Compendium theologicae veritatis, nunc demum ad vetera exemplaria collatum, & editum. Auctore fr.Ioanne de Combis, Ord. min. Accessere perutiles annotationes, & D. Bonauenturae terminorum theologalium declaratio, antea nunquam in hoc volumine edita

발행: 1575년

분량: 577페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

511쪽

i* quod iis c ureola debeatur tantummodo illis, quibus competit pNdicare ex ossicio, & doce-xe, sed quibuscunq; exercentibus licite actum siet ibi . Juun . Praelatis aut non debetur hςc aureo

adb. tui si quavis habeant ossicium pr dicandi, nisi &aureola, actu prςdicent: quia aureola non debet habi-M quare tui, sed actui pugnae, sim illud Apost. Non co- -zim i sonabitur, nisi qui legitime certauerit. Prae' dicarer & docere,cum sint actus misericordiae, inter spirituales eleemosynas computantur.

el i

Enumeratio caelestium gaudiorum. cap. 3 I .Epilogus - 7 Ltimo coelovgaudia sub epilogo enim auὀium. I meremus, non quidem singula gene iis iv rum, sed genera singuloυ. Tor. n.sun P. par. - gaudia particularia, quq quilibet habet in se, utaria vel in alijs,quot ea solius Dei notitia coprehe- .ny,ω'μ' est: &illi, quos summa sapientia voluerit ea Deus Πο -Τantum nanque gaudebit quisque do '' bono alterius, quantu de bono proprio : quod tameni non est intelligendum de intensione gaudij,sed de numero gaudiose . Tot igitur 3c tanta sunt ibi gaudia,P omnes arithmetici haius mundi non possent ea numerare, nec Geomettici mensurare, nec grammatici,dialectici, rethorici, aut Theologi explicare: quia nec o cuius vidit, nec auris audiuit, nec in cor, occ. Gaudebunt. n. sancti supra sede Dei visione et infra se de coeli, & aliarum creaturarum cooporalium pulchritudine : intra se de corporis glorificatione: extra se de Angelorui& homi-:ensus mi num assectatione . Deus omnes sensus spirita delecta tuales ineffabili delectatione reficiet, cum ipletioφ rςriς sit obieruim omnium sensuum spiritualium μ' futurus. Erit namque Deus speculu visui, citha-ὶ Ia auditui, mel gustui, balsamum olfactui,flos

512쪽

tactui. Ibi erit candor lucis stiualis, amoenitas vernalis, abundantia autumnalis, requies

hyemalis . Ibi, testo Augustino, fulget, quod huc. non capit locus; senat,quod no capit tempus; olet, quod non spargit flatus; sapit, quod non minuit edacitas, non erit quod diuellat satietas. Ibi, sicut ait Aug. Deus sine fine videbit, Aug. sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur ibi videret stultitia, sapientia Salomonis. 3 8 g 3 6 Ibi esset deformitas pulchritudo Absalonis . a. Reg. I Ibi esset tarditas velo citas Asiaelis. Ibi iudica- , α. Uretur infirmitas fortitudo San Enis . Ibi esset 1. di mortalitas longa vita Matusalem . Ibi esset Gen. spaupertas regnum . Aug. Ibi secundum Aug. nihil obest, nihil deest, nihil affluit, nihil defuit, nihil est extra, quod appetatur: nihil initii, quod fastidiatur. Ibi secundum Bern. Deus erit rationi plenitudo lucis , voluntati

multitudo pacis, memoriae continuatio arternitatis . Item Aug. de corporis. & animae misera vita o caro, illam vitam amplecti debuisti, ubi vita sine morte, ubi iuuentus sine senectute, ubi lux sine tenebris, ubi gaudium sine tristitia. ubi pax sine discordia, ubi voluntas sine turbatione, ubi regnum sine mutatione . Aernard. Μerces sanctorum tam magna Berarata est,quod non potest mensurari : tam multa, Pnon potest numerari: tam copiosa, P non pintest fingi: tam preciosa, p non potest qstimari. Item August. Illud, quod promittit Deus,fide Aug.

non capitur, spe non attingitur, charitate non comprehenditur. Desideria dc vota transcendit, acquiri potest, aestimari non potest. Ibi, secundum August. carmina non desunt,prqmia Aην non deficiunt: ibi nihil, quod amabitur, deerit : ibi nihil desiderabitur, quod non adsit.

illa.

