장음표시 사용
81쪽
Cap. s: COMMENTARII IO. ARBOREI
tuorum otio, , quieti contuerimunmelius esset mori quam tuere. quod etiam Ecdeis re lamn fas es prius exprespiciicens: Melior est dies mortis die natiuitatis. Et Paulus m. Philippi. Frudenter dicebat,Cupio dissolui, ere,e cum Cbrisb. Vade ergo N eomede in laetitia panem tuum,& bibe cum gaudio vinum tuum, quia deo placent
opera tua. Reste collirit ex pracedentibus, itan esse morti antepolredam, e fruendum esse bonis a deo collatis,cui nostra maxime placent opera, ide bcbaritate; labilita. ubds mortui exciderint ab animo Ῥiumtium Vnec Aleilionem quis in eos babeat,nec odium,n ne illius erit ex prastantius frui bonesti oluptate, esci epulis,exbilarare animam, fallere iocis taedia,quam anxi s curis er emaciata in ambiendis bonoribus facie,animam adigere morti, , expetere quod nibit sinec confert naturae,imo plurimum aduersaturi Hanc igitur ama Miam,in qua mentem bonestis disciplinis , optimis moribus educabis,pastes e fouebis.Deuita tame, O abborreas por
cinam Epicuroeorum stam, ne na cum corpore,tua pereat anima. Adiata,cum morte
sistantur omnia, in inferno non fit paenitetis, nec aliquis ad irtute recursus,dum bic pere inaris estina,contende agere paenitentiam: s dum i foret cetas, , tibit. Corintito tempus blanditur, labora. quod commonuit Paulus,dices,Dum tempus babemus oper mur bonum, Osiue comedamus, ue bibamus,sue quid aliud operemur,omnia ingloriam dei faciamus.χ0dsi opera nostra deo placuerint, nequaquam indigebimus e-Proo . . ro pane 6 ino. dicit enim corustissarientia Custodi praecepta mea, ex iura. Tabu-Prou . s. k,Venite,comedite panes meos, es bibite inum nisil. 9 Christis omnibus fluae Eua-I n. . relicae pbilosopbia sitibundis, dixit, stit eniat ad me, ex bibat. Omnipore sint vestimenta tua candida. & oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore quam diligis.cunctis diebus vitae instabilitatis tuae qui dati sunt tibi sub sese omni tempore vanitatis tuae. haec est enim pars in vita, & in labore tuo quo laboras sub sile. Quodcunque
facere potest manus tua instanter operare:quia nec opus,nec ratio ne
sapientia nec scientia erunt apud inferos, quo tu Properas. Pulcberrimus, indumentorum, , corporis candor, ae se fert quandam laetitiam, O gerunm roblicetur quendam animi nitorem O multiam:quod sus est nobis indicasse rex ille, qui fecit nutias fio suo,cui Aementer displicuit: quod quidam discubuerit in concisio νωo, non ornatus este nuptiali, cui dixit: Amice quomodo bac intrasti non babens e stem nuptialem At ille obmutuit.Tunc dixit rex ministris, bratis manibus O pedibus eius, mittite eum in tenebras exteriores, ibi erit fetus 9stridor dentium. Vetuit etiam C istus,ne qui ieiunant obscurarent suam faciem luto, Tres gerent, i setata briocris,nobis apparerent etiam ieiunando bilares , iucundi. Cum,inquit, ieiu-ηatis,nolit erifcut hypocritae tristes.exterminant enim facies Fum t appareant bominibus ieiunantes.Amen dico obis,quia receperunt mercedem suam.Tu aute cum i iunas, Vecaput tuum, , faciem tuam laua,ne idearis bominibus ieiunos,sed p
tri tuo qui est iη absconse: , pater tuus qui idet in a conse, reddet tibi. Et potissymum obo spiritai,de quo bie disserit Ecdefustes secandum spirituilem interemt-
82쪽
de mas inmigere caput nostrum, , nostam mentem. Oleum eam babet naturam nobis commodissimam taut lumen, et brum resoluat laborem. Est , oleumsalutare , spirituale, oleum quidem exaltationis, de quo loquitur David: Propterea nxit Psalm. 4. te deus,deus tuus Aeo exultationis prae participibus tuis: boc Meo exbilarandus est ultas noster: babent'peccatores suum oleum quo inunguntur, , quod iustus detestatur, dicens: Oleam autem peccatoris non impinguet caput meum. Hoc babent oleum retici,, eo cupiui deceptorum capita perfundere. Deinde monet Ecde astes trum, mita agat iucundam in sua uxore,qua amat perinde,ac carae sua, de εω dicitur in Prouerbiis,Amatilla , eruabit te,amplexare illa, O circudabit te. d bore est viri fe- Pro Q. .
