet comprehensio cerebri, dc formatio faciei, di huiuD modi. vermis autem , quem dominus in vermis Itala comminatur , nequaquam materialis 'μ 4'. est , quia nullum animal praeter hominem , vi remanebit. Erit autem ibi vermis conscientie rodens animam,& non corpus. In summo Diuerstas loco ista est i titia . In loco infimo Ela est tri si in i 0 stitia. In medio, hoc est, in insido haec Rint mo I ' η μς do permixta. Post die iudicii tria tantumodo loca erat habitata, scilicet coelum, infernus,& bita rapo Iimbus. Quot sint loca poenarum, require in indiciu
li. . de descetu Chri ad iseros. Octo genera pet-
495쪽
oenera pi natum in legibus esse scripsit Τullius .s dam-
- μ' num, vincula, verba, talionem, ignominia,
Sirili tu eSilium, mortem,seruitutem. Haec omnia posido. sunt pgnis insernalibus adaptari. Primum pa- Damnati tet,quia damnati amiserunt deum , & omnia miserunt bona tam gratiae quam glori , non selum in Μη re,sed etiam in spe. Isaiae 3 o. Non remanebit
testa,ut hauriatur parum aquae de fouea. sdiuinae misericordiar : aut deportetur igniculus de incendio. f. charitatis : quia secundum Ie- remiam. 8.cap finita est aestas, consummata est messis. De secundo. blatth.aa. Ligatis mani ... bus Sc pedibus,&c De tertio. Prou. I9. Μallei Percutientes impiorum corporibus. Istud au- . item non intelligitur de malleis materialibus,
sed de diuersitate p narum, quibus impij malleantar. De quarto. Apoc. I 8. Quantum glorificauit se, dein delici js fuit, tantum date ei, tormentum.&luctu De quinto. Ita. I 3. Fa-- .s cies combustet vultus eorum. Imo tam ignomianima re niosum erit corpus peccatoris i anima resu-
sumetur mens ipsum stupebit, quando tam terribile il- quale erit. lud videbit, & vellet habere tale,sicut fuit, qndimidium comestu fuit vermibus. De solo. Matth. 22. Proij cite eum in tenebras exteri Iis . De septimo. Greg. Ibi mors semper vivit r&haec sicut dicitur Apoc. erit mors secuda. Damnati octavo. Τrenorum primo. Princeps pr sub tribu uinciarum facta est sub tributo. Nota quod to 3 qsio. damnati sub tributo poenarum sems seruient, ysi & tamen nunquam persoluont. Ex praedictis
' collige, ς, erit ibi calor ignis, stridor rigoris
tenebrae, fumus lachrymq, moerores, aspectus rea' tr. daemonum, clamor improperij, ariditas sitis, foetor sulphuris, vermis consilientiae , vincula,
496쪽
ita visonis diuino ablatio spei omnis salutis . I sum etiam eme, quod omnis creatura appe 4 M IIi . tit, erit eis pqna'; quia quaerent mortem natu 'G Ialem, & non inuenient. Ibi erit sicut ait Dionysius) proterua phantasia, demens concupi scentia, & furor ira sci bilis. . gloria sanctorum M. cap. 23 . Numquodq tanto persectius est,quan Fini holaio magis coniungitur essendi princi q*P pio. Homo aute, qui perfectum esse expectat,duplicem habet finem ultimum, Vnu . Extrinsecum, qui est beatitudo creata quae nos iin patria beatificabit Erinaliter . Alium ha-ibet finem intrinsecum qui est beatitudo in creata, q hos beatisca Ut effecti te, scilieet ipsum Deum. Prima i beatitudo creata, est tan Fin Is Inquam finis, in quo spe fatur: Secunda vero. f. incrcata laqua finis: iri quo quiescitur. Alio ,h modo iudicabant philosophi de beatitudine , qui elati sed math. Dicebant enim Stoici beatitudine Ioan . II. In virtute animi consistere. Peripatetici vero Quid'de' in cognitione veritatis. Epicurei autem in vo bς-xitu. Si Iuptate. Nos autem dicimus duplicem esse philosis bcatitudinem, sicus dictum est. Deus. n.remu- hi. erat imos secundum meritato Apostolus I. ad Cor 3. Unusquis propriam mercedem acciapiet secundum laborem sinum . Propter meis rita, Ioan I. Gratiam pro gratia . Alatth. ao. Ite & vos in vineam in eam, & quod iustum fuerit dabo vobis . Supra merita : unde illud Lucq6. Mensura bona di obferta,& coagit,&c.
