장음표시 사용
141쪽
Pan T. Putabant Stoici, inquit Cicero , scripta hac de re
Epistoli , nulla verba vel turpia esse vel impudica.diam turpitudo, inquiunt, vel in rebuS est, vel in verinis; non in rebus , quas licitum est aliis nominibus appellare, quae tamen in turpibus non sunt, nec etiam in verbis , litanium ut idni considerentur, quia saepe aecidit, ut Cicero ostendit, ut idem sonus res diversas significans, prout hanc significationem habet turpis sit, secus vero prout aliam. Sed nihil hic videre est', praeter vanam subtilit tem , inde enitam , quod Stoici nullam secundariarum Idearum , quas mens primariis adjungit, rationem habuerint. Hinc enim accidit, ut eadem res
hic v6ce pudich, illa vero obstene possit significari,
si vocum altera Ideam habeat turpitudinem illam velantem , altera vero Ideam , eandem turpitudinem propalantem , ac impudenter ostentantem. Si cadulterium , inces- , pec tum abominandum, nomina obscaena non sunt, licet res maxime obscaenas signiafcent, quia illas tantum exhibent quodam horroris velo obtectas , ita ut pro maximis uagittis vel inde habeantur; hae itaque voces non tam actiones ipsas,
quam actionum flagitia denotant; cum ε contra, aliae sint , quae easdem actiones nullo immisse horrore significant imo illas potius ut gratas placentesque, quam ut flagitiosas notant, idea effrontis impudentiae superaddita. Et hae illae voces sunt quae turpes &impudicae vocantur.
. Idem dicendum de quibusdam circumlocution, bus , quibus actiones quaedam publice exprimuntur ,
quae quamvis legitimae, non. nihil tamen Corruptae naturae admixtum habent. Tales quippe verborum circuitus non tantum res ipsas simpliciter exprimunt , sed una probam dicentis dispositionem;
142쪽
adeo ut palam fiat, e prudenti cauteli quam adhibet, cam non niti gravate es coacte do illis loqui , illasque velle & sibi & aliis ob velatas. Cum e contra, qui de iisdem aliter, & liberius loquuntut , Ostendunt te in illis contemplandis cum delectatione versari; quae delectatio cum turpis lit . mirum non est , voces illius turpitudinis ideam habentes turpes censeri & inverecundaS. Hanc ob causam evenit aliquando , ut vox aliqua, quae alias casta fuit turpis postea evadat. Hinc I oitotes Hebraei coacti tuere , alicubi alia nomina Bibliotum margini apponere . a legentibus pronuncianda , loco illorum , quae textui intersieruntur. Quid ideo taei uni est , quia illa nomina cum primum tuese a Prophetis usurpata nondum evaserant inverecundu , cum tunc adnexam haberent Ideam aliquam res illas caule & pudice repraesentantem.
Sed postmodum a'ella hac Ide aliaque imp denti & cstroiiti astita , illa qadem nomina turpia facta sui it . Ne autem obscaena hac idea mens percelleretur , Jure merito Rabbini voluere ut alia nomina inter iugendum substituerentur , ipso tamen. sacro textu immutaro & integro. Hanc ob causam, Quidam Scriptor, quem emisia religioIae prolestionis vota ad strictiorem verecum diam obligabant , cum accusaretur nomine inh nesto locum infamem designavisse , male crimen est 1 se amolitus, citando Patres lupanariS Vocabulo libere utentes atque asserendo in eorum libris saepe meretricu &nomenclatui as Occurre re aliasque quae non honeste in linguis vernaculis usurpantur. Nam ex frequenti horum nominuus
apud bb. PΡ. usu palam est , illa tunc temporis pro iurpibus nou sulsi et habita : ac proinde
143쪽
posierorum usu accessisse. Male itaque concludebat ille, licere in linguis vernaculis uti verbis turpibus'& impudicis, cum haec revera easdem res non significent , quas usurpata a Patribus vocabula significabant , quandoquidem , praeter ideas utrisque .Communes, animi male compositi ideam exhibeant, admixtumque aliquid habeant licentio ae impudentiae,' Cum hae secundariae Ideae tanti momenti sint,
primariatque notiones in tam varias significationes refingant , e re facerent qui Vocabularia condunt, si easdem designarent ac lectores commonefacerent, una contumeliosiarum , urbanarum acrium ;
starum , impudicarum , vel potius has lultimas prorsus antiquarent & abolerent, quam multb m lius sit illas ignorare quam scire. Firis Partis Prime.