licitas, exsacidissimus suoru laborsi frustas,in bae bratili ita, iucun influa xore tuere. biotis tribus debemus cotederem nostra indu bris,nosueris denioe manibus, nobis coremus, quod fecit Paulus,ne quodpiά Ecdefoegigneret Nodicolam, r.eor. .& sevi cum licuillet de Euagelio tuere,noluit tamen ii illa pol te ed tutis putagit 2 ,.rsit, quaerenda arrepropria, ita alimonia. Et eὸ magis ex diligentius debemus in bae ita Asta . incumbree labori,quo mapis apnoscimus properatibus ad infreos,non esse relis lupaenitae tue lota,nec bum Uudia illicha im babitura. Nec dissentit ab bac sententia, quod praecipitCbristus in Euagelio dices, eramini dum dies es Deniet nox quado nemo po Ioaαν. teritvreari. Verti me ad aliud,&vidi subsele, nec velocia esse cursima. nec fortivin bellum, nec sapientiu panem nec dinisrum diuitias,nec aetificum gratiam sed tempus casismi in omnibus. Non semper qui viciniis Itidio crerunt, optatum sui cursus Oem consequuntur. Nec qui in agone cbristianorum difficillimo opsime cur tot, illa strantur corona. Abi feliciter suum auspicati sunt cursum,mte tempus tamen sibi endicantes bravium, defecerunt in itinere. Alii
tardo G admodum pigro incedunt iressu, quibus infelicia fuerunt sua cursurae auspicia reu tamen plπuni abis ita trium iastantia in um perseu tes,avsinam proeripiunt.quod plane expressit Paulus, dicens,Omnes quidem currunt ed nus x. - saccipit braviu. Nec qui ferreis compedibus obuinitus est, ex rauibus plumbi nexibus prvaratur,aptus est adragendum cursum illum,quem Paulus gloriose absoluit,de quo gloriatur in domino,dicens,Cu sum consummaui dem struaui. Denique nec fem- a.mmoti .rre fortissimi quis &seram Isimi milites, istoriam assequuηtur, nec propriis triabus incunt bostes,quibus cum nimium constant,ab inimicis etiam bello inexercitatis expugnantur. Nec tam multis militum copiis obtinemus istoriam, quam ope diuina.
quia surae sedunt litem. enim Mactabat deserearent de Ῥι noria .propter nu-mσofissimum exercitum principis Syriae, dixit eis Iudas, facile est concludi multos in manu paucorum, O non est differentia in consperi dei coeli, liberare in multiso in paucis. nia non in multitudine exercitus, istoria belli, sed de caelo fortitudo est. IV eniunt ad nos in multitudine contumaci , superbiam disperdant nos , M- res nostras bos nostros, O tholient nos: nos eis pugnabimus pro animabus nostris di legibus nostris, ex ipsi dominus conteret eos ante faciem nostra.Similiter cum ibi Istati timerent incidere in manus Pbara is, dixit illis Moses, Dominus purabit Exod.r Diiij.
83쪽
po Ῥobis, , os tacebitis. dicebat etiam David Sauli,pugnaturus contra Goliama minus qui eripuit me de manu leonis, O de manu res,ipse me liberabit de manu 'D istaei butus.Deinde dicit Ecdefastis,eum qui sibi bumanam arroga apientiam, nos posse babere panem, , potissimum ciaelestem,nis per sapientiam diuinam cobortatem, i Venite, comedite panes meos. , licet sapietes bulus seculi aliquando seviatur pane,nou tamen tuto,nec plerunsa que maerore , tristitia:necfemper eis unctant ita necessaria. Nec docti perituris Muntur diuitiis exanimisententia:potius alundant opibus indorti quam destii, , fortuna magis adbilanditur iis, qui nullo latine,nullis Gique studiis rempublicam literariam iuuerunt, s illis qui totam animi industriam, com. tuleruntissu trandis literis,nec qua labori,diligentia , studiis pepercerunt, tinuentis aliorum, nonnibit adderent: nec tamen diuites censentur,nyi mundas animi diuitias in Christi collocent, , in bonis operibus.Docet , qua nuc diximus beatus Paulas ad Timotheum.dicens, Diuitibus huius seculi prorcipe non sublime sapere.ηα perare in incerto diuitiarum,sid in deo tuo, qui praestat nobis omnia abunia ad fruendum. bene agere, diuites feri in bonis operibus. Nα possunt iri tam , prudentes sti comparare diuitias nise acceperint a domino, cuius sunt era diuitiae. Et de expressissima diuitis ratione,loquitur Salomon in Prouerbiis,dicens, Est quas diues cum xibit habeat, best quasi pauper,cum in multis diuitiis fit. Redeptio anima: iri,diu ti βα,qui autem pauper est,increpatione non fustinet. QEud autem dicit Ecclesiastes de artis cum gratia, ostendit artifices etiam solertissimos,non babere gratiam permanent sed casurum,quoesi θηcero asseitui e prudentia iuncta non fuerit,non est dicenda gratia,Nec , nolis profecta est ed a deo,cui innitendum est, , cuius Πα- sidio bene operamur.3uod Paulus sciens dicit, Plus omnibus illis laboraui, non autem ego ed gratia dei quae mecum est. 9 iterum,Cratia autem dei sum id quod sam.
