장음표시 사용
71쪽
Hieronym' o loco illius 1 nretiae, Et potentisimus facim illius cεmutabita git Hieronymus, ,
fortis faciem suam iamutabit. Septuvnta vero interpretes Igut, ἁ- ρ. -ουιν-2 Hi inriti, id est,& impudes ultu suo odietur. Viat innuere Ecclesiastes,autbore Hieronymo,bac recipiendo tralatione, , fortis faciem suam comutabit. Multisol, qui sapientiam repromittunt, dissicile tamen inxe itur,qui discernere iurat irumsapientem abbis qui identur essapietes. Spiritale sequendo intelligentiam dicemus x. ML3. fortem, potentissimum aciem suam commutaturum,suando reuelata facie oriam dei contemplabitur. Et plurimum laudatur sapiens,lubd Mumma diligentia dei mandata obseruat: O quod ab eius ore egreditur, castidit,nec quicquam omittit ex bis quaesiabi rex omnium potentissimas facienda praecepit, magna quos religione ,sacro cultu praecepta iuramemti dei adimplet. Q d autem iurauerit dominus,testatur propbeta,
Psalmio'. dicens, Iuravit dominus , non poenitebit eum,Tu es facerdos in oeternum secundum
ordinem Melchisidecb. Iurauit quidem ad confirmandam suam pollicitationem, , ad multam nostram satissastionem. Et cum Abraham non pepercisset fluuilio edfecisset
quod dominus ei a ceperat, iurauit dominus persemetipsum, sei benedixit, siureiuGene a. rando*mauit siuam pollicitationem,qu od eius semen multiplicaretsicut stellas caeli. H .ε. Genes ra. Et ad Hebraeos dicit Paulus,volens Deus ostendere pollicitationis Meredibus immobilitatem confli sui,interposuit i urandum M per duas res immobiles,quibus impossibile est mentiri deum fortissimum solatia babeamus. Nec iuramenta de dei
erbosacrum sarcanum,debemus quibuscuns narrare , proferre in medium, T citam de eo proferre sententiam. Ne sestines recedere a facie eius, neque peris maneas in opere malo: quia omne quod voluerit faciet. & sermo illius potestate plenus. nec dicere ei quisquam potest quare ita facis Qui cu
stodit praeceptum, non experietur quicquam mali. Nos commonefacit Ec-ιlsastes,ne latum quidem uum discedamus . lege domini, , ab eius imperio. Dcile recedunt a facie dei,qui suis sagittis,excidunt agratia, b siuispro bati afflibus,resiam de eruntsemitam,quίφ non faciunt qaod facere debent, , faciunt quod non bi licet facere. quorii miseereretur deus, nissemper caeno doordibus fluarum voluptatum Mutaretur, , in improbis turpissima ita listis pes Serent. ex quo agis perseuerat in turpiloquio,luxuria auaritia,libidine , inuidia,e, magis accendunt iram dei, b tbesauriet mi in die irae fouroris. Deberent agno cere, eam esse vim di-GM .ri uinet oluntatisit quod elit faciat,dixit enim c facta sunt:ea πὸ esse bumana naturae imbecillitatem, i non quod Ait,veretur: denis fermonem dei esse pleia frauJoritate , summa potestate. Refle dicebat leprosus,Cbristi misericordid , opem interpellans Domines vis,potes me mundare: cui dixit Cbristus,cum extendisset manum , eum tetigisset, Volo,mundare.Sola in picis eris,sola denis oluntate.
