장음표시 사용
191쪽
188 De Τheologicis DisciplinIg
ias non a naturalibus circumstantiis, sed a Dei munere petenda est. De adulterium non committeres, suasor defuit: ut suasor deesset, ego Dei.
Loeas, ct tempus defuit: ut haec deessent, ego feci . uit suaser ,
nou defuit locus, non defuit tempus: ut non consentires , ego feci. Agnosce ergo gratiam ejus, eui debes, quod Non admisistit ita Augustinus Hom. 2 I. .inter L. Rein breViter explicabo haud obseura comparatione . Sit aliquis a latronibus expoliatus, ct relictus plagis impositis semivivus . Certe si medicus pertransiens veniat secus eum ; misericordia motus, & approprians alliget vulnera ejus, infundat oleum S vulneratum imponat super iumen 2um suum, ducat in proximum stabulum, & curam ipsius agat ἰ congruum , aptumque miserrimo illi remedium exhibet, & tale , quo opus non habebat, nisi incidisset descendens a Ierico in Ierusalem , in latrones . Huius autem medicamentie Iscacia non inde repetitur , quod peregrinus ille media in via prostratus jaceat, atque a Praetereuntibus reliquis sit derelictus ; sed a misericordia & cura liberatori S et rerumque circumstantiae post unt quidem imfirmitatem aggravare, ut diligentior cura sit necessaria; sed hae non tri-huunt oleo virtutem , quam habet qualitate sua , & medici applicatione . Id praestat medicinali gratia Salvator ; quemadmodum sub para-hola Samaritani nobis decimo capite explicat S. Lucas Evangeli ita . Novissima Defensorum scientiae mediae sententia fucum facit, &nullatenus a praecedentibus diversa est. Illa enim divinorum auxilio-xum ubertas & copia, si habet efficaciam a se, atque ex Dei voluntate absoluta, est gratia quam nos de sendimus, neque cum Scientia media concordat; si non habet talem efficaciam seipsa, stant omnia praece in dentia argumenta in suo robore . Illud praeterea nobis imperceptibile est, quomodo unaquaeque gratia singuIariter aceepta nequeat esse cum effectu infallibiliter conjuncta; & talis sit tamen gratia aliqua ex omnium thesauro selecta. Cum insuper hi Theologi singularem gratiam suapte natura infallibiliter operantem reiiciant, quod arbitrentur evertere libertatem; neque componi poterit cum qualibet multiplicitate gratiarum libertas ipsa , quoniam in ea multiplicitate cst aliqua gratia operans infallibiliter. Atque haec sunt argumenta, quae pro gratia per se emeaci videntur nobis Augustinianae Theologiae concordis. sima; corumque plura etiam Thomitas prohaturos esse confidimus . Iuxta horum principia, quadraginta invenies in Commentariis Gui-lelmi Eslii, quinquaginta in disputationibus Bancet, plura apud Thomam de Lemos, innumera in amplo volumine Reginaldi, validiora in Controversiis Ioannis Gongales, aliorumque Auctorum . Ut omnia brevissime comprehendamus et dicimus cum beato Prospero in Carmine de Ingratis, medicinalis gratiae efficaciam a nulla mutabili conditione pendere. Sic enim ille Poeta, ac Theologus praestantissimus : s vero omnipotent bomiuem cum grati alvas,
192쪽
Liber Decimusquartus. Cap. X. 18s
fa Dum cossummot Uur : eat tempus vend3 Semper adest, quae Resa velit, nee moribus ilia Fit mora, nec causis anceps suspenditur ullis.
Iuam in litterario Orbe Molina doctrina fortunam subserit.