gratia eius in me acuanofuit. In uniuersum collist Ecdylastis omittendo μαγωγη, neminem etiam ex nomenclatura Idicium, tabere quicquid optat,nec carere perturbationibus. , quia feruntur omnia incerto , Ilatu O euentu no debemus spere anch ram nostrae spei in bis, quae cito fluunt , evanescunt. Nescit homo line suum. sed sicut pisces capiuntur hamo, & aues laqueo comprehenduntur: sic capiuntur homines in tempore malo. cum eis extemplo superuenerit.
Hanc quoq; sub sile vidi sapientiam.&probaui maximam.Ciuitas parua,& pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus.&vallavit eam,exa
truxitque munitiones per gyrum, Sc per sta est obsidio. Inuentusq; est in ea vir pauper &sapiens &liberauit urbem per sapientiam sua,& nubius deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Quandiu ignorat bo-mo snem suae tritae. O qua bona binc demigrabit,i diu angitur curis,lafiatur naufragiis, , torquetur molestiis, , aduenit citius quam putaνα tempus iudicii, tempus quidem iustus , Aulatus, , citius irretitur pedicis pallida mortis, quam piscis ba-mo,aut auis laqueo,Interpellabit reis centiam,quando aduenerit dies illa borrenda. nec tamen Gaudietur, diceturque illi, quando isti licuit bene operari, neglexis, b
84쪽
mas'estisti mandata: tune se retur boni a malis. Nam lamadmodum in Age- Matth. 3. na in mare demissa, concludinistr pisces di boni , mali:Aswtur deinde boni, Gma- Ii,ac noxii dehciunturforas.Ita in consummatione secati, an eli separabunt malos de medio iustorum, θ' mittent eos in caminam ignis, ibi erit peius Ostridor dentium. Nee ab hac defertit flentetia, quod dicit Ecdylasscus, Filis babes, benefac tecum, , Ecclesia. 1
Bo denas oblationes offer. Memor ob quoniam mors non tardat, , tolametum inferorum, quia demonstratum est tibi:te1 lamentum enim huius mundi morte morietur. Ante mortem benefac amico tuo, &ρcundum vires tuas exporrigens da pauperi. Et fusus, te obitum tuum operare iustitiam,quoniam non est apud inferos inuenire cibum. ne opus corruptibile in Ilae deficiet, qui illud operatur ibit cum illo. Et omne opus gestum iustifcabitur, O qui operatur illud, bonorabitur in illo. Hunc ecclesiastae locv,attigit Augustinus libro o de agone Aristiano,capite 7. dices,Gaude tristis Augimmiti quando hamum non idens,Uca deuorati ed cum piscator eum adducere coeperit, i-pera eius torquentur primo, deinde ab omni latitia sua per ipsam escam de qua Letatus est,ad consumptionem trabitur, is sunt omnes qui de bonis temporalibus beatos stesse putant.bamum enim acceperant, , cum illo'bi vagantur: eniet tepus πιρη- fiant quanta tormeta cum auiditate deuorauerint. Laudat deinde Ecclesa lissapientiam Vri pauperis , prudentis,qui sua prudentissima sapietis, , c Filio liberauit
ciuitate paruam, in qua paucissimi erat iri,a fortissima ermunitissima obidione regis potentissimum tamen ciues ingratitudine, eisue execranda ingrati animi nota,mastis tM liberata ab bo Sibus ciuitate,nequidem nus beneficii bostimentu duratium pensaverit,nec memor fuerit illius pauperis sapientissimi. Hoec certe diuina μ- sapis,..pientia populum iu stum, O semen ne querela liberauita nationibus, quae illum opprimebant: iurauit in animam ferui dei, ex stetit contra reges borrendos in portentis exfrnis.Qlidam dicunt banc paruam ciuitatem esse bominem, qui secundum Milosopbos dicitur microco mus, id es , minor mundus. banc autem ciuitatem, rex magnus stilicet diabolus uis infidijs , munimentis concsitstobsedit, euius tamen mi esse 'am obfidionem soluit