장음표시 사용
171쪽
explicationem Lessii & Hamelii expressam memorata assertione 2s. In tentioni Prophetae nequaquam congruere, & Duacenses , esse novam ct non serendam unanimi consensione affirmarunt. Vide utriusque Universitatis Censuras , de quibus proximo capite. IIue spectant innumera alia divinarum Scripturarum Ioea , in quibus asseritur Deum inclinare & trahere corda hominum , operari in
eis honam voluntatem, agi filios Dei Spiritu Sancto & alia id genusquam plurima . Hujusmodi sunt Iob. XLI. 24. xvi immutat cor princiapum populi rerra. Joan. v I. 44. Nemo potes venire ad me, nisi Pater , qui misit me traxerit eum. Ad Philipp. tr. ia. Cum metu , Er tremore vestram salutem operamini. Deus est enim , qui operatur tu vobis .elle ct perficere , pro bona voluntate. Et ad Romanos VI ll. 14. Rescau que enim Spiritu Dei aguntur, ii sunt filii Dei. Haec putant Adversarii nostri quam facillime eludi, si reponant hoc tantum sensu Deum inclinare, trahere, & operari in nobis honam voluntatem & sanctam operationem , quod nos adiuvet ut velimus & faciamus per inspirationem, sine qua velle & agere non possumus, non qua essicaciter, & praevia motione praestet ut velimus & faciamus . At sunt is haec subterfugia mera . Principio enim , ut diximus, in his, qui sola gratia versatili & pedisequa praeventi sunt. non inclinatur cor, UOIuntas non trahitur, neque
homo vult, quia Deus operatur in eo velle et sed ex adverso liberum arbitrium gratiam determinat, flectit, trahit, & ideo Deus operatur quia homo vult. Deinde in horum Theologorum systemate , quicunque indifferenti gratia adjuWantur, inclinarentur , traherentur, age rentur, operarentur. & singuli venirent ad Patrem , singuli fi Iii Dei essicerentur per istiusmodi gratiam indisserentem : atque ita qui non credunt nec convertuntur , inessicaciter tamen vocantur , ct versatili adjutorio praemoventur , haberent illam gratiam , quam commendabat
Christus dicens : Nemo potes venire ad me, nisi Pater , qui misit me ,
traxerit eum . Sane vero Iudaei increduli ac pervicaces , quos Salvator alloquebatur, non trahebantur a Patre; unde addit Evangelista : Selabat enim ab initio Pssus qui ebsent no- ered utes, ct quis traditurus esset eum: er dicebat, Propterea dixi vobis, quia nemo potest vestre ad me nisi fuerit ei datum a Patre meo. Iudaei ergo illi non habebant
gratiam essicacem , ideoque haec suapte natura , non consensu Voluntatis , aut circumstantiis extrinsecis , ab inemeaci distinguitur . Ad haec : cuinam non plane stupido ac bardo Molinianus Apostolica ad Phi- Iippenses sententia timorem incutere poterit salutarem Respondebit quisque non ingenio hebes , nihil esse cur pertimescat, cum ei semper assuturum sit illius gratiae adiutorium , cui praebet libera volunta S pronio arbitratu consensum . Quid vero sentiar c inquit Nicolaus L'Ηer
172쪽
Liber Decimusquartus. Cap. IX. Iss
Refellenda sunt ergo Moliniana interpretamenta , quae profecto Gratiae Propugnatori Augustino adversantur. Is enim de Gratia per suemcaei pra dicta loca interpretatur. Nam quod ex Eνangelio Ioannis depromptum est , ita a D. Parente explicatur libro de Gratia Christi cap. t . Non es sutem cousequens ut qui potes venire etiam veniat,
nisi id toluerit atque fecerit. Sed omnis qui didieit a Patre, nos solum potest venire, sed venit, ubi jam θ' possibilitatis profeUus , ct votaπ- ratis affectus , ct actionis essetius est: nimirum, quod passim inculcat, Gratia dat posse , dat velle, & effcit ut agamus . Apostoli ad Philippenses verba ita S. Pater exponit de dono Perseu. cap. II. Deus es enim, qui operatur in nobis θ' velle θ' operari pro bova voluntate . Nos ergo volumus, sed Deus in nobis operatur 9 velis e nos ergo operamur , sed Deus in nobis operatur 9 operari pro bona voluntate. me nobis expedit 9 eredere , ct dicere, Me est pium, hoc verum ut