HIsTORICAM narrationem circa progressum ac discrimina Molinianae sententiae hoc capite paucis facturus, praemittendum a rhitror
nulla nos censura cam dem tanquam acatholicam, erroneamque insectari , memores quod a nobis postu Iant Christiana caritas & modestia, nec non Romanorum Pontificum definitiones. Cum tamen fusio nonnulli scripserint sententiam ilIam in habitis circa eam Wentilationi.
hus magnum supra nostram reportasse triumphum , proximumque
Disse ut hanc Clemens VIII. prostri heret, quemadmodum ait P. Aster mei Doctor Sorbonicus ἰ praetereundum non est , rem omnino aliter evenisse, nee Molinistis aliquid accessisse praesidii , lententiae autem nostrae ex hac etiam parte multum auctoritatis . Quod sane nequit melius, quam ex historia rerum gestarum , dijudicari. Itaque ubi primum facta Scholarum S. I. Moderatoribus libertate docendi, anno Is 8I, Prudentius de Monte Mayor Salmanticae decreta per se essicacia expositis thesibus cogitavit explodere, celeberrima universitas Salmanticensis, nullo contradicente Magistro, censuit erumpentem in Scholas opinionem severiori temeritatis nota suffocandam &comprimendam . Factum id opera Dominici Bannes rigidiori praedeterminationis assertore, atque in aetate ad perstringendum editas lucu-hrationes plus aequo prona, conqueritur in suo pro Scientia media Apologetico Paulus Leonardus : at factum tamen. Vertente verb anno
Is 8 , antequam prodiret Ratio atque Institutio Studiorum, de qua consilium iniit hoc ipso anno Aquaviva, ut narrat Posse vinus Tom I. Biblioth. & in libro de Cultura Ingeniorum , Volstadii P. Avullentia coepit Molinianum dogma vulgare; atque illo edito jam & sparso libro de studiorum institutione Lurius & Hamelius in Collegio Societatis Jesu LOvaniensi anno praesertim is 86. eadem Molinae placita stripto ,
verboque tradiderunt. Verum adco Io vaniensi per totum orbem clarissimae Academiae nova doctrina displicuit; ut in eam proximo anno II 87. notissimam , gravissimamque Cessuram emiserit; uti fecit insequenti anno Is 88. celeberrima Duacensis. Exornavit autem illam Theologorum omnium approbatione 3c mandato Henricus Gravius, hanc autem Gulielmus Eslius, nomina universis seientiarum divinarum
Prosessoribus longe audita. Addiderunt eodem anno is 88. Lovanien Digitia es by GOrale
193쪽
xso De Τheologicis Disciplinis
ses memoratae Censurae rastificationem adversus Apologiam a PP. So. cietatis conseriptam. Oborta hinc inter Scholas Iesultarum , S inter Universitatem dissidia. Antequam de horum compositione nonnulla dicam , de praedictis Censuris sunt aliqua subtexenda . Dixerunt quidam consarcinatas ab iis , qui partibus Baianis nimium crant addidit-, atque postea a ceteris Τheologis reprobatas. Sed ii supino e iam saliuntur. Nam praeterquam quod Auctorem S deprehendimus , S commemoravimus , Cenissuram Lovaniensem omnium plane Doctorum suffragiis fuisse firmatam, S Gratiam per se essicacem in ea contentam semper ab Universitate propugnatam, totisque Iacertis defensam , Universitas ipsa sub jura mento declaravit die Io. Iulii i6i3. & die i9. Aprilis an . I 648. Atque hanc Maiorum suorum sententiam esse, & adhuc a se teneri declaravit anno i 6 9. letummo Pontifici per eximios Theologos Martinum Steraert, Franciscum Uanvianen , ct Christianum Lupum singulare ordinis nostri ornamentum . Qui die et O. Martii a felicis recordationis Innocentio XI. ad Ecclesiae Clavum sedente obtinuerunt damnationem sexaginta quinque propositionum ad