expulit lepram. Et Centurio eam babuit fiam erga Cbristumis missime crediderienuem solo Cbrigli eris uum puerum posses ari,cui dixit, Domine non sum dignus tin- tres bub testum meum, sed tantum dic eris, πρηabitur puer meus. Nec iussis dei ob- Esaiae 4s. Nendu est nec quis obmurmurare Abet,cur boc faciat.Tu quis es, ui respondes nost
72쪽
IN ECCLESIASTEN. ,sNunauid dicit fir mirum ei qui se laxit Quid me fecisti sic satis tibi sit morem ge
rere deo, ex eius mandata obseruare t non corruas in vitia, isne callidissimus bos iste subuertat. Multi statum est emen Abraboescut stellae caeli, , arena maris, quia mandatum dei castodiuit sociis inse luit,qui provo obequio,niandatis dei obte-perat. Vnde in Leuitico dicit dominus,Cujstodite leges meas ais iudicia,quae facies bomo iure in eis. Et in Deuteronomio, dicit domiηus,Custodi ergo praecepta, , ceremonias,ais iudicia, qua ego mando tibi Ῥt facias. Et rursum,obserua , caue,nequando obliviscaris domini dei tui,&-madata eius. Et C istus in euagelio dixit, cuidam puero sciscitanti quianam faceret, t interea 'rita frueretur, Si ' is ad tam in
gredi erua madata uis quos discinulis dixit,Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praeciso vobis. Tempus & responsionem cor sapientis intelligit. Omnin gotio lepus est,& opportunitas,& multa hominis Mictio: quia ignorat praeterita,& futura nullo scire potest nuntio. Non est in hominis potestate prohibere spiritum, nec habet potestatem in die mortis, nec sanitur quiescere ingruente bello, neque iuvabit impietas impium. Non fertur sapiens concito spiritu ad excipiendam responsone,sua obit munera opportuno tepore.Terius consulit, i agat,nec tumultuarie sua perarit negotia,nec imitatur deliras,qui momenta tempora, , quaesolideo nota μηt,existimasse posse inredigere eddestituti Mercurio, guntur1pererali. fit et Chri bis quod curiosesii citae-tur apostolisi in tempore hoc restitueret regnu Istae quibus dixit, No est e bu nosse tepora et mometa flua pater posuit in sua ipsius potestate. Nec putet bomoscire qua-do binc emitrabit, s eius anima ex bospitiolo corporis egredietur, , pro arbitrio, ac animisententiast posse probiberespiritum egredientem. non enim babet potestatem in
die mortis,nec possumus accipere inducias,cum interitus, , vitae nostra inimicus aduenerit ed fatis erit nos esse instruitos O paratos,ad reddendam deo nos et ita ratione. Idcirco dixit ChriFlus,vigilate ergo, quia nescitis qua bora dominus vester enturus'. Illud autem scitote, iureiamsi sciret paterfamilias qua bora fur venturus esset, si laret tis, , non finera perfodi domum saam, ideo erastos estote paratiriuia nescitisqua hora Idius bominis venturus e st. Et cum fatuae irgines precarentura domino, ibi ostium aperiri,dixit, Nesitio υos. Vigilate itas, quia nescitis diem nemboram. Animaduertat bomos ortis bellorum tumultibus,, ingruente maloia proce tu nullum quieti locum relictum esse, nec impietatem posse a periculis eripere impiam. suis eum quiescere poterit cum videbit proelia, tr opiniones presioru,riente consurgere in oratem, , regnum in πνά, b incresicere pestilentias amem, , terrae motumqnisne hae sunt initia malorum ed demus operam,ne angelassatanae uo asto, us s framentis nos seducat. Omnia haec cosideraui. dedi cor meum in cunis his operibus quae fiunt sub Ble. interdum dominatur homo homini in malum sium. Me tenuit 'adium , amor Mendorum omnium, dessis cor mesi, tqμα sub sole gera tur, intuerer, , boc et maxime, subd bomo accepit in bominespo
testat M apis iustitia, b excussa sceleris admissi cause,tademnet ex affligat quor
73쪽
Car.3. COMMENTARII ID. ARBOREI
. MIit,nec tamen abis indelebili sui nominis nota, O summo dedecore. O manica bare dominadi potestas in sua recidit pereiciem, teras permittit deus, i qui ta euere.
