장음표시 사용
41쪽
ret oluptas, , nullus esset Gi paveri vcse as non extinguer α.Decet potissimunt praetendit Ecdefastes,iηopia iηd otium accurrere, O si qua per uel suntiaturam etiam grauissima ablegare. Exulcerata pauperum scera, daniant indi-Fiam, plorant f ingemiscunt, nec ad quempiam tutissimum babent confugia,nisi ad
deum, ut illorum animas liberabit de manu malorum,Hieremie ao. Sentient aliquando calumniatores flagellum domini. nde in Walmis dicitur, Iudicabit pauperes populi, insaluos facie lios pauperum, , humiliabit calumniatorem. Et apud Hieremia requirit dominusFunguinem innocentum,Inuentus eii, inquit, anguis animarum pauperum , innocentum. item, vox in Vis audita esΙ,ploratus sMulatus suorum Isida, quonia iniquam fecerunt viam suam,obliti sunt domini dei fui. , aliubi, Inueti suistin populo meo imp4,infidiantes 1 asii a c*pes,uigeos ponentes pedicas, ad capies do oiros cui decipula plena auibus, is domus eorum plenae dolo. Et laudaui magis mortuos quam viventes,& seliciorem Utroq; iudicaui, qui necdum natus est, nec vidit mala, quae sub sele fiunt.Quia mundus omnibus abundae itiis , innocentes ab impiis sceleratissimis opprimuntur, nec quiqua est qui optimi, iris su diu praeflet,longe feliciores existimat mortuos, qu am tuentes: F eum latroque feliciorem putat, qui nunquam borrenda bominum flagitia nouit, nec expertus est,s qui etiam nondum natus est. Mortui idcirco Funt iuratibus feliciores,au- Aore Hieronymo,quia mundi na ragia euaserunt luetes erὸ anuc patisitur mala.Qusdsi meliust mori quam tuere,is quoi morte mugivtur calamitates, in V-ta ero retinentur,quid igitur tantopere reformidamus mortem , metuimui metuae illi,qui turpiter dierunt, vos inferorum .ij cruciandos praeuident , expectant. qui Ῥπὸ bene beateque ixerunt, acerrimas mortis cominationes contemnant , eludant,
tametsi natura mortem timeat. -υ timeretur mors, ut dicit Cicero, libro primo Tusculanarum quasionum, non cum Latinis decertans pater Decius, cum Hetrustisfius, etiam cum Pyrrho nepos, se bostium telis obiecissent. non lano bello pro patria caderes Scipiones Hispania idiiset, Paulum frGeminiu Cannae, ure a Marcellum, Latini Albinum, Lucani Gracchum. Et pulcberrimis latrorum clarissimorum exemplis suadet mortem non esse malum.Cum Tberamenes, inquit,conterius in carcere triginta iussu tyrannorum enenum, istiens ebibisset, reliquum sic e poculo eiecit i id resonaret. quo sonitu reddito arridens, opino, inquit,boc pulchro Critiae,qui in eum fuerat teterrimus. Croeci enim in conuiuiis solent nominare cui pocula tradituri senti Lust vir egregius extremostiritu ,cum iam praecordi s conceptam mortem contineret, ,eres ei qui ramum prouerat, morte est eam auguratus, quae breui consecuta es .mtis banc animi maximi aequitate in ipsa morte laudaret, ' morte malum iudicares Vadit in eundem carcerem,ais in eundem paucispost annis sopbum,Socrates eodem scelere iudicum, quo tyranorum Τberamenes. et est igitur eius oratio qua facit eu Plato sum apud iudices iam morte mulitatus Magna me, inquit, spes tenet iudices, bene mihi euenire quod mittar ad mortem. Necessee ' enim si alterum de duobus taut sensus omnino mora omnes auferat,aut in alium quidam locum ex bis locis mor-
42쪽
te mi restr.carames rem sue se us extinguitur,moris ei somnosimilis est,quin m- nunquam etiamsi ne isssmηiorum placatissimam quieu affert,Dii boni quid lucri est emori aut s multi dies reperiri possiηt,sui tali nosti anteponatur Cub ius futura est perpetuitas omnis con equetis temporis,quis me beatior Sin aura sunt qua dicuntur,migratione esse morte in eas oras,quas qui e ita excesserint, incolunt, id multo iam beatius est,te caem ab iis sui se iudicum numero baberi olant, euaseris ad eos venire,qui ere iudices appellentur, Minoem, Rhadamanthu, Aeacum,Triptolemum, conuenires eos qui iuste cum de vixerint. Hoec peregrinatio mediocris nobis ideri
potest, i vero colloqui cu Or, o, Musaeo,Homero,Hefodo liceat,quati tandem αμ- matis Equidesve mori Ueri posset, ellem ea quae dico,inibi liceret inuenire.Qlata autem dei natione licerer,cum Palamede,cum Aiacem,cum alios iudicio iniquorum circvuentos conuenire tentarem:etiam summi regis,qui maximas copias duxit ad
Troiam, , vi sis,Sisseis prudentia. Nα ob eam rem, cum Mec exquirerestat biefaciebam,capite damnarer. Ne a os quidem iudices ii, qui me absolui stis, morte timueritis. Nec enim quam bono quicquam mali euenire potest,nec illo,nec mortuo: nee
umquam eius res a di/s immortalibus ne istetur,nec misi ies boc accidit fortuito. Nec Ῥπὸ iis a quibus accusatus sum, aut a quibus condemnatus, babeo quod succensea,nisi quod mihi nocerest crediderunt. Et boc quidem hoc modo. nibit autem melius aestimo.