sit bumilis er jubmissa confessio , ct detur totam Deo . Atque de Gratia
Christi cap. 4s. sermonem instituens de Petro, Misericordia Domiui, inquit, latenter subvenit, eor tetigit, memoriam revocavit, interiore gratia sua visitavit Petrum , isterioris hominis usque ad exteriores Dosmar movit, o produxit assectam . Ecce quemadmodum o velle droperari operatur in Nobis . Eodem pariter libro cap. io. redarguit Pelagium explicantem verba Apostoli de suasione & excitatione morali, qua nos terrenis cupIditatibus deditos futura gloriae magnitudine, o praemiorum pollicitatione Deeendit, ct revelatione sapientia in desiderium Dei stupentem fuseitat voluntatem ; demonstratque his minime recedere haeret leum ab ea gratia , quam in lege doctrinaque constituit. Ouapropter sanctus Doctor contendit sic eme Apostolicam sententiam accipiendam , ut Deus non suadendo tantum quod bonum est, sed physice nobis etiam actum voluntatis inspirando , & essicaciter ad operationem trahendo dicatur in nobis operari velle dr perficere . Sententiam vero cx Epistola ad Romanos petitam , ita Gratiae PropugnatoreXcepit ipsomet libro eap. as. Proselio ut agant quod bonum es, ab i io aeuutur qui bonus es : S de Corrept. & Gratia cap. 2. Intelligant,s Dii Dei sunt, Spiritu Dei se agi, ut quod agendum est, σχέπιτ
Quutur enim ut agant, non ut ipsi nibu agast. Porro qui indisserenter praemoventur, & qui suasionibus, si We extrinsecus sonent, sive interius illuminent, absque alio praeveniente adjutorio illiciuntur atque invitantur , nonnisi improprie & metaphorice dicuntur agi. Nam
proculdubio c nota quod Augustinus scribit cap. s. de Gestis Pelagii . δplus es vi , quam regi ; qui enim regitur aliquid agit, dr a Deo regiarur ut recte agat: qui catem agitur . vere aliquid ipse .ix intelligiatur z ct tamen tantum praefat voluntatibus nostris gratia Salvatoris , ut non dubitet postolus dicere , aeuotquot Spirita Dei aguntur , bifilii sunt Dei. Nee aliquid in nobis tibera voluntas melias agere potest, To.III. Y quom Dissiliros Ooste
173쪽
1 o De Theologicis Disciplini,
quam ut illi se agendam commendet, qui male agere non pates : ct Boeeum fecerit, ab illo ut faceret o utam esse non dubitet, eui dieitur in Psalmis, Deus meus misericordia 6 r praveniet me . Sunt ergo iuxta
Augustinum praefata Scripturarum loca ita accipienda , ut Salvatoris stratia essiciat in nobis voluntatis assectum, operetur in nobis ut operemur , agat nos ut agamus , neque sola nos morali excitatione praemoveat, sed trahente , inclinante, agente , S tantam voluntatem , quae possit, velit, faciat, nobis divinitus inspirante . Proseram modo praeclarum Apostoli testimonium ad Rom. ix. 16. itur non volentis, neque curre iis, sed miserentis est Dei. Hinc gratia ab intrinseco emax demonstratur, tum quia effectus potiori iure tribuitur caussae determinanti, quam indisserenter praemoventi, ideoque in sententia Adversariorum nostrorum sunt bona opera potius homini νο- Ienti & currenti attribuenda , quam Deo gratiae auxilium subministranti: tum etiam quia in eorum systemate non impertitur Deus majus pratiae beneficium homini operanti, quam non operanti; ideoque quod ille non iste divinis praeceptis obtemperet adscribendum est homini v lenti S currenti, & pro nutu arbitrii sui commune illud , fluxumque
