장음표시 사용
261쪽
α18 De Τheologicis Disciplinis
Aut remis adiarum specie , quas vidimur, aut quar Leximus, exoritur secreta eordis tu aula uno amor, aut odium, nuncipes, motus, ira, dolorque ς Nec tamen hos motus scriptor, narrator , 9 aliorusevere animo , c quamvis hoc quoque vel ut: Sed de perceptis mens judex sponte movetur . Si autem Semipelagiani admisistent gratiam physice excitantem in animo bonam voluntatem, & non solum illustrantem , verum etiam motuS sanctae delectationis inspirantem , quomodo Prosper haec jure proserret Rursus quomodo posset sequenti capite xx. illos reprehendere , quod denegarent gratiam per dentem sensa animi , & faterentur Elam ver-hi ministram, admonentem atque clamantem ZNee quo isto potest, eura Ulaisque miniseri equitur, famulisque vicem committit agendi r
'ui quumvis multa admoveant mandata vocaviis , Pisistit, non latraut animas.. Insuper quomodo cap .XXIX. assereret inter gratiam admissam a Semipe-
Iagianis ad initium fidei, & inter lege in atque doctrinam nullum omnino esse discrimen EDieite pissentes apices , mortisque inluseros Hoc explesse operis, quod gratia vivificatrix'. Certe si Semipelagiani admississent internam gratiam inspirationis ἔ nomdenegassent gratiam inserentem animis motum , non denegassent gratiam intrantem animas, non denegassent stratiam a Iege atque doctrina diversam : quod arbitror singulis inaniscitum . IV. Postremo tandem decreta Semipelagianorum sunt ea, quae proscripsit Arauxicana secumda Synodus : Haec decIaravit repugnare Apostolicis dogmati hus initium fidei inesse nobis naturialiter, neque ad credendum praerequiri gratiam san fictae inspirationis r Ergo Semipelagiani definiebant fidei initia esse ,
naturaliter a nobis , neque ad voluntatem credendi taIem gratiam rein
quiri. Si quis c inquit canon v. Arauxic. sicut a mentum, ita etiam Mitium fidei , ipsumque credulitatis v sectum nou per gratiae donum seidest per inspirationem Spiritus Sancti corrigentem voluntatem nostram ab infidelitate ad Mevi , ab iispietate ad pietatem, sed naturaliter πο- bis inest dieit: tapostolicis Ammatibus adversarius approbatur . Et canis . desinit ad fidem necessariam esse inspirationem Spiritus Sancti , qui dat omnibus suavitatem in eo entiendo , ct credendo veritati .. Ex hac sententia nostra sequitur vera este pIura prioris partis argumenta . Verum est Semipelagianos repudiasse speciale donum finalis perseverantiae, S discrimen inter adjutorium quo, & adiutorium μοquo ζ resutaste consequenter gratiam per se efficacem , ct inspirationem honae voluntatis ad fidei initia . Verum quoque est admisisse voluntates nostras prRΥeniri a fratia , quoniam asserebant praeveniri in ordine ad omni Disitiroc by
262쪽
omnia opera curationis, inter quae opinabantur non Este adnumerandum velle aegrotum sanari. Ad hanc etiam voluntatem admittebant
initialem aliquam gratiam , idest, facultatem discernendi inter honum. ct malum , institutioncs S illustrationes animorum , ct in vocatorum portione, ut in Paulo & Matthaeo, etiam 'honae Vesuntatis inspirationem. Inter Adamum autem, S Iapsos homines hoc statuebant discrimenta, quod illa integris viribus volebat, S volentem gratia juvahat; atque hi credunt tantum , & habent naturaliter credulitatis assectum , sed ob vires deperditas eorum voluntas ad recte ambulandum erigenda est per gratiam inspirationis. Proinde in homine primo nullam admittebant gratiam Voluntatis neque ad fidem , neque ad perseverantiam, sed graistiam homini opitulantem, si vellet perseverare ζ in hominibus reIiquis negabant gratiam voluntatis ut crederent, admittebant gratiam voluntatis , ut possent operari, & vitam consequi sempiternam - Neque Augustinus argumentari debebat ab improportione inter potentiam naturalem & actus supernaturales: nam s actum supernaturalem appellas fidem ἔ negabant Semipelagiani supernaturalem esse , affirmantes nobis inesse naturaIiter . Si actus supernaturales dixeriS Opera bona praeter fidem: ad haec fatebantur gratiam praevenire hominum voluntates. Sequebatur tamen ex pravo ipsorum dogmate gratiam dari secundum
