Beispielsammlung zur Theorie und Literatur der Schönen Wissenschaften

41쪽

Publica materies privati iuris erit, si

Non circa vilem patulumque moraberis orbent; Nec verbum verbo curabis reddere fidus Interpres nec desilies imitator in artum

unde pedem proferre pudor vetet aut operis lex Nee sic incipies, ut scriptor Cyclius olim :EBRivNAM Priami cantabo, et nobile bellum. Quid dignum tanto feret hic promissor hiatu

Parturiunt montes, nascetur ridiculus mus.

Quanto rectius hie qui nil molitur inepte BIC MIHI Musa, virum, captae post moenia Troiae Qui mores hominum multorum vidit, et urbis Non fumum ex fulgore, scd e fumo dare lucem Cogitat, ut speciosa dehinc miracula promat,

Antiphaten, Scyllamque, et cum Cyclope Chari, Nee reditum Diomedis ab interitu Meleagri

Nee gemino bellum Troianum orditur ab ovo Semper ad euentum festinat, et in medias res Non ecus ac notas, auditorem rapies et quae Desperat tractata nitescere posse, relinquit: Atque ita mentitur, si e veris falsa renii stet Prima ne medium, medio ne discrepet imum. Tu quid ego et populus mecum desideret, aues. Si fautoris eges aulaea manentis, et usque Sessuri, donec cantor, vos plaudite, dicat: Aetatis cuiusque notandi sunt tibi mores Μobilibusque decor naturis dandus, et annis Reddere qui voces iam scit puer, et pede certo Signat humum gessit paribus colludere, et iram Colligὶ ae ponit temere, et mutatur in horas. Inberbus iuvenis, tandem custode remoto, Gaudet equis canibusque et aprici gramine campi, Coreus in vitium fletti, monitoribus aspor Vtilium tardus prouisor, prodigus aeris Sublimis, cupidusque, et amata relinquere perniX, Conversiis studiis, aetas animusque virilis Quaerit opes et amicitias, inservit honori;

Commiuste cavet quod nox mutare laboret.

Multa senem circumveniunt incommoda vel quoa

42쪽

quaerit, et inventis miser abstinet, aestimet utl; Vel quod res omnes timide gelideque ministrat; Dilator, spe lentus, iners, pavidusque futuri Dissicilis, querulus, laudator temporis amSe puero, castigator censorque minorum Multa ferunt anni venientes commoda secum; Multa recedentes adimunt ne forte seniles Mandentur iuveni partes, pueroque viriles :Semper in adiunctis, aevoque morabimur aptiλc

43쪽

Quid tam sollieitis vitam tonsumimus annis 3 Torquemurque metu, coecaque cupidine rerum 3 Aeternisque senes curis, dum querimus aevum, Perdimus, et nullo votorum fine beati Victuros, agimus semper, nec vivimus unquam Pauperiorque bonis quisque est, quo plura requirit; Nec quod habet, numeratu tantum quod non habet. Optat Cumque sui parvos usus Natura reposcat, Nateriam struimus magnae per vota ruinae; Luxuriamque lucris emimus, luxuque rapinas Et summum census pretium est effundere censum. Solvite, mortales, animos curasque levate, Totque supervacuis vitam deplete querelis. Fata regunt orbem, certa stant omnia leges: Longaque per certos signantur tempora casus. Nascentes morimur, finisque ab origine pendet. Tunc et opes, et regna fluunt et saepius orta

44쪽

Paupertas, artesque datae, moresque creati, Et vitia et clades, damna et compendia rerum, Nemo caret damno, poterit nec habere negatum; Fortunamve suis invitam prendere votis, Aut fugere instantem Sors est sua cuique fe

renda.

An nisi fata darent leges vitaeque necisque, Fugissent ignes Aeneam 8 Troia sub uno Non eversa viro fatis vicisset in ipsis 3 Aut Lupa proiectos nutrisset Matria fratres Romaque sic enata foret, pecudumque magistri In Capitolinos auxissent culmina montes, Includive sua potuisset Iupiter arce' Captus et a capti orbis foret Igne sepulto Vulneribus victor repetisset Mutius Urbem Solus et oppositis clausitIet Horatius armis pontem Urbemque simul Rupisset foedera i .go Tresque sub unius fratres virtute iacerent Nulla acies vicit tantum Pendebat ab uno Roma viro, regnumque Orbis brtita iacebat.