auxilium determinanti. Huic autem argumento qua arte occurrat Suare sus lib. de Auxiliis m. cap. i s. sedulo videndum est. Nititur primum ostendere haec verba non esse Pauli assirmantis, sed posita ex persona haec Objicientis , abusus commentationibus, quae ab imperitis tribuuntur Hieronymo R Ambrosio, addita quoque Chrysostomi auctoritate. At expositio, quae Commentariis Beati Hieronymi subjicitur, Pelagianum aliquem habere auctorem , nec esse opus Hieronymi in suis contra Pelagium Iucubrationibus haec Apostoli verba non se inel proserentis, scripserat Sixtus Senensis lib. i4. Bibliothec. Bellarminus de Script. Eccles aliique eruditi viri, a quibus nemo hodie dissentit. Commentaria olim inscripta Ambrosio, quamquam postea traditam a Sua resio expositionem rein sellunt, ut dixi de Transfusione Originalis peccati, sunt pariter Criticorum consensu supposititia. Chrysostomus docet tantummodo A postoli verba intelligenda esse cum arbitrii libertate, quam tunc aliqui studebant evertere ς nam e vestigio addidit: Dum enim dicit, Non vole iis , neque currentis , libertatem non tollit, sed ostendit rem totam nouititur esse, sed superna indigere gratia . Prima ergo Suarcsii responsio sublesta , fallax , & prorsus inepta est . Addit sermonem ab Apostolo
institui de electione Iaeob ad temporalem haereditatem , sive etiam de electione ad gloriam , qua praeparavit electis congruam vocationem con ferendam in tempore , quo bene usuros praevidit; at pertractare Paulum etiam de abs tuta praedestinatione ad gratiam & gloriam , & Deum in hac sola praedestinatione hujus status opera bona praenoscere , jam in quarto & quinto libro fuit commonstratum. Postremo SuaresituS ter tio
174쪽
Liber Decimusquartus. Cap. IX. 17 I
tio libro citato cap. 9. hunc Apostoli Iocum exponendum docet cum Naziangeno Oratione prima ac tricesima, quia licet ipsum velis nostrum fit, non tamen nisi Deo opitulante, ac ad vane U' principaliter ope
rante . Verum si haec tantum proferret Nagian Zenus, nec Suaresium
iuvaret tanti viri auctoritas ἰ nam ct nos honam voluntatem nostram esse fatemur, Deo tamen principaliter operante ς & negamus operari Deum principaliter, si indifferenter ipse prae moveat, liberumque arbitrium hanc motionem determinet. Sed quo videas magnificentissime falli Sua resum , eodem Iodo Nazi genus posteaquam ait, nostram voluntatem & electionem a Dei benignitate manare , addidit protinus , uelaeo non volentis, ides, non fium volentis , nee carrentis solum,
sed etiam miserentis Dei; ita, quoniam velis quoque ipsum a Deo est,
optimo jure totum Deo assignavit. Commendat ergo Gregorius sententiam Apostoli, eamque sic interpretatur, ut totum tribuendum sit Deo, quia ipsa hona voluntas a Dei benignitate promanat, nec gratia Dei dat tantum posse, sed etiam ipsum velle . Uerum Iicet Gregorius , aliique Graecorum non tam aperte gratiae asseruissent efficaciam in expendenda praemissa sententia Apostoli, athletha gratiae Augustinus Quaest. a. ad Simplicianum, & cap. 32. Enchiridi i , ait quod si illa posset sic explicari, quia voluntas hominis πρnsuffieit ut jaste remque vivamus , nisi adjuvemur miserisordia Dei; ra. tione consimili posset dici, quod nullus Christianorum dicere audet, non esse Dei miserentis , sed hominis volentis , atque currentis . quia miserisordia Dei sola non D eis, nisi eonfinyas nostrae Φoluntatis addatur . Unde insert S. Pater, ut consistat dictum Apostoli necessarium esse , non solum ut adjuvemur misericordia Dei, sed etiam, ut Deus. Voluntatem honam praeparet adiuvandam , & adiuvet prieparatam , ut misericordia etiam faciat ut velimus, ut Deus in nobis operetur velle S Operari pro hona voluntate . Evidens ergo est, per sufficientem gratiam , quae non operatur & velle, non salvari sententiam Apostolicam, Nou volentis , neque eurrentis , sed miserentis est Dei . Agnovit autem Franciscus Suarea vel invitus sensum Augustinianae expositionis , atque ad praesidium Naalangeni confugiens, emboe tamen c inquit responderet Naziauamur non esse parem rationem, quia licet bomo alia quid conferat ae operetur eum bene vult ct eurrit, Deus tamen est, qui