merita, quoniam prior in eorum sensu est fides , deinde gratia . Qua in re, ut diximus capite praecedenti, ab Augustino pluribus rationibus resel Iuntur. Argumenta autem secundae sententiae duntaxat ossiciunt Semipelagianos ad initium fidei non admisisse veram gratiam Christi, quae per nos est caritas actualis, & consistit in inspiratione sanctae dilectionis. Merito ergo damnata est quarta Iansentana propositio & tanquam salsa , ct tanquam haeretica: tanquam salsa, quia Semipelagiani ad initium fidei non admiserunt gratiae interioris praevenientis necessitatem , si non admiserunt gratiam sanctae dilectionis r tanquam .haeretica, quia posse gratiae prae Uenienti Obsistere vel obtemperare dogma catholicum est, non haeresis Semipelagiana; de qua sit hujus dissertationis terminus , ne ossendat unius nimia loetitudo. His verbis Augustinus librum de Praedest. SS. contra Semipelagianos absolvit.
263쪽
De libero Doluntatis arbitrio adversus Lutheranam, S Culinianamhaerois.
ENS ac sapienter asseruit Augustinus diselles esse
motas circa Dei Gratiam S liberum voluntatis arbitrium quaestiones , eo quod cum horum unum defenditur , videatur alterum denegari. Et quidem Pelagius , Caelestius , ct qui haeresim horum erepressain nomine vel propugnarunt Vel damnatam iam a plenariis Africae Synodis, &Rescriptis Pontificum Romanorum , saltim eX parte instaurare tentarunt, ideo divinorum decretorum , auxiliorumque praevenientium neeessitatem oppugnarunt , quod putarent illis everti acceptam heneficio Conditoris libertatem . Econtra gratiam, divinasque praefinitiones nonnulli tanto rigore & crilegio asserere non dubitarunt, iit apertu liberum arbitrium aut penitus extinctum Adae peccato, aut indeclinabili necessitate ad honum &' malum impeIli, autumaverint. Ausi sunt tantum facinus, post veteres Fati assertores, duo illa Novatorum Capita , Martinus Lutherus, RJoaω
264쪽
Liber Sextusdecimus. Cap. I. aσ E
Ioannes Calvinus, ac postremo parum ab his discrepans Cornelius Ian- senius . Repulsis itaque Inimicis Gratiae Dei, hostes libertatis divino implorato auxilio aggredimur oppugnandOS .
Perversa Lutheranorum , ct Calvinisurum dogwato circa gratiam , ct libertatem .
Dyxi superioribus libris de oppugnatoribus Gratis Pelagianis,ct Pelagianorum Reliquiis : nune de Novatoribus, qui beIIum intentarunt Ii hero arbitrio, Luthero praesertim j & Calvino , habendus est sermo. Fuerunt quidem alir, atque ut opinor ab origine Idololatriae, fatalis necessitatis assertores, tum Philosephi, cum Haeretici ; & inter hos Manichaei, genus hominum perditissimum , qui ex duobus coaeternis principiis uno hono, altero malo duas in homine statuebant naturas, subianantialiter bonam neque liberam ad peccandum , & substantialiter malam , earnalia concupiscentem , & ex necessitate determinatam ad ma- Ium . Ouorum & originem . & falsitatem doctrinae variis in Ioeis insectati sumus: nec aliud addendum modo ei nisi Manichaeorum quoquo damnabilem & nefandae impietatis errorem convenire cum Pelagianis in denegando originali peccato, & in asserenda hominum impeccanistia: licet quod Pelagiani, tribuebant arbitrio , Manichaei adscriberent determinationi naturae . Pari jure ut hi arbitrii libertatem tollebant ean, deprimentes, & subiicientes necessitati, ita Pelagiani liberum arbitrium destruebant quodammodo, eo maiδ abutentes adversius beneficium largitoris . uti stribit Hieronymus ad Ctesiphontem . Sanci ergo consilio Augus imis utriusque haeresis debellator, impugnans Manichaeos deprae- dieat libertatis indifferentiam ς exagitanS Pelagianos commendat gratiam trahentem hominum voluntates : nobi sique sternit regiam viam , ne declinemus ad dexteram , neque ad sinistram . Deelinavit, atque in praecipitium ruit Apostata Augustinens Congregationis Saxoniae Martinus Luther natus Istebit in Comitata Mans ses- densi anno 148 t. die x. Novei . Patre Ioanne, Matre Margarita Linde manna, infaustis auspiciis, ut narrat lib. I. de origine haeresum Flore- mundus . Deterritus fulmine Monachum induit in Coenobio Ers diensi anno iso . aetatis suae primo ac vicesimo. Profectus est studioxun, caussa Wittembergam anno Iso8. ibique post actus Academicos
lauream Doctoratus obtinuit an . is II. Sedente Leone X. ex Medicea Familia assumpto coepit primum contra Indulgentias debacchari, quas Summus Ponti sex concesserat praedicatione Crucis adversas Seli munia.