Sed tempus est, inquit, iam binc abire me t moriar, os M vitam agatis. Vtrum autest melius Dii immortales ciunt, bominem quidem scire arbitror nemine. Noe ego baud paulo hunc animum malim,quam eoru omnium fortunas,qui de hoc iudicauere. Etsi
quidem praeter deos, nega cire quenqua,idscit ipseMrum meliusft. Nam dixit aη- testas illud, ni biI ut agmet, tenet ad extremu. Nos aute teneamustat nihil censeamus esse malum, quodsi a natura data omnibus. Intelligamus mors malust, essem temu malum. Nam ita misera moronis esse a idetur, mors fest mi era, 'is est e nullus potest. Sed quid ego Socrate aut Theramenem praesutis a iros virtutis
e sapientiae gloria comemorotium Lacessimonius quidam,cuiusne nomen quide proditum es ,morte tantopere cotem eritist cum adduceretur damnatus ab Ephoris, O
est vultu bilari atque lato, dixissetque ei quidam inimicus, contra ne leges Lycurgi responderit, Ego verὸ illi maxima aratiam babeo, qui me ea poena mulsiauerit,quasne mutuatione, O sne esura poem dissoluere. O irum Sparta divum, mihi quidem,qui tam magηo fuerit animo,innocens damnatus s. ideatur. Tales innumerabiles nostra ciuitas tulit.Sed quid duces , principes nominem, cum legiones scribat Cato sepe alacres in eum locum profestas, unde rediturasse non arbitrarentur. Parianimo Lacedaemonii in Thermoniis occiderunt. in quo Simonides, Dic bospes Spartae nos te bicaridisse iacentes,dumsanctis patria Ieribus obsequimur. Uid ille dux Leonidas dicit Perrite animo forti Lacedamonii, hodie apud inferos fortasse caenabimus. Fuit baec gensfortis, dum Lycurgi leges a flebant. Equibus nus cum Perses bostis in colloquio dixisset glorians, olim proe iaculoru multitudine Osamitam non idebitis, Inambra igitur, inquit pugnabimus. iros commemoro: is tandem LMσηa,qua
43쪽
cum ilium in pratium migisset, , interfestum audisset. Idcirco,inauit, genuerammesset qui pro patria,morte non dubitaret occumbere. Estote fortes γ duri Spartiatae; magnam habet vim, reipublicordisciplina. Hac ille. Et libro a. earundem paestionum
dicit contemptionem mortis, non minimum ualere ad animum meta liberandum. Nam
qui id quod vitari non potesΙ, metuit, is uiuere animo iuieto nullo modo potest. Sed qui non modo quia necesse est mori erumetiam quia nib d babet mors quod sit borrensi, mortem non timet magnum is 1ibi pr idium ad beatam tam comparat.Haec et i-ci homiηis,DRismi tamen beloquetissimi; Iudia, Ecclesia loe consentanea sunt,qui bus ostendit mortuos tuentibus feliciores esse. QIi tamen nondum natus Ut, reo que felicior esΙ, non tuod sit,antequam natatur ed quod melius est omnino non esse, nec sensum babere jubstantia,quam infeIiciter et e se A iuere. Quomodo de Iuda Jominus loquitur,futura eius tormetu niscas, Melius erat si bomo ille natus non fuisset. Et Iob maledixit diei suo, O dixit, Pereat dies in qua natus sum: , nox,in qua dinum est, conceptus eii homo. , rursum, Q re non in vulva mortuus sium Oregressus ex tero non stitim periis Et dicit fimilia Hieremias, Maledi Sta dies in qua natus Fum,dies in qua peperit me mater mea, nonsit benedi m. Maledii ius qui annuntiauit patri meo, dicens,natus est tibi puer masculus. Exi Simo quod melius ψε secundum quid non esse: ex cyiderando miseria culpa,quam viuere in perpetuis tormetis, di in iciter esse, licet melius;ityimpliciter, exsolentia