144쪽
Continens Considerationes as Hominibus farius circa Fropria Pudicia
quid sit Propositio; de quamis ge-- ' inersim Propoitioηum. 'Ostquam res ipsas, Idearum beneficio, percepimus, tum Ideas ad invicem comparamus, illasque, prout inter se convenire vel differre animadvertimus , CD jungimus aut separamus, quod est aegirmare Vel negare, generalique nomine, μιμυ, Vocatur. Iudicium hoc aliter Propositio appellatur , man festumque est , oportere illam duos terminos habere, alterum , de quod quid assirmatur aut negatur, quod sulyectum dicitur ; alterum qui affirmatur aut negatur , quod attrabatum aut praedicatum dicitur. Nec suffcit hos duos terminos perceptile ,, sed debent mente vel conjungi vel separari. Et haec mentis operatio in Propositionc notatur verbo , E te illo quidemi solitario cum affirmamus. ; cum vero uegamus, adjecta neg tionis particula, non ; siccum aio , Deus est in ius: subjectum est hujus Propositionis , I.sem praedicatum ; , verbum vero est Ineluis assirmantis actionem Dotat, hoc cit , Ideam Dei & Icleam justi, tanquam sibi congruenteS, Con jungentis. Quod ii dicam , Deus non est injustiis ς
145쪽
Verbum, est, cum ad)uncto adverbio, non actionem assirmationi contrariam designat , per quam assirmo iis Ideis inter se non convenire; quia aliquid inest Ideae ix sti, quod illi non convenit quod in Dei Idaa continetur. Quamvis autem necesse sit , ut omnis Propositio haec tria habeat, potest tamen duobus, vel unico
Homines etenim, ad sermonis compendium, plurima vocabula excogitarunt , quae simul amrmationem . hoc est , id quod verbum substantivum notat,& aliquod attributum quod affrmatur , significant. Horum ex numero sunt Omnia verba . quae substan-.tiva dicuntur , ut Dein existit, i e. es existem: Deus
anetiithmetiues, I. e. est amans homines. Verbum vς-
id substantivum , cum solitarium est , ut quando dico , Cooto ergo sism . desinit essς pure itistantivum . quia tum illi attributorum generalissimum adJungitur, quod est ens: Nam ego , sunt, idem estae, Ego sum ens , vel aliqkid. Eodem modo alibi & lubjectum & amrmatio eidem verbo mcluduntur ut in primis secundisque perinis apud Latinos, ut quando dico, Ium Christi
nus , nain is subjectum est hujus propositionis,
quod Verbo jum . Continetur. Hinc patet apud Latinos unum verbum Propositionem constituere , in primis secundisque persisnis, eorum verborum , quae prius assirmationem cum praedicato continebant: Sic νeni, vidi, vici, tres integrae Propositiones sint.
Hinc etiam concludi potest , omoem Propositionem vel assirmativam , vel negativam esse : &hoc illud est , quod virmatione vel negatione comtinetur.
146쪽
Sed alia Propositionum differentia est, asia ectorum universalitate , aut particularitate , sive singularitate petita. Termini enim . ut prima parte , dictum est , vel singulares sunt aut particulares , aut universiales
Termini univcr les accipi possunt . vel .secundum integram extensio trem , signis universalitatis vel expres iς vel subintellcctis , qualia sunt pro assir matione, omnis; pro negatione . nu - 2 Ut . 0mnis homo ,- -Uις ho- Vel secundum in determinatam eItensionis partem aΦdito nomine, aliquis, Ut, an tris homo , augio homιnes; vel ullo alio , pro lin
Hinc nascitur in Propositionibus quaedam vari 'taS magnopere notanda. Cum enim siubieetum Propolitionis terminus universialis est , in tota sua ex tensione lumptus , Propolitio universalis dicitur, sive assirmativa illa sit, ut , omnis impiin es stultus ;sive negativa ut, nullus improbus es beatin. Cum terminus communis, secundum partem indeterminatam suae extensionis sumitur , quippe qui adjecto illo nomine , aliquis, restringitur . Propositio particularis dicitur , sive amrmativa sit, ut siliquis crudelis est igna ins ; sive n ativa , ut , at quis pauper non est miser. Si subjectum Propositionis singulare est , ut cum dico, Ludomicus I 3. Rupellam prenavit , Propositio tingularis appellatur.