Tu suum tyrannum. Aggressiis est facinus anno a FI . renuente Sim Diuiti es by Corale
265쪽
asa De Theologicis Disciplinis
pitio Saxonicae Congregationis Antistite . Hinc in alia errorum pomenta prolapsus est, maxime circa iustificationem , & ess caciam Sacrameniatorum, omnia Iocis suis refellenda . Anno Is I 8. audacter ad generale Concilium provocavit: S proximo anno Is I9. famosam habuit Lipsice cum Echio disputationem de Romanae Ecclesiae primatu . Damnatis a
Leone an. Isao. Lutheranis articulis XLI. movit omnem Iapidem ut Ecclesiam vastaret , editis voluminibus pluribus arrogantia & errore plenissimis. Ceteris missis , quae ad praesens institutum non pertinent , docuit liberum arbitrium post Adar peccatum fuisse in hominibus extinctum, ruel amissum , itaut manserit res de solo tituIo , vel titulus sinere . Ita in Affert. articulorum suorum ad Leonem X. art. 36, in libro de servo arbitrio, & operatione in Psalmum f. Addit nec per gratiam possie hominem Iapsum divina servare praecepta, & Deum praecipere no- his impossibilia, ac si mandaret nobis, inquit Philippus Melanchthonis ad cap. II. Epist. ad Rom, tranisolare Caucasum . Est hiasphema illa as. sertio I .utheri in Responsione ad Dialogum Silvestri, & in Confutatione Rationis Iatomianae . Exeusso religionis & fidei iugo anno Isas. ux rem duxit, eripuitque Christo, Catharinam de Borh nuncupatam. D cessit tandem Isjebit anno is 6. compIuribus accitis discipulis, qui Variis Haereticorum sectis formam nomenque dederunt .. Moleste ne ferant sodales me professionem Lutheri commemorasse, quam occultare non possumus undique Historicis concIamantibus. His accommodavi aures, illatas , non quidem ab illis , sed ab imperitorum plebe, sanctissimae matri nostrae injurias Vindicaturus. Primum enim. ad hujus familiam Haeresia retia ille non spectat; nam ut viro cuidam re- .spondit Cardinalis Aegidius Viterbiens s verbis Ioannis Apostoli I. Epist. P. a. v. I9. Si fuisset ex nobis, permansisset utique auobiscum . Deinde quaenam est in Christiano orbe ampla & perantiqua Religio serum familia, ex qua nulli prodierint Haeretici, ct Apostatae r Novimus, etsi
ignorantibus nolumus id aperire , unde exierint haeretici alii, etiam Novatorum capita , R ipsius Lutheranae factionis ministri. Nec tamen celeberrimis, sanctissimisque ordinibus profugae maculam intulerer re si visum aliter obtrectatoribus, eam eluere ac tergere studuerunt viri
Ecclesiasticis honoribus , sanctitate, & sapientia clarissimi: qui neque
erumpente Haeres Lutherana in Augustiniano ordine defuere . Floruietunc Cardinalis Aegidius Leoni X. acceptissimus , eximius Theologus snec Latini sermonis elegantia impar Erasmo, Bembo, Sadolet , LOn-gotio, qui cum Cicerone , Listis, & Terentio familiarissime versabantur . Testantur viri merita ejusdem Leonis Epistolae conscriptae aurea Besa ibi latinitate . Praefuit Tridentino Concilio Hieronymus Seripandus Historicorum omnium laude celebratissimus . Vixit eodem tempore Sanctus Thomas Archiepiscopus Ualentinus pater pauperum , EPijcoporum exemplar ac Religionis zelantisiunus propagator . Aulinad Ueri it iii l .utherum a
266쪽
Liber Sextusdecimus. Cap. I. 263