Augustini , Dionysi, tali ubi offendemus,esse,quam non esse. Etenim non esse,no est proprie eligibile. Rur, sum contemplatus tum omnes labores hominum,& industrias animaduuerti patere inuidiae proximi. Et in hoc emo vanitas & cura superflua est. Voluit Ecclesiastes frequenter experiri labores hominu , industriam, , cui nam foret sui assiduus bonoris assequendi conatus, , quidnam conferret bomini, uas ingenii vires in euoluendis bonarum literarum s udijs,torsisse, quid denis nobis asserret cmodi summos ambisse magistratus, , regia obtinuis e licia. verumsatiata mente,co pexit omnimodam hominis operam, O solertia patere inuidiae,nec orim deprosperitate nostra gestire, sed tristari, baliena felicitate tortueri. ReSte dicebat Cicero irtutis comitem esse inuidiam .Haec autem suum babrat in anitatis officina locum. Stultus complicat manus suas.& comedit carnes suas, dicens, Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore,&Mictione animi. nonsi bone stum, uam pigro octo , ignauia tranfigere i- tam,melius tamen esset a labore feriari, , quieta prosus agere iram, quam indefeso studio, aut sibi congerere opes,aut cassa solicitudine summos sitire bonores. Nec me latet quin peccet, qui mbratilem ita eligit, minus tamen deum ostendit,quam auarus. Insertatur Salomon oscitanter iuretes, Vade, iηiuit, ad formicam ὸ piger, b con L gera ias eius, , disce sepientiam, qua cum non habeat ducem, nec praeceptorem,nec
principem,parat in oestate cibum fbi, e congregat in messe quod comedat. Vsquesuo piger dormies Mando consurges de somno tuo Et aliubi, Paril inquam dormies,modicum dormitabista illum manus conferes t quiescas, ex eniet tibi suas curser,
44쪽
e has mradicitas quas tr amatus. Plurim nos oblimi tenuis cum quie- 'te cibus,, magis frugesi mensa obleStantur musarum cultores, quam a pularum luxu, lautissimis ciborum deliciis. Nec huic dissimile est si tentia,quod in Prouerbiis Prouesb. 16δcit Salomon, Melius est parum cum iustitia, quam multi fruitus cum iniquitate. Et Rcapite decim eptimo, Melior es buccellasicca cum gaudio,quarti domus plena bis ii-mis cum iurgio. David quoque dicit, Melius est modicum iu lo, super diuitias pecca- Palm. 1Qtorum multas. Considerans reperi & aliam vanitatem sub sele, Vnus est.&secundum non habet non filium. non fratrem, & tamen laborare non cessat, nec satiantur oculi eius diuitiis, nec recogitat. dicens, Cui laboro.& fraudo animam mea bonis in hoc quoque vanitas est &assii, ctio pessima. Aηatig hominum cura, Dardentissimi labores nonnihil babent interdum rationis, , plerunque promerentur excusationem, quod scilicet alenda sit familia xor, liberi, extruenda pro amicis aediscia, paranda sunt a eslis, nec praetemittendum eisthenei utis 'viaticum.Ille tamen culpandus est,qui externis bonis abundans, nuηsuam jatiatur, nec babet uxoremnec liberos, nec boeredem, nec amicos, quibus in-1entem diuitiarum cumsilum relinquere possit. Misere proculdubio torquetur,qui sacra famesiliendo aurum , argentum, vis opibusfrui non potes ,conturbaturIrustra terrenis incubando fortunis, thesaurivi in anum. Nam nescius esἱ cui congregat. Plutoni sua insane offert acrificia:necpotes tibi pratexere excusationem,qubdad tua munera deus resipiciat.Dicit enim Ecclesia Sicus, Ne dicas, in multitudine munerum meo- Ecclesiast.