taman rigide imat,aut a uis iuxtentur,aut in manus bositu veniat.Dominatus est Tegu is Saul filiis Israel edsuo malo M o Sedit historia regii, etiam , Roboam regii omnia im, .Reed ii. prusetissimus,s Acbab rex traculetissimus,cui dixit dominus per Heliam, In loco bar, 3Mego 11. in quo linxeriit canes sanguine Nabothdambet quos sanguine tua. Et Ioram fias A--.R Sy. cbab uit interfestus a Iehu rege Istael, t voluit dominus. Na ad strat peccatis Hie .Regu 3. roboam,qui peccare fecerat I rael. Vidi impios sepultos,qui etiacum adhue viueret in loco sancto erat,&laudabantur in ciuitate, quasi iustoru opem. Sed & hoc vanitas in. Frequerer accidit, qui simulata resigione coluntur abbominibus,misere moriatur, Osui amatissimos infelici exitu fallat: at contra quos mutas despexiti, sceleratissimos reputauit eliciter morisitur. Vidit itas Eccle istes, pios infeliciter mortuos Osepultos, qui tamen cά tuerent, ansii aestimabatur, , tan-quafrmissima Eccleo columina bonorabantur,quos ulgus imperitissmu, Albiantes z,imo totius Ecdefasti e reipub.propugnacula existimabat esse . qui tam amba igloriae ho insati , laudatur in sivis iiijs. de quibus loquitur valmogra Palm. s. pbus, Laudatur peccator in destirijs aηimae suae, , qui iniqua gerit, benedicitur. 9ultius serpit barc pestis,*putemus, , oues Cbristi fluo contario infit. Nam ix nusHi nyis reperitur,qui audet peccantibus Episcopis cotradicere.qui cu acceperint,aulbore Hieroumo, in Ecd a potestate, scandali ροηt eos,quos ad meliora incitare debuerant. Sed quid laruata illorusanstimonia vanius quid denis conleptibilius Aperte dicam,quod idem egregius doStor dixit, Nemo audet accusare maiore, O propterea sensius babetur,qui tam forsitan colitventre,er porcina agit ita. Ex eo dist cilis e laccusatio iu istorum,qu od peccaaerit,non creditur,frsicovinus fuerit, non punitur. Nec umnestius, diuinam esse Episcopompotestate ed cum improbe tulit bonorum ambitione. exparastica assentatione occaecati, accescit si colenitur.Huiusmodi bomuciones, qui mulato animo , praetextata religione grande aucupatur pecunia,mibi Pidentur esse
Maiib. is. smile cribis , pbari ais bypocritis, qui foris apparebant bominibus tu sti,inlusaute pleni erat bypocris , iniquitate unifaue e smiles si ulcbris dealbatis. quae a foris
parent bominibus speciosa, intus Ῥero plena sunt ossibus mortuom, , omu purcitia. En cernis impios infeliciter mori, b infelicius plerungis ebri: Nec per se laudatae si in sappellendis bominibus cura, laudatur tamen propter pium erga mortuos oscium: quod di laudauit Cbristus, cum Maria cludisset languentum super caput eius, quod ad Matth.x6. sepeliendum ipsus corpusfecerat: Matis. a 6. Etiam dii procliuiores fimus ad fundendas pro sepulto preces:caue tamen ne di strabaris a meliori opere, sepeliendo mortuos. idcirco riglus dixit cuidam discipulo, qui prius olebat sepelire patrem sivum,quam Matth- - sequi dominum:Sequereme, , dimitte mortuos sepelire mortuos tuos.pessime mortui, rem potissimum sunt in eles O boetici. Adferam quae praeclare , eleganterscripsi Cicero de sepultura,libro primo Tusculanarum quaestionum, cui non possim non adblandiri, qu)d non maximopere com det sepulturam,nec etiam damnet, disserendo de con
74쪽
tempti e mortis dicit, Cymetum Tbeodorum pbibubum non ignobilem nonne miramur cui cum LM acbus rex crucem minaretur,illis quaeso,inquit,ista borribilia minitare purpuratis tuis: Tbeodori quidem nihil interest humane, an sublimi putrefiat Cuius boc disio admoneor tu liquid etiam de bumatione , sepultura dicendum exi-simem,rem non difficilem bis resertim comitis,suae de nihil sentiendo paulo te di Hasbntide qua Socrates quidem quid sim mi, apparet in eo libro, in tuo moritur: de
quo iam tam multa diximus. Cum enim de immortalitate animorum disputauisset, , iam moriendi tempus ,rgeret, rogatus a Critone, quemadmodum sepeliri ellet multam ero,inquit,veram amici,stu stra consumpsis Critoni enim nostro non persuas, me binc avolaturum, nes quicquam me rebiturum. eruntamen Crito i me assequi potueris,auisicubi nactus eris, i tibi ,idebitur epesito.Sed mihi ueti,nemo me ve-D um cum binc excessero,consequetur. Praeclare id quidem, quod , amico permiserit,
