장음표시 사용
731쪽
GO LIB. v. CAP. II. DE CONTRACTIBUS,
I. Disserentia inter pacta N contractat, iuxta Hobbsum'. II. Iuxta Interpretes iuris Romani; III. Circa quorum hete tradita aliquid
VII. Nomiuaus T inmminator: VIII. Beneficos s onerosis. IX. umeratio contractuum onerosiorum. X. Contractus mixti.
- bos sx gus est, ut videamus de contractibus, qui sine dominio A. Ma rerum, earundemque pretio non intelliguntur. Vbi ab initio inquirendum in discrimen, quod esse putatur inter pacta simplicia, &
contractus. HOBBEs Io de Ciue e. 2. f. s. contractus Vocatur actio duorum aut plur*m mutuo sua sura transferentium. Sed cum in omni conetracta via uterque satim praesteι id, δε quo es conuentum, ita ut alter alteri nihil eredat ; vel alter
praeser, alteri credatur; vel deniqua neuter statim praestet, sed uterque alteri Meminuicem habeat: prioris classis contractus solo generis nomine contentos esse iu- bet;
os . ad omnia pretinens, da quistis negoria contra A/nia transirendi qua eatissa con entiunt, qui inserso viarit. L i. s. a. a. s. D. de paelis. C v I Λ c I v su. Observ. Is. G Ree ius alii, voeabul eausae intelliguntemάλλαγμα snte ne tium, quod in ipsa eonueri. ione eontinetur. propter utilitatem tuam in ebnitatem Romanam receptum. H. a εἷesse tui poteris, quo. dici stit, ex pa/. o obligarionam non nasei: rωne enim Me rure ruri mur. eum pactum nudum es. L. ro. C. de pactis. Nam si cons/ntis piaciti a set ι. ex niido pacto ρον ovis actionem rura nosra nasti non posse L. I . . de Lotato A Conducto. Verum exeeptio a. men ex pacto 2nplici nascebatur, qua actio alias vasissa infirmare ur. vi obseritat Auctor I. sequentc. sed viam iam eonventum exterrionem perpetuam pariat, eadem so Jιω Aeetasia ρ sunt dici , τι is ab *ροιώMa duee σών, L. f. prine. D. ib. m . pignus vel hypo heea soluitur. Md quum pactum ιεκωentiam exceptionem perpernam pa-νiat-L. s. prine. D Quib. mod. pignus vel hypotheca solutor. 4iιών nuda pactio ostigationem non parit . f. 'arat exceptaenem, L. I. s. 4. D. de P ctis. Si paιθυν ne sp-J iudicati vel incensaruna aedium agatur sae patium valea - - - rde surto pacisti lex permittit. sed si qui, pa- visastir, ne depositi agat: seeundiam, Pomponium vatit Latium. I. 13. I . 3. ibid. stia iam ae ιε-
riens laeis/ν, Ne uetam L. II. I. I. I. i. L. 27. s. a. U. eod. Quod a Praetoribus videtur in trodita μ
732쪽
hel; illos autem, ubi vel alteri, vel utrique creditur, &ubi is, cui creditur, promittit se praestiturum postea, pactorum nomine insigniendos putat. Enin uero isthaec disserentia non concernit ipsam contractuum D pactorum indolem
in se, sed eorundem duntaxat exsecutionem. Et a communi usu abhorret, illam quidem, verbi gratia, emtionem, quae Graeca fide peragitur, contractuin 3 hanc autem, ubi in praesens quidem merx praestitur, pretium autem deinceps soluendum promittitur, pactum UOCare. q. II. INTERPRETEs iuris Romani in hoc sere consentiunt; quod pacto generis locum adsignent, illudque in uniuersum desiniant consensum, vel Conuentionem duorum pluriumue in idem placitum. Dein pactum diuidunt in pactum kecialiter Ise dictum, V contractum. Illud ipsis est duorum pluriumue in idem plachum contientis, desiluta N nomine causo ; seu quod eodem putant irecidere ', destituta vi imrinsea civiliter ali audi '. Idque iterum diuidunt in nudum, & mu nudum: quod posterius iterum subdiuiditur in legirimum, iaadliatam. Vbi obiter monendum, cordatiores recte abstinere a vocabulo p ctorum vesit rum '. Non enim quia dicitur, verbi gratia, eκ nuda gratia, eκ nuda beneuolentia, etiam dicendum fuerit, ex gratia vestita M. Viterius tradunt: conuentiones excedere terminos nudi pacti vel secundum intrinsecam suam naturam; Vel propter externam legis ciuilis confirmationem, seu extrinsecam eius ad silentiam; qua subnixae conuentiones dicantur specialiter paela legitima. Intrinsecam porro illam naturam ex duplici ratione prouenire. Quosdam quippe generali nomine conuentionum non stare, sed tranure in proprium nomen contractus A. Quibusdam autem, etsi nomine proprio, &peculiari forma destitutis, subesse tamen causam ', id est, promissi implementum , seu dationem rei, vel laeti praestationem. Et nos proprie vocari Contraehus; qui suapte vi obligationem effracem producant, & ex quihus actionem dari iustum & aequum visum sit. Addunt tamen , nudis pactis accedere vim producendi aetionem per stipulationem ' & pacta, quae S a contra.