rurespiciet deus, , offerente me deo altissimo munera mea fuscipiet. Et a iubi dicit de
bis qui suis opibus ceterna ita priuantur,Multos enim perdidit aurumqargentum, Ecclesiast. 8.er que ad cor regum extenti dr couertit.Item de avaro disserens capite Io, Avaro,
is uti,nibit ei scelestius. Quid superbis terra , cinis Nihil est inisuius quam amare pecuniam. nec absurde dixit Cbristus, Difficile es diuitem inredi r u coelorum. Manius'. Melius est ergo duos esse simul quam unum: habent enim emolumentum societatis suae, si unus ceciderit ab altero fulcietur. Vae soli, quia cuceciderit non habet subleuantem se: Zisi dormierint duo, fouetatur mus tuo.Vnus quomodo calefieis Et si quispiam praeualuerit contra unum. duo resistunt ei funiculus triplex difficile rumpitur. Plurimum commendat
Eccles es familiaremi tuendi consuetudinem, conciliatam inter bomines amicitiam, , comparatam in leuando itineris consciendi taedio ocietatem ne qua tuere non possumus. Reile dixit Aristoteles 9 capite,s etbicorum elicem indigere amicis,quibus Aristotelas sua lauitur beneficia. , non solum in prosperis, verumetiam in aduess, amico opus est. Et Cicero de amicitia disserens dicit, Onta autem is amicitiast,ex hoc intel- Cicero. is maxime potest quod ex infinita focietategeneris bumani,quam conciliauit ipsa natura, ita contrapta res est , adduna in angustum, ut omnis cbaritas,aut inter duos, aut inter paucos iungeretur. Est autem amicitia nibit aliud, nisi omnium diuinarum bumanarum' rerum,cum beneuoletia , charitate umma consenso.Qdia quidem baud
ioAη excerta sarietis suiqua melius bomini t a diis immortalibus datum Osteη-
45쪽
Philosophu, dit etiam pbit orbus primi politicorum capite a, bominu societatem esse a natura. cens bominem natura est e animal ciuile. Et qui in communi societate nequit esse,quicynullius indiget, propter sussicientia,nulla pars est ciuitatis,quare aut bestis,aut deus. Ecclesiast 1. Sed tibi conjulit prudenter Eccle iasticus capite s , ut antiquis anaereas amicis, Ne derelinquas, inquit,amicum antiquum,nouus enim non erit)imilis illi. Vinum nouum, amicus nouus eterascet, , cum suauitate bibes illud. Ad hunc Ecdefastae locum edif- Hieronym' ferendum dicit Hieronymus inera charitas , nullo uiolata liuore,quanto augetur numero,tanto crescet , robore, suodsi alter amicorum in scrobem inciderit,alteriussub . bore Augu bino bunc locum exisisne ami- Augustium. 1idio adiutus, ubleuabitur. Solus autem omnino est aut ponentedibro no de amicitia capite s, i tamen opus illud sit Augustini tui bco Ul. Duos aut ad summum tres delieas amicos nec facile triplex funicuIus rumpitur. nec arRomum amicitia inculum soluitur. QMd autem societate amicorum,noctur .Regu 4. no sopore incalescant membra, exemplum babes de Heliseo, qui incubuit super quεdam puerum, , calefecit corpusculum eius, , tandem excitauit a morte. Melior est
puer pauper &sapiens rege sene&stulto, qui nescit praeuidere in post rum. Quod de carcere,catenisque interdum quis egrediatur ad regnum.& alius natus in regno inopia cosumatur.Vidi cunctos viventes qui ambulant sub sele cum adolescente secundo qui consurget pro eo: intini lux numerus est populi omnium qui fuerunt ante eum,&qui postea futuri sunt, non laetabuntur in eo.Sea& hoc vanitas dc afflictio spiritus. Extollit sapientiam, , praefert adolescentem bonestis sapientiae distisinis praeditum,reri solidissimo, qui ob morbosam beneflutem, , infantilem 1 ultitiam uis rebus consue- Sapiαιέ. re nequit. In libro sapientia scriptum esΙ,melior est sapientia quam vires, O ir prudens quam fortis. Audite ergo reges s intellicite,dscite iudices istum terrae, baliuSap-.7. bi,Bonorum omnium mater es apientia. Nec iaspicienda ei fenestus vitae immacua-S p . . tor. Senestus enim 'stenerabilis est, non diuturna, neque annorum numero