mores pertinentium , simulque obtulere supplicem libellum eum Censuris LOWaniensi & Duacensi , & Iustificatione earumdem, ut si quid in his esset corrigendum, id praestaret Petri cathedrae Magisterium . Atque post operosum examen dieio. Iunii ejusilem anni i6 9. significatum illis est doctrinam ibidem contentam ab omni erroris nota esse immunem, & absque Sedis Apostolicae offensa defendi posse et lieet Pontifex Praedecessorum suorum vestigiis inhaerens , & Ecclesiae paci provide consulens noluerit Causam hanc Re- iscripto aut decreto aliquo definire . Colligere hinc praestat, quam immerito aliqui sententiam nostram in Ian senio telo petitam auserint Vociferare. Etenim eo tempore , quo de Ian senismo extirpando summus Ecclesiae Rector erat solicitus , oblato sibi libello , in quo sententia de gratia essicaci ab intrinseco liquatissime & absque ulla tergi Versatione comprehenditur ; non poterat haec Vaticanum sulmen vitare, si quid haberet cum pravo Iansenti dogmate assinitatis. Sententiae ergo nostrae securitas non potuit LoVanienses Doctores retrahere , quin eam proponerent etiam in circumstantiis, in quibus contra quinque famosas propositiones Ecclesia universa obstrepebatς &ipsa Iansentana haeresis sese vaferrime quasi pallio nostro Occustabat. Ouamobrem in Ian senismi profligatione Censurae Lovaniensi , ct conse quenter sententiae nustrae non praejudietum obvenit, sed fulcimentum maxime quod Alexander VII. qui post Innocentium X. Iansentana asser ta damnavit, die 7. Augusti anno 166o. suo Bre Vi Lovanienses horta tus est , υς virussiri, s Thomae Aquinatis is concussa, tutis quedowος μου impense re peri studerent. Qua hortatione Seommendatione doctrinam de gratia per se emeaei tantummodo celet brari , Eoosid
194쪽
Liber Decimusquartus. Cap. X. 19 I
hrari, & non illorum, qui ad Moliniana placita contorte trahunt Augustinum vel Thomam , id prose sto comprobat invictissime , quod Academia Lovaniensis in Censura , in Iultificatione , Sc in publicis Iuramen- tis tam aperte fuerat Contestata se rejicere scita Molitiae, S defendere S tutari gratiam ex intrinsecis suis efficacem . Nec debet quemquam mouere, a Consura Lovaniensum recessisse Universitatem Trevirensem, R Moeuntinam , propterea quod traditae iam erant disciplinae Patrum Iesu itarum , nec invenimuS Romanos Pontifices has, aut aliam quamlibet hortatos ad tenenda inconcussi dogmata Molinae, quomodo ad tenenda meoscussi tutissimaque dogmata gratiae per se efficacis hortatus est Lovanienses praefatus Pontifex AleXander , atque aetate nostra Fratres Praedicatores Benedictus XIII. ex eodem ordine assumptus in Bre Wi dato Romae die 4. Novembris i et . & in altero dato die 26. Maii 1 et . in quibus etiam palam S in conspectu Ecclesiae contestatus
est , se eamdem cum nostra sententiam tenere . Ouae omnia diligenter notanda sunt ad coercendam eorum licentiam , qui praetextu exorti I senismi putant Herculeis viribus contra nos velitari . Redeundum jam ad Lovaniensium cum PP. Societatis concertatim 'nes. Eodem anno Is 88. Vulgata Iustificatione, S adeo a doctis viris probata, ut Archiepiscopus Mech liniensis vellet contra doctrinam Molinae convocare Provinciale Concilium , idque pararet etiam Archiepiscopus Cameracensis, quod liquet ex literis ad Uni Wersitatem directis die ai. Ianuarii, occurrens gliscenti malo Sixtus U. Pontifex Maximus Lovanium misit Octavium Fregipanium Episcopum Calatinum apud Germanos dc Belgas Apostolicum Nuntium : qui auctoritate Apostolica indixit utrique parti silentium, jussitque, ne una adversus alteram