bomo interior apiens s circu 'Rus,nec tamen eius benianitatem e summa benescia agnouit homo exterior omnium ingratissimus. t bae raraa ciuitas, coparatione totius mundi, est Ecdela:quassubdolis cacossimo num fgrestionibus obsessi,euast gratia tartyli sui pro nobis factus est pauper pericula ob-ylonis. Et cum bic eauper icerit, , irtutem ac potentiam diaboli imminuerit, is reperitur, qui ei uit pro tantis beneficijsgratias.CbrisIus in Euagilio Lucae,n inuem leprosiorum ingratitudinem obiurg t,9 6 redit quantumsibi iurati animi i-tium displicuerit.cum enim decem iros a lepra mundasset, non est inuentus, tui rediret, , daret oriam deo, nigi us Samaritanus. Et dicebam ego meliorem
esse sapientia fortitudine. Quomodo ergo sapientia pauperis contem Ita est,&verba eius non sunt auditas verba rapietium audiuntur in m:ntio, plusquam clamor principis inter sturas. Melior est sapientia Gamia bellica:& lii in uno peccauerit multa bona perdet. No ab inde cri-
85쪽
Ut viratia esse bumηafortitudine maestantiore: diruit ratis, id, uertit eas, a. quae nullis iami κά iribus subverti usuηt oluit obsidione, uam robustissima timi-xumfortitudo Mine non potest, ex ora diutius durat, Spotentia principum inequis xihil remnundatione dignum geri potest. Et mile est huic fratentiae, quod comperimus in opuscuo Sapienti Melior e 'sapientia quam vires,, vir prudens s fortis. 6isa otia prUeratur fortitudini, , armis talicis, cur igitur non extollimas Oadmiramur arientiam pauperis cur denis ab eo non discimus, quid sit agendum. quid reis fugiendum cur toties sapientiam paupersi pannosam , neglesiam infestamur, , quem ditat urca plectimus' ius esset iηcolere casulam paveris sapietis, 'maratisca diuitu palatia,cuius reia,non ni silentio excipi utar, , in quieto loco audiuntur:nec plausesbominum, lenocinia, O verborum fucos quaerit. Fugit 9spectacula bominum, nec in iuratris suam profitetur disciplinam, nec amat quae sua 1μηt, sed
qua diuinam religionem exornat. Et eius modestia , veneranda maiestas,magis meretur audiri,suam clamor principis,inter stolidos er insipientes,qui no tam 'virtuti prisclis applaudis,suam diuitiis. Nec desinas elim versare animo,quatum tibi prodesse
stest sapientia, γε niam Iisfacturus iasturam, eius patrocinio destituaris acia
currues in sentinam vitiorum facile Diabolo succumbes, ex facilius occaecaberis.nee sol.m mortiferae noxa macula, tibi nam adimet virtutem ed omnes: θ' sua aliquando praeclare pessi b, Ietbargo soporata veterascenti, obliterabuntur.Hoc babent imisus' κω m,boedenique nexu vinciuntur, t sui ream habuerit perfecte, o omnes babere necesse est: s qui in no Genderit, fastus est omnium reus,suantum adtra insimem legis. qui enim non moecbatur, ed omiit, dei uem Darii editur. ARGUMENTUM DECIMI CAPITIS. Praefert Ecclesastes sapientiam cumulatissimis diuitiarum Ajauris, suam immore tali gloria dignam esse existimat,a cuius Uigiis loge abscedunt stolidissimi, qui ad sendu suae stultitiae speitaculum, transeuntium oculos miciunt: , longe plures.
quam qοi eram prostratur sapientiam,alaa noxii affluum morbi curantum nec ab ea instituti, imas bonorum partes ambiunt nec istati,de derant in eminentiore i cosedere,pmcauent summopere a perinis=evotum morsium parce sed modeste loquuntur,nec more uiuacissimorum, balbutiat ti obstrepunt, aut in ris severant,aut eos qui principantur alijs,'il orbari docet,nullis capiuntur donis.nulli denis conuiaciantur,nec quoquam inaudica lingua uberrat,sed omnibus e raestant mansuetos.