computata. Cani autemsuntsensus bominis, O artus feneHutis dita immaculata. d autem dicit Ecde a tes de regibus,quod alius e carcere Uditur, t regium munus obeatralius erorarentum benesciis regno succedens, in extremam inopiam , calamitatem labitur,ad anitatis ludum spectat. Secundum, bis catadolestentem, lium regis,apatre fecund*m,qui regiam sui patris dignitatem aliquando assequetur,cui pleruns a pusprope ius est quam patri. Vocant tamen quidam interpretes, bunc fecundum adolescentem, cuius bic meminit Ecdefastes, interiorem bominem, qui sedatis animi affertibus eterem exuit hominem. Primum ero adolescentem illum putant dici, qui omnibus itiis lasciuit, , nullo virtutis retinaculo coerceri potest. Custodi pedem tuum cum vadis in domum dei,& appropinqua vi audias. Multo enim melior est obedientia. quam stultoru victimae qui nesciunt quid faciunt mali. Dat ita praecepta, s non uli ossentire euntes ad Ecdefam.non enim ingredi in domu dei laudis est e lae offensione ingredi. Ingredere igitur totis pedibus asiluarium domini, ηπ i sacra gistrivata tractes negocia,ne a dormito ehciaris.me: Di ili su by GOra le
46쪽
bus quidem ex milias esset non ingredi aram ingrediendo, illotis manibus acra contrestare: aut dicacissima loquacitate, I o carnis confabulationibus ac turpissimis negotiationum 1 Iudi s dei domum polluere,ssi esset omni u qui sunt in Ecdejia dei audire sermonem, i aliis contionando transfunderet, nanquam addidisset, appropinqua audias. Denique Moses solus prope accedebat ad audiendum deum,carteri non lebant accedere.QZohtulti nescientes remediu esse peccati, existimant oliatione munerube,deo satisfacere posse, ex ignorant boc quos malum esse ais peccatum, nolle obedientia 5 operibus bonis ed donis , istimis emendare,quodfecerint. Huic cohar ret,quod primo Rer m dicitur,obedientia ver sacriscium. O , Misericordia olo, ex non sacriscium. Et cum pbari fri dicerent dycipulis Chri)Si Quare cum publicanis peccatoribus manducat magister,ester Haec audiens Christas,dixit: Non 6lvus ira Iretibus medico, ed male habentibus, Euntes autem discite,quid Vl misericordiam Oolo, si non Facri cium. nec tamen Deus acriscia sibi oblata despicit, i modoθηcero affeRu offerantur ed magis amat obedientiam 5 misericordiam,quam sacriscium. ARGUMENΤVM ca VINTI CAPIlIS.
Nos commonefacit Ecclesiastes,ne temerario ausiu, O importuna loquacitate pro fandamus sermonem, cum deum alloquimur. nam qui lapsentivus erbis,dr loquacissi madicacitate diffluunt stultitia arguutur. Siquid deo Auerimus,praestemus ummo
pere oecaueamus,ne diuinam prouidentiam despiciamus. Neminem conturbent calumnuepauperum, , maximae iudiciorum ruinoe:demus operam,ne caecus pecuniae amor.
aos inuadat, , uis pedicis irretiat. Detestemur quos fordidissimum auariti ludiu, quo nihil est abiectius, nibit denique scelestius.
iE temere quid loquaris neq; cor tuum sit velox ad pro,' serendum sermonem coram deo. Deus enim in caelo.& tu super terram, idcirco sint pauci sermones tui. Multas curas sequuntur somnia. & in multis sermonibus inue nietur stultitia. Si quid vovisti deo, ne moreris reddere.
displicet enim ei infidelis & stulta promissio.sed quodiscunque voveris, redde.Multόque melius est non vovere, quis post vox riam promissa non reddere. Ne dederis os tuumvt peccare facias carnem tuam neq; dicas coram angelo, Non est prouidentia: ne serte iratus deus contra sermones tuos dissipet cuncta opera manuum tuarum. Vbi mulistasiant semia, plurimae sunt vanitates & sermones innumeri: tu vero deum time.Si videris calumnias egenorum,& violeta iudicia &subuerati iustitiam in prouincia. non mireris seper hoc negotio: quia excesse excelsior est alius.& super hos quoque eminentiores sunt alii & insaperuntueris terne rex imperat seruienti. Avarus non implebitur pecunia: d. iiii.