4roductum. qui, quum Itire chilli soli Contra.
Hus actionem producerem, retierentia eiusdem emollire quidem rigorem eius aus sunt, non autem tollere.
) Pactum vestitum sine ulla ratione ct imitia
iurisprudentia exeogitasse Imperatores, ait Coll. Argent. ad rit. D. do Paeti . Enim iero h rum alares nimis delicatas esse oportet. Cur enirn Pacta, quae aetionem produeendi vim AE essectum continent, vel natura sua, vel Oh robur extrinsecus accedens, vestita non υoeentur, ad discrimen pactionum, quae id non habent, eauiam equidem Idoneam non video. H.
sa Imo vestita haee pacta AE O voeat non a 'estimemis. ut quidam, qui Auctori imposuerimi imperiti linguae Langobardicae putarunt, sed amesiando. hoc est, Constituendo , firmando, ut helle obseratat Gu FORNE RIVs de Feud. p. 33. vid. Icili TLRvs Exercit. 44 C VIII. I. 4.
733쪽
sD LIB. V. CAP. II. DE CONTRACTIBVs,
eontractibus bonae fidei adiiciuntur ', de vi & natura contractuum partici. i
. III. ENIM v Esto cum productio aetionis in foro civili sit pactis
extrinseca, nostrum autem sit, quam ex sua natura eadem vim habent explic re, igitur eam diuisionem ita presse sequi nobis heic non licet. Nam quod ius ciuile actionem in foro ciuili possit denegare, etiam conuentionibus cum causa, manifestum est Sic enim STRABo L. XV. p. 7os. Edit. Paris Ioas. Ed. Anast.J Indi nee commissi , nee demini iura vlla habent, nee testibus indigent, nee sigillis. sed simpliciter credunt. Et SENECA de Beneflc. L. III. c. rhoptat, eκ credito nullam dari actionem, sed id sola fide stare. Circa illud autem, quod ius Romanum tradit, ex nudis pactit non dari actionem, distinguen. duin est inter pacta affirmativa & negat tua. Pactorum negati uorum seu quihus conuenitur de non petendo, in iure naturae aeque, ac Ciuili, haec est vis, ut non actionem, sed exceptionem duntaxat producant L Cum enim haeo tantum prosint reo, ne quia ab ipso per alterum queat exigi; alium utique usum producere nequeunt, quam ut petitionem actoris repellant, id est ut exceptioni inserviant. Paetis autem nudis assirmativis in se haut quaquam vis na-riendi obligationem deest; vid. supra L. III. c. g. v. io. tr. Verum his id eo totis limum vim. actionis producendae detraxerunt leges Romanae, ut vastam lium segetem in herba opprimerent '. Praesertim cum iudicarent, quaedam ex
V) Modo contractui in eontinenti adiecta sint. Aliud inim dieendum fuerit, si adtesta sint ex ina
eruallo. Solemtis inim die ero , tacta conuenta
.ri ossa lanae fisa audicis. M Me In aec orandia est. vi. Atiadem ex tonsinenti pae M Myeqvivia IMnt. etiam ex parte anoris is tr ex inseνω donon ἐπινω r. s. eod. Vid. F g. A cap. Io. I. Qiod autem ad eontraeius stricti iuris adtinet, pacta nuda, etiamsi eontractui in etintinenti ad dita. actionem non producunt, quando iis obligatio intenditur. Quota contra minuatur ea, pro . filiit ad exceptionem. to Quibias praeterea aceedunt pacta lagitima
Edicto praetoris, quod pedetentim legis vim Spotestatem nactum est , ex hypothera nata est actio hypothecaria, quamuis nudo ea niteretur racto. Vid. L. a . F. a. D. - ct Noo DTII probabilia Iuris L. II. e s. Similiter dos quoque, quamuis nudo paelo constituta. peti poterat L. f. C. de Dura, Romig. DeniqMe, ut rem inter viis vos nudo pacto donatam, etsi non traditam hahere liceat, comparata est condictio ex L.M. g. s. C. de Donat. quae Cons utilio Iustiniani est, a quo Meerdotes, augendis opibus Ecclesiastici, in tentos eam, impetrasse, Ci. BAR REYRAcus monet. Cui contemtrae haee verba dicto loco.