ex se ostenderit de hoc toto genere nibit elaborare. durior Diogenes, , id quidem 1entiens, d t Cynicus asperius, prahci se iussit inbumatum. Tum amici, olucribuste ex feris Minime πὸ,inquit, ed bacillum prope me,quo abigam, ponitote. Mu poteris illi, non enim senties. Q d igitur mibi ferarum laniatus oberit ηibilitatienti
Practare Anaxogoras,qui cum iam aci moreretur,quaerentibus amicis Asterae Cla-
η enas in patriam, i suid ei accidisset, ferri,nibit necesse est, inquit: ndis enim
ad inferos tantundem laesi.Toias de ratione bumationis num tenendum es , ad corpus illam pertinere, iue occiderit animus,fue stet: in corpore autem perspicuum est et extinito animo, et elapso,nullum rodere sensum. baec illi. Etenim quia non profertur cito contra malos sententia, alasque timore ullo fili; no, minum perpetrant mala. Attamen peccator ex eo quod centies facit malum.& per patientiam sustentatur ego cognoui quod erit bonum timentibus deum qui verentur iaciem eius. Homines plerunque insceleratiora proruunt impudentius assuescunt malis, quὸd non Fubito contra illos diuina proferatur sententia, tardis p illorum flagitijs irascatur deus,tarditatem tamen aliquando compensabit supplicium. quodsi iudex aequissimas cito. in illos animaduerteret, a perpetrandis facinoribus abstinerent. contemnunt baud dubie diuitias bonitatis dei, Roma.a. patientiae ex longanimitatis, cu nulla inauditi sceleris poenitentia ducuntur,in, o quod deplorandum est maxime,nec duci olunt. centies delinquunt, nec semel eos tenet sitis rejipiscentiae: deberent confugere ad berrimum diuinae misericordiaesentem, s ad
ipsum Gristum,qui non solum paratus est remittere peccatum septies commissum, sed Ji dici possit infinities. Cum enim Petrus dixisset Christo: Domine quoties peccabit iume frater meus, ex dimittam ei vis sepies Dixit illi Iesus, non dico tibi is septies, mulsit sed ipse ases septies Etiam dicit dominus omnium patientissimus,per Eucbielem propbetam,Si impias egerit paenitentia ab omnibus peccatis fluis,qua operatus e st, O custodierit omnia praecepta mea, effecerit iudiciu Oiu btiam italaiuet, , non
morietur,omnium iniquitatum eius quas operatus est, non recordabor. Nec mireris,si ,
multoties peccet bovio, ias enim babet ad malum infitas: nec lac subticuit dominus.
75쪽
Acras: Sensus enim , cogitatio bumani cordis in malum prona βηt ab adolescretia
sua. nee tunc peccator primum peccat, quando idetur facere ccatum,sed iam anteireccauit i quidam dicunt, saltem ccato contracto. Abalienati sunt enim nccatoresa, uiua,errauerunt a runire,er locuti fiunt fauea. Nibit autem conducibilius erit bomini,quam timere deum, O eius mandata nom o animo obseruare. Bene tibi erit,si extimescas deum offendere. nec immerito dixit Ecdefasticus, Timenti dominum bene
erit tu extremis, s in die defunStionis fluae benedicetur. Et rursum,Timor domini expellit peccatum: nam quisne timore 6Ι, ηοη poterit iustifcari. Non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant, qui non
timent ficiem domini. Et tu; se bis malum im ecatur,qui non timent deum, aut si aliquando timueriηt,perfrista fronte abiecerunt timorem: fr optat ne diu disserantur a poena, sed statim morte subtracti, cruciatus recipiant, quos merentur. Simile est quod dicit Paulus ad Calatas, nam raecidantur,qui conturbant. Et alibi, Aliis xander marius multa mibi mala ostendit, reddat illi dominus fecundum opera eius. quem , tu deuita valde enim restitit rurbis nostris. Et qui nec timent deum, nec reformidant in ltrices eius manus incidere, vas mbra declinant, nec multos iuunt
annos ed moriuntur in tepore non suom iam ex essit Ecclesiastes destiatis,cap. . Et est alia vanitas quae fit super terram, Sunt iusti, quibus mala proueniunt,quasi opera merint impiorum:& simi impii. qui ita securi sunt. quasi iustorum facta habeant.sed &hoc vanissimum iudico. N amas authore Aupistino ,libro ao. de Civitate dei,capite a. quo indicio dei, bonus illest pauper, malus illest diues,nis, limus ad iustum dei iudicia referre quod mali bic,ad