497쪽
nona pa. dilectio,& coprehensio. sunt enim Ni dam patriae, lacut est sapientia,& intellectus,qlicet deo animam coniungant, non tamen siI- .
ne habitu medio: & propter hoc non dicunt dotes, sed animae praemiationes. DQxς . m pφμ ε . non appellantur dona quaelibet , si e cananimae in introductione sui in gloriam sed dona Praecipua, per quae ad actum vitae gllario disponitur: sicut & in praesenti non ppeurtur Proprie dos quodcunque donum datum sponta in sua traductione . sed donum p cm rex ἐα puum,de quo sustetari debeat. Dotes sunt duri. . plices. Quaedam enim sunt a Parte anim quibus deo tanquam principio vi siuae uno habitu medio coniungitur: & per stu ducitur in amplexus siponsi sui indissbiubiis, o oc nunquam finituros . Quaedam vero dotes
sunt ex parte corporis,ilbus ipsum i citur animae suae tanqua principuo vi suae, ne
per ipsum anima ab actu gloriet rex xt .
frentiale Notandum autem E dotes animς uinxPyν iv mio substantiali, dotes autem eorporis sie - ε' ς - ' mio aeeidentali. Christus dotes non habet.
z is h. quia sponsus est, sed anima sponsa:&est doXps doles possiestio sponsae, quς vium eius habe pz
. ''- θ' sit, animorum oculi corporum , secundum mi di non est in angelis, licet primum his ni
qvρος- Vnde ngeli non possunt dici Sposi ς r ergo nec dotes proprie habebunt Sp v ilh' -- nalibus dantur tria, scilicet dos, donaxiQ yφ '' pter nuptias,& parapherna. Dos autem est donatio facta spon' ex parte patris, dc hoc non ad vium sponsii propter onera m trimonii, lea
ad possessionem sponset. In diuinis aute deus
498쪽
pater dat sponset dotem ad possidendum sponsum Christum ad gloriam & honorem, & non uultis
ad usiim : quia bonorum nostrorum non eget. Donatio aut propter nuptias est, quae a sponsio nonatio
datur sponsi, & hoc erit in futuro gaudium , sponit. quod habebit anima in visione Christi hominis . Parapherna sunt, quod habet sponsa preter dote,sicut sunt munera,qu ei dant ab amieis,& huiusmodi. Istud erit in patria per gaudiu quod habebit anima de societate beatoυ, di de congratulatione Delicitatis eorum .
De dotibus animae in generali. cap. 2s.
Dotes animae sunt tres,s cognitio, dile- AIs d. eschio, Scin holo, siue tetio:quae a quibus- quor. dam appellatur comprehenso, a quibusdam vero fruitio. Harum dotiu numerus multipliciter accipitur: primo ex parte virtutum theologicarum, quia cognitio succedit fidei: 'dilectio vero charitati, comprehensio autem spei. Accipitur alio modo ex parte potentiarii animet. Cognitio autem potest appropriarii telligentiae, dilectio voluntati, comprehensio memoriae. Appropriantur etiam a quibusdam Dotes a- alijs tribus potentiis. s. rationali concupis i- bm ppmbili,& irascibili sensitiva non possunt intelli P μμ μ gi, quia Deus non est obiectum potentis sensitivae, sed intellectivae. Possunt etiam predicte Trium r. dotes accipi sin tria et quae tribus personis ap- 'Π xv 'propriantur: ita ut comprenensio Ieipicia xp aph ohriatiis potentiam,cognitio filii sapientiam,& dis i iuuet. lectio bonitatem Spiritus sancti. Circa istas dotes nota,ce cognitio rei visae in se ponit praesentia, comprehensio ponit rei ptingentia, dilecto ponit amatis ad rem amatam colligantia.