iam maria Isonasus non totam mistior tis , sed
I. III. Id v. supra L. III. cap. 4. I. 6. a in
M ita uvi, pro qua voce Cambo nis mallet stri4ηκε c. QMamcunque adoptes Iee ionem longe nobis eruditistima videtur Obsematio Cl. BAR. BE Y R A CI. Animaduertit enim, luem Strabo hi adfundi a Nicolao Damasceno ap. STOBAEUM Sermone XLII. qui Πών 'D 4 , inquit. -
734쪽
QVI p RETIA RER. PRAE SUPPON. IN GENERE. 693
animo parum considerato fuisse prosecta; alias enim satile erat solennia stipulationum adhibere: quaedam autem nullius esta usus, utpote quae destituantur causa, id est, negotio, quod alteri commodum aliquod asserret. Eam enim
fgnificationem esse vocabuli eausae, quod haec ICtis familiare est,patet ex ΡLAV-Ti Asinaria Ast 3. Q. I. v. II. J Sola ego in caseria Vbi quiesco, omnit familiae ςa a consistit tibi, id est, omne emolumentum, quod ex familia capis h. Sic si quidam paciscantur, verbi gratia, ne intra certum tempus manus lavent, aut caput
pectant, indusiumue mutent, quod dissolutos quosdam secisse percepimus, quid opus est tali conuentione violata praetorem fatigari λ Quanquam & naturali iure eiusmodi pactis parum sane litatis insit f. IV. NOB Is discrimen pactorum in specie. & contractuum ab obiecto potissimum petere ' placet; sic ut contractus vocentur, qui Versantur ci ca res & actiones in commercium venientes, adeoque dominia & pretia rerum praesupponunt; quae circa alia ineuntur conuentiones, communi pactorum nomine censeantur. Hoc modo pacta presse dicta erunt Omnes conuentiones negatiuae, quibus aliquid non facturos nos, aut non petituros paciscimur ', quod facere vel petere poteramus. Item illae conuentiones, quae pro obiecto habent motus facultatum naturalium, quatenus isti nude tendunt ad mutuam utilitatem, aut commodum, & protri singuli per se considerantur, non autem cum aliis comparantur, aut ad eosdem aestimantur. Verbo, quan
postum, quo scilicetis reseri, Indor, qui Mus caerici paruerint, actionem non habuisse, nisi pripter ea uem vel insumas. idqtie duplici de eatissa quartim prima st, quod ab aliorum insultibustavere sibi nemo possit, ut eauere potest, ne in contractu cireumueniatur, in animo secum veri s , personam . qincium ei res sit eui altera Meesserit ratio. qua non indulgendum esse visam sit gliscenti litium numero. 'ου- ω οὐνῶ , ε
publiee apud Indos receptum fuisse, ne cui AAio ex eontractu daretur. Cui sententiae ut addit V.Cl. prosivit verta ARI TOT ELis Ethis
GROTIO L. II. e. Ia. f. io. Δ CvIA Can se . laud. L. XI. e. is. Quibus accedat, qυod idem Aelianus, quando narrat, otiosos apud Sar. des in iudicium vocari potuisse, ut iudkes edocerent, qua ratione vitam tolerarent, simili lci quendi itiodo ut inir τοῦ, δῶ Λωτῶ., inquit, Ni M-
3) Vid. stipra I a. nota D J Vid sipra Lib. III. e. f. tr. nota 3.sa Imo omne emolumentum , unde sibiluit familia tua. Vid. GRO Nov. IV. Obserti. 26. g. 4is. Ceterum hie senisi tus caussae prae. eipite in iudieiis realibus odiinet, utpote in qui-hua eatissa est omnis utilitas, quae occasioni rei percipi potest, L. Io. D. d. R. V. adeoque a qualitates rei, vellati immunitatem, honitatem, conditionem unieapiendi T. s. d. 'lis. iud. Somnet fravius. naturales a eluites, I. N. 'D. s. a. A ea, quae in fructii non sint, ut paritia ancillae a Metus see indos . eomplectitur, L. s. D. h. t. In personalibiis eontra . velitis ineondictione eatissa data, caussa non secuta νει Ampliciter catis e nomine venire videtur, omissa comtemplatione, utriun accipienti utilis fit, nee ne
ε) viae nota a. ad Lib. III. e. . . s. I. IV. Enimurici Iure Naturae inter pactum S eontractum nihil inteeest, sed diserimen hoe omne institutis haris ciuilis nititur. Exempli gratio, pactum quo remittitur iniuria. H.