piscuntur bona temporalia, t qui non uni secatari aeterna: boni bic, tolerant malam assequantur bona aeterna. indis non censeret eam esse summam anitatem, ut frequenter eueniant iustis, quae ivis eamdie debuerant Nonne usserunt tormenta,quae debuerant impii m suis delitiis Verre Luunt poenas pleroque,quas tamen non meruerunt. deiiciuntur in gies, torrentur,caduntur Iliasis, ex lapidibus obruuntur,etiam citra stam culpam:i j er iniustissimi nibit mali tolerant, , tam Idiciteris boc mundo der unim eos putes esse iustissimos. Hoc docet exemplum Euangelicum diuitis purpurati, D pauperis LM :bic cruciatus in ita sua pertulit, , multa recepit Hala: Ille ruropauperum inimicus, multa bona est tamen post mortem,quam miserumst, consumere tempus is dAchs,fr egenorum curam contemnere. Deus iustus est,qui non saluat impios, O iudici m paveribus tribuet. Et licet deus permittat aliquando impios forere , deliciari, acerrime tamen cum enit bora,in eos animadueristit,nec illorum mistretur.Idcirco dicebatflijs φώ, mumia me dereliquistis, , ιν
os derelinquam. Petretibus obis a me misericordiam,non miserebor. quando inuocabitis me, ego non exaudiam os.prostriam os a facie mea. Egomis pueros meos pbetas ad os,quos non acceptos interfecistis,o' laniastis corpora eorum, quorum sanguinem existram. Dolet Psvmograpbus,psal. a. quod 'ccatores pacem babeant,iu si eo talum,Zeuat,iηquit, ver iniquos, pacem peccatorum uos. Ecce iUρομ
76쪽
eatores bab dantes insiculo A tinuerunt diuitias. , dixi, Ergosine causa iustifca
ui cor laui inter innocentes manus meas, d Di flagellatus tota die, O castigatio mea in matremissed mitigat dolorem,dicens, Veruntamen dolos ρο-
1uisti eis, deiecisti eos dum allevarentur.χmodo fasti sunt in destiationem, ubito
defecerunt, pertersint propter iniquitatem suam.Tenuisti autem manu dexteram mea,
O in voluntate tua deduxisti me, , cum gloria suscepigit me. Nec ab illo quod in Esdra scriptu es,dissidet quod dicit dominas in Esaia capte primo de illis,quorum manus sunt plenae sanguine,Cum extenderitis manus estras, auertam oculos meos ribis, , cum multi picaueritis orationem,non exaudiam.taxit quoque dominus ineremis, Noli orare pro populo isto in bonum,cum ieiunaverint, non exaudiam preces eois taetrix
rum.inere. I4. Lauciaui igitur laetitiam, s non esset homini bonu sub sele, nisi φ comederet & biberet, atq; gauderet, & hoc selum secu auferret de labore sito omnibus diebus vitae sua . quos dedit ei deus sub sile. Et appositi cor meu ut scirem sapientia,& intelligere dissensione, quς versatur in terra.Est homo qui diebus & noctibus lamnu non capit oculis, & inatellexi.omnium operum dei nullam possit homo inuenire ratione coaxum quae fiunt sub sole. Et quanto plus laborauerit ad quaeredum, tanto minus inueniat. Etiamsi dixerit sapiens se nosse, non poterit reperire. Antiscio, issimo concludit epilogo, stolidissimum esse, , plusquam vanum,Ῥelle exa-Ft imas rerum omniu causas s rationes rerquirere. , longe illius esse bomini, trafigere vitam iuibusdam faceti s,, iucundissimis oluptatum oblectamentis,quam ne diuiueat struciare mente auissimis buius mundi studijs.Qm enim curiose qua
rit,cur hoc Ailludfactumst cur mundus ario pubernetur euentu, T plures foueat pultos quam apientes,cur denim aliussit coecus, alius idens: alius anus, alius aegera
alius diues, us pauper:nibit aliudproficit,nisi stulta , anili quaestione torqueri: nec tamen ambigit Eccleψῖ- es, rerum omnium esse prouidentiam, O causas, quare' um qοod p fcIat, sed fatet in occulto,nec possunt ab homine comprebent. Nec ex eo dixit Salomon,quὸd non esset bonum homini,nisi quὸd comederet , biberet,quisoa rei carnales oluptatis epulasc t dicit Augustinus libro I . de ciuitate dei,cap. Eo Anulum Nam in I.capite asseruerat Ecclesiastes, melius esse ire ad domu lusius, S ad domά conuiui sed illis orbis adumbrari potest participatio sacrae mensae,qua Cori lassummus sacertis exbibet de corpore' sanguine suo.Aut quia coferendo oluptate b laetitia cibi O potus erumnis bominil, , potissima inquietis auari curis , laboribus, milias es aia comedere ei bibere, quam anxia coleredarum oram solicitudine tor geri. lARGUMENTUM NONI CAPITI s. .
Delirat ille plurisu, quis quidpiam praeclare gesserit,non refert deo acceptisivi, Mias pragidio defitutus,nihil mestri potes ,quod dixtumsit omηium commen)atione. Et maps insanit,tu existimat tuto sua opera esse deos tissima, apud que refersi tur omnia in futuram, sui σouit mundum bane, mastis subditum esse perimis, erad.