principales partes eonfert, propter quod ejus miseritariae ct velle ct
currere hominis attribuitur . Ceterum Suare sius frustra se Nazianaenium braculo contegit, & frustra Deo partes dat principales, si liberum arbitrium versatilem gratiam determinat , quemadmodum diximus
Percelebris quoque est textus Apostoli in prima ad Corinthios ς p. q. v. q. Ruis enim te diseernit 8 Ruid autem habes quod nou Meepi-
sit Si autem areepisti, quid gloriaris, quasi non aeceperis Quo testi
175쪽
1 1 De Τheologicis Disciplinis
monio revocatum se ab errore Semipelagianorum testatur S. Pater in lib. de Praed.SS. cap.3. Hinc Vero sententia pariter exploditur Moliniana. In ea quippe unius ab alio distretio nequit desimi sive a gratia praeveniente , sive a simultaneo concursu, cum illa omnibus sit communis, atque in omnibus cadem ς lite autem S communis sit, ct operationem voluntatis non antecedat. Nullus autem ab alio secernitur per id , quod est utrisque commune . Restat ergo in sententia, qua in impugnamus, unum diseerni ab alio se ipsis, videlicet suamet determinatione , suoque consensu. Utitur S. Pater hoc argumento libro M. ad Bonifacium cap. 7. ct de Praedestinat. SS. cap. s. Respondent vero patroni Gratiae tavrua cum Bellar mino lib. I. de Grat. & lib. arbitrio cap. ig. testimonium Apostoli habere locum ubi agitur de gratias ciente , non autem ubi disputatur de eougrua . Fieri
enim potest, inquiunt, ut duo homines eamdem internam moti em recipiant, S unus credat, alter non credat; qui tamen credit accipit motionem eo modo, loco & tempore, quo Deus praevidit eius ingenio congruere ἰ alter non ita accipit, ac per hoc longe majorem habuit Dei gratiam is qui credit, quam qui non credit. At verba sunt haec specios . .
Primo quia cur unus credat, alter non credat, ut infra demonstraturus
sum , non pendet ab intrinsecis circumstantiis , sed refundendum est in judicia Dei inscrutabilia, ct contingit interdum , ut qui credit, sit in circumstantiis omnino oppositis , a quibus alienus est qui in incredulitate persistit. Praeterea vel in circumstantiis congruis constituitur homo per seipsum, vel gratia Dei; si per seipsum , ipse ergo sese discernit ab alio : si gratia Dei; igitur non ideo haec gratia efficax est, quia donatur a Deo in iis circumstantiis, in quibus praevidet hominem consensurum , sed e contra constituitur in iis circumstantiis , quia Deus decrevit , ut consentiret. Reponunt alii uti Augustinum citatis verbis Apostoli lib. de Gratia & lib. arbitrio cap. 6, Sc de Praedest. SS. cap. s. ad debellandos Pelagianos, qui ita praedicabant merita humana , ut ea ex scmetipso hahere hominem dicerent. Id quidem verum est; sed
contendimus iisdem argumentis etiam Molinianos urgeri . Eni in vero naturalia dona non discernunt honos a malis , quoniam bonis & malis communia sunt. Sed etiam gratia supernaturalis , quae suam habet e Rficientiam a consensu , honis ex aequo , malisque communis est. Igitur si naturalia dona minime sufficiunt, ut unus discernatur ab altero , nec sufficiens erit gratia ista ab arbitrio pendula , fluxa & indifferens. Insu Per etsi Molinae sodales supernaturalem gratiam agnoscunt, neque habendi sint Pelagiani, quoniam tamen in eorum sentcntia cum eaden gratia unus agit, alter non agit, necesse est, ut qui agit se discernat Rbeo qui non agit non per gratiam , quae utrisque communis est, sed per sola in determinationem arbitrii. Quamvis enim duo opus habeant
