장음표시 사용
181쪽
Ι a Card. Petri Midstrandinis UOD AMICO TIAE MORBUS SIT
rebus agendis, ipse cunctatio. XIV.
N amicitia quaedam sunt amputanda: quaedam , etiam inserenda. interrogatus igitur quid ,ex amicitia esset tollendit: cunctatio inquit, in primis est tollenda: cura vero inserenda solers, & diligens. Acerbum enim redditur, quod amice sit, nisi prum. ptum sit, & expeditum . Quare nihil turpius est in amicitia, quam rogari. Non enim dari, sed rapi videtur, quod precibus extorquetur . Amicum igitur pluribus verbis qui rogat: facit rogando, ut amico videatur dissidere. Nam ut Crates Thebanus testatur, veri qui sunt amici, in rebus aduersis vltro adsunt inuocati: in rebus autem prosperis, nunquam nisi accersiti.
selicitatem accedat,quam Amicitia. XV.ON attenuata, & imminuta est amicitise gloria : quod sine ea, neq; , in malis ulla doloris medicina: neq; , in bonis sensus ullus sit sollicitatis. consueuit igitur dicere, nihil esse amicitiam, ni si consortem felicitatis, & Sociam: vero autem amico uti, ipsam esse felicitatem. ita Sylla cognomento felix, inter felicitates suas, duas praecipue ducebat, unam quod Pium Metellum haberet amicum : alteram quod Athenas non sub uertisset, quarum in solo, tanquam in feracissimo a agro, virtus fructus uberrimos sun. li
182쪽
ε ophthemata de semiciti a b I I
VUOD 4AMICUS EAPSENS, Semper adest. XVI.
N QVIEBAT Amicum fide adduci, & ossicio,
ut etiam procul magis, quam secum ageret cum amico. Nam amici adeo tenax est memoria, ut absens, semper adesse videatur. Est enim amicitia ea animorum coniunctio, quae nullo disiungi potest locorum, aut temporum interuallo. Nulla igitur apud Amico
excusatio est obliuionis: nisi forte quis, etiam sui capi possit
D verborum angustias,& ad literarum angulos, qui volet reuocare amicos, facile intelliget, amiciatiam, quasi animi communis, & consilij ossicianam esse vocatam. Interroganti cuidam igitur quicnam nunquam esset solus: amicus dixit. Hic enim ex uno fit geminus . nec ambigi de eo potest. Naturae enim testim nio intercluditur via omnis dubitationis. Etenim quorsum duo Aspides expressiὶ habet Hieroglyphicum veram amici interpraetationer . Aspis enim numquam e latibulo, sine . comite exit: eumq; sensum habet beneuolentiae, ut si eorum unus occidatur, alter qui superstes
Iemanet, alterius mortem ulciscatuP.
183쪽
DVLTERINUS amicus cum aliud habet iapectore clausum , aliud in ore prumptum ringe miseens aliquando dixit, multos gest re amicitiae insignia: paucos vero amicitiam attingere: ideo si quid humanitus cuiquam accidisset, illum sine ope, & adiumento, in asperitatibus rerum, & maerore iacere. Hoc ipsium ut doc rent AEgypti, Arborem Amyram Hieroglyphicum fecerunt Adulterinae amicitiae. Nam & arbor haec odorem fundit suauem, fructum nullum ferens: & Amicus adulterinus, ostentationem semper spirat ossicij: numquam praestat ossicium .
rebus sit amicus. XIX. N TERROGANTI cuidam quis inis
ter homines non consenesceret, amicus dixit. Nam virescit amicitia, non relangu
scit tempore. Notum est ad hanc rem, in sacris AEgyptiorum literis, Canis Hierogly- phicum. id etsi tacitum est, & elingue: non tamen, aut mutum, aut nudum est a doctrina, & virtut . Etenim cur Canis vlyssis post annos viginti, selus ex dom sticis cognouit dominum Z quia, si naturam consulimus non canis, sed rationis: nec virtus, nec d cuina subijcitur tempori.
184쪽
vera sit mortuorum sepultura. X X.
VERENTIBUS amicis, cum omnes de aegrotante familiari essent soliciti, ubi quis optime seps liretur: in amicorum dixit sinu, & gremio. Sapienter ille quidem. Nam ineptias qui volet ex falsa
am Icillae opinione, resecare, & tollere quod sordescit; sien- Uet amicos non minus mortuis, quam vivis prodess . Non eli vulgare Antiquitatis testimonium. Etenim cura Parthis canes alebantur, quorum voracitate cadauera absumebamur non condiebantur in sepultura vr cum canis symbolum sit amicitiae, hoc certe monimeto mortalibus testatum relindue rent, homines non posse melius sepeliri, quam in benevoloru animis, quoru memoria amici in dies reuiuiscunt mortui.