47쪽
N qui amat diuitias seuchum non caetet ex eis:& hoc ergo vanitas.Vbi multae sunt opes multi &qui comedunt eas. Et quid prodest possessiri, nisi quod cernit diuitias oculis suis Dulcis est somnus operanti siue parum, siue multum comedat: saturitas autem diuitis non sinit eum dor mire. Est & alia infirmitas pessima. quam vidi si1b sole: diuitiae conseris uatae in malum domini sui .pereunt enim in afflictione pessima. Gener uit filium qui in summa egestate erit. sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic reuertetur. dc nihil auseretsecum de labore suo. Miserabi Iis prorsus infirmitas: quomodo venit sic reuertetur.Quid ergo prodest ei quod laborauit in ventum Cunctis diebus vitae suae comedit in teunebris dc in curis multis N in aerumna atque tristitia. Hoc itaque visum est mihi bonum ut comedat quis & bibat, & fruatur laetitia ex labore suo quo laborauit ipse sub sole numero dierum vitae suae,quos dedit ei deus. ic haec est pars illius. Et omni homini cui dedit deus diuitias atque subis
stantiam, potestatemq; ei tribuit ut comedat ex eis.& fruatur parte sua.& laetetur de labore sto: hoc est donum dei. Non enim satis recordabiatur dierum vitae suae eo quod deus occupet delici js cor eius. E temere quid loquaris, neque cor tuum sit velox ad proserendum sermone coram deo.Deus enim in cςlo,& tu super terram. idcirco sint pauci sermones tui. Multas curas sequuntur somnia.&in multis sermonibus inuenietur stultitia. Falluntur plurimi qui sacras dei aures obtundendo,arb trantur indiscreta verborum farragine O battologia ediuinam frangere iracundiam, tr uis prolixis precationibus quibus,plerunque parum est peHoris, a deo extorquere,quod exoptant,quos ridet Chri ius,qui nobis cu oramus praecipit, ne multum loquamur, t θη cerus animi sectus , quidem diuturnus,importu nam loquacitatem temperet. Apud Euangelium Matibai,praescriptam babemus orandi praeceptionem, , moderatam legem,orantes inquit Chri stus, nolite multum Iosui. sicut ethnici faciunt, putant enim quod in multiloquio suo exaudiantur. Nolite ergo similari eis, scit enim pater Uier, quid opus sit , obis, antequam petatis. Coboeret pulcbre erbis Ecclesiasta,quod dicit Iacobus in sua Epistola, Sit autem omnis homo elox ad aulendum, tardus autem adloquendum, , tardus ad iram. Et Aristoteles 3. capite 4. Elbicorum dicit,ipsus magnanimi,motus tardus esse idetur, a b grauis, Hiemnyis , locutio tarda. Hunc Ecclesias a locum edisserens Hieronymus,dicit saniorem quorundam festaηdo opinioηem, Ecclesiasten bis erbis noecipere, ne aut loquentes, aut cogitantes,plus de deo quam possumus,opinemur Usciamus imbecillitatem nostram. quod quantum distat coelum a terra, tantum nostra opinatio a natura illius separetur: D idcirco debere eria nostra esse moderata. Sicut enim qui in multis cogitationibus
est, ea somniat frequenter de quibus ciaetat: ita qui plura voluerit de diuinitate differere,incidit in stultitiam. Eo plerunque tendunt garrua disputationes,, earum nullus es ais, nis fuerit iactura temporis,stultitia brisus. nec absurde distum est nos
48쪽
in multiloquio non effugere peccatum. Vis deuitare ineptissimarum quarundam disti tationum Jomniastvita popularem ambitionem, frauram,uj. Vis assiduis tuorum laborumsomniis mederis Neglige , tolle anxiam tuaru rerum curam. Si quid uouuisti Deo, ne moreris reddere, displicet enim ei infidelis & stulta promis sio. sed quod voveris, redde. Multoq; melius est non vovere. 'uam post votum, promissa non reddere. Osten ait qu am semita,qta e prudhi asimo progredi debemus in consecrandis deo potis, ne nos aliquando paeniteat,ouisse,nec mediocri dignus6ὶ supplicio, qui cum potest otum aut continentiae,aut religionis obseruare, non obseruat. Nam lolat , fragiisdem deo datam. Expressit Moses in
Deuteronomio,quae Eccleyla lesbic, de voti solutione commemorat.Cum' otum ouein Deutetias. ris domino deo tuo,non tardabis reddere, quia requiret illud dominus deus tuus, ex fmoratus fueris, reputabitur tibi in peccatum. Si nolueris polliceri,a que peccato eris:
quod autem semeIegressum est de labiis tuis, obseruabis, o facies;icut promisi sti δε-