ad cursum peragendum equo, S ad remigandum remis, S ad pu
176쪽
Liber Decimusquartus. Cap. IX. II 3
gnandum armis et si hisee in rebus pares omnino sint, cur unus alium praecedat, ab ipsorum industria & conatu erit solummodo repetendum. Et quod caput est, Augustinus eodem loco de Praedestin.M.quo se hostes nostri communiunt, non solum ait esse intentionem Apostoli, ne quis glorietur se discerni ab aliis per dona Dei naturalia , sed etiam ne suspicetur se habere validum illud arbitrium , quale granditate primi peccati perdidimus. In hae Apostoli, inquit, evidentissima intentione, qua eoutra humanam superbiam loquitur, ne quisquam tu homine, sed in Domino glorietur, doua Dei naturalia Disicari, sive ipsam totam perfectamque naturam , qualis in prima conditione donata est, sive vitiatae naturae qualescunque reliquias, nimis quantum existimo absurdum est. Demonstravi autem alibi, in prima conditione Apostolicam sententiam,stus autem te discernit hoc duntaxat sensu locum hahuisse , quod primus homo habuit a Deo adiutorium siue quo , ct gratiam quae dabat posse, sed fuisse illi standum pcr liberum arbitrium, quo se determinaret ad velle, & persevcrantiam Angelorum sanes torum fuisse peculiari quodam titulo mercedem arbitrii, & stantes distretos fuisse a cadentihus suam et libertate . Non ergo ad satrandam Apostoli intentionem 1 it est , ut homo se discernat in hoc infirmitatis statu ab aliis per gratiam supernaturalem , sed necesse ost , ut se disternat per adjutorium quo, S per gratiam victricem dantem & posse & Uelle, ne glorietur homo se habere integritatem naturae ob Adae prae Waricationem deperditam . Sed vide quae diximus lib. i v. cap. 8. R 9. & lib. XI l. cap. 8.
Momentum II. ex Orationibus Ecclesiae.
Validissimum ad explorandam gratiae naturam argumentum peti tur ex orationibus Ecclesiae ς haec enim fuit apud Sanctos Patres ab antiquis temporibus immota sententia, ut legem credendi lexstatuat supplicavi, inquit in Epist. ad Galliarum Episeopos Sanctus Pontifex Caelestinus et atque, ut S. Pater ait in Ep. ad Uitalem Io . nunc Eo . n. 27, Nemo es tam imperitus, tam carnalis , tam tardus ingenio , qui Nora videat Deum facere , quod rogari se praecepit, ut faciat. Sunt Praete rea orationes Ecclesiae traditionis Patrum , atque imbecillitatis nostrae singulare argumentum , quoniam plures a pristis temporibus recitari consueverunt; & nemo , teste ipsemet Augustino lib. ii. de Peccator. meritis cap. 6, optat quod in potestate se habet, ut ad faetendum nullo indigeat udjume uto. Si ergo orationibus victricem gratiam postulamus, consequens est , ut fateamur ejusdem gratiae necessitatem . Porro quod gratiam , quae est sese essicax , imploremus , ex Ecclesiasticis precibus satis liquet. Orat enim S. M. Ecclesia Dominum Deum Feria 4. post Dona. 2. Quadragesimae his ver his , Dirige ad te tuorum ereda Ad
177쪽
i 4 De Theologicis Disciplinis
ct in opere emaees . Sabbato post Dom.4. Ad te nostras etiam rebelles compede propitias Gumates. Dom. s. post Pascha, Largire suppliciabus tuis, ut cogitemus te inspirante quae recta sunt, er te gubernante eadem faciamus . In vigilia Pentee. Concede nobis ct nostrae voluntatis pravitatem frangere, dr tuorum praeceptorum reetitudinem in omnibus
adimplere . In proxima solemnitate, Aeete quod est rigidum, fove quod es frigidum, rem quod es devium. In Dominica post Pentec. I9.