T SI virtus ab Aristotele mos, a modo vocatur eo quod quae honesta sunt, nisi modus adhibe tur, turpia redduntur, & inhonesta omnia: sm
stituebatus. o 'ς ' ςδ 'VRm vocabant con veluti numin 1 a' sestς0dζrpnt, Amicum verum, veluti numen aliquod, nihil perhorrescere: hocq; inter fianientem, & amicum niteresse uod illius sit parere: huius imper
'δni: Nam cur apud eos, amicitiae haecspectabaturuuenis aperto capite tunica rudi indutus:cuius in Fim
185쪽
bria scriptum erat mors, & vita: in fronte aestas, & hymense , habebatq, latus apertum, cuius in praecordijs digito inscriptu m ostendebat longe, de prope t naeuos, & nebulas rationire disciplinis offutiunt, qui malunt ex verbis, quam ex his praeclarissimis monimentis amicitiae Vim attentare, quibus censetur amicitiam, nec morte, nec loco: neq; deniq; tempore reuellipos .
v EMADMODUM Anaxagoras,&Emp docles amicitiam, de litem secerunt principium rerum omnium : eo quod per consociationem,& disiunctionem, generatio fit, de corruptio: ita solitus est dicere duo esse amicitiae primordia: simile, de dissimile. Summa enim amicitia est, ut Testatur Cic. quam m Tum similitudo coniugauit: Lubrica vero, dc imperfecta, quad issimilitudo conciliauit. Illa vi testis est, Se Prometheus Agyptiorum legislator, de Pythagoras, cadit in virum bonum tantum, quia honestate solium definitur: Haec vero, ita suauitate, de utilitate Omnia metitur, dissimilitudine magis gaudet persenarum . ita Diues a paupere: &vir a muliere magis diligitur, quam vel mulier a muliere, vel paupςr a paupere, etsi sui sunt similiores.
Amico deleat se iudiciun . XXIII.
N QVI E B Α T, amanti quod erratum est, rectum videri: non item amico: eo quod ille sensu, de opi nione, hic animi feratur iudicio. Quare de am ico
186쪽
ratum semper debet esse, amici iudicium, . Nam ut beneia uolentia fit eius, qui amatur gratia: amor contra illius causa , qui amat: ita amicitia virtutis ergo conflata, nihil praeter id 'quod honestum est spectat. ν ε
N ore sepe habebat nihil esse ad omnes res ardentius amore,&amicitia: nihil valentius, quae nec vi, nec metu frangi pol. probant id duo amicitiae lumina, Damon,& Pythias, Pythagorei diicipuli, quorum alterum, cum Dionysius Syra usanus interficere vellet, propter suspicionem perduellionis: alter se mortis vadem praestare non dubitauit, tantisper. dum qui rapiendus erat ad supplicium, rebus suis compositis, reuerteietur. cum vero adestet hora morti destia nata, & iam Obles crisset proximus supplicio, unusquis'; spon- solem stultitiae, & temeritatis damnabat: at is nihil de amici fide dubitare constinter praedicabat. eodem iSitur momento, quo Tyrannus supplicium indixerat, qui discesserat, superue mi, obsidem liberaturus,cuius rei Tyrannus percitus admiratione, reum impune dimisit, & inter utrumq; amicum temtius haberi voluita.
T A amicus est animatus, ut non putet magis se sua, quam amici causi esse natum . . Quare aiebat nullum in vita bonorum genus esse tam grande, quod amicitia non videatur exaequare, aut po Κ ι uua
187쪽
tius superare. auget sententiae huius auctoritatem, Mim Darii votum, qui non aduersus hostes Victoriam : non res na: non gloriam: sed oblato tibi malo punico, tot optasse fertur Zo- piros, i quia Zopirus non fucatus erat amicus in quot granulis esset malum illud resertum. vera enim regni praesidia sunt amici, quos nec ferro cogere, nec auro parare queas. Sola igitur militum amicitia fretus Scipio Africanus, dicitur bellum Carthaginensibus in tulisse . i
nomine lateant bonorum geuera. XXVI.
ICEBAT iure amicitiam ab amore esse vocatam, quia natura cum sit suavis, utilis, & honesta, nihil ei deest, quod amari potest. Tantumi quippe unumquodq; est suave, quantum am tur: eoq; Vtile magis, quo ad res plures usus eius frequens est,& idoneus: nec deniq; quicquam magis est honesum, quam. ινας siue amicitia, quae anima est iustitiae. Sed quo res molior est,eo rarior est amicitia. nihil enim unquam sol vidit rarius virtute. Itaq; consueuit Menander dicere, illum esse is licem , cui vel amici congisset umbra . est enim amicitia animal minime gregarium . Hac ratione commotus Alexander Magnus, Achillem fuisse felicem pronunciauit: eo quod vivens fidum amicum: post fata magnum sui nominis, & famae nactus esset praxonem.