77쪽
situlla,contemptu , malitia, bique densari facilius est etiam mund osDastis ει- monum captiunculis irretiri,quam stem bamo,aut auicula laqueo. Et licet bomo polleat arte O ingenio, quid tamen sibi mors comminetur, ignorat: nee rotest assereresetuli die moriturum:eumque latet, sinam ad caelos=ubueritur,aut ad 1lumam paludem demergetur. Vnum tamen siti persuadere debet, Japientiam drfortitudine, G armis bellicis praestantiorem esse.
Vnt iusti atq; sapientes,& opera eorum in manu dei. Et tamen neseit homo virum amore, an odio dignus sit sed omnia in futurum seruantur incerta, eo s Unis uersa aeque eueniant iusto & impio bono & malo mundo & immundo immolanti victimas & sacrificia comtemnenti. Sicut bonus sic & peccatorive periurus, ira
de ille qui veru deierat. Hoc est pessimum inter omnia quae sub sile fiui.
quia eadem cunctis eueniunt.vnde& corda filiorum hominum implentur malitia.& contemptu in vita sua. & post haec ad inseros deducutur. Nemo est qui semper vivat,& qui huius rei habeat fiduciam.Meliotest canis vivus leone mortuo.viventes enim sciunt se esse morituros:moris tui vero nihil nouerunt amplius nec habent ultra mercedem:quia obaliuioni tradita est memoria eorum. Amor quoque,dc odium,& inuidiae simul perierunt:nec habent partem in hoc seculo. & in opere quod subsile geritur. Vade ergo & comede in laetitia panem tuum, & bibe cum gaudio vinum tuum:quia deo placent opera tua.Omni tempore sint vestimenta tua candida &oleum de capite tuo non deficiat. Perseuere vista cum uxore quam diligis. cuchis diebus vitae instabilitatis tuae. qui da, ii sunt tibi sub sole. omni tempore vanitatis tuae. haec est enim pars invita de in labore tuo quo laboras sub sese.Quodcunque facere potestnianus tua, instateroperare: quia nec opus,nec ratio nec sapietia nec stientia erunt apud inseros, quo tu properas. Verti me ad aliud, & vidi subsele nec velocium esse cimum. nec sertium bellum nec si pientium p nem nec doctorum diuitias,nec artificum gratiam: sed tempus casumaque in omnibus. Nestit homo finem suum sed sicut pistes capiuntur hamo,& sicut aues laqueo comprehenduntur. sic capiuntur homines tempore malo, cum eis extemplo superuenerit. Hanc quoque sub sese vidi sapientiam,& probaui maximam: civitas parua.&pauci in ea viri. Vestiit contra eam rex maSnus,& vallavit eam, extruxitq; munitiones per
gyrum,& persecta est obsidio. Inuentusq; est in ea vir pauper & sapiens.&liberauit urbem per sapientiam suam,& nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam
78쪽
sertitudine.Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est,& verba eius non sint audita verba sapientium audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos. Melior est sapientia quam arma bellicaedi qui in uno peccauerit, multa bona perdet.
Mnia haec tractaui in corde meo, ut curiose intelligerem, sine
iusti atque sapientes, & opera eorum in manu dei. Et tamen nesscit homo, utrum amore an odio dignus sit, sed omnia in fiat rum seruantur incerta,eo quod uniuersa aeque eueniant iusto& impio. bono & malo mudo & immundo, immolanti victimas, & sacrificia con/temnenti: sicut bonus, sic & peccator: ut periurus, ita di ille qui verum deierat. Ecclesiastes sua damnat studia in rebus nullius frugis collocata arruit , sua fultitiam is perquirendis omnium rationibus, intellexit tamen sapientiam hominum iustiti severa,a diuino pendere artifcio. necsapientem quicquam moliri posse abis diuina irgula ais directrice dei mou,cuisi noVtrum submiserimus arbitrium,
nos sane iuvabit, , eo utetur, t ad bonum comparandum instrumeto, sed tamen animato,nec solum animato, sed rationali,quod ad bonum nititur opus, illo coelesti af tu adlatum. eram nihil babet in si,quo sua praedicet , extollat opera,cum sit ama la primi parentis contraita, elut pannus menstruatus. turbida est aqua. , luto restres,quae tamets suapte natνra, ηata sit ferri deorsum, nequit tamen, artis prae . . redita obstaculis, is ferri, quo pratendit. Quid igitur tantorere tua extollis merita, labores industriam s assiduam in rebus agendis diligentiam Nosti ne peRus domini.