Tua meditanalis operatio tuissemper faciat in rere mandatis. In vigesimaquarta, Omnium nostrorum ad te corda converte . Sunt autem hujusmodi precibus sacra ossicia plenissima . Nec praetermittenda est oratio edita a Benedicto VII. qua utuntur in sacris Congregationibus Summi Pontifices ; cuius orationis haec pars est: Veni ad uos er dienare illabi eordibus nostris, Aee nos quid agamus, quo gradiamur scude ,
quid e iamur operare : esto filur 9 juggestor, ct essetior judiciorum
nostrorum. Non nos patiaris perturbatores esse justitia, qui jumma ve- 'ritatis diIstis aequitatem, at in sinistram nos non ignorantia trabat, non favor insectat, non aeeeptio muneris vetpersona corrumpat, sed jungenor tibi ineuiter filius tuae iratiae dono, ut simus in te unum, dr in
nullo deviemus a vero, o e. Extat haec oratio i. tom. Conciliorum iuprinc. Hujus generis sunt Ecclesiae preces quainplures . At gratiam, quae inspirando Spiritus Sancti larvorem reddit nos essicaces, quae ν Iuntatem etiam rebellem revocat ad obsequium , quae praestat ut faciamus , quae nostrae voluntatis frangit pravitatem , quae rigidum & renitentem animum flectit, quae facit ut divinis inhaereamus mandatis, quae nostra ad Deum corda convertit, quae sola efficaciter nos Deo jun-
git; gratiam , inquam , hujusmodi quisnam non esse per se effectricem poterit nobis persuadere ὶ Si medicinalis gratiae operatio bonam, essicit voluntatem , si corda dirigit & convertit, si praestat bonae V luntatis consensum ς quomodo pendet a directione , flexione, & determinatione voluntatis ut eficax diei valeat 3 Insuper si penes nos est adjutorium Dei essicax reddere, cur ad Sancta Altaria petimus, ut is εciat nos velle, neque nudam ab eo potestatem postuIamus , sed etiam operationem Z Ouis , nisi infirmus, Deum rogat, ut oculos sibi aperiat , aut pedem moveat, quando indisserenti praemotione, quam sua-Pte Voluntate coniungit cum opere, potest valide atque expedite haec cia peragere ξ Prorsus tu hae re aiebat Augustinus de dono Pers. cap. 7. non operofar disputationes expectet Deosia, sed attendat quotidianas orationes suas : orat, ut Mereduli credant; mar ergo convertit eos ad fideret orae, ut fideles perseverent; Deus ergo donat per severantiam usque in finem. Videndum est modo, qua arte ab hoc argumento quidam se eXpedire conentur . Nonnulli apud Toumely pag. 6s4. respondent eX Ora tionibus Ecclesiae tantum probari admitteadam esse gratiam operationis, quae Di tur COD L
178쪽
Liber Decimusquartus. Cap. IX. I s
quae dieitur emeax; sed non esse essicacem ex se , idest, connexionem non habere cum effectu ante praevisum voluntatis consensum, propterea quod sine periculo fidei negari non possit, quin VoIunias roborata gratiae emeaeis auxilio libere ieipsam ct cum indisserentia determinet, cum non mere passive se habeat, nec tantum agatur , sed etiam agat, ut loquitur Augustinus. Quae responsio jam resutata est: cum enim Dei gratia ipsum voluntatis consensum essiciat, ncquit illa ab eodem consensu siuam mutuari essicaciam : cumque voluntas, quam agere, S sedeterminare concedimus , quemadmodum Augustinus ait, agatur ut agat; non determinat gratiae praemotionem , sed ipsa a praemotione gratiae , nullatenus labefactata vi libertatis , determinatur. Neque enim repugnat eamdem voluntatem agi simul & agere, determinari ac deteris minare , si unum ad superiorem caussam , istud vero ad liberun essectu in reseratur . Addit ibidem Toumely Apostolum II. ad Tiin. I. V. 6. dixisse : eAdmoneo te , ut refuscites gratiam Dei, qua est in te per impositiovem manuum mearum I in idem autem recidit, gratiam quasi s pilam suscitare , & illam quodammodo reddere essicacem . Seὸ tenuiter , & nugatorie . Enimvero Ioquitur Apostolus de gratia habituali, Se Sacerdotii charastere S munere sic ra ordinatione collatis. Quae dum ab igne comparatione hortamur , fuscitare quasi sopitam flammam , vel ut ThemaIonicensibus dicitur U. I9. non extimuere, dum sine intermissione orando , & quod bonum est tenendo ardescit caritas ,