Quid referat Cannas , admotaque moenibus

arma Z

Varronemque pigrum magnum, quod vivere poGset ZPostque tuos, Thrasymene, lacus Fabiumque morantem ZA episse iugum victas Carthaginis arces 8Speratum Hannibalem nostris, cecidisse catenis, Exiliumque rei furtiva morte luisse

Adde etiam vires Italas Romamque suismet Purnantem membris Adice et civilia bella ZEt Cimbrum in Maria, Mariumque in carcere bctum quod consul toties exul que ex exule consul; Et laeuit Libyeis compar iactura ruinis,

45쪽

aniliu Eque erepidinibus cepit Carilaaginis urbem' Hoc nisi fata darent, nunquam fortuna tulisset. Quis te Niliaco poesturum littore Magne, Post vietas Mithridatis opes, pelagusque receptum, Et tres emenso meritos ex orbe triumphos, Cum iam etiam posses alium cognoscere Magnum, Crederet, ut corpus sepeliret naufragus ignis, Eiectaeque rogum facerent fragmenta carinae 3 Quis tantum mutare potest sine Numine Fati Ille etiam eoelo genatus, oestoque receptu Cum bene compositis victor civilibus armis

Iura Tagae regeret, toties praedicta cavere Vulnera non potuit, toto spectante senatu Indicium dextra retinens, nomenque cruore Delevit proprio, possent ut lacere Fata. Quid numerem eversas urbes, regumque ἀ- nas ZInque rogo CroeIum, Priamumque in littore trun

Cui nee TroIa rogus Quid Xerxem maius et ipso Nauseaplum pelago quid Graio sanguine Regem Romanis positum raptosque ex ignibus isne Cedentemque viro flammam, qui templa serebat Quot subitae veniunt validorum in corpora, o

tess

Seque ipsae rursus fugiunt, errantque per ignest Ex ipsis quiquam elati rediere sepulchris: Alsiue his vita duplex, illis vix contigit una: Ecce levis perimit morbus, graviorque re mittit

Succumbunt artes, rationis vincitur usus; Cura nocet, cessare iuvat mora saepe mala umDat causas laeduntque ibi parcuntque venena.

DegenErant nati patribus, vincuntque parem

tes:

Ingenium suum retinens transitque per illum, Ex illo Fortuna venit furit alter amore, Et

46쪽

Et pontum tranare potest, et vertere TroIama Alterius sors est scribendis legibus apta

Ecce lupatrem nati perimunt, natosnue parentes Mututaque armati coeunt in vulnera fratres. Non nostrum hoc bellum est coguntur tanta mo

veri:

Inque suas serri poenas, lacerandaque membra. quod Decios non omne tulit, non omne Camillos Tempus, tanuictum devicta morte Catonem. Materies in rem superat sed lege repugnat. Et neque paupertas breviores excipit annos, Nee sunt immensis opibus venalia Fata: Sed rapit ex tecto funus fortuna superbo, Indicitque rogum summis, statuitque .pulchrum. quantum est hoc regnum, quod regibus imperat

ipsis

Quin etiam Infelix virtus, et noxia selIκ: tiNee fortuna probat causas, sequiturque merentes, Sed vaga per cunctos nullo discrimine fertur.

Milicet est aliud, quod nos cogatque rogat ques Malus, et in proprias ducat mortalia leges, Attribuatque suos ex se nascentibus anno S, Fortunaeque vices. Permistet saepe ferarum eorpora cum iri embris hominum non seminis Ille partus eries quid enim nobis commune ferisque, Quisve in portenti noxam peccarit adulter Z Astra novant formas, Coelumque interserit ora. Denique si non est, Fati ut traditur ordo cunctaque temporibus certis ventuta canuntur Nec tamen haec ratio facinus defendere pergit, Virtutemve suis fraudare in prahmia donis. N m neque mortiferas quisquam minus oderit her

47쪽

nῖanilius. Quod non arbitrio veniunt, sed se sine certo Gratia non levior tribuentur dulcibus escis, Quod natura dedit fruges, non ulla voluntas. Sic hominum menti tanto at gloria maior, Quod coelo gaudente venit rursusque nocentes oderimus magis in culpamque poenas creatos. Nec refert, scelus unde cadat scelus esse fatendum.

Hoc quoque fatale est Τc ipsum expcndere Fatum. Quod quoniam docui, super est nune ordine

certo

Coelestes fabricare gratius, qui ducere flexo Tramite prudentem valeat ad sidera Vatem.