Censoria notatione uteretur, donec accederet Sedis Apostolicae definitio . Etiam Duaci utrinque conticuerunt, conditione tamen, ne PP. Societatis docerent in materia de Gratia quod non probaretur a Theologica Facultate, quoadusque disceptatio si retur Romani Pontificis Constitutione. Sustinuisse quoque Leonardum Lessium suae temeritatis gravem reprehensionem affirmat lib. de ult. fine cap. I 2. Henricus Henriqueg Societatis Iesu Theologus . Hic exitus controversiarum in
Belgio. Interea temporis prodiit Concordia Molinae r atque ex Belgio ad Hispanos pertransiit vetus contentio. Stetit pro Gratia emcaci adve sus Molinis as Sacer ordo Praedicatorum . Caussa ad Inquisitionem Hispanicam delata est: haec consuluit Universitatem Salmanticensem: apud istam male audit Molinae liber, si fides habenda est Thomae Lemos lib. q. Panopitae Tradi. 4. cap. 43. Nec est cur tanto viro fides derogetur , cum ob illius integritatem , tum ob iudicium consimile ejusdem Academiae Salmanticensis, quando talia movit Prudentius de Monte M. For septem annis ante editionem Concordiae . His ergo fervescenti
195쪽
hus controversiis Clemens VIII.in summum Pontificem renunciatus dies s. Januarii is92, imposuit Primum utrique parti silentium et deinde
mandavit, ut scripto sententias expressas sacraruna Scripturarum testimoniis , & Conciliorum ac Patrum auctoritatibus communirent; ac tandem caussam Romae agitari mandavit, id ultro cupientibus Jesuitis, atque Iaudabili humilitate promittentibus se obtemperaturos ac
subserio turos iudicio Romanae Sedis. Initium inde habuit sub eodenia Pontifice die a. Ianuarii an . I s98. celeberrima Congregatio de Auxiliis. Huius Congregationis Historia ex variorum scriptis & reconditis monumentis a duobus inter se pugnanti hus Auctoribus edita est, scilicet a P. Hyacintho Serry sub nomine Augustini Le Blanc Lovanti an. I oo. S a P. Meyer sub asci titio cognomine Eleutherii Antuerpiae an. I s. Hunc Auctorem falsitatis redarguere S pIane confutare priorem historiam scribit Tournely Tom. i. Cursus Theologici pag. 4 I. sed non vidit fortasse vir doctus editionem alteram Antuerpiente in anni I 29. sub proprio Auctoris nomine , in qua prior vindicatur , fides Actorum an scritur, Se Eleutherius haud obseuris argumentis revincitur. Quidquid sit de utriusque auctoritate Scriptoris: tria certissima sunt, nec indu-hium revocari possunt, nisi temere Acta quaeque memoriae posterorum
consignata negentur , praesertim conscripta ab ingenuo viro F. Gregorio Nunnio Coronello ordinis nostri primo Congregationum Secretario; quae penes nos adhuc in Angelica Bibliotheca servantur . Primum est majorem Consu Itorum partem sententiam de gratia efficaci a consensu , ct cooperatione liberi arbitrii exosam habuisse, suisque substriptionibus reprobasse. Alterum, Clementem VIII. non tantum Conis gregationum initio mandasse, ut assertionum capita ad probatissimam atque a Praedecessoribus suis consecrata in S. Augustini doctrinam exispenderentur ἰ verum etiam ad proscribenda Moliniana dogmata maxime fuisse inclinatum , scriptumque pro Gratia per se efficaci ex variis Augustini locis depromptum ipsum met exhibuisse, ejusque mandato edi. tam a Coronello Censuram Molinae, cui omnes , si Bovium exceperis, die ia. Martii i s 99. Consultores Theologi subscripserunt. Quam Censuram in Archiviis nostris Romae asser Walam neque in Molinam studiosi