735쪽
69. LIB. V. CAP. II. DE CONΤRACTIBUS,
do conuenitur de praestanda opera non mercenaria. Etsi non paucae dentiae conuentiones, circa res non Versantes, quibus promiscue sere pactorum&dontractuum nomen tribuitur: uti est illa, qua matrimonium initur v. CONTRACTus diuiduntur ' in μονοπλεκους unilaterra ', Ω ὁ πλευρους bilateret, & qui meaias videntur naturae. Illi & ab initio eκ uno Iantum latere ad aliquid praestandum obligant, nec eκ postfacto conditionem mutant ' ; ut sunt mutuum, & ' stipulatio. Isti ultro citroque ad aliquid praestandum obligant & in iis par utriusque contrahentis in obligatione constituenda est ratio; uti est emtio venditio, locatio conductio, societas. Interm dii generis sunt, commodatum ', depositum, pignus. Hi natura comparati sunt ad unum duntaxat obligandum, eum nempe, qui accepit, uti ostendit finis principalis contrahentium, neque ab initio dantem similiter ol,ligant. Fit tamen heio saepe ex post facto accidenti, ut ille quoque, qui dedit, accipienti obligetur; puta, si accipiens in rem acceptam necessarias impensas fecerit, aut
lier rem illam damnum passus sit, quod domino possit imputari. Vbi linpe as refundi, damnumque sarciri aequum fuerit. f. VL FAMILIA Ris quoque Ictis Romanis est diuisio contractuum
in reales consensuales, liter ales, & Wrbale r. Reales dicuntur, non ideo quia circa
t Mispiam tamen reperias aetos Romanos
matrimonium insemitiisse eontractus vocabulo, eis dixerint, matrimonium contrahi. vi in L. M. D. P. R. N. Quanquam quae matrimonio aete-dunt pacta de dolo, donatione propter nuptias sumtibiisve, anni merari eontractibus quelint. Hine I v s T IN I A N V s Novell. I s. e. I. sponsa. litiam largitatem inter contractus speciales reti
g. V. o Mihi a sne lumina eoniraettium
ωσι, timων,κρέπιν. Asenationem antem voto dona r,on/m se menditronem. Eodem pertinent etiam eonis
tractus Eo vi des, permutatio, do vi saeras,nnituum, pro mutuum sue solutio indebiti, dotis datio, eon tractus quibus utile, quod vocant, dominium tranti fertur, contra ius qui alearn continent. Aliis rescomnum leantur, ut in meietate dc communione, quam A VCTOR supra I .. Iv. e. 4. I. postiue talem dixit. Aliis possessio tantum vel vitis con ceditur , ut in commodato, precario, locatione. SLNrCA I. de Benes. s. Conduxa domum a te an hae ad quia tuum, Atiqvid meum. Res tuas ; us rei metis es. Itaque nee fuctus tames . eo.
titi si dominus, intrabis e nee lotium tuum. m Nee natium meum ab tes. Aliis rerum cura vel
administratio suscipitur, vi in deposto, mandruto, negotiorum pes ione, eontractu saeto ut sa eias, acto ut des. Allia seeuritas aut firmitas eontra. et ibus iam saetis eo miliatur, ut eontracti pigra ratio. .sdeiussione. Notandum tamen, interdum in uno negotio fines hosce commisceri. Ita in mandato alius est eontractus, qui inter mandantem
dc mandatarium, alius qui inter hunc di tertium fit. similiter in societate. Iii eambio quoque di plexeontractus vertitur , unus inter me, quem tractantem vulgo voeant: de illum, qui mihi dat peeuniam vel repromittit, ct caniplar sue remittens dieitur; alter in me . eampsarium. cui seriobo, ut pectiniam tertio illi siue campsuri, qui rem praesentans appellatur, pendat. Ex qua implicatione st. ut di mellis sit quaestionilinqua. mmdam resolutio: puta si tractans sitie qtii alio loco soliti mandauit, decoxerit; aut cana piarius. sue is oti mandat tim est, soluere, A literas eam. bii acceptauit. stilum vertat. De sdetiissione v. A vcTOR infra g io. Caeterimi contractuum
porro alii benefici, alii onerosi, alii mixti: quidam denique pacta adiecta habent, quidam non.Η. a) Quae diuiso recentioribus Iuris Ciuilis in terpretibus debetur. Imo. si Labeonem audimus apud Vlpiatum in L. ro. D. de g. S. contra. Eius omnis ultro eitroque obligationem producit.
Sed uid. V i N N I v s ad g. a. Inst. de obligat. 3) Conser, quae mox ab Avc Tollit aditet eratur de contrae ibus mixtis. Add. VI N NI v s ad
736쪽
QVI PRETIA RER. PRESVPPO N. IN GENERE.
circa rem aliquam versantur, c cum & reliqui contra flus id faciant;) sed quia, ut peti queat id, ex quo isti denominationem sunt sortiti, necessum est tr
ditionem rei antecessisse. Vid. L. 17. D. de Pactis. Sic, ut eκ mutuo obligatus in
telligar, necesse ist, me rem langibilem accepisse '. Add. VALERivs MAAx t M us L. VIII. c. 2. q. 2. Sic depossitum, & commodatum nemo a me potest reposcere, antequam rem milii tradiderit. Aliud autem est contractus mutui; aliud, pactum aut promissum de mutuo danda in posterum re langibili. Aliud est commodatum, aut depositum; aliud promissum de commodando, aut recipiendo rem deponendam '. sensuales dicuntur, non quod reliqui contraelus ei tra consensum perficiantur; sed quia statiin obligationem dandi aut praestandi generant, quando Vtraque pars consensum idoneis signis indicauit, neque necessum est, rem prius esse traditam, aut operam praestitam. Contractus verbalis seu stipulatio ' , quatenus certis & solennibus interrogandi ac respondendi formulis constat, iuri naturae est ignotus. Nec minus eidem iuri aduersatur, aliquem, qui rem non accepit, ex sola scriptura aeque obligari, ac si eam rem accepisset . Iuris Romani heio ratio clara est. Cum enim iudex non possit cognoscere de crediti veritate, nisi eκ instrumentis, & aliis prohationibus; igitur quando literae extant, creditum satentes, non potest non is pro eiusdem crediti veritate praesumere si, donec contrarium fuerit probatum.