mino deo tuo, , propria oluntate, , ore tuo locutus es. David quos iopsalmis dicit, Pas dis. Vovete , reddite domino deo e stro, omnes qui in circuitu eius assertis munera. Edifferens Augustinus hunc psalmum,o,stendit, quaenam ouere debemus, oto quidem com Augustisti. muni, , proprio, credere in Deum,sperare ab illo itam aeternam, bene iueresecundum communem modum, scilicet non facere furtum, nec adulterium, non amare inolentiam, nonsuperbire, O sic de alijs itiis probibitis. promittimus enim deo in sacro baptismi fonte,qubdab omnibus itiis abstinebimus,ue pompis mundi renuntiabimus: s hac oto communi cinguntur. Mius Poto proprio G particulari, ouet continentiam coniugalem. omittit enim irdeo, Ecclesse,quba sua ore ivente, non adhaerebit alteri,nec Jfrumpetfoedera matrimonii. Idem erga iram facit xor, qubi idem coniugii struabit. Alus promittit , ouet deo irginitatem: Mius iduitatem, ex qui transgreditur reum, idem deo fasiam, irritam facit. Vnde Paulus od Timo- ,.Timoth stbeum re Aendit quasdam adolescentulas iduas,quae cu luxuriatae fuerint in Christi,nubere olunt, babentes damnationem,quia primam idem irritam fecerunti id est Ῥouerunt iduitatem,non tamen reddiderunt. Et qui non adimplent Otum,respicientes retro,ad pristinum reuertuntur omitum,aut magis diligunt mundum,quam deum: Vult deus Pisdem opere compleamus, ne simus' iles populo Iudaeorum,quistondentes ais dicentes, Omnia quoecuns dominus praecepit aciemus,adorauerunt inta, , Ex 4,
post erberatos feruos,&lapidibus oppressos,nouissimeq*o p ipsempatrissamiliasstium trucidauerunt. Melius est erro ancipitem diu Lliberare sententiam,quam in Ῥerbis facilem, in operibus esse disticilem. Seruus enim qui scit oluntatem domini sui, b tacita. ηοη facit eam, apulabit multis.Intellige propostum bonestum, , maturam deliberationem antecedere rationem oti, quae stabilitur hontaneapromissione deo facta. Et licet olum,plenum requirat consensum,si fuerit perfertum, , integrum, qui tamen ouet quidpiam deo,metu maximo perculses,aut magna tribulatione, aut cum grauis . - 1imo corripitur morbo,aut tallatus naufragio, et periculo belli, si modo intenterit. tum reddere, X bi otum non devergit in pernicie reipublicae, et deteriorem .exi
49쪽
tum,treetur reddere. Nam promissio spontatua,ettim inues tario permixta,cu quadam Miseratione, obstringit bominem ad Ioluendam otum, modo promissioni non de lintretiosoluendi otum. Isirael enim obseruauit Otum quo se obstrinxit domino
Numeri t. instante belli periculo contra Chananeum regem Arad, Numerorum capite a I. Minus
tamen obligant buiusmodi ta, quam illa quaerimissimum babent conso um.TUL-tur, caput,Venientis, de oto, er oti redemptione, illa ota quodammodo coasie falsia,esse baud dubie ota. Subliceat Luturus olorum monasticorum bostis infestissmus, qui putat illa cbrigbana libertati aduertari.Si enim ciristo aduerserentur . Euangelicae professioni, non consuleret Dauid moueremus, , Deo ota redderemus.
Pespirae illi contigit fregisse otum, O iolasse Idem deo datam. Sed de bis plus satis.
Ne dederis os tuum ut peccare ficias carnem tuam, neq; dicas coram angelo, Non est prouidentia: ne serte iratus dominus contra sermones tuos, dissipet cuncta opera manuum tuarum.QMd promittis,si non potes facere cur tuis rebis,tu que pollicitationibusne estis, prouocas , inflammas carnem tuam ad delinquendum Non enim in Ῥentum abeunt dicta tua, sed a praesenti agiloqui nicuis adbaret comessatim perferuntur ad dominum. Et quo mars tibi persuades deum nescire quod pollicitus es,eo magis eu prouocas ad iracundiam, i omnia ope ra tua pereant dissipetur. Nec tibi praetexere potes excusationem,nec de camis iistio conqueri quod tuis adactus oluptatibus , delichs,compulsus fueris facere corpo Roma P ris necessitate,quod tamen nolebas ecudum illud Pauli, Non enim quod olo, boc ago. sed quod nolo,illud facio. Nam,ana est illa excusatio. , quae aduersus carnem n oliris, quia ηοη peccas, sed caro tua,accendunt ebementer iram dei, quem prouocas quas auisorem mali , peccati. tibi enim ostendit bonum , malum, , contulit Ii marbitrium t pro animi seηtentia delires quicquid Ales: quod pulcbre ostradit Eericlesiast. is des laus,dicens,Deus ab initio constituit bominem, T reliquit illum in manu conf- lii sit Adiecit mandata , praecepta suas Polueris mandata, conservabunt te, , iis perpetuum fiam placitam ser re. posuit tibi aquam , ignem, ad