therum , ut primum adversus Indulgentias disputavit, Capitulum Con gregationis Saxonae Heidelbergense ἰ & primus omnium consutavit doniamata Lutherana A mbrosius Flandinus Neapolitanus. Pluribus annis ad versus eadem scriptis , verbisque pugnavit Ioannes Hostaei steriis, An- i-Lutherus propterea dictus; quem pro fide Catholica strenue decertantem , & jam decem annorum glorioso certamine triumphos agentem evectus ad Generalatum Seripandus his verbis per Epi Itolam est allocutus t Iσduere ex alto fortitudine , oe' ut fecisti bactenus, praeliare pratia Domini: ut te Auriore reviviscat apud me m er omnem Sueviam
dissipentur o At horum duntaxat meminisse satis est. Addo Congregationem illam Germaniae , in qua Lutherus cucullum induit, iam ab anno 140 . fuisse a iurisdictione nostri Generalis exemptam : quamquam nec Schismatica erat, ut scribit Remundus ἰ nec Luthero annuit Ioannes Staupit 2 , ut narrat Pallavicinus . Vide quae de illo profert, stylo licet duriuscuIo , in sua dissertatione Gandulphus . Si tamen Germana illa Congregatio nequaquam esset a Corpore ordinis nostri sejuncta ; quid nobis afferret ignominiae ac dedecoris contaminatus Apostata ξ Hujus Corporis Caput, idest Augustinus , quasi futura prosi ieiens S consu-Iens filiorum suorum honori, haec olim scripsit Epistola sp . nunc 8. num. 8. I euantumlibet enim vixilet lyciplina domus meae, homosam,
ct inter bomiser vivo, Nec mihi arrogare audeo, at domui mea melior sit quam area Noe , ubi tameπ inter octi homines reprobus unus iuves
tus est: aut melior sit quam domus eAbrahae, ubi dictum est, Glae ameillam haue, 9 filium ejus : aut melior sit, quam rimus Isaae, euius de duobus geminis ditium es, Pacob dilexi, Esau autem odio habui: aut melior sit quam domus ipsius Iacob, ubi lectum patris Νias incestavit:
aut melior sit, quam domus DaSid, cujur filius eam sorore concubuit, cujus alter Dius eontra patris tam sanctam mansuetudinem rebellavit: aut melior, quam cohabitatio Pauli e spostoli ,, qui tamen si inter omnes bouos babitaret, non diseret, Foris pugna , intus timores; nec diceret
cum de santiitate ct fide Tmotbei loqueretur , Neminem habeo, qsi germane de vobis solieitus sit, omnes enim sua quaerunt, non qua Iouorsi: aut melior quam eobabitatio ipsius Domini Chrsi , in qua uu-
decim bovi unum perfidam , ct furem Iudam toleraverunt: aut melior fit postremo quam caelum, unde eingeli ceciderant. Hactenus de Luthero ejusque instituto is Alter Nouatorum antes anus est Ioannes Casulnus . Natus est Novioduni in Picardia parentibus Ioanne Calvino & Anna Fronea die X. Iulii anno Iso9. Literis operam dedit apud Bituricenses sub disciplina Andreae Alciati, & Melchioris UOI mari. Excelluit ipse latine scribendi laude, vivida autem dimone & nativa eloquentia Lutherus e nam huius
267쪽
ασ4 De Theologicis Disciplinis
nos natus 26. Basleae, quo se receperat proscriptis in Gallia Novatoribus , lihros Institutionum congestis errori hus & argumentis ex Melanchthone, ΙΙyperio, Sarcerio,& Oecolampadio . Profectus Pictavium coepit audacius errores disseminare , execrari cultum sacrarum Imaginum,
sestos dies, tremendum Missae Sacrificium , Romanae S universalis Ecclesiae dogmata & traditiones . Pictavio in Aquitaniam , ex Aquitania
Genevam concessit, quae paullo ante abdicata Religione ad Sacramentarios defecerat, anno Is 3s, ut constat ex tahula aenea ad Curiam Gene ensem affixa. Inde, eum non probaret pseudore ligionis sermam i dii tam a Farello, expulsus accessit Bernam e Berna , concitato in eum
populo quod conviciis lacerasset Zuvinglium , fugit anno Is 38. Argentoratum , ubi & uxorem duxit suadente Bucero. Interfuit anno Is 4 i. Comitiis Ratisbonensibus, ubi incassum tentata est cum Lutheranis concordia circa praesentiam Corporis Christi in Eucharistia . Revocatus tandem est Genevam , ibique sine ullo diplomate . aut missione fecit se Gene vensis Ecelesiae Pastorem. In hac urbe infelici exitu evivis excessit anno im . artatis suae quinto & quinquagesimo necdum expleto . Suceessit Calvino Theodorus Bera natus apud UeZelios anno Is 29. & in Graecis, Latinisque Iiteris haud medioeriter versatus . Is subduxerat se Parisiis, ne in judicium veniret accusatus de turpi libidine, cujus prae huerat indicium obscenum ilIius Epigramma . & receperat sese Gene-Vam vivente adhuc Calvino. Legendus Flore mundus lib. vi II. de origine Haeresum, cap. I .
Scita Calvini, quantum spectat ad Gratiam & libertatem, sunt
humanam voluntatem nullam habere mali aut boni electionem , nec ac cepta gratia suae optionis esse vel obtemperare, vel refragari. Ita docet
lib. 2. Institui. cap. a. & de libero arbitrio lib. s. cap. 3o4. Constituit ille quidem gratiam in assectu delectationis , sed adeo impreta, ut
spontanee tantum voluntas moveatur, sine aliqua Iibertate, & ad instar brutorum. Conveniunt ergo in negando libero arbitrio, sive agendi& non agendi facistate Calvinus teque ac Lutherus , licet in eo videan
tur discrepare, quod Lutherus velit esse illud vehit quoddam inanime , & mere passive se habere; Calvinus concedere videatur movere illud se, & vitaliter agere, S liberum esse; si libertas opponatur coa Sioni. Quod in libro a. & s. contra Pighium non semel Calvinus profitetur, astirmans sibi conflari invidiam, quasi hominem similem faceret
lapidi, cum fateatur hominem ipsium conari S agere pro acceptae grῆ tiae mensura . At verba ista sunt: nam neque Lutherus asserebat hominem sub gratia sperari coacte, & veluti obtorto eollo, sed, ut loqui tur in libro de servo arbitrio, agere necessitate immutabilitatis , spon te tamen , ct voluntate libenti. Quare habet uterque haereticus diversam quidem faciem . sed ut de comi milibus dictum est in cap. ricommma comM. Extra. de Haereticis, eaudam adiuvicem coulatam. Sa
268쪽
Liber Sextusdecimus. Cap. II. ass
ero sancta Tridentiria Synodus seis. VI. can. 4. ut penitus errorem omnem eliminaret, utrumque definivit, & posse liberum arbitrium a Deo motum & excitatum dissentire si velit, & non esse inanime quoddam nihil omnino agens , & se habens mere passive . Atque hujus restigiis i sistentes nos haec eadem deereta ab Haereticorum oppugnatione defendiis mus . Tertium addimus Catholicum pariter, S definitum, Deum non esse praede finitione sua & absoluto Decreto caussain effectricem pece torum nostrorum e quod CalvinuS tribuens Deo bono quae Manichael adscripserunt principio malo, his deterior & impudentior asseruit Itb. t. Instit. cap. i6. de lib. arbitrio lib. 2. pag. 236. aliisque in locis, ductus . fallaci definitione, quod Deus etiam peccata praedetermiuet, & necessiesit evenire quicquid ille statuit.