mur . . . . In Me re otim ratia mersa stravita fue.
Et ex iisdem iure Romano utrinque actio di-
. recta datur. H. 63 Adde mandatum . negotiorum sessionem. Ex liis iure Romano vni directa, altera eontraria datur. H. VI. mriam sobligationum , quae ex comrν A . suntJ aeque quatuorsunt species. Atit enim
sonfecti. a. Inst. de Obligation. a R. enim non pores obtigario eanoahi, nis Marenus darum sit. L. t . princip. D de pactis, tot. tit. Inst. Quibus modis re contrah. Obligatio. ) Quales sunt, Emtio Venditio, Loeatio Conis diictio, Societas a Mandatum. Consensu stans obis
opus s. At nee dari Duquam necesse es, ve Iubsantiam eviat obligatio e sed susscis eos, qui
negotia geru t, eonsentire. f. o. Inst. de Con
sens obligat. Quibus deinde aceellu Einphitetis. M vid. nota 4. ad praeced.s Ante Iustinianum exceptio non numerataepe niae per quinquennἰum dabatur, sed, ne
creditores pecuniis sitis temere defraugarentur, laudatus Imperator eonstituit, ut ultra biennii metas huiusmodi exeeptio minime extendatυ s. m. Ins. d. titerar. istic. Quae exceptio que rela non numeratae pecuniae adpellatur de onus probandi in actorem relieit, L. ao. C. de Non num.
rem magnast differensia, L. 1 . C. de Non riuiner. e. Quod tamen minus naturale est, quia Ia actori prodest praesutimo iuris nascens ex inissimimento; quia a) rarenter chirographus anteriumeratam pecuniam tradi solet, a quia 3 reiis, s peeunia ei absque testibus numerata sit, petuo
niam numeratam, tanquam non numera
tam , per dilficultatem probaticinis iacillime luiserari potest.
instrumentum dedit, de non numerata peeuniaeonquestus non fuit: nam errant valde, qui existia mant, ante hiennii lapsum literarum obligationem fuisse eontractam. Imperat. in s. vnic. inst. de Literar. ligat. dicite Dum quovi nonpossis , quem soψιώνα attigario Ergo intra hiennium est tan tum praeparatio eontractus. Adde quae dixi de
querela non numeratae pecuniae L. I. e. s. g. M.
Literarum obligationem . ut deseribitur iure Romano ius Suetieum ignorare, testis est Locis c ENivs Synops ius. Suet. Dus Io. s. al. . H.
737쪽
Gs LIB. V. CAP. II DE CONTRACTI Bus,
Etsi hoc omnes contractus commune habeant, ut scriptura illis possit adhiberi. Id quod tamen fit duplici modo. Vel enim contractus in scripto fit ,
seu consensus omnino scripto declaratur, quo casu contractus demum persectus fit, quando scriptura omnibus numeris suerit persecta. Ouod in contra
ctibus potissimum consensualibus, & quae his similia sunt, pacili obtinet. Vel
etiam scriptura est tantum monumentum contractus iam persecti. Quorum posterius in dubio praesumitur '. Vid. GROTIUS L. II. c. I s. f. io. f. VII. Eostv NDEM est diuisio contractuum in mininatos N inmminuis . In priori classe censentur, qui ob usum frequentiorem proprium &speciale nomen erant nacti, &tale, quod ipsius negotii formam, & summam exprimeret, seu quo prolato statim intelligeretur, quid actum esset. Nam et ii permutatio ', quae inter contractu S innominatos reiicitur, nomine non uideatur destitui; tamen id nomen est commune, & eo expresso non statim intelligitur, an contractus do Vt des, an emtio Venditio ', aut similis contractus sit celebratus.) Qua de causa etiam in foro Romano certae M perpetuae de illis erant proditae actionum formulae; cum in caeteris contractibus minus frequentibus hoc tantum inesset, quod eXpresse dictum erat: ac proinde non communis aliqua D usitata, sed accommodata ad ipsuin iactum dabatur sormula. Vnde quas illi pro ludebant actiones praescriptis verbis ' nuncupabantur. Vid. Ggorius L. II. z. I 2. I. 3. f. VIII. Nos TR o proposito cumprimis congruit distinctio contractuum in beneficos. & oneroris. Quorum illi alteri contrahentium parti gratis commodum quodpiam asserunt; Vti est commodatum, mandatum, depositum . Hi autem Vtramque partem ad aequale onus adstringunt. Heicenim eo fine prpellatur, aut datur aliquid, ut tantundem recipiatur. Huic distin .ra Inter eonditiones paeis Nabidi a Romanis tio vendendam dem, adieAa ea lege, ut quo pluris praeseriptas est apu/ Lav IVNL. XXXIV. e. 33. Ex vendiderit, sbi habeat. Ciam .. eiΛna miramia