Vs morientes perdunt suavitat unguenti Preti sior est auro sepietia,&gloriae parua.adrepus stultitia. Cor sapientis in dextera eius.&cor stulti in sinistra iblius.Sed in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit,omnes stillos aestimat.Si spiritus potestatem haben
86쪽
tis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio faciet cesisare peccata maxima. Est malum, quod vidi sub sole, quasi per errorem egredies a facie principis: positum stultum in dignitate sublimi.& diuistes sedere deorsum.Vidi seruos in equis,& principes ambulantes super terram quasi seruos. Qui sedit Queam incidet in eam:&qui dissipat se,pem, mordebit eum coluber. Qui translert lapides. amigetur in eis: &qui seindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum Berit serrum, & hoe non ut prius. sed hebetatum Berit multo labore exacuetur.& post indu striam tequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio. nihil eo minus habet qui occulte detrahit.Verba oris sapientis gratia:& labia insipientis praecipitabunt eum. Initium verborum eius stultitia,& nouissimum oris illius error pes limus. Stultus verba multiplicat. Ignorat homo quid ante se Berit:& quid post se futurum sit quis ei poterit indicare Laoor
stultorum affliget eos qui nestiunt in urbem peigere.Vae tibi terra, cusius rex puer est,& cuius principes mane comeduci Beata terra, cuius rex nobilis est &cuius principes vestuntur in tempore suo ad reficiendum,&non ad luxuriam. In pigritiis humiliabitur colignatio Nin infirmita, te manuum perstillabit domus. In risu seclut panem & vinum. ut epulentur bibentes. Et pecuniae obediunt omnia. In cogitatione tua regi ne de trahas & in secreto cubiculi tui non maledixeris diuiti: quia &aues caeli portabunt vocem tuam & qui habent pennas annuntiasunt sentetiam.
zz Vscae morientes perdunt suavitatena unguenti, preciosior estes auro sapientia paruaq; gloria ad tempus stultitia. Cor sapietis in dextera eius.&cor stulti in simistra illius. sed & in via stultus
ambulans cum ipse insipiens sit omnes stultos aestimat. Nos commonefacit Eccles Ses in exordio buius capitis istultorum , improbora bominum commercia familiarem consuetudinem , colloquia deuitemus,qui nibit nater immunditiam, , faetidum Pitiorum odorem spirant, nihil. p ab eorum lingua Amanat,quod non stpestilentissimum. Exprimit Augu Sinus libro contra Fulgentium Donatistam,arti- Augustiriis.
culo 14. naturam mustaru morientium, , quid bocsibi uti,Muscae moriturae exterminant confestionem suauitatis. Muscae moriturae Donatista circunuolant per totius corporis membra, ficum reperiant 'vulnerata.sana puriunt,agra lambunt, , eorum lceribus peccatorum vermes fundunt, qua conscientiam mordeant, quae animam fniant, qua putredinem nutriant, qua nec ipsis mortuis cadaueribus parcant. Musica moriturae cum oleum exterminant oleo perimuntur:ηGyenim iuitis,quispiritu; aurium effatis. Haec ille. Et quemadmodu muscae, quibus nihil est indocilius, cum mortuutur,perduntsuauitatem Duuenti,odorem aporem cita boni malis permixti,fragrautissimum suarum Vrtutum odorem perdui, Osuismati contaminantur. in Tropter Paulus prudenter monuit Corintbios,ne commisicerentur fornicariis huius mundi, aut 1.Corintis
. raris,aut rapacibus, aut idolis seruientibus: alioqui debuerant de boe mundo exisse.