magisque ad capessi ndas virtutes cor inflammatur. Atque id perfici per Spiritum virtutis S diIectionis , & per virtutem Dei, qui nos vocat secundum propositum suum , id est per gratiam absoluta Dei voluntate
essicacem, Paulus e vestigio commonstrat. Responsa itaque a Tourne lio selecta nostram corroborant assertionem . Quidam e Molinianis re spondent, Ecclesiam non orare ut possimus reddere gratiam essicacem ,
cum id in nostra sit potestate, sed petere ut de facto hoc faciamus. Sed interrogare illos pergimus , cur istud a Deo postulamus , quod in nostra situm est potestate Inquiunt alii, petere Ecclesiam auxilium gratiae pro eo tempore, quo praevidet homines minime reluctaturos. Atu hinam quaesis , Christi Ecclesia talibus utitur precibus, &non magis gratiam praestolatur divinam eo quoque tempore, cum voluntas Dei Vocati 'nem contumaciter, praefractoque repudiat ὶ Manet ergo haee ab orationibus Ecclesiae petita argumentatio firmissima atque inconcussa .
Momentum tertium ex Gratiae strenuissimo vindice Augustino.
Diximus quidem ita praecedent thns argumentis de mente Augustini non pauca. Nunc ad qu da in capita S. Patris doctrinam curabimus revocare; eritque primum complexio nominum, quibus emcacem gratiam
179쪽
I7s . De Theologicis Disciplinis
tiam delineat. Hanc appellat in I. de peccatorum meritis cap. 9. Spia ritus San Hi orealtissimam gratiam e libro de Grat. Ch. cap. 24. internam , occultam, mirabilem , ac luessabilem potestatem , qua Deus operatur in eordibus hominum non solum veras revelatioues, sed etiam bonas voluntates e cap. ejusdem lib. I s. inspirationem flagranti simae, retaminosi ima earitatis et in φ contra Iulianum cap. 8. omnipotentissimam voluntatem et in primo contra duas Epistolas Pejag. cap. go. oeeultummam efficacissimam voluntatem ac potestatem, qua convertit, ct transfert corda hominum ab indignatione ad lenitatem: seq. libro cap. 8. uspirationem bona cupiditatis , ut bomo non sit invitus , non sit relu- flans , sed consentiens bono ci' volens bonum e proximo cap. 9. caritarem , qua tota nobis ex Deo est, ct benedictissem duleedinis, quassis nobis, ut nos delestet, ct eupiamus , θω est amemus quod nobis praeeipitur , ct quae relusiantis iam virtutis immittit: de Gratia, S lib.
arh. cap. s. magnam θ' efficacissimam vocationem: de Corrept. & grat. Cap. 14. inclinandorum eordium omnipotentissimam potestatem : ibidem Virtutem, qua omnipotens Deus in Abisai, filiisque Ies e : intus egit,
corda te is, corda movit, eosque voluntatibus eorum, quas ille operatus est , traxit: de praedest. SS. cap. 8.erotiam, quae a nullo duro corde rupuitur . Quaenam ampliora vocabula ad exprimendam gratiam ex intrinsecis suis emeacem poterant inveniri Gratiam essicacem reddi aut consensu Voluntatis, aut circumstantiis loci vel temporis , non ost illam
operari miris, occultis, atque innessabilibus modis, quandoquidemeaussa, cur operetur , in hoc *stemate obvia, & apertissima foret. Non est esse essicacissimam S potentissimam , cum nequeat in ea hypote si quicquam perficere , si homo resistat, suaque pervicacia repugnet. Non est effcere ne sit reluctans , sed consentiens & volens , cum ex adverso gratia sit ossicax quoniam homo vult & consentit. Non est Deum inclinare hominum corda quo ipsi lubet, sed hominem , quo ei placet, divinam omnipotentiam flectere atque incIinare . Non est denique divinam voluntatem intus agere & trahere , sed agi potius Rtrahi. Stabiliunt itaque sententiam gratiar per se essicacis etiam auxiliorum divinorum epitheta & characteres .