editam negant, plura causantes ad illius minuendam auctoritatem, veluti Censorum in adνersam partem officium clientelae, atque noII tantam , quae satis esset, causi e peritiam. Haec vero , quoniam inepta sunt, nec 1blidi crepant aliquid, refellere non est opus . Tertium , quod indubitatum contendimus, est, Paulum Quintum Pontificatus sui anno 2, idest i6osi praecepisse unicuique Consultorum ut damnandas Propositiones diligenti studio seligerent, ac delinearent singuli edendae Constitutionis specimen ; omnes vero , excepto Bovio, in damnationem Molinae iterum conspirasse . Hujus Bovii Episcopi Melphitensis olim Socistiatem professi est Tenor aIius BuIIae detineandae, in qua
196쪽
qua indecisum relinquitur punctum de Gratia per se emeaei & hunc An
natus, aliique solent ex adverso laudare; sed non est digesto a Censoribus omnibus reliquis praeserendum exemplar istud ab uno Bovio delineatum. Verissimum tamen est, nullum diploma contra sententiam 2 Molinae suisse publicatum; quin decreto Pontificis cautum est, ne as. ertores unius sententiae oppositam aliqua censura proscinderent, rein serWato , ut aequum erat, Apostolicae Sedi judicio . Cui nos debitam observantiam profitentes, etsi pro una parte pugnamus, suam alteri probabilitatem relinquimus, hoc unum asserentes in hisce omnibus controversiis nunquam sententiam nostram , quomodo Molinianae accidit, sublime pericula . Sed & ingenue fatemur, nullam , quod jus attinet, vim habere Acta, & Censuras hactenus memoratas, utpote quae non fuerint supremo judicio finita. An vero Paulus V. setuentiae pro mulgationem suspenderit c ut inquiunt nonnulli, J ob interdictu in in
Uenetos promulgatum, cujus occasione PP. Iesu itae suam erga Apostolicam Sedem obedientiam singulari exemplo Comprobarunt, an ob aliam caussam in summi Pastoris animo latitantem , nostrum , Ecclesiae videlicet pusillorum divinare non est: imo firmissime tenemus su premum Ecclesiae Rectorem nullo humano affectu , sed provido sanctoque consilio abstinuisse a promulganda sententia: ut pax inter nos servaretur , & veritas conjuncto cum humilitate studio , ct absque acerba contentione diligentius inquireretur. Ex Congregationibus itaque de Auxiliis, quae a die secunda Ianuarii anni is98. in qua habita fuit Congregatio prima perdurarunt usque ad diem an . Augusti annii 6o , in qua habita fuit postrema, haec tantum colligenda esse existimavi. Puto neminem dictum m , etiam Augustinianam doctrInam pluri-hus aliquando displicuisse, uti Adrumetinis Monachis, & Massiliensibus , aliisque doctrina & sanctitate conspicuis , ac tempestatem & nauis fragii periculum passam in damnatione Gothcscalchi, in caussa Leonardi Utinensis, atque in proscriptione propositionum Baji, Iansenti, Que-nellii, aliorumque huiusce factionis hominum. Enimvero quisquis lucubratiunculas nostras perlegere non Odignabitur , videbit ex Adrunaetinis rudiores tantum , & divinarum rerum ignaros dissensionem inter Monachos suscitasse, & hanc etiam opera S. Patris oportune sedatam , in caussis autem ceteris non sine magna Augustinianae doctrinae commendatione novitates atque haereses climinatas. Atque haec, quoniam suis quaeque locis disposui, necesse non est permixtione quadam conglutinare . Sat est nullum ex Romanis Pontificibus , nullamque Christiani Orbis celebrem Academiam unquam dogmata haec nostra repu- .diasse, sed tradidisse antiquitus, ct hactenus propugnare , vel saltem praeconii laudibus ornavisse.
