장음표시 사용
381쪽
3 8 De Τheologicis Disciplinis
bro, quantum illi recesserint a veritate, curabimus demonstrare . Disputatio praeterea instituenda est de magno dono finalis perseverantiae , neenon de sufficienti Gratia omnibus quidem a Deo optimo , Maximo misericorditer exhibita , ac praeparata ἰ sed quam nonnuιli pervicaces impiique temere pessundant & respuunt. Atque his explicandis praemittimus Epigrammata Prosperi, qui tam metrica , qua in soluta oratione doctrinam S. P. Augustini egregie illustravit.
Inquiritur an ad habendam noticiam legis neeessaria sit risi Gratia.
outari legem possum meumque qureti, Si mundi a strepitu libera corda Pacent. Ut mem ergo piis studiis istenta Iu tur, .
Nam rimplum Domini per sacra fluutia erescit,
Et taeites uitur non ruitura Dumur. moposreio l. l'otest utcumque rationaliis creatura Veritatem alia
quam naturalem, non solum speculativam , sed etiam practi eam ab Dque supernaturali gratia scrutari, dummodo libera mente ab obstrepenti s sensuum fallaciis sese ad intimam rationis claritatem convertat. Veritates naturales sunt, quae humanis disciplinis traduntur , &nati νam inteIIectus facultatem non saperexcedunt, ut quae assequimur per Phisices, aut Mathematices rudimenta . Quarum veritatum aliae sunt speculativae , aliae practicae . Illae in veritatis contemplationei , istae autem in praxi, sive operatione versantur . Atque si haec operatio spectat ad ossicia virtutum ; illius cognitio appellatur moraliter praesita. Utrum virtus moralis sistens in ipso operis ossicio vera sit virtus nullo vitio permixta , nolumus hoc priori capite definire. Tantummodo ansirimus posse unumquemque hominem veritatem naturalem etiam pra.
Sicam , cuiusnodi est pronunciatu in illud naturalis legis , Ruod tibi
mosvis , alteri ne feceris , assequi per lumen rationis cuique inditum . Id vero duplici apposita conditione, I. ut mens retrahat se a strepitu sensibilium illecebrarum ad ideas ingenitas , S ad indefectibile lumen . 2. ut suae infirmitatis conseia non audeat sperare, se posse ad omnia perfecte cognoscenda absque speciali dono pertingere . Haec continentur priori distico EpigrammatiS . Quod aliquam veritatem naturalem absque gratia Salvatoris per cipere valeamus , probatur L Nulla est enim in serie veritatum natura.
382쪽
Liber Decisus octavus. Cap. I. 379
Iium sublimior , quam unum esse Deum Conditorem rerum uni eriaiarum, deinde spiritum hominis nulla materiei dissolutione interire. Id vero rerum visibilium coia templatione , atque intima conseientia, idearumque libramento animal ratione praeditum attingere, argumentati
nibus plurimis demonstravimus. II. Certissimum est, ct confirmatum auctoritate Augustini lib. I. ad Simplie. o. g. non suum bonum in senium , sed er bonestas, edi utiles disciplinas eo arari ante gratia a Ialutarem. III. Christus mortuus est ut iustificaremur , quemadmodum S. P. demonstrat in celebri Epist. ad Sixtum , non autem ut Philosophi, & Mathematici essiceremur . Igitur ad Philosophicas , & Mathematicas disti plinas eapessendas necessarium non est supernaturale Gratiae adjutorium . IV. Daemones nulla supernaturali gratia exornati sunt, & nihilominus quanta pollent naturadium scientiarum notitia Ex miraculis Christi superna virtute patratis illius quoque divinitatem agno Uerunt clamantes apud Math. cap.vi ii. 29. Eid nobis , ct tibi,
Iesu fili Dei & Lucae iv. 4 i. Tu es filius Dei v. Peccato Adami
etsi homo ignorantiae & di meu Italis vulnus eontraxit, unde nascimur tardioris & hebetioris ingenii. non tamen rationis lumen penitus ex tinctum est. Potest ergo nativa facultate eniti, ut exercitatione & Iahore rerum naturalium cognitionem adipistatur. Deinde quod possit percipere etiam veritatem moralem practicam. idest, proponentem ossicia virtutum, missa interim quaestione illa, acio pus in solo ossicio consistens bonum sit undequaque ἰ probatur ausi ritate, ratione , S experimento . Enimvero S. P. Augustinus in a. de Trinit. cap. ig. stribit : knicquid prudenter, fortiter , temperσπter ,
ct juste agimus, που ad sapientiam, sed ad eam pertinet sesentiam si edisciplinam . qua in evitandis malis, bonisque appetendis actio nostra versatur , ct quicquid propter exempla vel eavenda , vel imitanda , da propter quarumcunque rerum, qua uostris σωomodata sunt usibus ne eessaria Meumenta , bisones eo nitione colleximus . Et venerab. Beda
in cap. a. ad Rom. Anima rationalis etiam eviditate exeata , tameα
eam euitat edi ratiorinatur , quisquid In ea ratiotauatione verum est , non ei tribuendum es, sed lumini veritatis, a quo vel tenuiter pro Iuseapacitate illustratur , ar veram aliquod in ratioeinando sentiat. --nu Formatoris nosri in ipsis eιrdibus nostris veritas Io fit, Quod tib3
non Sis , asteri ne feeeris . Accedit Theologica ratio; quoniam istud nuper commemoratum , aliaque univorialia legis naturae principia nequeunt iuvincibiliter ignorari, ut alio in loco dei I strabitur. Praet rea quanta naturali legi consormia , atque ad humanam regenda .
Rempublicam perutilia tradiderunt Cato, Cicero, Seneca, Aristot les, Plato, Licurgus At dixi ad Lumen rationis, inditamque veritatis imaginem, non ad sensuum fluetuantes isseeebras esse attendendum et quod non eget de
383쪽
38o De Τheologicis Diseiplinis
monstratione. Vidimus quippe Atheos sensuum fallaciis abreptos negare divini Numinis existentiam , Epicureos animorum immortalitatem p& Politicos omnia ad temporale commodum reserentes etiam proximorum internecionem exitiumque curare. Recte ergo monet Prosper, quod ad naturalam legem scrutandam debent a rerum mundanarum strepitu libera corda vacare . Praererea diAi, naturalem hominis lapsi facultatem non posse singulas naturale S veritates colisinis aeceptas attingere . Seqhi itur ex diuetis . Si etenim homo per peccatum contraxit vulnus ignorantiae , Iuctamque experitur inter intellectum, & sensum , nequit disciplinis etiam naturalibus tam enixe navare operam , ut potuisset originali pace fruens, nutibusque rationis regens sensuum officium ac ministerium .
Hinc Augustinus in a. Retract. cap. 9. scribit: Ad miseriam justae dammationis pertinet ignorantia di di cultas, quam patitur omnis homo ab
exordio nativitatis suae : quod repetit de Nat. & strat. cap.22. lib. XXI I. de Civ. Dei cap. 22. atque in aliis locis compluribus . Confirmant senotentiam nostram verba Eccles cap.νi tr. v. ult. Et intellexi quod omnium
operum Dei nullam pint homo invenire rationem eorum quae Mut sub Ale : er quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus iuveniat: etiam si dixerit sapiens se nosse , non poterit reperire . In quem locum praeclare Olympiodorus in Catena m. PP. Nultas itaque sapiens, sive saeularis , sive in vera Sapientia initiatur perfecte potes Universi cognitionem assequi.
in os Irro II. Ut mens piis studiis intenta iuvetur ad aeternam vitam capessendam , requiritur Gratia , sive inspiratio sancte dilectionis vincens carnales cupiditates, ut docet Prosper in altera parte Epugrammatis . Conveniunt in hae thesi Catholici omnes , eamque comprobane sequentia momenta. Primo quia quaelibet stientia eum amore veritatis conIuncta , animumque excitans ad salutariter operandum , re Prom ista est per merita Mediatoris , atque de illa viri pii Deo gratias rependunt eum Apostolo scribente ad Corinth. I. cap. I. V. 4. Gratia
ago Deo meo s Ner pro vobis ingratia Dei, qua data est vobis in ornso γob: quod in omnibus diviter facti sis in illo, in omni verbo, ct
in omui scientis . Deinde auctore eodem Apostolo a. ad Corint, cap. III. s. Non sumus su eientes euitare aliquid ex nobis , quasi ex mobis : quae verba Concilia & Patres acceperunt de sancta cogitatione eor nostr uni ad recte operandum alliciente . Rursus oratio fidelium est divinae gratiae apertissimum testimonium , ut diximus de Η.P. cap.UIII. Fidelis autem Deum orat cum regio vate Psalmo cxvin. v. 34. Da mihi intelΛ uum, drserutabor legem tuam . Praeterea uidimus de H .P.cap .a.dam natam esse assertionem Pelagii, quod Dei gratia adfingulos asius
aeon si Ar . Atque id accipiendum esse de Gratia actuali constat ex d sputatis
384쪽
Liber Decimus octavus. Cap. I. 38 I
sputatis in eadem dissert. prop. a. cap.vi. spectare autem ad Omnia opera salutaria, demonstratum est cap.xI. & de H. Semip. cap. IV. Similia ter Mileuitanum Cone. can.4. Donum Dei est Ibire quII facere debeamus, ct diligere ut faciamus. Et Arauxi . a. can. 9. Divisi es mansris eum recte cogitamus . Augustinus denique lib.vI. contra Iul. cap. 26. Ignorantia minuitur veritate magis, magisque lucente , γπcupiscentia minuitur caritate magis, magisque ferventer nihil boui horum duo-ram est a nobis, non enim spiritum MDs mundi Meepimus, se pis tum qui ex Deo es, ut sciamur quae a Deo donata sunt. An vero haec omnia probent etiam gratiae necessitatem ad cognoscendum, perficiendumque honum opus morale , videbimus proXimo Capite rit. Argumenta quae facere videntur adversus primam propositionem confirmant secundam, & e contra quae secundam comprobant videntur priorem labefactare, sed omnia ad concordiam revocantur , si dixeris nullam Christi gratiam requiri ad cognitionem veri speculati-Vam , bene tamen ad practicam , ct suscitantem operum salutariuna sive parvam, sive robustam cupiditatem . Itaque adversus priorem thesim opponunt. I. Si aliquis nativa inteIlectus facultate posset veritatem aliquam pereipere, homines stientia praediti possent adversus rudes & imperitos gloriari, contra monitum Apostoli in I. ad Corinth. . suis enim te discernit e. II. Falsum esset pariter quod idem Apostolus scribit, Non sumus su eienter
cogitare aliquid ex nobis . III. Supervacaneum pariter esset cum Psalmista notitiam veri orationibus postulare. IV. Falla insuper esset prae- laudata Augustini sententia , vulnus ignorantiae non nisi medicinali
gratia sanari. U. Item nee recte diceretur hominem ob Adae praevaricationem nasci caecum, quomodo assirmat Magnus Gregorius Hom.Xris in Evangelia ς nam ut corporali lumine captus nihil potest videre, ita affectus caecitate mentis nihil potest percipere . UI. Si ad aliquam veritatem comparandam non est necessaria gratia Sal Uatoris , neque necessaria erit ad cognostendas Omnes eundem naturae ordinem non ex
Resp. ad I. loqui ApostoIum de Fide, ct aliis gratiae donis , in
quibus nemo discernitur per dona naturalia honis malisque communia, ideoque recte hoc loco contra humanam se perbiam demonstrari gratiae necessitatem , ut vidimus de H. P. tap. xx. De scientiis autem speculativis ideo gloriari non possumus, quoniam sine gratia instant, nec discernunt inter honum, S malum; ac praeterea non comparantur nisi naturalibus potentiis , S caussis praeordinatis a Deo, & naturali ill stratione , atque lumine i pis divino singulis affulgente. Solvitur eadem ratione quod sequitur . Etenim sanctam cogitationem nos ad Feras virtutes allicientem ac trahentem habere non possumus absque a
385쪽
38a De Theologicis Disciplinis
tione. Apostolus autem cap. I. Epith. a. ad Corinth. loquitur de sanctaeogitatione quae fideles attrahit, ipsumque reddidit id euin novi testamenti ministrum : & consequenter demonstrat necessitatem auxilii supernaturalis ad fidei initium, ut dixi de H. Semip. cap. 4. Sane orando non postulamus a Deo eognitionem sterilem S inflantem , sed quae ad mandata divina facienda deserviat, & sit lucerna pedibus , ct Iumem. semitis . Ab Augustino &Gregorio dicitur homo caecus, in quantum sela cognitione naturali nequit ad veritatem Christianae fidei pertingere t & humanis scientiis incumbens nequit sine gratia in viam salutis dirigere gressus suos : sed cum Ierichuntino Lucae xv m. I s. feriis eus viam meπdicans . Postremi argumenti consecutio non minus ineis pia est, quam si dixeris , Potest infirmus deambulare , Ergo & curis sum currere ς aut Iippiens oeulis cernit propinquiora , igitur S corpora quaeque Ionginqua. Nam quod nequeat homo rerum omnium si-hi scientiam comparare , facit illius finitudo , virium imbecillitas , fastidium laboris , crassities corporis, rerumque amplitudo . Quare laudabilis est quisquis spartam, quae sibi contigit, ornat, iuxta vetus adagiums
2uaeritur quid asserendum sic de operibus eorum , qui gratia Fidei uent desilui
vitam hane Deiant laudis habere deeur et Si tamen ivenis euro , or probitatis amori
Fons desit fidei subdita eorda rixanr ς
Cunctarum fruium marcessit inutile germen. Mefruitur vero lumine falsas honor . Ignoratus e uim Deus , oe' uos edita virtur, vera ad summum ρrovehit arte bonum . Non sinit eriti regna ad eaelestia mentem , Obstruesam vanis , oeeiduisque groem . Perque omnes ealtis erratfapientia mundi, Et tenebris addit, quae siue Lee gerit. PROP. I. Multa fiunt etiam ab infidelibus , ct impiis , quae si operum honestatem inspicias & officia virtutum , habent decus laudis , neque ratione operis appellari debent peccata .
386쪽
Liber Decimus octavus. Cap. II. 383
Ηate positio pertinet ad dogma Fidei. Et prob. I. can. 7. Sessi. ν t. Cone. Trid. Si quis dixerit vera omnia, qua ante justificationem fiunt. quaeunque ratione fuciami, vera esse peccata, ere. item Constantiens Iess. is . ubi damnatur assertum Uitclefi , via peccatoris opera fune peccata. Similiter damnatus est xxv.art. Baji, Omnia infidelium opera sunt pereata , er Philosophorum virtutes sunt vitia . Elt tamen discrimen aliquod inter errores damnatos a Synodo Constant. ac Tridentina, S inter errorem Baii. Witclesus enim & Calvinus affirmarunt peccatum esse quicquid fit absque gratia habituali, & etiam quodlibet opus justorum ob concupiscentiae labem omnia vitiantem ; & Baius asseruit Quidem art. 3 s. omne quod agit peeeator esse pereatum, sed justos recte operari non denegavit. Secundo probatur sentenuis Patrum . S.Basilius Hom. in i . ProW. scribit: Sunt oe apud nos virtutes secundum naturam , ad quas familiaritas ipsa anima , nos ex doctrina Bominum , I ed ex ipse natura inest. Greg. Nazianzia orat. 3 i. erilii naturae indole ad virtutem te udsui. S. Pater Augustinus de Spir. S lit. cap. 2 . Etiam impiorum, neque Deum verum veraciter pieque colentium quadam fatia vel legimus, vel novimus, vel audivimus, quae secundum justitiae regulam non solum vituperare non possumus , verum etiam merito recteque laudamus : quamquam si discutiantur quo fine fant, vix inveniantur, qua justitia δε-bitam laudem, defensionemve mereantur . Et proximo cap. Sine alia
quibus bovis operibus dis iis vita efuslibet pes i invenitur . Cujus
rei S. Pater optimam ibidem profert rationem , αλ via non usque adeo in anima humana imago Dei terrenorum asse Huum labe detrita es, ut alia in ea velut liueamenta remanserint, unde merito dici possit etiam
in ipsa impietate vitaJuae fuere aIiqua legis, veIDpere . Divus etiam
Prosper contra Collatorem cap. 22. 2 vir ambigat, hanes ientiam bumsuo generi ad tempora sis vita utilitatem ex naturae a Deo eondita
superesse reliquiis Si exiis nee ad ista terrena ordinanda rationaliranimi vigeret ingenium , non vitiata esset, sed extincta natura . Et Auctor Hypognosticola non longe a principio lib. I. Esse fatemur liberum arbitrium omnibus hominibus , habens quidem iudieium rationis , non per quod fit idoneum quae ad Deum pertinent, siue Deo aut iuchoz-re , aut pervere : sed tantum in operibus vita praesentis, tam bouis. quam etiam malis. Bouit dieo quae de bonis natura oriuntur, idest velis quidquid boni ad praesentem ρertiuet vitam.
Tertio probatur depromptis ex Augustino rationibus: quarum . prima est . Gentilis , aut quilibet impius nullam veram &Christianam irtutem exercens , sed moralem duntaxat, honesto tamen fine , non improbo ac perverso, post hanc vitam non punietur propter morales Virtutes , sed potius minori assicietur supplicio poenas pendens tantum
infidelitatis, vitiorumque suorum. Minas enim 'bricias, quam O illina Diuitigod by Corale
387쪽
tilina punietur, non quia iste bonus, sed quia ille ma is malus , Muoeras virtutes babendo , sed a veris virtutibus non plurimum deviando, inquit S. Pater lib. IV. contra Jul. cap. 3. At opus, quod exercentes minus deviamus a veris Christianisque virtutibus , mulctamque vi tamus acorbiorem , nequit esse peccatum. Peceata ergo non sunt ope. ra moralium virtutum, quae interdum ab impiis , S a Gentilibus exemcentur . Insuper quae habent retributionem sempiternam , sunt viris tutes , quatenus virtus ad hanc retributionem refertur, idest virtutes Nerae, unde quaque bonae, & christianae . Quae ergo hahent in praesenti vita mercedem , virtutes erunt, prout virtus ad praesentem vitam spectat, nimirum virtutes humanae, se ipsis a naturali ordine non deflectentes, ac bonae moraliter. Sed Gentilium virtutes quandoque temporalem mercedem obtinuerunt, & si ad veram pletatem , verumque Dei cultum fuissent relatae, fuisset ita aeternum quoque praemium retributum . Igitur virtutes erant huina nae, bonae moraliter, ae seipsis a naturalis ordinis institutione non deflectentes . Probatur minor ex his, quae S. Pater narrat lib. v. de Civ. Dei cap. ia. de Virtutibus Romanorum , quibus Voluit Deus regnum impertiri, quod tempore esset
posterius, sed imperii latitudine , ct maeuitassise iuustrius a laque ratibas bomisibus potissimum coueessit ad Amasia gravia mala multarum gentium , qui eaus a Bosoris laudis ct gloriae eonfulerent ρatria , in qua Usam gloriam requirebaut, salutemque ejus Diuti sua prαρο-
nere non dubitarent, pro uno i irio , ides amore laudis , peeunia eupiditatem , ct musta alia vitia comprimentes . Gusta itaque a Romanis pro incolumitate patriae , secundum se hona eratu , utpote publi cum bonum illis sibimet praeserentibus , ideoque meruerunt grandiorem , amplioremque rempublieam et quanqua in & opera ista bona superbo fine vitiarunt, omnia gerentes ob laudis cupiditatem , ut ibidem explicat S. Pater, veru in hoc non operis vivum fuit, sed ipsorum ambitio : cujus etiam ambitionis pravitatem poterant lumine naturali
deprehendere, id eni in nec sugit Horatium , qui ad reprimendam dominandi libidinem , ut Augustinus animadvertit proximo cap. l3., scri psit in Carmine Lyrico lib. a. ad Salus h.
Spiritum , quam si labiam remotis Gadibus jungas, ct uterque Iut
Praeclara pariter sunt, quae de iisdem Romanis scribit S. Pater Epist. v. ad Marcellinu in prope finem : Rempublieam primi Romani eo titue
ruπt, auxeruntque virtutibus et et si uos babentes veram pietatem etas Deum verum , quae illos etiam in aeteruam civitatem posset salubri religioMe perducere , eustodientes laisen quandam sui geueris probitatem ,
388쪽
Liber Decimus octavus. Cap. II. 38s
si ficere. Deus enim sie ostendit in opulentissimo , ct nae claro imperis
Romanorum , quantum walerent civiles etiam sine vera religione viris tutes , ut intelligeretur hae addita fieri homines alterius eivitatis, emius rex veritas , cujus lex earitas, eujus modus aeternitas . Huc spectant exempla e sacris literis petita. Obstetrices enim AEgypti Exodi i. V.eto. laudantur , ct mercedem Consecutae sunt, quoniam Hebraeorum ruasculos non prae Carunt. Et Nabuchodonosor cap. 29. EZech. accepithoni operis mercedem , possessionem terrae AEgypti. In quem locul
assirmat Hieronimus , esiam Ethnisos, si quid boni fecerint, non abfqae mercede Dei judicio reperiri. Ouod & repetit in cap vicesimum sevicundum Matthaei. Postrema ratio est, quoniam S.Pater in i v. contra Iulianum cap. I. admittit virtutis definitionem traditam ab Ethnicis Philosephis, Vimius es animi habitus naturae modo , atque rationi consentaneus et quamquam S.Pater ibidem commonet, quod ii ignari supernaturalium honorum , ct originariae insectionis , verum dixerunt, sed quid sit eonsem tuu eum liberanda ac beati audae uaturae mortalium uisierunt. Igitur honorare parentes, erogare stipem pauperi, & alia quae propter honestatem Operum etiam a Gentibus gratia destitutis perficiuntur, tametsi ad liberandam S beatificandam naturam mortalium non valeant, naturae modo , & rectae rationi sunt consentanea ; ct virtutes , non quidem Christianae , S ad meram pietatem pertinentes , sed moraliter bo-Rae, non Vitia , aut peccata . sunt appellanda. DRopos. II. Virtutes infidelium , ut plurimum , sunt germen inutile & marcescens , quemadmodum scribit Prosper , nimirum , cunia sit in illorum corde radix eupiditatis, solent bona opera aut ad inanem gloriam, aut ad voluptatem referri. In eo autem casu nullus negat hujusmodi virtutes vitio aut philautiae , aut inhonestatis labefactari . Demonstratur primo ex sacris literis . Matth.ν i. 23. habetur : SIaatem oculus tuus fuerit nequam, totum corpus tuum tenurofam erit . Quae verba explicans S. Pater lib.4. contra Iul. cap.3.num .3 3. ait: Hunc oculum agnofle intentionem, qua facit quisque quod facit. Intentio autem infidelium , ct impiorum , ut plurimum , vitiosa est, ergo etiam omnia Opera erunt ut plurimum germina inutilia & insecta . Probatur minor, nam infidelium intentio, ut mox demonstrabo, vel ad cultum inanium Deorum . vel ad superbiae typhum protendit, omnesque improbi solent intentionem dirigere ad commutabile illud bonum , cujus cupiditate detinentur . Praeterea Evangelista proximo cap. VI I. U. I 84
n potes c inquit arbor mala bonos fructus farere . Est autem homo
infidelis, aut impius arbor mala , non quatenus homo est, sed quatenus in se malam voluntatem habet, a qua peccata veluti a radice nascuntur . Idque apposite explicat S.I'. eodem loco num. II. dicens : Nou
389쪽
luntatis est, quisque arbor mala est, ct bosos fructus furere nos potes . Vigente ergo voluntate mala, cui obtemperare solent increduliae habitualiter improbi , necesse est , ut marcescant germina virtutum inde erumpentia. Rursus impii fornieantur a Domino, ut legimus Ps. 2. V. 23. R Ierem. U. . scilicet errant in adinventionibus suis., atque oblectantur illicitis . In animo itaque fornicante ac turpia oblect menta appetente , pudicitia S Virtus quaelibet in sela mente habitans etiamsi corpore exerceatur, permanere non potest. Deinde probatur thesis experimento simulque auctoritate Augustini. Nam Romanos qui amore laudis vehementissime tangebantur, pro isti uno vitio pecunia cupiditatem, oe' multa alia vitia comprimeπ- res , nunquam vera virtute claruisse demonstrat S. P. citato cap. ia. lib. . de Civ.Dei, propterea quod non sit vera virtus, nisi quae ad eum finem tendit, ubi es bouam hominis , quo melius non est. O iod si ali. qui gloriae contemptores fuerunt, ut exemplis commonstrat S. s.cap. I9. ejusdem libri, Ob dominationis cupiditatem bestias superarunt, sive eodelitate vitae, sive fluxu luxuriae. Eapropter Iulianum depraedicantem Romanorum νIrtutes , ut everteret gratiae necessitatem S. metor lib. . cap. I. num. 26. his Verbis alloquitur r An forte θ' sis, qui exH- erunt terrenae Patria Babsinteam dilemonem , θ' virtute eivili , non vem, sed verisimili , daemonibus , vel bumana eloriae servierunt,
Fabriciis , videlices, ct Re His , ct Fabiis , ct Scipionibus er G. millis, eeterisque talibus , sicut infantibur , qui sine baptismate --riuntur , . provisu i sis aliquem locum , inter damnationem, regnumque caelorum Ultimo prohatur ratione, quam assert ibidem Augustinus num. I9. . Ad cognoscendum utrum virtus aliqua vera sit, non ibium intueri debemus quod agitur , sed etiam caussa quaerenda est , cur agatur . Non enim ossiciis, sed finitius . virtutes discemuntur a vitiis. Alioqui veras virtutes dicendum erit esse in aUariS ,. cum lucrorum vias prudenter exin Nitam , cum pro acquirenda pecuri eva , . atque sisera multa fortiter tolerant, cum. varias cupiditates quibus sumptuose visitur temperante Obrisque castigant, cum abstinent ab Hieno , di desuo saepe amissa eontemnunt, quod videtuae ad justitiam pertinere', ne juratis di D-diciis plura eonsumant. Hae quidem virtutes tali fine turpes atque dein sermes , & ideo nullo modo i germanae ct verae censendae sunt. Consimilitergo ratione quicquid a Gentilibus agitur voluntate infideli, at que elata , appellari germana virtus. non debet. PROPOsITIO Iu . . Alio quoque ex capite , quae sine Christi gratia ab infidelibus peraguntur nequeunt inter virtutes connumerari, scili cet, quia nihil conferunt ad Veram Sc Christianam pietatem : si Me , ut inquit, Prosper in altera parte Epigrammatis, hujusmodi virtutibus mens ad cauestem beatitudinem. non enititur .