9uamvis autem Propositio singularis ab universali in eo differas , quod illius subjectum commune I On sit, majorem tamen cum illa habed assinitatem, 'dam eum particulari ; quia sabjectum eo ipsti quod singulare est , recessari9 1ecundum totam
147쪽
κxtensionem semitur; hoc autem de essentia Pro litionis universalis est , illamque a particulari di- . hi liquit. Ut enim Propositio sit universialis parum refert, an extentio plura pauciorave , modo omniac amprehendat. Hinc Propositiones singulares pro . univcrsialibus habentur in argumentationibus. ΡΟ- terunt ataque Omnes Propolitiones ad quatuor genera reduci , quatuor Vocalibus Λ, E, I, O, ad In moriae sublevamen notata. A, Universalis assirmativa, ut, omnis sitissem es
' -E, Universalis negativa , ut is nullus vitio ur es
I, Particularis assirmativa , ut, aliquis vitissus es
o, Particularis negativa , ut, aliquis vitiosus mu6ὶ dives. Quo vero firmius memoriae haec inhaereant, hoc disticho ab aliquo comprehensa sunt. - Asseris A: negat , T verum generaliter ambo; . Aserit I, negat O,sed particular ter ambo. Praeterea universiilitas aut particularitas sistet Propolitionis quantitas nuncupari : Uti amrmatios re negatio quatitas Haec vero a verbo dependet quod Propontionis quasi sorma aestimatur. Sic A, & E , quantitate conveniunt , differunt Vero qualitate, uti etiam I, & O. Dividuntur etiam Propositiones secundum mat . riam in veras & falsas; Evidens autem est nGn posscdari Propositionem, quae nec vera-, ncc falsa :
148쪽
Cum iusi propnfilio , , judicium nos uuiri de rebus enuntians, vera sit, si Iudicium illud rebus conu niat; sucus, si discrepet. . . Sed quia saepe nobis non satis iccis affulget, ad verum a falsis dijudicandum , praeter Propolitiones. quae nobis vel verae , vel certo fallae creduntur, aliaestini quae mobis tantum. verae videntur sed quarunt veritas non adeo clare sic ostendit , quhi sitspicio . subsit, ne falis sint; . vel etiam aliae,. quae videntur falsae sed quarum falsitatqm non habemus plane. pers ana. . Hae sunt Priapolitiones probabiles, .q. rum primae probabiliores , alterae minus probabiles. Quarta parte dicemus quidnam illud fit , quod requiritUr , ut froposivio omnino ct certissime vera
. De Propositionam idem subjectam ridem retra dicatum habenti m oppositis. ' V:
Uatuor esse Propositionum genera A, E, I, οὐ
modo diximus. Quaeritur jam irequo conveni--ant discispentque, quando eximis iisdem sessi jecto & praedicato diversa Propositionum genera fiunt,
Et intellectu facile est tria tantum esse oppositionum genera ; quamvis E tribus unum in duo alia
149쪽
Si eni in tum quantitate tum qualitate opponantur, im AO &E. I, contradiistoriae dicuntur, ut, Omnis homo est animal; homo non ot animal ; . nullus &wo es imprecabilis ι illi itis homo es imprecabilis. Si autem qualitate differant , conveniant quanti-
tale tum contrariae sive suum: reriae appellantur Contrariae quando sunt universales , ut, omnis λmoles. animal nullus homo est animst: subcrantrariae ,
quando particulares , ut , aliquis homo es animal, hyis homo non est alnimal. . i i oppolitae hae Propositiones spect entu , prout
vel verae sunt , vel falsae, evidens est: 'Primo , t Contradictorias nunquam simul esse . vel veras , vhi fallas: sed si altera vera est. - altera erit falsis , & e contra. Si enim verum iit omnem H- iminem se animal; verum item essc non potest, aliquem timinem non ese animal. E contra , si verum sit , aliquem hominem non esse animal verum etiam esse non potest omnem hominem cy animat: tanta hic dictorum claritas , ut ulterior explicatio 'tenebras iisdem sit cilicymaesura. Secundo: contrarias nunquam posse esse simul veras'; posse tamen utrsitque Elic talias: verae nbra sunt esse , quia lic contradidioriae simul esient verae,s enim verum sit, omnem hominem ese animal, ta-ium eth, alignem seminem non die aurmal: quae Pro-ipolitio prioris contradictoria est & per consequens, talium multo magis est , vult' hominem esse animal; . ' quae est quidem contraria. Sed alterius tali itas, Dontufert alterius veritatem ; falsum enim esse potest ἐωnues homines esse iusitos, absque eo quod verum sit.
nullum hominem esse Iusum ; quia aliqia homines; i
ta te poliunt , quamvis omnes non sitit juiti.
Terti. , . esidens est , per tegulam, regulapide
150쪽
contrariis prorsus oppositam . subcontrarias simu Ivetas posse ; ut hae duae Propositiones , aι quis -- 6,-, aliquis hom non est jusus et quia parshq uni potest et julta , pars autein inmila; ac proinde amrmatio & negatio in idem sub ectum honcadunt, cum , aliquis, in altera Proporticino hunc hominem , iri altera alium delignet Sed ambae rat. sic esse non posistunt: sic enim contradisto ellantii trahi talite. Si enim falsum einci aliquem hominem
in ivisti verum quoque esset nullini hominem esse
usum ζ quae Propositio prioris contradictoria est & a sortiori verum esIet , aliquem hominem non eue um , quae est Propolitio subcontraria. Questo Propolitionum subalternarum op filio, vergin non .esIς , cum univessali particulare includatur : li enim omns homo es animal, ' al uistimo erit animes , si nudius homo visimis , alitiis homamn erit smia. Ac proinde Veritas universalium infert veritatem particularium , sed non 8 contra
Non enim sequitur, quia aliquis semo es justus, omnes id ed homines eo justas. E contrario , fallitas particularium ,' universialium falsitatem infert. Si enim falsum est aliquem hominem esse in pecca lem ;multo magis falsum erit, omnes homines esse impe cabies. Praeterea fallitas universalium non infert falsitatem particularium : quamvis enim falsum sit, omnes lamines este Iustos, non tamen sequitur falsum esse , aliquem hominem esse Mum. Ex dictis inse uar, saepe evenire , ut Pr Oiniones subalternae non- '' aquam ambae sint verae, nonnunquam ambae falis. nihil addo de Propositionum oppositarurra ad eundem sensum reduetione ς tum quia hoc tactu foret inutile tum quia reductionis regulae , ut plu-Ilmum, tantumuerae sunt in Latinis: