장음표시 사용
31쪽
supra omne pulchrum, & intelligi nciam. Vnum In essentia
est Mens, quae, ut suo apertius loco explanabitiir,prima esse . tia,&primam ens Dominatur. Vnum post ellentiam tribus
riir Anim ς mundi, quaerest Mentem primam essentiam l com habet in ratione rerum. Eadem potest videli Pythagoreorum opinio qui, ut ex Moderati Pythi gorico recenset Simplicius lib r. phys.com. F.prodiderunt,tra a Una reperiri, primum supra id, quod est,&iupra quam ii is estentiam. Secundum, quod uete est, ac percipitur intelligentia, in so in is, & ideis. Tertium animale,& in anima. atque Unius Midearum particeps. Postremam uero ab his esse reriim sensilium naturam,quae ne quidem illis participat sed quadam iulorum imagine tantum exornatur,cum qu et est in eis materia, sit adumbratio illius, quod non est. lnter haec illud dignitate antecellit, quod est Unum ante essentiam. Hoc simplex penserus agnoscitur, pro lsusq; individuum saper omnes res cre eas supereminet, & ab omni compositione longissime abest. Hoc, ut inquit Mercurius in Pimandro, est rerum omnium principium, omnemque numerum continet a nullo numero
comprehensum, omnemque gignit numerum ex nullo.numero genitum. Plato nobis istud in Pai m. significauit, quo in loco postquam multas conditiones Vnius enarrauit, a die. cit nullum nomen ei inditum esse, nullam dari illius de finiatio nem, nullam scientiam , aut sensum, aut opinionem eius haberi: Itaque nec nominari,nec cogitari, nec ab ente sentiri. Mens aurem quamuis & ipsa habeat unitatem,quippe quae
nascens ex Deo retinet naturam paternam, attamen no stpura, simplexque unitas, nam facit munerum, cum fit secunda,& ab ea incipiat numerus,sed minus una, quam sit pii mavnitas. Nec ue i o dici potest omnino ni alta, sed unum mul- , ut pote quod in se una sit ac in ierom intelligibilium,hoc
est id earum multitudinem declinet. Unitas tamen in ea luperat in altitudinem ,h:ecque illius i is acta cogitur in unum.
Quo forsitan factum est, ut illam Puthagoiici quandoque diserint unitatein. Compositionis praeterea particeps est Ani,
32쪽
De prouidentia liber unus. 2 F
cria mundi,quin immo haec longius abest a primς Vnitatis natura qiua.ex pluribus constat,& in se coercet maiorem, qui Mens, multitudinem. Hoc ueteres Platonicr ut significarent. Pripserunt primatum omnium rerum esse Unitatem, Mento Unum multa, Animam Vnum & multa; copulam huic additiderunt, quia aprimo uno magis distat quim Mens, tertio lo-m existens. Primum Vnum,& ineffabile, quod posuimus esu rerum omnium primum initium, Willud Boniam n cuius crantemplatione omnis nostra se licitas est posta, dccolloca .istud enim est uere, summeque donum , ac illius partici-ἶλtione omnia, quae ratione quacunque ab hominibus interi,na numerantur, bona dicuntur, in qua pro ut ad 4psu Iinusiae accedunt,ed magis minusue participant b
num nancistantur , cum ad exactam illius participationem non omnia sint aeque accommodata. Vnum esse ipsum Bona hac ratione potest persuaderi. Bonum est illud, ad quod a petendo omnia reseruntur, atqui res omnes Unius tenemur piditate, quδd omnia unde eiu uxerunt, illuc appetendinconfluunt; ergo Vnum est summum domina;& quia est Bonum,dicitur si sciens, expetendum, atque persectum, quae, ut liquet ex Philebo , sunt Boni attributa. Suffciens minini patur, quoniam nihil externi requirit, & seipso cotentuiney, cum omnia, quae sibi summecessaria, in se habeat posita,& collocata. Expetendum, quia rerum omnium ciet appetentiam, qiue ipsius indigeni,&ad ipsum reseruntur. Per-l.. cium,quia nullaimpotest recipere adiectionem. Rursus ea-clem ratione dicitur principium, medium, & finis , quoniam quae maxima illius est Bonitas, in seipso permanens produ- Qt res omnes, productas sua vi4ncendit de rapit in sui cupiuitatem, acsensas, & raptas suae Bonitatis largitate perficit,at
que complet. Huic Hospes Atheniensis lib. . de legibus.
Deus, I n qu i r, tantuyuus quoque stimo testatur, principium, finem , messium reum omnium continens νecta secundum naturam
33쪽
qui in scriptis haec reliquit: Iupiter principiam; rupiter media;
F x Ioue nata sunt omnia; Iupiter finiamentuniterrae, calis Hell, feri. In eandem sententiam Aristoteles lib. de mundo ad Alexandrum hoc modo concludit; Deus tuten uetusto uerbo pro ditum P principium, O finem, ct media rerum omnium continens, rectas livea incedens operatur ille quidem secundum naturam 8 HIIlio comitem habens iussitiaepraesidem. Ceteri,in cum dicimus Deum esse Bonum, de Unum ; nomina haec ueluti abstracta sunt in Deo accipienda, uod idem dictu est Deum esse Boni ratem, & Unitatem . Etenim abstracta nomina multδ aptius de Deo en unciantur, quam concreta, quoniam haec significant ea, quae non I l e, sedi ab alio habent denominationem. sc lucens ob lucem dicitur hicens: illa uero ex aduersia si 'ἐ
uiae a te, non ab alio denominatur,ut lux quod
haceat, a se non ab alio dicitur obtinere. Quapropter si concreta nomina uerri ac proprie Deo attribuantur, abstracta ab hoc alia essent, eodemque priora quoda modo,quod est ins-xinae nefas. Adde quδd abstracta absolutam,& simplicem perfectionem indicant nulla alterius rei permissione eontamina' tam; concreta uerb persectionem quandam subiecto inhaeretem, quam sine flagitio non Iicet Deo attribuete. Hinc Plotianus lib. quod intelligibilia non sint extra Intellectum, Deus, ait, est quidem ipsum Bonum , articulo praeposito, non autebontis,quia com sit ab omni concretione separatus,& in ipso fit summa bonitatis persectio, nulla praeditus est bonitate . Cum Deus primum omnium rerum principium sit unitas,&Bonitas perspicuum est cur Vnius,& Boni uestigia in cuncti
sint, &agnoscantur. Enimuero cum ab his cuncta manave
rint, sequitur, ut & omnia haec appetant, atque ad haec res rantur, ut pote quae suum principium reperant,&eatenus snt, quatenus habent bonitatem,& participant unitatem. Ad Ilaec Unitas,& Bonitas rebus omnibus Ionge intimior est, & magis necessaria, quam anima coe pori uiuenti, ergo si haec in corpore uiuente ubique est, nec ulla est pars corporis uiuentis, quae non sungatur anime muneribus, satis patet unitatem
34쪽
. De Prouidentia liber unus. Σi
ratem,& Bonitatem ubique reperiri,& per omnia propagari. Unitate & Bonitatem singulis rebus magis intimam esse, quam animam corpori uitam habenti, illud monstrat,qubd si tollas animam ccorpore uiuente, istud in nihilum minimὸ occidit, at si e rebus auferas unitatem,& Bonitatem nihil ipsarum erit omnino. Ex his intelligitur, quam ccca,& temet ria suerit Gnosticorum opinio,qui supra Vnum,& Bonum nescio quid s omniarunt, nam Deus summa Vnitas. suminaque Bonitas huiusmodi est, ut nihil ipso superius, nihil ipso diuinius possit excogitari. Sed de Deo primo rerum principio hactenus dictum sit, huius etenim diuinitas , cum uerba, Ac cogitationes deficiant. est potius silentio ueneranda , quam verbis temere uiolanda. Quod si quis ducatur plura sciendi auiditate, is adeat Dionysum, qui diuinus Dei in mina diu, .nissime explicati it.
Qua Platonicos impulerint, uistatuerent ex Deo luere Mentem O Uerlum, per quod omnia factasunt. Cap
Ei Megps de Mente disputandum est. Cum Pla. tonici animaduertorent fieri no possie, ut aliquis in ordine rerum ubi ad Anima peruenerit , in ea consistat, quae fuit Varronis, & Manili j existim lio, ted oportere ulteritis progredi, & ad aliquod ascendere. quod animae multlim ante stet Praestantia, atque dignitate. Mentem induxerunr inter Animam,& Deum interiectam. Non esse in Anima consistendum, ita confirmant. Quod sua natura est mobile, non potest esse primum rerum pru cipiu; id caussae est, quia cum istud per suam mutabilem si inctione cuncta efficiar, nullus ei it status in ijs , quae natura constant; at hic adeo est necessarius, ut nec motus ipse possit sine eo permanere et Etenim primae caelorum circa iciem cerrum,eCL
35쪽
demqsse polos reuolutiones, S iidei inii Dcititutiones. ἐπδa.Ordine ,certisque remporibus conficiantur. habent a statu, hoc est, a motricis ui mitis sthbilitate, qine ni frin sua ui per.
maneret , nec ullus in motu ordo seruaretur , nec ulla motionis esset aequabilitas, immo nec motus ipse diutius continua Tetur. Verum enimuero anima suapte natura, ac semper m Metur; ergo supra animam est ipsunx naturae principium. Pra
terea quicquia per partem tale est, per illud est tale, quod se
tom, suaque natura tale est, sicut lignum ex parte calidum propter ignem incalescit,qui ex toto tilet: sed anima non se ota, sed perpartem quam mentem nuncupamus intell- genu, ergo sit pra antimam est Mens,qti se tota, suaque essentia e st intelligens. Postremd cum Anima ex potestate intellia' gendi i nactum traducatur, nulla ratione istud fie poterio, nisi aliquod diuinius anima constituatur, emis essicacia hastactum nanciscatur, & ex potestate intelligente actu intelligens essiciatur A t quod hujuimodi naturam habet, id sua ui,ayti, sempeique intellige hs sit, oportet sileri,quod Mentem appellamus. , En irrutero queis admodum in genere ,uisilium lumen, quod est actu, tiaque natura uisite,in caussa existit,ut
colores actu visites reddantur, actuquo moti ea ni sensum ocu
lorum, eadsm ratione in genere intelligibilium id caeteris ciuissa erit ut evadant actu intelligibilia , ct intelligenti l quod sua natura est actu intelligens,c intelligibile. Haec es- Mentur habere affinitatem cum ijs, quae lib. 3. de anima disseruntur ab Aristotele de natura,&munere Mentis Essectrici cd ua quidem re quid sentiendum sit iuxta Aristotelira decreta obscursi,dissicileq; esset dijudicare, nisi priceptor meus Antonim Montecatinus, uir cum admirabili inpegritate uitarprs stans, tam singulari philosophiae, ac omnium bonatum literarum cognitione excultus omnes difficultates amputasei et, & omnem caliginem discussisset edita illius lectuia in ea intein tertij libri de anima,quae est de Mente humana, Hieronymo B Huo,uiro praeter multam diuinarum, politiorurn que liter tum eruditionem egregia uitae sInceritate claro,5 - - mihi-
36쪽
inibi summa familiavitate coniunctissimo . I orto. Mentem Platonicam necessarium es tantia primiIm principium constituere, nec ratio nos permitit,ut cum Anaxagora,& Hermurimo in ea immoremur, sed alii eis iubet ascendere . Et prima
cum Mens non sit penitus simplex, sed numerum habeat, ac multitudinem squod in psa est uis intelligens, actus intelligendi, ac res intelle et I unitas autem sit Principi uini numeri,
ergo septa Mentem est aliquod stauemaum, idque prorses simplex,& penitus :ndrui luimis Deinde si omnia appetendo ad Bonum conuertuntu ,δcqubretum est conuert1o , illi est emanatio, omnia I Bono, quod est a Mente diuersum , Mipsa praestabilius, sine ulla dubitatione procedent, illudque
primum rerum principium,atque supra Mentem erit . existianiandum. Mentem non esse ipi um summum Bonum cum imile intelligitur,qubd omnia Bonum appetunt, .sed non om hia trahuntur Mentis cupiditate quaeeunque enim cognitionis, Se intellistentiae sunt ex pertia,nullam habent innatam ad Mentem cupiditatem, ne frustra illud appetant,quod conse
qui miniis possent tum ex eo potest confirmari, quia Mens
est primum ens; at bonum,& ens maxime inter se differunt, q ioniam. ut inquit Platonicus Olympiodorus, bonum simpliciter desderamus, ess litem simpliciter nequaquam , sed Dene esse,'atque ideo potest furi, ut sirinale liet nobis, non es se desideremus. Demiam si id, quod antim in procii me antecedit, e sset Deus, ac supremunt totius naturae principium, res multili maximeqne inter se dissimiles sile ullo uinctilo copularentur, quod natura pari minime potest. Istud ue I ex eo constat, quod anima est mobilis multitudo,Deus autem unitas immobilis; at haec inter se sunt dissimillima, nec ullam habent natur comunctionem. Itaque inter Deum & Animam Mens est inter ijcienda, quae cum tit immobilis multitudo, ac
proinde cum hac,& illo habeat assinitatem, aptissimum erit vinculum,quo Deus,& Anima inter se conelitemur. Si igitur Mens huius est conditionis, patet ipsam ne cellario ponenda esses nec in ipsa praeterea esse consistendum: Hanc ex Deo
37쪽
emanare veteres,dea gypti; quibos Platonici sunt asse hoe
modo confirmarunt. Clim natura comparatum si ses omnes naturales, si mutilae, & deprauatae non sint, alteram naturam sibi similem, & ab ipsis dependentem procreare, promptum est ex istimare Bonum ipsum persectissimum seipluni propagare,& ab eo Mentem proxime gigni, quae secundum locum obtinet,quaeque caeteris plurimum praestat diuinitate. enim ratione credendum est iplum omnium persecti Diimum te nequaquam posse propagare aut iplum Bonum in te ipso tantum i equasi per inuidiam detineres propriu enim ei tiplius boni sese effundere, suasque persectiones longe la teque diffundere. Caeterum illud hoc loco est minime praetereundum,quod est summa obseruatione dignissimum.No- iuilli veterum sapientum, lubd ad primi Boni propagation pertinet, tametsi cum Platonicis consentiant, in ep tamen ab illis multum dissident, Oubd istud ex Bouo progenitum non elle ab ipso Bono natura disiunctum M bitiantur, eam'ue actrunt rationem, quia Deus, qui est bonum infinitum te in infinitum propaget est necessarium. verumenimuero cum o inritia extra ipsum sint finita, neque infinitatis capaςia, fieri neutiquam potest, ut in aliquod extraneum suas conserar infinitas persectiones, sed in se ipso infinitὸ propagatur. Istud, cui
haec summa Bonitas sese communicat, summam AEqualitate nominant, quia cum sit infinitum, suae infinitatis ratione fit aequale summae Bonitati. in Deo igitur est Bonitas, dc AEqualitas, qui quoniam summa est unitas,quae sine maxima conne axione nequit subs stere, utriusque,Bonitatis inquam,& AEqualitatis,maximam fieri connexionem arctissimo Amoris vinculo est rationi consentaneum. Nemini igitur mirum debet videri, si ex veteribus plerique diuino quodam spiritu assiati
Deum gignere Deum prodiderunt,nam suminam Bonitatem gignente intuiti fuere, nec non iam genitam sumniam AEqualitatem. Eandem ferme rationem argumentandi sequitur
Dionysius lib. de mist. Theol. Res, inquit, quae ibet quo magis bonitate vigent, eo magis sua quadam propagige se communicant,
38쪽
ma opire ad inlinitum bonum propagatio pertinet in nisa. Cina.. vero duo infinita esse no posnt, merito inlinita Boxitas , ruinsuffiis ensa Ponitatis proparo sunt una natura, ipsa uidelicet sun a Bonitate seipsam intra se propagante. Tum uer) quoniam omnis amor ad Bonum necessari3 fertur , consequens est penes inlinillim Bona. ei dems propaginε infinitam infinia quoq; Amorem, Spiritums amatorium ad sti um intus existere. Sed eo reuertam tir, unde huc declinata innis. Boni propagationem Plotinus ii K. ide tribus substantiis rationem principii obtinentibus sic diuinitus explicauit. Prociae sonimc 2 nobis gereratio temporanea
verba de sempiteranis in praesentia facisntibus, ct si quando inter iloquendxm generatio miη di ui one cauiya,Ordini lculusidam generationem in medium adducemus . Quod Amper eupersictum, semper gignit, si iternum ; minus antem genitum genitore. Quidnam igitur de pessictissimo si dicendum3 Nunquia, Nisul prodit ab eοὶ an potius ab eo prodeunt, quae omnium maxima siunt post ipsium t Maximum veris post ipsum eu Mens, atque . secundum. Institit enim Mens illud. solos illo indiget, atque cate-νis omnibus. Ulis fiunt, en melior, at diurnior, quippe hae sint pon. ipsam. Quod uerὸ ex primo, ct tersinismo gignitur, dicendum V supel iore non agitato gigni, alioquin s moto illo aliquid λαε- retur , ter id id, quod gignitur, non secundum, sied tertium erit ab
illo pG motum. Quamobrem nec larium es, csim illud sit prorsus immabile, si quid secundum poIi um nastitati id promo illo ne
que annuente, neque uoluntate decernente, neque ullo pacto com
moto subsiHere . Quo nam igitur pacto quid 'ue nobis est circa illud Iubilecogitandum λ lumen undiqM circunsusum ea ιρ' d endens, ex φ' inquam leuitus quiescente, ceu fulgor cirra Solem quasi c.rrvmcurrens ex tuo siemper manente progenitur. Idem lib. quomodo quod est post primu fiat a primo,eandem diuin YMentis emanationem hisce monstrauit, atque declara uir. tam n
ιis compertum seu quicquid ad suam perfictionem pervemi aliquid generare, profect) existimandum est ipsum omnium perβαέ dicimnequaquam in seipsio flerite conquiescere, sied aliud ex se quicquam Iucre posse, qu)dina potestas omnium cse re aera cesIur. Dein.
39쪽
de si nihil praeerat ab illa, qtu poterit esse principium retamorfitet aliud ab ipis fie/i, si modo sit aliquid praeteν ιρ Mm, fiat', quic
quam ab eis, qua ab imo fiunt. Quod e m quadam ab proxima it, necessitas ipsa demonHrat: tum uero necessarium est quod rella qua gignit esse eorum, qua laquuntur, praestantissimum, oe quod proxim/ inde gignitur, secundum, obtinet locum,caeteris esse ρ Dantius Si igitur qui henerat, ipsa Mens esset, oporteret sane, quod inde primogignitur . esse inferius Mente. propinquius tamen, atra, similius At quoniam quod primὸ genti, est Mente superius. ιμιπω, tiuod primδ gignitur est Mens.sed cur nam mimus isse genιtor noui est Mens/P itoma Mentisipsius actio intritigentia eRuntelligentia ua
a que consummata suapte quidem natura indefinita sanoMam ribus.