De mons turpallere adhue liberi arbitrii facultate eum in cipitibus, tum in moralibus operibus , homines
O Postrix ut ad hujus quaestionis solutionem memoriar mandentur quae de natura liberi arbitrii disserendo de homine primo ad cap.X.
congesta sunt. Summatim ante conspectum ea proponendo , dico libertatem ex intellectu & -Iuntate conflari; aliam esse libertatem a necessitate, aliam a peccato , aliam a miseria ς primam tolli per naturalem determinationem ad unum , persectamque cognitionem summi boni; alteram per gratiam liberantem a servitute peccatir tertiam Per gloriam, qua liberamur a corruptione corporis, animique prementibus cupiditatibus . Libertas a necessitate appellari etiam selet Iibertas naturae , cujus definitionem eodem loco tradidimus, dicendo esste potestatem agendi vel non agendi iis positis, quae ad agendum prae- requiruntur . Libertas a miseria & a peccato non ad naturam libertatis pertinet, sed ad peculiarem statum aut naturae conditionem ς unde a pluribus nuncupari solet libertas contingentiae. Ouare stat vera libertas etiam sine potestate peccandi S absque miseriarum gravamine
dummodo consistat indisserentia judicii: atque hoc pacto liber est Deus
amando res creatas, easque producendo & seruando ἔ Sc liberae pariter sunt beatorum animae respectu ipsarum creaturarum et quae omnia suerunt ibidem satis, ut arbitror , mplicata . Diximus quoque voluntatem posse accipi generatim, quatenus principium est cujusque motus animi volentis , sive veIit libere, sive spontanee : & quatenus vult libere , eIectione sua, litoque arbitratu unde emergit duplex libertas, a coactione una, & altera a necessitate.
269쪽
ασσ De Τheologicis Disciplinia
Sola autem libertas a coactione vera libertas non esὲ, ae talis appellatur quadam analogia, propterea quod voluntarium sit quiequid fiesponte, & nullam patitur violentiam , & voluntarium pariter quod fit ratione libera atque electi Wa. Hoc postremum est, ut cum Scholasticis loquar, principale libertatis aualogatum . Enim vero non eodem modo adversatur voluntati coactio , atque necessitas: sed illa contra v Iuntatem militat actus imperatos cogendo, & inhibendo, nec impedire potest actus elicitos, quomodo vincula faciunt ne valeat homo aminbulare , interiorem autem animi motum coercere non possunt, ct cor pori , non animo inserunt violentiam: at necessitas intimam voluntatis potestatem oppugnat, alligatque eam tali vinculo , quo obstricta n quit pro suo libito contra niti. Ergo qui docent non esse de essentia libertatis posse agere & non agere , si libertas sumatur in gener . non satis castigate loquuntur, quoniam libertas comparate ad spontaneum S indifferens, non genus univocum est, sed, analogum: neque aliamideam habeo verae libertatis, quam voluntatis meae, cujus optionis , iurisque sit agere, aut non agere, prout lubet. Quod si de genere analogo sermo est, nullum dubium potest oriri; quin ad libertatem p testas illa agendi & non agendi nequaquam pertineat: quoniam sub genere illo comprehenditur etiam libertae, a coactione . Animad Vertunt autem Phisologi genus analogum sumi ut plurimum pro eo , quod a pellitant praecipuum analogatum . Ita ergo voluntarium apud antiquos Patres non semel usurpatur pro libero , & nonnunqua in dicitur liherum quod est tantummodo voluntarium . Hoc demonstrant testimonia Veterum , quorum alii affirmant Filium Dei genitum esse voluntate Patris, ct alii negant: illi voluntarium accipiunt proco , quod est cum spontane itate S Iubentia ἔ S isti pro eo, quod fit cum deliberatione S li-hertate . Uide de Trinitate librum XI i. cap. v. ad 4. Ob. Wolaogenii Constat ex praecedenti capite non denegare Lutherum, neque Calvinum clari libertatem a coactione, qua homo simia te & libenti voluntate operatur ἔ ideoque init ituitur cum Novatoribus disputatio de libertate indifferentiae, sive a necessitate: quam nos veram, propriamque libertatem esse contendimus.