dera obiicientibus , Murena male respondebat: dyssem. ve qua threis vendidisses. riba saleres. pim s. hiara vid. . foede et nulla enim Sylla conseri- era neque mantati. nequi pro sono esse actionem, pserat, sed executione pactorum contentias disces- sia in fassum quasi ariano negoras reso. L. a. 3. 4. serat. vi memorat APPIANVs Alexandrin r3. prine. D. de praescr. verbis. Ceterum de eon. de bellis Mithridat. Apud eundem paulo post di- traelibus innominatis eonfer. TITI v x ad tau eebat Mithridatest Romanos idea ἀνεννε Da a terti. Obs DCXX.sνurio, me νε- νε beltam per occasion/m inte- s Ubi recte doeet, tua naturae discrimen hoe-ιν- Hi istingueram. H. ee eontramium ignorare, a praesertim quod in K. VII. o Vid. supra g. 2. nota 6. . iis ante implementum ex utraque parte seeritum M Vid. L. a. F. a. D. M Rerum permutatione. poenitere liceat qui dedit. In capititur. Franeor. i In A'p v L R II vologia est: Panem pretio est L. VI. e. rsa. ix 4i . Comminaria. s non fue-mωιatii, id est, emi; et apud COLUNEI LAN νis per ωιm o merum extorta, statim , quatim Erde Re rusticar Poνιus iactens aere invitanias es, em is . haleat firmitalem. Idem eautum L id est, modanias. H. B A v v A R R. titi is e. g. S in LL. WIs I-
uti. si rem alimi, eerto eonstituto pre. GOTHI cIs L. V. tit. 4. e. r. H.
738쪽
QVI p RETIA RER. PRAE SUPPON IN GENERE. εα
distinctioni videtur inniti altera illa, qua alii contractus dicuntur bonae fidei. alii liricti iurit. Cuius in iure Romano hic erat effectus, ut illi quidem producerent actionem bonae fidei, in qua iudici Iiberior crat potestas ex aequo &bono rem arbitrandi & aestimandi; hi autem actionem stricti iuris, ubi iudeκ
ad certam sormulam adstringebatur ', a qua discedere non liceret. Ipsa ta-tnen naturalis ratio ostendit, contractus onerosos esse bonae fidei, seu laxiorem admittere interpretationem ex aequo & hono '; ideo quod cum aequa in illis versetur obligatio, exinde neuter contrahentium gravetur. Contra autem benefici contraetus stricti iuris videntur ', nec laxam eiusmodi interpr
tationem admittunt, aut ut quis ad quid amplius, quam quod expresse significauit adstringatur; ne scilicet alicui benignitas sua nimis onerosa reddatur. Add. Arnold. V INNIus ad 3. 28. Instit. de actionibus. . IX. ONERO si contractus ad quatuor haecce capita sat commode reuorantur; do ut des '. facis ut fuciar, do ut facias, facio vi des. Vbi vocabulum facio ita late sumitur, ut etiam comprehendat admissionem actus alieni. Gxorius dicto loco tria tantum lacit capita, & omittit, do is faciat, quod crederet, coincidere illud cum altero, facio ut des. Et sane non videtur inter duo ista reale discrimen esse, cum utrinque opera pro re, & res pro Opera exhibeatur. Nisi quod in do G facias contraetus velut incipiat a traditione rei, quam praestatio operae sequatur: in altero autem praestatio operae praec dat, sequatur rei datio; adeoque in Uno faciens sit velut auctor contractus, in altero datas. Nam & quidam contractus hoc habent, ut licet aequalis utrinque sit obligatio, ab uno tamen velut auetore contractus proficisci intelligatur. Si e regulariter eontractus emtionis incipit ab enatore, locationis a conductore, &c. Ad primam porro classem pertinent illi contractus, in quibus