87쪽
nec ali t tu illis sisnuret cibum,nec minus sceleratos bomisus fure debemus, utilites ran. Corrumpunt enim bonos mores,colloquia aua. dicit etiam Salomon Prouerbiorum . Ne delethris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via,fuge ab ea, nec transeas per illam decuma b destre eam. Et sola nos docet spisηtia omni auro , argento preciosior, i nibit babeamus commercii cum malis G stultis, quorum gloria citius arescit quam faenum. ix o temporis mometo durare potest, nec quicquam
moliuntur,quod nonfisini irum. 9 ckm in sua ambulant stultitia, suo ingenio iudicant omnes esse deliros, , suis inniti eystim s. Nec mirum est. nam pulcherrimus est puti cum frusto conpressus,at oriasapientum ei Sperpetua,nec quicquam aguηt,1 od non sit dextrum, , cum faciuηt eleemosynam, nescibist ba quidnam agat dexteraro' cum percutiantur in dexteram maxillam,praebent opercussori alteram. O cum enerit saluator ad iudicadum, illos separabit a malis, , patuet oves a dextris suis, bados autem Ulai bis. Et in Prouerbiis dicit Salomon: Ne declines ad dexteram, nes ad 1ini'amisias exim,quae unia dextris,noait dominus: rure αυπὸ sunt,quae a sinistris fiunt. Issi c t arbitror declinant ad dexteram, qui volunt inani oria dubii, pus sapere qumn oportet: illi πὸ adsinistram, qui retiam istutum semitam ne i-fretes, esiantur errorum , itiorum diuerticula. Si seiritus potestatem nauentis ascenderit super te, locum tutam ne dimiseris, quia curatio faciet cessare peccata maxima. Demus operam,ηe diabolus aduersarius noster. O bo,bsissestissimus, inueniat in nobis fenestram, qua subingrediatur clanculum nostrae mentis domunculam: toto denis contentimus udio,ne,quod is nobis est optimum, inuadat.quodsi, orationibus d ieiuniis,munitissimam eius acie perfruerimus, discedet a nobis limusfortes aduersus iesidias maligni stiritus, Uummopere praecaueamus, ne illi cedamus locum: quod fecerimus,nequidem lium nos cotinget peccatum. Iicirco dicit Petrus in prima Epi Sola canonica, Sobrij estote, , igilare,quia aduersarius ester diabolus, tanquam leo rugiens,circuit, uarens quem deuoreti. cui res lite fortes in He. Et Paulus nos monet ad Epbesios, t accipiamus armaturam dei, ut possimus resistere diabolo.Induite,insuit, os armatura dei, t positis stire aduersus insidias diaboli,quoniam non est nobis collustatio aduersus carnem , sanguinem sed aduersus principes er potestates,aduersus mundi rectores,tenebrarum bara, contra spiritualia nequitiat in arte itas. 3uὸd sit diabolus nobis no dominetur,euademus illa ibimmaculati. dicit enim David,Si mei no fuerint dominati,tuc immaculatus ero, eremudabor a deicto mammo. Et si titillauerit mentem nostrati diabolus, ex ad libidinem concitauerit, laboremus ne sumptiuos impusus,ore1ymam cogitatiorem sequamur. Et licet diabolus conscenderit vive ad interna nostrae mentis pracordis,posumus tamen praepedire,ne insciat quod contigit. , Iudas poterat non cedere locum diabolo.
eum in eius cor immistrat cogitationem, i suum proderet dominum,Ioannis 13. Est
malum quod vidi sub sole quasi per errorem Fredies a facie principis. Positu stultum in dignitate sublimi, dc diuites sedere deorsum.Vidi seris
uos in equis,&principes ambulantes super terram, quasi seruos.Intolera-
88쪽
taeri milum D inauditum,nuod' intur incuriam , negligentiam principum injumulare, pati stilios,eiobilis , pauperes in loco omnium eminentissimo sidere: S bo noratiores locorumsedes,dignioribus , nobilioribus praeripere. QEidporro indignius, absurdius,quam intueri Archadicum pecus, , a lainam belluam in Ecclesia principatum obtinere, b dolitissimis υιris proici verum ubicuns locorum sederit 1imia. semper ibi erit; ia. Et Mydas etiam primos babes in carnis accubitus uas persima, bit clitellas. Sed bene conueniunt crassa crassis. nec debent dolere sapientes lx dolii, fis bocseculo deiiciatur, F loco mulionum sedeant. Nam in futuro seculo bonori Peygeiant cum beatis, ubi stulti ex arrogantes nullum sunt bubituri locum. Pollicitus est
Chri 1lus suis discipulis, qui fuerunt mundo spei iaculu ludibr. S contemptustat sederent a quando super duodecim sedes,iudicantes duodecim tribus Israel. Matib. 19.
Qui sedit Aueam incidet in eam, & qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. qui transsere lapides. Migetur in eis & qui seindit ligna.
vulnerabitur ab eis. Plerunque euenit M qui effodit scrobem ue foueam, in eam decidati , qui aliis parauit laqueos , decipulas,ab eisdem inuoluatur. Et faber aliquando quas fecit compedes,1estat. O huic flententim cobserent quae scribit Salomon tu Prouerbiis, dicens, inrisoditfovea, incidet in eam, , qui boluit lapidem,reuertetur ad eum. Et fuylas multo bac expressit Eccle iasticus, i fouea fodit,incidet in eam: O qui statuit lapidem proximo suo, offendet in eo: er sui laqueum alii ponit peribit tu illo acienti nequissimum cosilium, uper ipsum deuoluetur, , non agnoscet, unde adueniat illi.Idem quoque dicit Psalmograpbus, cum a ruit, , effodit eum, , incidit in foveam quam fecit. Sepis autem O maceriae euvipo, secundum spiritalem intelligentiam, uni ecclytaystica dogmata, , instituta ab Ar,tolisqprubetis fundata quae si quis dissoluerit, , praeterire volueritia serpente rercutietur, de quoscriptuo Amos s. Si deflenderint in infernum, mandabo serpenti, timordebit eos, laetat babet nostra tralatio, Et si celaverint se ab oculis meis in profundum maris,ibi mandabo serpenti, O mordebit eos.Ad historiam dico,eum se dignum morsu fleveratis, sui δε- dita opera dissipat fetem, ub qua latebat coluber. Et si haeretici a tuos ecclesiae lapides a struitissimo Chri i a1fcio ab Iulerint, dilacerabuntur ab eis, O sufferent tormeta: er qui absciderit ligna, riclitabitur ab eis. Ligna infrustuosa, uni borretici, qui δε-
vi sunt incedio. In niluersum innuit Ecclytastis, neminem debere alteri praebere an- am mali,ne 'pitium ab altero commissum in caput eius recidat. Si retussim Be,rit serrum,& hoc non ut prius, sed hebAatum fuerit multo labore ex cuetur. & post industriam sequetur sapientia. Retusum babent ferrum, qui acumine ingenii carentes, imbecilla admodu disputatione congrediuntur cum illis,qui pollent O ingenio bliteris. Si tamen duro di inuisto labore bentatam mentem iuuerint,lumiosos desidia torpentes superabul. Euenit enim pleruns, ut qui nonnibit sa-
si ita inlacromusem fonte ebiberunt,elati in superbia, desinant discere, is ferrum,quod erat acutu bebetatur.Otium enim 'pigritia est rubigo sapietior. erfluaptenssigra feracissimus iis excolatur, qualet epribus 5stinis obitus. Nec dej ut
89쪽
b ibo aere crassores, e qui inremm babent pistillo retusius, i modo labo rat,pera sire adstum. Ad piam indefessis igi speruenit Cleanthes Ailosopbus,quo nitasvidius , magis indocile Nunqua enim nec de ivmio,nec de literis desperandu est. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte deis trahit.Verba oris sapietis gratia,&labia insipietis praecipitabunt eum. Initium verborum eius stultitia, & nouissimum oris illius, error pessismus. Stultus verba multiplicatmmoneficit pestilentismum esse serpentis morsum longe tamen pestilentior e st contumacissimi detrastoris lingua, qua nihil est exitiabas,nibit nocentius, nibit deniqueremitiosus. Lingua minutulum est membrum aemolliculum,plurimum tamen babet tiaorum: quam si animus integer non refrenauerit , cilibuerit, magis nocebit quam aspis, cuius enenum ψὲ pene immedicabili' non enim impetit astis aspidem,nec scorpius ferit scorpium,nec 'era suum rus in ri- peram Affundit olus autem bomosua ηocentissima lingua, in bominemMnenum babet, Infestatur Gomon multis in locis Prouerbiorum,linquam garrulam, mendacem, obtrestatricem. Et interfex itiorum mostra,quae dete latur deus collocat Iinruam mendacem. Et aliubi verba impiorum infidia turbanguini. O , Abominatio ψὲ domino labia mentia.ais iterum, Lingua placabilis,lignum Vide, quae aute immoderata est, conteret spiritu.anoec, Malus obedit lingva iniquae, , fallax obtemperat Iabsis mis- ducibus.Dicit etiam Eccle*ψbcus de moderando linguet pleruo,Beatus vir qui non essti us verbo ex ore suo item, Lapsus false liηνια quasi qui in pauimento cadens 'casus malorum fe1bnanter enient. iterum, Labia imprudentum stulta narrabui, --ba autem prudratum 1 latera ponderabuntur ais iterum,Beatas qui babitat cum mu- Iiere sensata, ex tui lingua sua non est lapses. Et beatus Iacobus eum existimat perfe-Flum, qui in cito non offendit: er linguam putat esse ignem ardentissimum, , iniuersitatem iniquitatis,quae in membris nostris constituta,maculat totum corpus,quam nullus isquam bominam domarepotuitinis diuino adiutus praemior, licet bomo domet feras,non tamen sua lingua