sed ab intelligibili definita.Eus quoniam Mens non in simplexued. multiplex, o numerus compositionem quodam ex ιntelligibilio intelligente praseferens, conlicitur, ut primus gentior. qui vultius e i particeps compissitionis et nullam in se coeriet multitudinKnon fit Mens Hae Plotinus,quae 'ubd digna essent intellecti .
placuit ad verbum te citate. Caeterhim quia omne genitum appetit genitorem, quem amitando,dc cui propius accedendo sitam consequitur persectionem , atque absolutionem, Mons ex Deo genita ad Deum conuertitui Min illum intues
mi Itiplex evadit, de contendens se illi simplici applicare ab ipsa recedit simplicitare aliud semper accipiens in se ipsa multiplicatum. Etenim odim Deus sit super omnia, & ad omnia arqualiter se habeat, Mens ex Deo non sescipit aliquid omni lim, sed pariter or ia, fitque omni formis habens in seipsa
rerum omnium formas inter se discretas. Hae sermae, nihil aliud sunt, qu m ideae, quae sunt res uerar, pulchrae,uniusna di & prorsus necessariae: Non onim quae sensibiis comptaeheliduntur,nerae sunt res, sed idearum participationesin simul c a, atque ut Heraclito. Pythagoricisque placet , sunt rapidi torrentis, continenterque fluentis imagines, quae s licet non sentimus semper nullo remorante refugiunt Porio hac Mentem AEgyptij, & Platonici tum Rationem, dc verbum , tum
40쪽
De prouidentia liber unus. 3 3
6lium, & imaginem D .i', siue Boni interdum nuncupant, iulamque sentiunt Academici, & Pythagorici esse mundi Opi-oeatorem,quippe oeus illius parer ab omni opere uacet. Atq; hoc erat,i n qu it Aimetrus illuri verbio per qui d si mper existens ea qua runt facta fuerunt quemadmodum Heraclitus uoluit. lt pertulιim Barbaras ille verbum censet in ordine, di
Demnis extiti is qualis item fuisset,antequam in corpus, o carnKer huminem descenuisset. Ex his liquet. hi minem Plato vis , aliorumque philosophorum decretis nutritum usque
adeo loannis Euangelistae qpem vocat Barbarum, quod effet dae breus,theologiae myst riacri rex ille', ut Verbum conseia sis suetat elle in principio, ac Deum eiIe , omnia denique esse cille, omnibusq; vitae cauisian, di penatorem, ester Public aevero salutis caussa humanam carnem inditisse,ita tamen ut e parua,& cralla illa nebula carnis inuiolabilem,in comi plumisque enulerit diuinitatis splendorem. Eandem Mentem primam ellentiam, priniamq; uitam A cpdemici quoque agnosia inant, illiusq; propria munera dicunt elle, vivere , dc intelligere quae per una uersum diffusa ea lege communicantur rebus ut pr:rstanti Ora paucioribus, di minus nobilia pluribus imperta an tu i primum enim,quod est elle, la' itis patet, quinica tera ,secundum,hoc est Vivere,in plura funditur, quam intelligere; hoc quia omnium est praestantissimum, paucioribus est dem in datum. Mens fit ens Gnia ex. Bono penitus quiescete .ci omni opere M testatim ens existit,& cum lua hi ad
Bonum moueatyr, 'Iuen euadit cuius lumine corroborata
velliti circulo quodam in seipsam comae riuur, L ipsam intelligendo Mens efficitur. Hinc in parte libet Procli errorem coarguere,qui primam esse ain,primam vi am , prim a in Mentem si e S iubstantia ita te initan guens, atque erimi