390쪽
Liber Decimus octavus. Cap. II. 38
Haec propositio demonstratur omnibus argumentis , quibus de Η. Pelag. cap. ultimo probatum est, morales virtutes nullatenus ρομthoe disponere ad gratiam . Probat autem S. Pater contra Pelagianos hanc veritatem argumentis innumeris. Memorato lib. IV. contra Iul. cap. I. Oppugnans data opera haereticum negantem Dei donum esse virtutem, eamque tribuentem naturali hominum voluntati; num. is. evincit Dei gratiam necessariam esse non solum ad capessendam perfectionem, sed etiam ut talis gratiae.opitulationem mereamur; alias si
homo posset sine gratia ad aliquid laudabile geuero si eordis stimulis --
citari , posset gloriari in libero arbitrio, aese priorem dare , ut retria Matur illi, eoque modo eratia jam non sit gratia, quia non es gratuita AAppellat prox. num. 16. acerbi mos gratia inimicor, qui dicunt alienos a fide abundare virtutibus, in quibus siue adjutorio gratiastam es naturae bonum , licet superstitiosibus mascipatum . Pergit num. I . demon-Ωrare non esse in infidelibus veram justitiam , nec veram sapientiam , tum quia inde superhia recedunt quo appropinquant intelligentia ἰ tum etiam quia si per naturam voluntatemque vera haberetur justitia, Christus gratis mortuus esset , nec non per naturam compararetur Dei regnum , cum ipsum justitia sit, ct retribuatur justitiae. Demonstraenum. l8. eos qui in agone decertant, & ab omnibus sunt continentes . contendere ut corruptibilem coronam accipiant, ideoque cum ab hujus cupiditate non se contineant, veram continentiam nequaquam h hent. Numero i8. definit virtutem per ordinem ad saIutem , Veramque
felicitatem, ideoque quicquid sine gratia peragitur , nonnisi virtutem Stoicam & a recto sine deviantem appellat. Urget in sequentibus Apo- stolicam sententiam, Omne quod non es ex Me, peccatum es, accipiensfidei nomen , non ut quidam exponunt pro solo naturalis co seientiae dictamine ; id enim ad refellendum Iulianum fuisset prorsus ineptum, sed pro sepema inspiratione illius gratiar, quam haereticua evacuare nitebatur . Tandem post longam disputationem , Sesto inquit num. 33. 3 uos Hud bonum hominum ieere , illam voluntatem banam , illud opus bonum, fine Dei gratia , quae datur per Unum Mediatorem Dei-hominum , nemini posse eonferri , per quod solum homo potes ad aeternum Dei donam , regnumque perdaei. Indubitatum est igitur, virtutes infidelium veras non esse , in quantum virtus ad c pessendam beatitudinem viam sternit . . PRO UsITio IV. Cum erret sapientia mundi per omnes caIles , ut postrema parte Epigrammatis docet Prosper , quicquid boni infideles patraverunt, dicendi sunt non sine superna illultrati e ut plurimum patrasse : non tamen eis necessaria fuit, aut est , ad non peccandum Fides habitualis, nec gratia remissionis peccatorum . Prima propositionis pars est Augustiat; altera & Augustini , ROmnium Catholicorum . Prima ergo pars demonstratur iis argumentis,