513쪽

η mido ma beatitudo, sicut ait Augustinus, in duobus In quihu' eonsistit, scilicet in necessitata praesentia omnis 'hi,' boni & in necessaria absentia omnis mali :Aujust Item August. O Vita vitalis, dulcis, & amabi- lis, de sem per memorabilis : ubi summa securitas, secura tranquillitas, tranquilla iucundi-rsei 3 tas, iucunda 'licitas, stlixeternitas,Vbi aeterna φδ' δ' beatitudo, ubi beata certitudo, ubi certa visio, bolis, ium' & sine fine laudatio. Ibiam uentia diuitiatum, , consciivu influentia deliciarum, & confluentia bonoiu. Denique de gaudijs coelestibus repleat nos Dei filius, qui cum patre, ocspiritu sancto vivit, dc regnat Deus. Amen.

514쪽

THEOLOGALIUM

quorundam terminorum, r

Prae mamiguae magis versantium, breuis rilucida explicatio, ad aures praeser

ita Diui Σο uentune . Fratre Ioan ne de Combis, Lugdunensi, Fran. ciscano collectore, & Anonimo quodam locupletatore . Reiectis nonnullis, veluti supersuis : istis tantum apposiimus quos vel in opere desiderari:

vel sis, qui in opere erant, clarioreause adiudicauimuι .

Bs TRAHER R est sacere intentiones imaginitas in actu postquam erant in potentia . Actus elicitus est actio,qua agla agit, & praesertim duplex est, g nerare, dc sperarm. EAccidia est taedium operandi bonum . Adulatio est sermo laudis, alicui exhibitus intentione placendi. . Amor est naturalis assectio, communis & rationabilibus. dc irrationabilibus. Angelorum ordines,siue hierarchiae, qui de quot, vide Ioa. Angeli ideo h ierarchiis, de ordinibus distinguuntur, quoniam tribus modis illuminationes recipiunt:ρrima a Deo immediat secunda a Deo per primam: infima vero persecum

dam .

. Angelorum ordo secundum Greg. est multitudo csestium spirituum, qui inter se in ali-

515쪽

si Explicatio

quo munere grati et similantur, sicut &an n,

turalium donorum munere omnes conue

niunt. .

Anima est substantia spiritualis, corpori, forma rectrix,& vivificatrix accommodata: de ad elema beatitudine plincipaliter ordinata. Animς potentis multiplices euum erantur, videlicet, Intellectus. Memoria,yoluntas, Sensiis, phantasia, stimatiua, Motiua, vis a talis, Sensus communis, Sensualitas, Imaginatio, Ratio, vis naturalis, Vis vitalis, Vis generativa, Vis nutIiti ua. .

Intellectus est illa vis anim quq apprehendit res immateriales, intelligibiles. Alemoria est illa vis, quae conseruat forma intelligibilium, ac sensibilium speciesum . - Voluntas est vis animi, qua appetit aliquid sub ratione boni. Sensus est illa vis animet, qua homo gn

destres corporeas praesentes. ' .-e QSEnsus communis est illa vis ammet, in qua omnes sensius particulares concurrunt. Sensualitas, est potetia anim qu lentilicat corpus, mouet, appetito; delectabilia corpori. reluciens nociva. ti limaginatio est illa vis animet, quq intueturres corpores absentes . .