188쪽
O LIT V s est dicere amieo Aariorem esse amici vitam, quam suam: atq; iccirco inanem illam esse sententiam, qua vulgo fertur, quod quisq; sibi melius, quam alteri cupiat est . Nam amiacus cum vivat in amico, in se autem ut mortuus: nihil habet potius amici vita. graue, & elegans est Promethaei AEgyptiorum legislatoris testimonium. Hic enim ubi interieraeconiux, tulit moderate,quod pars domus perijsset: ubi direptae essent eius opes: dixit non sua, sed fortunae bona esse sublatarcum pariter filius de vita migrasset, dixit parte se aliqua rantum esse comminutum: at mortuo amico, statim frangi dolore caepit, atq; in luctu, de squalore ita iacere, ut vix sine si spirio, posset respirare . quod cum admiraretur populus, rei admirationem, eius ex animo abstersit, inquiens amico mortem obtigisse: sibi vero mortis dolorem, quia ipse ut mo tuus , sensu non careret: amicum non esse amici exemplar: sed alterum idem. Hoc ipsum Lyricus Poeta sentiens, amicum dimidium animae vocat. quasi una sit animae vis,& libera vois luntas , duobus in corporibus.
O OD ,AMICITIA ANIMASit Justitia. XXVIII.
N Q V IE B A T amicitiam non solum omni
iure esse imbutam: sed etiam animam isse iustiatiae. ubi enim non est amicitia. ibi iustitiae su cus, S sanguis statim exarescita. Nam us diu num amole Dei: ius humanum amore hominum desinitur.
189쪽
Quanquam en: m vulgo amor differt ab amicitia,quod ille tararum etiam bestiarum sit: beneuolentia solum hominum: amicitia vero bonorum tantum: tamen amor hoc loco, vim obtinet virtutis, in qua laus omnis consistit amicstiae . quae si obseruaretur in ciuitate, nihil ei accideret iure, & legibus m gnopere opus est . Nam posito fine, nihil ijs opus est, quae pertinent ad finem .
T circuitum ,& quasi orbem relinquam hon ris, quo fertur, & ducitur Amicitia, inquiebat Amicum viro iusto esse anteponendu: eo quod iustitia malum prohibet, Amicitia bonum Estq; illius plerunq; destruere : huius semis per seruare. Nam,ut partes corporis se mutuo amant atqὲ aliae alijs seruiunt, unamq; animantem simul omnes constituunt; ita veri amici eo societatis constringuntur vinculo, ut ex pluribus,unum quasi corpus fiat salutis. Amicitia enim diauitibus est,pro gloria: pauperibus,pro censu: exulibus,pro P tria: mortuis pro vita: ac deniq; perditis, pro salut .
Magis, quam numaria amicitia. xxx ministrat :N QVI E B A T Insidiosam beneuolentiam suo
enudari scelere, per hunc Apologum. Annuum se natalem celebrare simulabat vultur:auiculatq; ad caenam inuitarat . aduolant igitur longi quis ex locis Aviculae, quae omnes primum cum applausu e cipiuntur
190쪽
eipiuntur a vulture: tum ubi hora coenae adest, illae omnes ad unam deuorantur:simile quiddam est, in quaestuosa amicitia , quae in utilitate est fundata . Nam amicus ijs potissimum applaudit, quos sibi ad pastum videt prodesse. ijs enim cum videtur aliquid dare: tum maxime inhiat rapere: estq; in hoc genere ijs amicus, ut oleum plantis : quibus nihil non let te spirat .
V M liberorum amore,multos cerneret infatua ri , atq; ab ijs liberos, per indulgentiam in educatione non ad disciplinas duci, sed seduci: dixit indulgentem beneuolentiam , suave esse vene num . Nec contemnendum de ea re est, in Simia naturaet stimonium. Haec enim bestia, ex pluribus catulis, quos in lucem edit, quem plurimum diligit , laete in vulnis ge . stando, & gestiendo cruciat, ac demum cruciatum trucidat Caeteri, quibus minori plausu indulget, soli anima superant. atq; ,Vt ab indulgentia parentum recedam, qui Impurus est,&libidinosus, quos maxime diligit, hos in nrimis inficit omni turpitudine, vel graui potius conficit scelere. Blande enim amplectendo quos amat, nefarie laedit .
re faces sepe accendantur odij. XXXII.
ONO L S A, & labefactata multo furore, non paruo scelere saepe fu i amoris vis. Quare consu uit dicere amorem, nisi modus adsit, facile in capti