an tibi secretissima dei arcana innotescant Scis ne tuto tua a deo commendari operaqNunquid ne ex aequo,tuis ieiunijs orte a merces restradebit Quis porro negat te mutoties contem fuisse in carceres, multa pertulisse incendia, lapidibus obrutum, , mi Ie id genus tormenta tolerasse An propterea existimas,aut erius iactas te esse dignum amore dei, aut artemo praemios Si quid bene geris, totum deo referas acceptum, qai
veratur is te ex die, O pescere: si quid male, tuo solum imputes arbitrio. Plustiat Philippa. homines ambguoistrum ad probationem sustineant tormenta,an ad supplicium, ignorant i dicit Hieronymus, in futuro autem scient, cum de hac ita decesserint: quia Hi 'in Duc erit iudicium,nunc certamen. Et quicum' aduersa sustinent, trum per amorem dei sustineant. t Iob: an per odium, t plurimi peccatores, nunc babetur incertum. Dicet tamen aliquis, inclias tuto dixit, ne moreretur, tametsi ei dixisset domiκus per Esaiam,Dispone domui tua, uia morieris , non lues,ob ecro domine,memento Easa ιλquaeso quomodo ambulauerim coram te in eritate, , in corde perfecto, , quod bonum est,in oculis tuis fecerim iebat igitur tutose nibit admisisse madi, suod deo displiceret, Ura commendat opera.Insuper David dicebat, Inclinavi tormeum ad facie das iustificationes tuas in aeternum, propter retributionem. Adde quod Paulus absque ila bastatione dixit Bonum certamen certaui,cursium consummaui idem seruaui,ia 1.mmoti
reliquo reposta est mibi corona iustitiae,quam reddet tabi dominus in illa die, iustus is c. NAne quadam certitainesciebat Paulus, e strenuo animo dimicasse in avis
79쪽
Gristianorum, , dixiv esse corona Et PetrusJUrater diait: Ecce nos Hipitinus omnia, b ecuti sumus te,quid ergo erit nobis Ad bac paucis restodebimus, nee haiam, nec Paulum, nec Petrum agnouisse certo, iue t fertur enitudinaliter, an esset dragnus amore dei, bene tamen quatim contertura:quia covioscebant illi se non esse lacuis peccati mortalis percussos,nec culpae mortiferoe conscios:aut si certo nouerint,diuina reuelatione nouerunt. Nec tantum gloriae sibi 'pendicauit Edinias, cum dixit feambulasse coram domino in eritate, 6 perfeRo corde, M dona dei sibi attribueret, aut sua extolleret opera, nec deo referret accepta:=ed diuino assatas numine, potuit ad gloriam dei, suam commendare industriam. Et cum optimus Christianus sua com-
medat opera,rium existimat sibi fuisse fauorabilem, coram illis quibus prodessepotuit, commendaret.Cum enimμηm imi iri sua commendarat opera , merita, non
tam sua commendarunt,quam gratiam dei,a qua effecta sunt i commendatione digna iderentur. Et licet nos bris bonis operibus confidere possimus, tamen primario Lareda est nostra duciae ancbora, in dei misericordia: ecudario nostris confdimus operibus,quatenus sunt subflaria ita aternae nanciscenda adminicula. Et ingemu bo-
minis eoflupore, e stupida bebetudine obtunditur, t non possit certo scire, an boesis primum peccatum, in quod incidit, licet deprimo scelere quo delinquit, possit iudicare quod 1it peccatum. Omnia, t dicit Eccle a les, struantur in futurum incerta, quod non discili fluadet inductione. Et iusto O iniusto succedunt diuitiae, , sapienti tu ulto honores, , ex aquo indigerentia omnibus contingere possunt, de quibus bis disserit, qua nec sunt per si bona nec mala, , quia ex aequo pro pera rerum fortunae possunt contingere tui s , iniuylis, nec minus aduersa quo feriunt diuitem quam
pauperem,idcirco de illis non est ferendum iudicium:quis scit an qui modo bonus est, saluabitur: , qui malus,damnabitur Et immolanti MRimas, , sacriscia contemnoti ηus di idem est euentus , inmitus, O peieranti er dei nti: quocirca me boni debent attolli animo,nec mali desici:nec si sciunt an creto incurrerint odium dei, T db