499쪽
De dotibus animae in speciali. cap. 26.
- Rima dos animae est cognitio, qua diuina essentia videbitur tota ab omnibus, secl non totaliter, prout est infinita. Videbitur Io m in diuina essentia lympiditis ab uno, quam ab ' alio, & iste desectus erit ex parte videntis non Mariiudo vis, quia idem erit visim. Beatitudo aut con-
'E': sistit in perfecta operatione potentis altissimae, '' β'' s intellectivae, & circa obielium altissimum. Lobi ςς μ .Deum . Ex parte igitur obiecti, clim sit unum , yli staplieissimum, nulla potest esse diuersitas,sed
PQxςnxi ex parte potentiae. Nam inquantum Vna po- ,
'vix' pq tentia magis erit persecta lumine gloriς,quam altera tanto persectius operabitur circa unum viliter. & idem subiectum, siue obiectum: sicut ide Sesdiuersimode a diuersis aspicitur, vel eadem IN I Jμμ tela a diuersis legentibus. fm quod oculus est magis,vel miniis dism,situs. Tribus modis co- est, gnoscitur aliquid, fm lest, vel sicut est, vel
quomodo quid est. Primo modo cognoscitur Deus in Lugn'stix via etiam a malis. Secundo modo videbitur ob oibu in patria a bonis. unde I. Ioan. 3. Similes ei 'g00st erimus, quoniam videbimus eum sicuti est, μηψς-- -est, suam maiestatem, claritatem, dc bonitatem . Tertio modo nec a bonis videbitur, Audi nec a malis, nec in via, nec in patria ; quia mnitum nuquam capiet infinitum. Videbimus tamen Deum in se, dc Deum in nobis, & nos quomodo in Deo, & Deum in creaturis, & creaturas invidabiles Deo. Cognoscere autem Deum insita essentia, est visio meridiana: cognoscere vero cieaturas in verbo, est visio matutina: sed cognoscere creaturas in se, hoc est, in proprio gen re, Vpellatur visio vespertina . Videbit enim unulq ulique cogitationes alterius, prout vult
500쪽
Vniustui usque mentem ab alterius oculis corpulcntia .non abscondet . Videbunt itaque uidausti Deum, ut gaudeant: videbunt gloriam , 4ς ψης sanctorum, ut congaudeant:videbunt quoque φημpoenas reproborum, ut de euasione pericularum gratias agant Ad sciendum autem qua- Medium liter Deus sine medio videatur, nota,l triplex
est medium. f. differens, obnubilans, & dispO- - 'i .' i .nens. Sine medio igitur differente videbitur a biiui Deus:quia Dei visio non est per distantiam, sed Deus. per presentiam, cuin ipse sit essentialiter ubiq;. Videbitur etiam sine medio obnubilate, quia
toletur speculum, & aenigma : quae ambo lunt in via. Cum enim visius noster in praesenti non tacor. Iapossit propter debilitatem in tam excellentem lucem figi, necesse est habere medium, scilicet speculum creaturae . Qui ero infinita est di- . stantia inter speculum rem visam : propteri hoc obseure relucet ibi similitudo : unde videmus in aenigmate, id est, obscure. Videbitur Cognosca. quoq; sine medio similari: quia Deus cogno- οῦ . Retur in seipso, & no per aliquam abstractam: similitudinem, alias creatura esset terminus,& Deus non esset vere finis omnium. Non aut
videbitur Deus sine medio disponente, quod
. est gratia, & gloria. Oportet. n. proportionem. esse inter videntem, dcvitum . haec aute dispositio erit ex parte videntis, &non rei vis e ... Sciendum autem, quod multiplex est mediu. Primum est medium peccati. Isa. 9. Peccata vestra diuiserunt inter vos, & Deum vestrum. Istud est medium impiov. Secundum est me- Medium dium creaturae. Apost ad Rom. I. Inuisibilia ipiorum.
Dei a creatura mundi per ea, quae facta sunt; Μς v intellecti, &c. hoc est medium philosophoru. Tertium est mediu figurae. Apost. r. Corint. Io. P