γ', Ratio est illa vis anime,quq inter bonum, α' malum, verum oc Alsum,infra se discerriit. t Phantasia est ea vis animet sensit iuς, quae eomponit formas nouas secundu similitudine formara, a particularibus sensibus receptaru . -n dissimatiua est vis animet,qua dicimus euesigacitatem in brutis,ut in Vulpe . : Motiua est vis anim qua homo singula cororis res, -Poris membra mouet. ue Vis

516쪽

Vis animalis ea est, qua ala corporea obi cta cognoscit, & appetit. Vis naturalis ea est,qua corpus animalis nutritur,& conseruatur in specie .. Vis vitalis est vis motiua aeris in corpore animalis per arterias. Vis generativa ea est, quae eonseruatur

species. -

Vis nutritiua ea est, qua conseruatur indis

uiduum .

Anim virtutes sunt Fides, spes, Charitas, Iustitia, Modestia, verecudia, Magnanimitas Magnificentia, Prudentia, Temperantia, rit- γtudo, Clementia.Securitas, Constantia, Persi uerantia, Seueritas, Reuerentia, patieritia, Humilitas , Obseruantia, Veritas, Innocentia . Vindicatio, Concordia, Liberalitas,Continentia, Castitas, Eiducia, Misericordia, Disciplina, obedientia, pax, Gaudium, Masuetudo, Lon. ganimitas, Benignitas, AEquitas, Amabilitas, siue Amicitia. Fides est virtus, qua creduntur ea, quae non videntur. Spes est virtus, qua spiritualia, & aeterna bona cum fiducia expectantur, propter confidentiam meritorii praecedetium ex gratia diuina. Charitas est virtus, qua diligitur Deus PI pter se,& proximus propter De u . Iustitia est virtus,qua Deo,sibi,& proximo, quod suum est, tribuitur. Prudentia est notitia eorum, quae sunt ageda,&vitanda. Temperatia est domatio libidinum, dc omnium malorum motuum , Deo hominem incorruptum conseruans .

Fortitudo est magnarum rerum appetitio, di humilium contemptio, & cum humilitate ii ii a laborum

517쪽

'gememJest virtus, perquam anima in

odium alicuius temere concitatus, benignI

nstrat puram, dc stabilem authoritate .

y verecundia est obseruatio honestatas in ge-

rationabilis aggressio ' - . Marenificentia est magnarum rerum, re ecclesiarum cum animi ampla quadam dc splendidissima propositione cogitatio, atque admH

t bEillita, est virtus beneficioru erogatrix.

Continentia est regimen cupiditati per comit gubernationem. Inter continetiam & e stitatem hoc discrimen assignatur ab Ans saper Epist. ad Gal. e. s. Continentia est ubi ab illicitis actibus carnis temperatur, castitas autecui iam sedata fuerit, continentia enim in I

'securitas est virtus, secundum qui in i

nentes incommoditates, & rei inchoatae attin

' riza: Test stibili, in bonoperseueratia.

Perseueratia est finalis Permanetia In bono. Patientia est aequaminis maiora tolerantia. seueritas est virtus, debito supplicio coerces

Reuerentia est virtus,qua persionis grauid', praelatione vel ossicio sublimatis, debitus cultus reueremiae impenditur. H . Humilitas est virtus, quia verissima lina cognitione

518쪽

mitione sibi ipsi quilibet vilescit. Vel sim D.

Tho. 2 a .q. I 6 I. a. s. Humilitas est virtus, moderans appetitum hominis, ne immoderate te dat in excelsa & magna,praeter rectam Ionem. Obseruantia est virtus, qui superiores honorifice tractantur. Veritas est virtus, qua rebus cor,& verba co-

eordare iubentur. Vel sic. Veritas est adaequatio rei ad intellectum. Innocentia est animi puritas' abhorrens omnem illationem iniuriae, Deo, sibi,&proximo. Vindicatio est virtus, qua omne iniustu a pellitur,& debito punitur. Concordia est voluntatum,& actionum conformitas. .