PRopositio I. Persistit in homine IapB Iiberum voluntatis arbitrium a
plici argumentorum genere thesis demonstratur, Seripturarum ac definitionum Ecclesiae auctoritate , Traditione Patrum, atque Theologica ratione . Quarto enim cap. Genes v. . Caino a Domino dictum
est: Nonne si Mue egeris, reeipies, sin autem male statim in foribur precarum aderit Sed sub te erit appetitus ejus D tu dominaberis illius.
In statu ergo naturae lapsae est in homine dominium voluntatis , quo ercere potest motus concupiscentiae & bene agere , aut male , ideoque libertas arbitrii indifferens ad utrumlibet. Respondent Calvinistae hoc loco
270쪽
laeo significari tantummodo Caini supra Abelem titulo primogenitura auctoritatem imperii. Quod probant primo ex hebraico textu , in quoetam nNun peeesum, quam rii alpri oppetitus , eoueviseeutia, semiis nina sunt; quae autem sequuntur, 'E rim, Et tu dominaberis ill7tis, suffixum habent masculini generis et ideoque nequit aut ad peccatum, aut ad appetitum, ultimum pronomen referri. II. ex versione
LXX. quae habet: Ad te conversio ejus, ct tu principatum habebis ipsius πὰ σἐ ἡ αππρο- α ρυ, ψ συ ἄρξως - . III. ex Chrysostomo in hune locum haec verba interpretante, Post peccatum hoc permitto, ut primogenitura privilegiis gaudeas, illumque sub rua potestate θ' dominis esse jubeo. At primum admissa quoque interpretatione Chrysostomi ,
quae sua sponte ex Graeco textu fluere videtur, dico idem argumentum adhue persistere . Si enim Deus adversatus sacrificium Cain, poterat ab illo primogeniturae dignitatem auferre , reliquit tamen fratrem sub illius potestate, ea conditione. ut si bene ageret mercedem reciperet, finis autem male, punitionem , ac poenam z habebat ergo Cain liberum a hi trium , quo poterat commereri aut supplicium, aut heneficia, &si
fratrem odisset, etiam iure primogeniti privari, ut ipsi contigit post
execrabile horrendumque homicidium. Nihil ergo adversus nos aut Graecus textus , aut interpretatio Chrysesto mi. Deinde a stirmamus longe melius ac proprius significari hoc loco dominium libertatis supra appetitum concupiscentiae. I. quia Dpm n non subjectionem minorum fratrum significat, sed concupiscentiam , & appetentis animi motum a verbo p eoneupsere. II. Targum Ierosolymitanum hunc Genestos Iocum ita reddit: Verum in manu tua tradidi potestatem eouevissemiae malae, ct tu dominaberis in eam, si ve ad innoceuter vivendum, sive ad peccandum. Exponunt de concupiscentia peccati etiam R. Aben Eara.& Rab . Salomo apud Flacium , ct Carim rightum, Sc Gerundensis apua Munsterum . Mavult sensum esse de appetitu peccati etiam Mercerus: &Vatablus, Omnes fere cinquit referunt haec ad peccatum. Ex ipsis ergo Rabhinis , imo & Protestantibus suis Novatores refutantur . Quod doeassxis masculinis opponit Salomon GIassius cap.9. de Prosopopoeja num. 6. nihil omnino probat. Primo sunt qui negant cum Hieronymo DNun pereatum, generis esse seminini. Ita Hieronymus in Ouaest. seu Tradit.
Hebrateis in Gen. Ruod autem in septuaginta Isterpretibus feeit errorem illud est, quia pereatum, ides halah nrturi, in Hebraeo geueris masculini es, tu Graeco feminini. Deinde concedo semininum esse , sed i
men pronomen S affixum postulat masculinum cum propter synon imum aerari quod est proprium nomen peccati, tum propter sensum, eo quod non Blum significet culpam, sed etiam poenam , quae hebraeis nomen est masculinum mnes Uav. Praeterea eodem versu ubi legimus o peccatum aderis, habet C ex Hebraicus Dan natun pereatum cabam.