Reponunt Molinistae apud diurnely pag. 6s r. haec frustra & immerito sibi objici, quasi S ipsi non agnoscant vim Sc essicaciam gratiae ab
una Dei omnipotentissima virtute derivari: hoc omnes ultro fateri; hoc etiam in statu innocentis naturae locum habuisse ; hoc verissimum esse in eorum quoque opinione, qui volunt gratiam reddi essicacem Per Consensium voluntatis, quandoquidem consensus ille absque gratiae Virtute minime poneretur; Augustinum denique hisce gratiae descriptionibus solos urgere Pelagianos , qui negabant gratiam praevenire
voluntatem. Ucrum haec non moror. Constat enim Augustinum ap
180쪽
Liber Decimusquartus. Cap. IX. 177
divina omnipotentia diffluat, sed quoniam facit consentientem etiam
reluctantem & invitum , neque ab ullo duro corde respuitur. Et quamvis etia in gratia, quam habuit Adam donum esset omnipotentis. quoniam tamen in actu secundo reddebatur essicax a consensu, nulli bi
appellatur ab Augultino effcacissima & potentissima , nulli bi dieitur .
quod humanam voluntatem inclinaret & traheret; quin rotundis or-
his gratiam Christi medicinalem, quae dat velle, & facit ut faciamus appellat S. Pater validiorem &potentiorem, S gratiam prioris conditionis magnam quidem, sed di parem; quod & alibi demonstratum est , ct paullo infra est repetendum . Deinde in hoc etiam fallitur T r-nely , quod stribit Molin istas lateri essicaciam gratiae petendam esse ex
omnipotentissima Dei voluntate , cum id aperte negaverint in Congris de Auxiliis coram summo Pontifici Paulo V. die 2 o. Septembris anno 16osa Complectitur alterum caput quasdam Augustini auctoritates illustriores . Sit prima ex libro de Gratia Christi cap. I . ubi inquit: Dabio Meendi modo Domiuus ait, Omnis qui audivit a Patre meo ρο δε- dicit , venit ad me . diui ergo non venerit, uou de illo recte dieitur , a
dimit quidem O didicit sibi esse veniendum, sed farere non vult quod
didicit. Prorsus non recte dicitur de im docendi modo , quo pergra tium Aeet Deus . Si enim sicut veritas loquitur, omnis qui didieit venit , quisquis non venit profesto non didicit . Animadvertit insignis Theologus Augustinianus Basilius Pontius P. i. Relect. de Necessit.
Gratiae cap. 9. in sententia Molin istarum hanc tenere causalem , Gratiaessicax est quia homo consentit, in sententia autem nostra causalenia istam , homo consentit quoniam vocatur gratia emcacit & puto hanci Poticii animadversionem sese notam esse . Atqui per Augustinum de homine , qui non venit, & non habet gratiam coniunctam cum actu at que essicacem , non recte dicitur, Habet quidem gratiam , sed non es hessicax, quia facere non vult: R de eo qui venit ideoque habet gratiam conjunctam cum actu, dicitur recte . Venit, quia a Patre audivit& didicit. Ergo gratia, perquam aliquis venit ad Christum , non est effcax ob voluntatis consensum . Secunda auctoritas sit ista : Ut autem de caelo τοearetur inquit de Paulo S. Pater in lib. de Grat. & libero arb. cap. i 6.) ct tam ma na ct e carissima vocatione converteretur , gratia Dei eruthia . ΤOurnely loco citato ait, gratiam magnam ct e Rficacissimam appellari subitam ct in deliberatam motionem quae sit in nobis sine nobis , non vero illam , cui voluntas libere consentit, utram inque enim ibidem distinguit S. Doctor . At licet Augustinus reapse , Sequidem optime scribat simul cum gratia agere etiam arbitrium , quod nemo nisi damnatus haereticus in dubium vertit, fallitur tamen duplici titulo eximius ille Theologus . Primo quidem; nam si gratia est magnaessicacissima, quatenua est motio indeliberata quae est in nobis siue