197쪽
ter domesticos parietes, externos autem defensores nonnisi aliquos ab institutis Maiorum suorum degeneres adinvenit; nostram excenerint omnes sere ordines Regulares, atque Theologi aetatis cujuslibet praeoclarissimi. Et quidem amplissimo S. Benedicti occidentalium ricinach rum Patris Ordini ego tantum censeo tribuendum esse , ut Augustinianae Scholae splendorem ei maxime acceptum reseram . Nullus in Mois linam magis integer animadversor Iacoho Le-Boseli Doctore Sorbonico rnullus pro Lovaniensi Censura stetit magis, quam cum sua Ecclesia Atreobatensi Esistopus Meuiartius ς atque , ut mittam Didae tun Sylvam , innumerosque Theologos Duacenses, ut plurimum ex horuin Monasteriis decem simul, ae plures electos, nullus operibus ac Doctrinae Atrguinstini melius consuluit , quam S. Mauri sanctissima & doctissima Contregatio . Dominicanae Familiae Doctores omnes AIνarer , Lemos . Ba nes , Gonet, & quos recensere non vacat, numero atque eruditione praecipui , duo quoque Scholarum lumina Magnus Atherius , & 8. Th mas , fuerunt, ac sunt Gratiae essicacis acerrimi propugnatores . NO- strates. praeterni illo. Ouid sentiant Carmelitae cum Ioanne Baccone , quem habent Scholarum suarum Ducem , praeclara seripta Thomae VM- densis , Andreae de Lao , Leganae, aliorumque, una cum Salmanticen sium, & Complutensium editis voluminibus , apertissime contestanintur . Meminissein , uti aequum esset, ordinum ceterorum , nisi hanc provinciam viri celebres sustepissent , neque res esset in medio posita , omniumque sermone celebratissima ἀSunt revera ex recentioribus Scotistis aliqui mastis sententiae oppositae addicti: at si de Ordine universis indissicriminatim Io quamur : malo cause nostrae patrono S app.'llare, quam ad Wersarios . Ipse profecto Molina in Concordia Quaest. l . art. II. disp. 48. Scotum illorum Pri . acipem sibi contrarium esse testatur: S si Doctorem Subtilem videamus in dist. 46. libri quarti, prorsus optime. Docet quidem alicubi voluntatem determinare seipsam; &recte. est enim libera & a Riνa facultas : sed determinationem haac ab effcaci decreto, S praedesinitione divina minime seiunetit, ut constat ex dist. I . libri primi. Primus aliorum Epistoporum subscripsit Censurae Lovaniensium Franciseus Waloncapelle Antistes Nemo vicensis . Steterunt pro Gratia per se essicaci qui Congre gationibus de Auxiliis ex hoc ordine Censores interfuere: eamdem Pro pugnavit Florentius Conrius Archiepiseopug Thuamensis cap. 9. Pere grini Ierichuntini, Cornelius Mussus Episcopus Bituntinus Comment. ii eas'. 8. Epith. ad Romanos, in libro adv. haereseos vi i, Alphonius a Cailro , &, ne percenseam singulos , in Cortina , & in libro, qui iii- scribitur Meus vera ea ustini, Francistux Macedo. Uidentur Propterea iuniores quidam perpauci, qui Maiorum signa dereliquerunt, uti de Scholis aliis dieiu in volo, nequaquam sussicere ut insignes Scotipalestrae ab Augustinensibus credantur disjunctae. Quarum tanta est
198쪽
Liber Decimusquartus. Cap. X. Ips