Inislat aeternis supplichs . nec illi,an gratia dei Ilatassequuti. Recte igitur mibi dixisse ,isus est Paulus, ni bil mibi conscius sium sita non in hoc iugliscatus sum. Hoc est pessimum inter omnia quae sib sile fiunt, quia eadem cunctis meaniunt.Vnde & corda filiorum hominum implentur malitia dc contemptu in vita sita.& post haec ad inseros deducentur. Nemo est qui semper vivat.& qui huius rei habeat fiduciam. Si ex riuo omnia eueniant iure1is, ex nullampit discrimen intre bonos O malis in reunda ita ratione, OEUU-π- dis tormentis,ηec qui quam sit qui audeat Binese nore moriturum, 'stra sapientes baius siculi ad tenebras cum stultis colla uri,conantur tantoresua extolim studia. O mis causa sciolos , ignorantes desticiunt. Attende diligentire, a t aliquando diximus,neminem infreorum carines euaseram:abis diuina mis cordia, ad quos ante aduratum Christi omnibus patebat aditus.Idcirco reaeaciat David, mine eiuxisti ab inferno animam meam alvasti me a defendentibin in lacum. Et alio in Ioco, uniamen deus redimet animam meamde manu inini, cum acceperit me. Meo
80쪽
lior est eanis uiuus, leone mortuo. Viventes enim sciunt se morituros. mortui vero nihil nouerunt amplius,nec habent ultra mercedem: quia obliuioni tradita est memoria eorum. Amor quoque & odium & inui, diae simul perierunt,nec habent partem in hoc seculo, & in opere quod sub sole geritur. Quidam bebrose eηs boc locum M refert Hieronymusaicebat Ecdejiasten Miletimuere, tiliorem esse qua uis indoctum, , eum qui anue
riuatodoceat,praceptin e perfesto qui, iam mortuus 6 sverbi causa, ut canem inegligeret num quemlibet de pluribus praceptosei, leonem, Moven aut alium quemlibet rubetarum. Sed barc expositio ηα placet Hieronymo ed progrediendo ad sublimiora,dicit Cbananaeam illam, cui disium est, Ues tua resaluamfecit, iue t habetur in nostra tralatione O mulier,magna est es tua,fat tibiscut is, esse canem. Nam antequam obtinuisset suod petebat,illi dixit Christus: Non licet accipere panem florum,s mittere canibus. Et leostem mortuum,esse populum circuncisonisse ut Balaam propheta dicit, Eccepopulus t catulus leonis consurget, , t leo exultans. nis ergo tuens,nos sumus ex nationibus: leo autem mortuus, Iudaeorum spopulus a
domino derelictus. Et melior est apud dominil iste canis uiuens,quis leo ille mortuus. Nos enim iurares,cognoscimus patrem, , Ilium, , spiritum panStum:illi vero isor tui,ηibit sciunt, nes expectant aliquam repromissonem,uis mercedem,sed completa est memoria eorum:nes ies meminerunt quaestire Jebuerant,nes illorum iam dominus recordaturus est. Dilectio quos qua aliquando deum diligebant, perhi:, odium, de quo audaHer loquebantur, N ηe odietes te domine odivi, drsuper inimicos tuos tabescebam Necpossunt illi dicere, Pars mea dominus. Sunt qui dicunt,populum genti lim cane tuo)Agnificatum, esse meliorem leone mortuo, cilicet populo Iudaico,qui fluis operibus, arrogantia, b tumore iactatis,nunqua iustifcari potuit. Augustinus in quae-1bonibus eteris , noui testamenti, quaestione 39. vocat hunc canem, Ietilem, ex leonem mortuum apostatam cut leo omnibus feris fortior est, ita Christianitas omnibus estis. Si quis ergo ab hac destiterit,amittit salutem: ita i deterior gentili f.ρ te' mi eri t credat gentilis, , acquirat alutem,quam perdidit apostata:at si non credat,adbuc peior est apostata:quia deterius est amisissesalutem,quam non babuisse.
Existimo Eccles en bic ludere tropo et metaphorast dicat tuentes ex eo mortuis feliciores, quia possunt,dum banc agunt itam, esse defunctis iustiores. Nam indies Mnesis itae officiis mereri possunt, , suam adaugere 'virtutem , persessionem, quod non possunt mortui nec scivi mortui,nisper reuelationem,quianam boni in boemundo operemur, , quid cogitemus: b illis praescriptum est certum promtu,quod effretiuiliter augeri non potest, nos ero psumus de virtute in virtutem proficere, o adolescere in perfelliora pietatis studia. 5qub magis nitimur ad virtute, tr nostram vita senstimonia,religionem illustramus,eὸ magis toti orbi iηηoteficimus:mortuorum σὲ gloria tantim evanescit, , obliuione obuoluitur, iuxta illud quod dicit David, Obliuioni datus sum, tanquam mortuus a corde. Si tamen procellosas huiusce turbulenu muli tempestates,naufragia , innumeras perturbationes, ποηiuillo feliciter mor-