quod olueris, porrige manum tuam. Ante bominem ita , mors,bonum turmalum,quod placuerit ei, dabitur illi.Hallucinantur Ῥebementer qui putant omnia pertrabi fato. 9 necestate immutabili,diuinam omnino abnegantes prouidentiam, , petulantius irrua infagitia quoes perpetranda, nullo timore perculse nec igneum s borrendum dei fulmen pertimescunt. quod M in enormia , inaudita inciderint scelera,non Hi,sed deo auoato culpam irrogant ed faritia agitio accumulant, speccatum peccatorquos deus iuste tradidit in reprobum sensem,quorum opera omnino despiciuntur, nec immeritorqui enim non colit hum dei inprouidentia,indignus est, i adeo protegatar. Anima uerte paucis prouidentiam hi,esse quandam rationem eorum quae ad oem dirigun-tstr.Hoec autem ratio in mente diuina pretexistit,qua reguntur omnia secundum illud Sapien. 4. ΡPientia, Tu autem patersubernas omnia prouidentia. Nec diuina prouidentia imponit necessitatem rebus,nisi quarum causae sunt necessariae.Si enim deus disposueritit quidpam necessario evolat,non addubito quin necessario eueniet autem contin-
50쪽
grater Asisueritiis cretiuntur eueniet. Sed satis es bac attigisse. Vbi multa
sunt semnia plurimae sunt vanitates,&lemones innumeri, tu vero desitime. nam vanam sit incumbere somnijs,, absurdissimis somniorum delirameu-tis torquere animum,nemo nefit. Nec obsident bominem somnia,niffusum babeat potissimum arsis o confus eisspeciebussues alacris obrutum.nobis fretuenter
earum rerum obrepunt somnia,quibus vexamaraia cum anima per nocturnam quietem riis fuerit agitata terroribusuebet morsus pbantasmatum deliria, , puerilia somnia conremnere. Verum butonodi a, b inaudita somniorum ludibria animo curis acuo concoquuntur , abeunt. Plurimum nobis r es ant ad iumenti ad bare expellenda, integra dei religio, o sanitus timor. Vix tibi potest'male perire, qui sub oculos timorem deisaepissime poniti Ostendit Ecdefasticus commoda quae nobis ex mmore dei contingunt, ui timetis dominum,credite illi, , non evacuabitur merces e . . 'a.Qm timetis dominum, perate in illum, O in oblemtionem eniet bis miseria cordia. inu timetis dominum, diligite illum, d illuminabuntur corda Destra. Et ruriasus,inri timeηt dominu, inquirent quae beneplacita sunt ei, , qui diligunt eum,replebuntur Iere ipsius.mn timent dominum, proeparabunt corda sua, b in constilla illius μηStificabant animas suas. Qui timent dominum, custodiunt mandata illius. Si videris calumnias egenorum & violenta iudicia. 3c subuerti iustiariam in prouincia, non mireris super hoc negotio, quia excesse excelsi est alius & super hos quoque eminentiores simi sis & insuper uniuerusiae terrae rex imperat seruienti. Eccles es tacitae respondet cuidam quaestioni, quae uboriri poterat, Si diuinast prouidentia,nec bumana fato regantur negotia,quare iusti si inent calumniam dr quare iniqua sunt in toto orbe iudicia O deus quem dicis rebus omnibus prouidere,non iciscitur borrenda,quae sub sol unt sidera Excelses, inquit,super excelsum. Deus baec respicit,qui angelos fluossuper iudices , reges terrae posuit, qui possunt iis probibere iniustitiam, , magis in terra alere, quam quavis hominum potestates. Sed tuta deus seruat in extremo iudicio supplicia malis ieroganda,aut quod acerbius in illos animaduertet, idcirco differ ententiam, O tarditas indista compensebit supplicium. Esaias acerbe in illos inuehitur, qui causam pu- Eatae r pilli contemnunt, Pupillo, inquit,non iudicant, O cause vidua non ingreditur ad illos. Beatus quos Iacobus in sua epistola, illis succenset, qui paVeres a deo elestis,opprimunt. γῆ nne,iniuit,deus elegit pauperes in hoc mundo, diuites insis, , haeredes reavi quod repromisit deus diligentibus se vos autem exhonorastis pauperem. Nonne diauites per potentiam opprimunt os, 6 si trabut os adiudicia Nonne ipsi blaspheomant bonum nomen quod inuocatum 6 super os Et baec Dauid de iniustis , iustudicit Psal. 6 Iniusti puniretur, e semen impiorum peribit: Iusti autem haereditabunt terram, O in seculum feculi iubabitabunt eam. Avarus non implebitur pecunia,& qui amat diuitias seuchim non capiet ex eis,&hoc ergo vanitas.
Vbi multae sunt opes multi &qui comedunt eas. Et quid prodest possetari, nisi quod cernit diuitias oculis sitis Haec di explicatione indigent, s