tonsuetudo , ac tantum pervetustae necessitudinis vineuIum , ut Scotus in solis Theologicis Commentariis octingenties , ae quindecies in praesidium assertionum suarum ad caverit Augustitiam; S ex Augustiniano ordine primus omnium Scoti opera anno i 4 4, edi curaverit Thomas Pendet, Divum autem Bonaventuram Scholiis , vindiciisque illustraverit Angelus Rocea vir etiam Oudini judicio doctissimus . Ipsam quoque amplissimam Societatem Icla decretis nostris ad veris sari non ausim uni Versim asserere. Neque enim Sanctus Patriarcha Ign tius a Benedictinis, quos dicitur adiisse, nec primi eius alumni a Gymnasiarchis, a quibus imbuti sunt . potuerunt doctrinam nondum excogitatam haurire. Neminem praeterea Iatet Societatis Constitutiones, ut in prima generali Congregatione anno Isso. suerunt receptae , IV. parte cap. I 4. Praecipere, ut praelegatur Thomae Aquinatis Scholastica Theologia . A qua in hoc praesertim de Gratia effcaci puncto non Risse alienum Alphon sum Salmeronem unum ex primis Ignatii Sociis , demonstrat in altera parte de Mente Concilii Tridentini cap. i. erudi tissimus Reginaldus . Francisci CardinaIis Toleti in Commentariis ad Evangelium Lucae cap. s. annot. s4, neenon Benedicti Pererii lib. v iri. de Rerum nat. principiis , cap. 8, ct in Danielem lib. III. cap. I. extat pro sententia nostra ab QIutum plenissimumque suffragium . De Henrieci Henriqueg Iegendi Salmanticenses Tract. 3. de scientia media disp. ro. dub. 8. De Aetorio, Caniso, & Costero videndus Paulus Fasseau in opere, cui titulus e factoritas miluistis, edito cum magnifica plurium approbatione Duaci an . t 6 o. Ibidem de aliis compluribus . Etiam Ferdinandum de Bastida acerrimum desen rem Molinae in Hispaniam absolutis Congregationibus de Auxiliis reversum cum veste Societatis priorem exuisse doctrinam serunt apud Auctorem illius Historiae oviedo , & Martines . Eam ob rem scite ac sententiose concludam , non de futuros Gratiae per se esscaci, quamvis opnugnarent illam ceteri, Scriptores Societatis , qui suscipiant eius caussam e tanta est Augustinianae sententiae dimitas atque auctoritas ἰ ut, quemadmodum de magno Protoparente ait in Epigrammate Doctor Aquitanus , nequeat eain inficere anguiculus ,
In quoscumque sinus spirarum torquest orbes ,
Et fallax multa torqueat arte caput.
Expediuntur argumenta, quae pugnant adversus gratiam
ΡRaec intuΜ Adversariorum argumentum est,quod eum Gratia per se emaci nequeat componi libertas. Et illud quidem a nobis non se
199쪽
Issi . De Τheologicis Disciplinis
mel contritum suit; sed cum tironibus videatur dissicillimum , & non uno runcinae ductu possit robur dolari, illius asperitatem , si quae superest, complanabimus. Dari ergo libertatem indisserentiae, quam definiunt Τheologi omnes potestatem ad agendum vel non vendum po ris omnibus requisitis , & de qua assirmat Augustinus , quod sit media illa vir , quae ad fidem, θ' infidelitatem potest inclinari, S. autem
Thomas eam appellat vim mediorum electivam , nullus non haereticus negat. Atque hanc libertatem per essicaeem gratiam suli Verti non uno ex capite evincere conantur Moliniani. Proserunt primo nuper traditam libertatis definitionem , atque sic argutantur. Requiritur ad essentiam libertatis potestas indifferens , quae positis omnibus requisitis ad
agendum, agere, vel non agere valeat. Data autem gratia ex intrin-
secis suis emeaei, non remanet haec potestas indifferens, quoniam haec gratia dat ipsum velle , ipsum aetere, ipsum indeclinabiliter operari, atque determinatio actus tollit indifferentiam . Igitur gratia ab intrii seco effcax libertatem evertit. Deinde asserunt definitionem Tridentini Concilii seg. 6. Can. 4. declarantis liberum arbitrium a Deo motum oeexstitatum posse digentirisi velit: quod sane ita debet intelligi, ut liberum arbitrium dissentire possit insensu eo ostio divinae motionis, loquiis
tur enim Concilium de libero arbitrio praemoto , atque excitato , Rconsequenter frustra ad hoc momentum elidendum recurrunt quidata .