I. VIII. i)omist hie A vcΥ R Donationem, ununi mimmima aliquis anapiti a petiisset . quam quae inter vitios fit, eandemqtie non ininus in quam ei deheretur, cauila eaderet. His ρω, s am-to eapite praeteria: vhi quae de ea diei poterant, Mias HS. nummo persi, quam risi vilitiam s. a nobis vitaria opera sipplent in eau - ρενδύαμ, ρεοι mea qMod aliti s Aa,-1 Vbi qtiaci pes baim ,- Isbellam adiudicandum rium, assa H irratio. ci FRO Orat. pr Q. .dia . uti loquitur CICER pro Roscio. H. Roscio Comoedo e. 4. I qtiis agens, istenι oue ) Nn ianrim in bonae ei aisiera, oscio iu- sua plus complexus fuerit. quam ad onm perraneat, ἁitia visor, quantum in s/ρ. pione xominarim ea D ea telas, id es rem an obai; n/e Dei omota, di i fana interrogatio. L. I. D. de Negotiis iaruriam restituetat ιν a Prae Me, nisi minor eνaepes it. Ceterum de numero eontracti tum sonae istinii quanqu/ ann ι1. I. 33. Inst. de Aelion. Vid. fidei lia ingens inter Doctores, de qua videantur pLAVTVs Mostellati. Act. III. Men. i. vers. 323. interpretes ad 9 xl. Inst. de Actionibus. TlTI Us S ET NIVs Claud. e. 4. SE NEC AEpist. I. ad Lauterb. Obseri MCXLVIII. a seqq. IBOEH. ibique interpp. Tam semipillosa ceterum ae ra-NER de Actionibus Se . . e 3. h. II. tio pro parte inde oriebatur . quod qui de eausis J CELsus L. 99. D. de Verb. obligat. Pulc- eivilibus eognoscebant, iudices plerumque peda. ti id aisringendae obligationis est id, nisi talam vel erant, quo m potestas potestate praetoria li- ωονι ι επνιmitur, omissum inratri Eum s. Et mutata A eircumscripta erat. Vid. Noon Trus
3J Quod tam rigide obseruabatur, ut, s vel ve, b.
739쪽
- LIB. V. CAP. IL DE CONTRACTIBVR
ruibus datur res pro re; ut in permutatione presse sic dieta. Vbi obseruamum discrimen sat subtile ' inter contractum do ut des generalem, & inter permutationem presse dictam; quod nempe ille sit, quando datur incerta species pro incerta ', et aliquis bos pro aliquo muto ; aut incerta pro certa, Vt aliquis equus pro hoc bove; aut certa pro incerta, ut oleum pro frumento in genere. Quando autem species certa datur pro certa, verbi gratia, hic hos pro hoc equo, permutatio est. Vid. MORNACI us ad L. s. D. Praescriptis Derbis. Pertinet & huc ille contractus, quo datur pecunia pro pecunia, vel diuersae speciei, vel diuersis in locis. Quod vocatur hodie cambium, Graece collybus. Aliquando autem datur pecunia pro pecunia, ita ut sit emtiovenditio '; uti PLINIUS L. XXXIII. C. 3. memorat, quondam numum Vl-ctoriatum, eκ Illyrico aduectum, mercis loco fuisse habitum =. Quando datur res pro pecunia, dicitur emtio Venditio. Datur & usus rei pro re ; ut fi alteri equum meum ad aliquot dies concedam, ut mihi det librum. Aut usus rei pro usu rei; ut si domum te meam patiar inhabitare, M ut agro me tuo uti frui permittas. Aut usus rei pro pecunia; quae proprie vocatur locatio conductio. Datur denique, ut interposito tempore tantundem & genere idem detur in mututa Altera classis. lacio ut facias, innumeras potest habere species, prout esst infinita varietas actionum, aliis hominibus utilium aut imcundarum, quae inuicem velut permutari, & hac pro illis praestari possunt. AMMIANO MARCELLINO LXVI. c. Io. hocce genus contractus Factum reddendae vitio tudinis dicitur Apud AP vLEiUM in Apologia spag. zo.
Ed. Pricaei, cuius vide notasJ est: An irae muIvarias operas cum vicinis Ivis cam-Ma ' Au tertiam elassem, do ut facias, spectat locatio conductio pro pecunia operarum aut sactorum quotidianae utilitatis. Item ille contraetus, quo pro pecunia praestatur indemnitas aliis merces transuehentibus, qui vulgo dicitur assecuratio, seu auerso periculi. Item si detur quaecunque res langibilis aut non iungibilis '. ut sactum aliquod praestetur. Ad quartam classem, facio ut des, reseruntur illi contraetus, quibus laetum quodcunnue praestatur, Ut ab altero detur res, aut sus reL Et si qui sunt alii Via. t. ta D. Praescria piis
) Alii Miserimen in eo eos eant, quod in conis rimi do ut des res detur is illa ipsa. vel tota, pro parte; vel sola, vel cum alia reddatur. via.
de do e L. o. C. E. Di . doti m. Interdum spori sones ita fiunt, ut res data in conditionis appen sie euentum retineatur. in contraritim eram auctario . puta diutidio, altero duplo tanto restitu vir. H.