Misericordia est compamo miseriae, & indigentiae proximi. Disciplina est conuersatio honesta, cui pam est non agere malum, sed studet in bonis suis actibus irreprehensibilis apparere . obedientia est obtemperatio voluntatis imperioris fm regulas legis diuinae & humanae. Gaudium est elatio benignae mentis, exuti

Pax est ordinatum hominum cohabitantiu sub una fide,& aeterna lege concordia . a Benignitas est bona affectio animi, gratis sua tribuentis, & hilariter propter Deu qui quid potest,largientis . . - Bonitas est dulcedo animi,& assectio pia, ut non rancorem, sed dulcedinem erga eos , qui non tribulant, habeamus, per quam eis & --na,quae possumus, impendamus. Longanimitas est longitudo animi, patiem ter aduersa tolerantis, & aeterna praemia diu expectamis, . . :

519쪽

ς Explicatio

quitas est iniustitia. dulcore misericordis teperata & est pars iustitiet secundu D. Tho.a.

Affabilitas quq & amicitia nuncupatur) est

dilectio proximi ex charitate ν. Adulterium sui in deseribendis vitiis Apo- stoli ordinem ad Galat. s. insectemur est accessus ad alienum thorum Fornicatio est concubitus soluti cum sol ta,'qui condubitus ideo sornicatio nucupatur, Euolua antiquitus sub arcuatis locis. i.&Inlaeibus meretrices prostituebantur. Immunditia secundum Anfvel est peccatsi, quod mares inter se perpetrant, vel quod solus quis agit de sic in mulieribus reperiri etia''Impudicitia secundum eundem, idem est incestus. i. concubitus cognatorum ad inubeem. Vel secundum Tho. in expo. huius ep. est pecca tum ,quod fit per tactus, at pectus , Ocoscula,& huiusmodi venerea signa. Luxuria, secundi Ans est peccatum, quod si eum mulieribus, qu ae nec publicς meretrices sunt,nec legitimae uxores. Vel fm Tho. α alios est nomen uniuersale continens omnia venera,& sic distinitur. Est inordinatus appertitus delectationum venerearum: sumitur etialuxuria pro cuiussibet rei stiperfluitate , ut d. glossia inter lineatis, super ep. ad Gal. cap. s. Idolorum seruitus est exhibitio diuini cub

tus, facta creature.

Veneficium est venenorum consectio. Inimicitia est odium erga proximum,in corde latens.

Contentio est impugnatio veritatis, cu confidentia clamoris. et j rimulo .

520쪽

rimulatio est animi dolor , quo sis torque tur, eum alius id assequutus est, quod ipse a sequi cupiebat. Nota tamen P emulatio etiain bonam partem sumi solet. dicebat enim '

Ita est subita animi tempestas, qua irrati nabiliter irruit homo ad id peragendum, qa communicatus animus stimulat. Rixa Tho. est ccntradictici in factis. s. mutua percussio ex particulare bellum sine authoritate publica. dicitur autem Rixosius finIs d. lib. x. ethy. a rictu canino. Nam semper ad contradicendum paratus est.& iurgio dei Eiatur.& prouocat cotcndentem, V rixosus est. Dissensio, siue discordia est di s gregat io velfiparatio voluntatum,ex qua separatione pae

tes exoriuntur

Secta idem est,quod haeresis , de qua vide

suo loco.

Inuidia est dolor, vel tristitia de bono si no, quod quidem existimatur ut malum proprium : vel gaudium de malo alieno, quod apprehenditur ut bonum proprium . Homicidium est hominis occisio, priuata authoritate facta. Ebrietas est nimia vini potatio,statum mei tis immutans.... Commessatio est inhonestorum, ac luxuri strum conuiuiorum exercitatio. & secundum Liram,per commessationem omnis inordin tio, circa cibum intelligitur.

Apostasia est temerarius a statu fidei, vel obedientiet, vel Religionis recessus. Appropriare aliquid persenis diuinis est ip- sa communia omnibus personis ad notitiam Pruriorum personalium ocientia : alicui - - Hli 4 persona M

SEARCH

MENU NAVIGATION