ad sensum eompositum ct divisum. Idem insuper probant ex notissimo
Scholasticorum axiomate , Quod sequitur ex autecedenti necessirio , Gesbium est: Si ergo gratia efficax est cum essemi necessario connexa, neque ab illo potest divelli, lubministratur enim absoluta Dei voluntate atque decreto emcaci, quod non potest non exequi praede finita in operationem ς erit quoque necessaria ipsam et operatio, quae tale decretum consequitur. Insuper nos essicacem gratiam statuimus esse victricem delectationem : At notissima est sententia Augustini, super quam Ian*nius totum systema construere tentavit, ut via misis deletiat, illudf- quamur necesse eli: Igitur necessarium est quidquid per auxilium eff- κ Dyeramur . Item si cum promotione absoluta & indeclinabili potest consistere indisserentia i beri arbitrii, erimus etiam liberi ad ambulandum , dum constringimur vinculis grarati compedibus atque ergastulo. Rursus si quis in hac sententia essicacem gratiam abjiceret, eique relu ctaretur , decreta Dei frustrarentur e pari ergo ratione si posset quis re luctari, possant irrita fieri, Se frustrari ahsoluta decreta Dei; ideoquo But haec decreta non dantur , aut non persistit cum iis potestas liberi arbitrii abiiciendi divinam gratiam, & reluctandi. Tandem sub gratia eff- caci aut potest quis dimentiri, aut non potest : si non potest , jam periit libertas: si potest, vel dimentiet aliquando, vel non; si illud dixeris, non est ergo gratia cum cssectu insallibiliter coniuncta et si nunquam dissentiet, cui bono, cumam commodo potestas nunquam OPer tura ξDisiti rod by ε
200쪽
Liber Decimusquartus. Cap. XI. I MI
Meminisse te oportet, Lector , eorum , quae scripsi lib. IV. cap. II. Principio dixi argumenti dissicultatem nos minime deterrere; cum Augustinus fateatur esse perdissicile libertatem concordare cum gratia ς &s milia objecerint olim Semipelagiani Massilienses. Quare si nobis responsio nulla succurreret, fateremur ignorantiam nostram , non tamea
denegaremus gratiam per se effcacem , reponentes dari liberum arbitrium , dari gratiam, S hanc trahere illud modis miris, atque ineffa bilibus . Illud repeteretur a nobis, istam conciliandi cum gratia liberum arbitrium perplexam dissicillimamque quaestionem demonstrare , quod divinorum auxiliorum essicacia non sit repetenda a voluntatis
consensu et nam si hoc esset, non soret quaestio ad disiernendum di i- Iis, ut dicitur ab Augustino in libro de Gratia Christi cap. 4 , de Sp.& lit. cap. 39, in Epistola ad Sixtum, atque aliis in locis . Sed quoniam
nolunt adversarii his acquiescere; percurre regulas a nobi S ibidem traditas , & quintam praesertim, in qua docuimus Iiberam eme voluntatem circa omne bonum , quod in se non habet plenitudinem bonitatis , S etiam circa bonum incommutabile, quotiescumque non videtur in se, ut contingit in patria ς ubi iccirco non remanet, comparate ad ultimum finem , inditarentia judicii, nec libertas a necessitate . Ouliabus ad memoriam revocatis, ad primum argumentum admitto trad,
tam liberi arbitrii definitionem; S nego quod sub gratia emaci non
remaneat potestas ad oppositum, quando operatur in nobis velle , Sciacit ut faciamus. id enim praestat per supernam illuminationem , & inspirationem sanctae dilereonis , at non talem quae nobis verum sub omni ratione veri, ct bonum sub omne ratione honi proponat, rapiatque ita se mentem & animum illa necessitate, qua in verum honumque in communi protendimus. Neque inducit gratia essicax necessitatem , propterea quod ipsa sit in fallibiliter conjuncta cum actu . Nunquam enim e -- niet ut non amplectamur liberrima voluntate , quod nos magis trahit, magisque delectat, quandiu ipsa delectatio . hona Voluntas , S deliberatio animi perseverat: & nihilominus id potest non evenire ; quoniam ea delectatione non absorbetur voluntas a plenitudine bonitatis , ide que potest alis amore superari, ct ex mundi delectatione marcescere ς etsi non superabitur, donec Spiritu Sancto inflammante caritas Dei vinciat pugnantem cupiditatem . Ita quandiu teneor amore servandi propriam
Vitam, aut determinate volo sedere, vel ambulare , rauci quam me pre
cipitem dabo, nunquam ab opere, quod volo, desistam ς pomum tamen velle , & facere oppositum , quoniam in hoc quod volo possum. apprehendere aliquam speciem mali, ac praesentem voluntatem abji
Ad secundum respondeo optime exponi desinitionem Tridentini Concilii per sensum compositum ac divisium . Neque enim Thom istae docent quod in sensu composito excitationis & motionis divinae non sit inia nobis Disit iroo ULCOosse