Ibi classis erat una CCC vircirum . qui ten han. diir diti si mi totius ciuitatis, iti munia disseillima in easti iis de periculis repentinis obii e debebant. si quis autem alium se loeupletiorem extra elas. 'in haneeu vi strare vellet, ct is regaret, poscebatur idem eum isto permutare facultates. Vtiam in rem extat D E M os Υ H E N Is Ociatio adueruilis Phaenippum, de ISOCRATIs Orat. ἡκὶ in διιι- coris Vbb. E M M I v M de Rep. Athe niens p. 61. seqv. Δ p. 13 . seq. edit. Eleteia ir. H. M Quoties pecunia spectatur ut empus, ut fit in nuntis vetustis aut peregrinis. H. in Vid. Noo DTia Priababilia iuris L. IV. e. 4 ubi emendationem parat L. iis. D. de ridi I. causa data caNssa non Iec. I Osicndit, per uiationi quam emtioni negotium similitis vimiai fuisse, si uis pro seruo nummos peregrinos dedisset. Add. Riss N Ius select. Antiquit. L. I. c. g.
im paelo vicimtudinis reddendae a. M AR. CILLIN vs ubi supra
740쪽
QVI PRETIA RER. PRAE SVppo N. IN GENERE.
piis verbis. Potest & dari contractus, qui ad nullam harum classium reserriqueat, ideo quod disiunctionem complectatur; uti est contractus aestimat rius, de quo vid. L. 1. D. de Aestimatoria actione '. Add. PLAUTvs Captita. Act. a. o. 3. U. 38. seqq. Cui contractui vicina videtur donatio nuptialis apud Moscouitas, de qua ita tradit Sigismund. Baro in HERBERSTE IN. Inuitati
ad nuptiar munera sponque mittunt, quae singula sponsur Gogenter notata reponit. FLnitis nuptiis depromta rursuι ordine conssicis: atque ex iis, si quse placem, ea mittit ad forum, iubetque singula ab his, qui rebus pretia imponunt. aestimari; reliqua omnia donatoribus remittit cum gratiarum actione. Ea quae seruauit, in anni spatio iuxta aestimationem Pecunia. aut re aequalis valoris compensat. Si quis donum Avum pluris fecerit, sponsius ad iuratos aestimatores recurrit, illumque horum a simulisve sare egit. Si sponsur post elapsum annum non satisfecerit, aut munus non resiluerit, in duplum damnatur. Si donum iuratis aestimandum dare neglexerit, ex arbia tris eius, qui dedit, reponere cogitur. Atque hunc morem vulgus qfum in omni liaberalitate seu donationis genere observare solet. Idem circa Xenia, quae Persae
peregrinis offerre & dare liberaliter solent, refert Petrus de VALLE Itin. Pari. II. Epima. pro quibus , ni pretiosius donum reponatur , non queritur solum donator, lud & saepe quod dedit, aut eius pretium repetit. Habent autem hi contractus illud commune, quod ubi ex utraque parte impleti sunt, partibus deinceps nihil, ex isto quidem capite, negotii intercedat. Quam ob
causam G R O T i o dicto loco vocantur diremtorii, & opponuntur contractibus communieatoriis '', per quos Partes aliqua communione iunguntur; quorumque adeo impletio in hoo consistit, ut partibus inter se aliquid sit negotii. Vti est contractus societatis, quando duo pluresue aut mera facta, aut meras res communicant, aut hinc facta, inde res, ad Utilitatem communem. Atque
hi, adiunctis beneficis, sere sunt contractus simplices. g. X. SED & dantur quidam contractus mixti, & ex duobus negotiis velut ompositi, verbi gratia, si sciens rem maioris emam , & quod plus est in pretio venditori condonem; aut si sciens rem minoris vendam, & reliquum
,hi supra. M Qualis est eontramis ille Argyrippi ei Clarereta in PLAUTI Asinaria. H.
uitiaν ipsis νω d beιιι incorruptam redisre, aut a 'mitionem , δε qtia convenat. Prine. dc I. L. I. D. de Aestimatoria. im Vbi antea legebatur eaminvitatoriis aliterae apud GR OTIUM. Praeterea AUCTOR veri ha GROTI I . A. tis permaratorii aut dirimunt partes, am communιonem adferarent , ita accepide videtur, Us distinera lara es, idem esset ae ΔΗ--re eos otii eonfrahane. nim G R T i V s hoe verbum, obse ante idci. ri A R B Ε Y R A CC. ecinis Dententim Genio linguae Rcimanae, ad rea diuidendas reserat.
emtion. Si quis donationis casia minoris mendar. menssitio valetr totus enam Ercamus. in torum venia ἀraonem non valere, quoties uniuras venάιιιodo
naιιoni, ea a facta es. oties vero vili re pretio res donationis eatici distrahitiir. dubium non
est, venditionem valere. Conc L. s. D. Loeataeon eis. L. M. eod. L. ω. de Iura dor. L. D. C. Mandata. Valent cine ecintractus hi, nitido ne fiant iti fraudem legis svid. L. . C. Neoab. de Da nas. aut alterius. Vid. REIN κING. de Re. traei. consanguiri. qt est. s. n. 4 seqN. Ire