sed deus in bomine. Paulus acerbe re Aredit Uurrones,, detratiores: rex Psalmographo dicit,sepulcbrii patens est guttur eoru ,liη- tuis suis talost agebant ramum aspidum sublabiis eorum: quorum os maledi Stione,, amaritudine plenum est. Et adCorintbios dicit, ledicos regnum dei non possuros. Iηterim omitto quot locis insectetur quantaseueritate cohibeatus sua muliebris retemperantiam,sed redeo ad explicandam Ecclesiasta sententiam. Se pretem confert detramri. Nam quemadmodum ille, occulte mordens enenum inferit. Jic iste clam detrabes, rus storis ui infundit in fratrem: at sapiens ab immedicabili linguae eneno si mauet, cuius eria placent omnibus, e miram in se contianent gratiam. Et lingua sapientum, olsanitas, M sicribit Salomon in Prouerbiis, O etiam ornat scientiam:os autem fatuorum ebullitDiltitiam. 6 stolidissimum liui F- magarrulitate, , incontinentia arcani diffluentem, in multa scelera praecipitat: cuius sermo elut cancer serpiti, aserinum strepitum refert, nec potest ocaci Bait Ietia non incidere in omnium odium,maltiuιntiam bindignationem, O bi primum Ocrale
90쪽
In It isti uam prodit Adtitiam etiam infantissimam: bcum hymit loqui,nec tamen fine discultate,sua omnibas eventilat errata. Ignorat homo quid ante se fuerit & quid post se futurum sit quis ei poterit indicares Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere. Homo tam imbecilli ψὶ ingenii, visorum quod praesens est, perfer se intueri pol nec prateritasua mete er- sata, comprehendit: nec capit integre futura, imo multo minus,' praeterita. Ob bune stuporem, , tantillam rerum cognitione, debet longe a se superbiam pellere,, tumorem animi deiicere,, quo magis conteηdit res abditissimas animo consequi, is magis insano , ano labore affigitur.Curiosa reril humanarum corallio Mementer tor-st Platonem, istotelem, Zenonem, rneadem, , reliquos philosopbos abnicoep&losopbi apudiorissimos .sed quid vanius illorum labore, industria, ti conatibus' cum
nunquam peruenerint aὰ eritatis cognitionem. Et cum putarent bumano captu sie comprehendere sapientiam, nunquam tamen ad coelestem beatorum ciuitatem conscenderunt: de qua dicit David,Domine in ciuitate tua imaginem ipsorum ad nihilum redi- Palm.ν,.ges. Et huiusce ciuitatis admiranda meminit ChriFlus in Evangelio,dicos: Non potest inistis. ciuitas abscondi supra montempsta. Nec ad banc ciuitatem perueniunt barretici, qui sacras hieras deprauandomuos Ecclyiae lapides, de suo loco dimouere contendunt,ac Ecclesiae μηcita subuertere. Vae tibi terra, cuius rex puer est.& cuius prinicipes mane comedunt. Beata terra cuius rex nobilis est,& cuius princi pes vescuntur in tempore suo, ad reficiendum & non ad luxuriam. Exi fimat Aupistinus libro i .de ciuitate dei,capite zo.bac siententiam pertinere ad duas Augustiniis. ciuitates, amiliaboli,alteram Chri 9:b earum reges,aiabolum, si Chrimm adolescentem dixit diabolum, propter stultitiam , superbiam, O temeritatem , petulantiam aeter vitia, qua huic atati assolent abundare: CHistum autem ilium ingenuorum, sannorum Patriarinarum pertinotium ad liberam ciuitatem, ex quibus e stin camerinitus. Principes illius ciuitatis mane manducantes, id est,ante horam conpinam, Ma non expectant opportunam, qua era eis in futuro seculo, felicitatem, es in ter beari huius seculi celebritate cupiunt. Principes autem ciuitatis Chri sti,tem pus non fallacis beatitudinis patienter experiant: boc ait in fortitudine,, non in confusione uia non eos fallit spes,de qua dicit Apostolus, pes autem non confundit.Di- R, nrit , Ualmus: Etenim Giures sui te expertant non confundentur. haec ille. Sed tra- Remus bistoriam, qua non Assidet a propbetia Esaia aticinantis de summa miseria o calamitate Iudaeorum tabi dicit dominus exercituum. Et dabo pueros Principes eo- Esaiatis. rum, , est minati dominabuntur ris, Esaias. Reprobat Ecclesiastes iuuenum principanm,qui ante tempus summopere cupiunt regium obtinere sceptrum, ac regio diademate ibivi iri, t orbi imperent, ex libidine dominandi, summam apud bomines fucomparent roriam,quibus nec aetas est matura,nec armis parata, nec consilio instru-Fta. In Elatar ex principes, lasciuiae , deliciis deditos, qui antequam surgant a Ie-Flo O expergistantur,ile cibis cor tanti, Pentre farciendorquorum Vires brinere,d baccbos tir,dum instat tempus pugnandi, Iacile agnoscuntur ab