48쪽

Dona eano Divsim . laetas venantibus arres, Auspicio, Diana, tuo. Prius omnis in armis Spes fuit, et nuda silvas virtute movebant Inconsulti homines vitaque erat error in omni. Post alia propiore via, meliusque profecti, Te sociam, Ratio rebus sui lasere gerendis. Hinc omne auxilium vitae, rectusque reluxit ordo et contiguas didicere e artibus artes Proserre. minc demens cecidit violentia retro. Sed p imum auspicium Deus artibus, altaque cir

Firmamenta dedit. Tum partes quisque secutus Exegere suas, tetigitque industria finem. Tu trepidam bello vitam, Diana, ferino, Qua primum quaerebat opem, dignata repertis Protegere auκiliis urbemque hac solvere noxa. Astivere tuo comites sub nomine Divae,

49쪽

protius Centum omnes nemorum, centum de sontibua Naiades, et Lati e ultor qui Faunus amoeni Maenaliusque puer, domitrixque Idaea leonum Mater, et inculto Sylvanus termite gaudens. His ego praesidibus nostram defendere sortem Contra mille seras, et non sine earmine n illas, Carmine et arma dabo venanti, et persequar adi

Armorum4 cassesque plagarumque ordiar astus.

Prima iubent tenui nascentem Iungere filo Limbum, et quadruplices tormento adstringere liae,

Illa operum patiens, Illa urus linea longi Tuncriptum medio eassem qui nascitur ore, Per senos circum usque sinus laqueabis, ut omnem Concipiat terga, si quisquam ex plurimus o

stoma

Et bis vicenos spatium praetendere passus Hete velini, linisque decem consurgere nodis. Ingrati maiora sinus impendia sument. Optima Cinyphiae, ne quid contere, paludes Lina dabunt bonus Aeoliae de valle Si hyllae Foetus, et aprico Tuscorum stupea campo Nessis, contiguum sorbens, de flumine rorem. Qua cultor Latii per opaca silentia Thybris Lahitur, inque sinus magno venit ore marinos At contra nostris imbellia lina Faliscis Hispanaeque alio spectantur Saetabis usia. Vix operat suo aera ad Bubastia lina Velatur sonipes aesti τ turba Canopi. Ipse in materia damnosus candor inerti ostendit longe fraudem, atque exterruit hosten At pauper rigui custos Alabandicus horti Cannabias nutrit siluas, quam commoda nostro Armamenta operici grauis est tutela sed illis, Tu lied Haemonios in eludas sentibus ursos. Tantum ne subeat vitiorum pessimus humor, Ante cavea non est humentibus usus in armis,

Nulla

50쪽

Nulla fides. Ergo, seu pressa flumina valle

Inter opus, crassaeque malum fecere paludes. Sive improvisus coelo perfuderit imber: Illa vel ad status Helices oppande serenae. Vel caligine laxanda reponito fumo. Idcirco et primas linorum tangere nusses Ante vetant, quam maturis adcenderit annum

Immus, et elaro Pleias se prompserit ortu. Imbiberit, tanto despondet longius usu, Magnum opus, et tangi, nisi xura vincitui impar. Nonne vides, veterum qups prodit fabula rerum, Semideos ut aggeribus tentare superbis

Ire fieti et matres ausi tractare deorum, Quam magna mercede meo sine munere silvas

Impulerint. Flet adhuc et porro flebit Adonitri Vilia Venus, ceciditque suis Ancaeus in arua is V praedexter erat geminisque securibus ingens. Ipse deus, cultorque feri Tyrinthius orhis Quem mare, quem illus, quem praeceps ianua div

Exige, si qua meis respondet ab artibus ergo Gratia, quae vires fallat collata ferinas. Sunt quibus immundo decerptae vulture plu

Instrumentum operis fuit, et non parva facultas. Tantum inter nivei iungantur vellera cygni rEt satis armorum est Haec clara luce c6ruscant Terribiles spectesci ab vulture dirus avaro Turbat odor sinuas, meliusque alterna valat resbSed quam clara tuis et pinguis pluma sub armis Tum mollis aestu, et non sit creberrima nexu, Ne reprensa suis properantem linea pinnis

Implicet atque ipso mendosa coarguat usu. Fli magis in cervos valluit metus. Ast ubi lamiae

Interdum Libyco fucantur Sandyce pinnae, Lineaque exstructis lucent anconibus arma, varum, si qua metus eludat bellua falsos.