장음표시 사용
491쪽
i 483 De Theologicis Disciplinis
ronymus Origenistas, & Pelagianos quorum dogma erat posse hominem vivere absque peccato; ut diximus libro XIV. cap. 2. Gregorius loquitur de honis operibus, quae nos approbamus & commendamus ;in quibus appetitus laudis, typhusque superbiae inficit honestatem . Ita respondet ad articulum g s. Lutheri Roffensis . In comparatione Iacob cum homine iustificato deprompta ex Ambrosio c nisi tamen supposita sit, J sicut in aliis quibuslibet, necessum non est ut res rebus amussim respondeant. Dicimus pranerea iustitiam Christi, qua cooperimur , meritoriam iustificationis caussam esse, non formalem . Ac demum in hoc sitam esse comparation illam putamus , quod sicut Iacob aliena veste indutus incessit, ita Christus factus in similitudiuem carnis peccati vere languores nostros tulit, S attritus est propter scelera nostra . Ouamobrem in Iibro contra Mendacium cap. io. scribit Augustinus e Per haedinas pelles peceata, per eum vero, qui eis se operuit, illa
significatus est, qui non sua, sed Hiena peccata portavit.
Praetermisi haereticorum argumenta petita ex comparatione debiti quod Bla Chirographi abolitione remittitur. Enimvero in peccato praeter reatum poenae reperitur quoque reatus culpae, sive macula, id- est, inhaerens animae turpitudo, aversio a Deo, rectique ordinis carentia. Disseram de hac peccati macula lib. XX I. cap. 8. Quamquam
ergo debitum poenae quodammodo deleri intelligatur per Dei condonationem ς tolli nequit animae deformitas & nequitia nisi per insulam saucti scationis gratiam. Fieri quippe non potest, ut per solam denominationem extrinsecam justulae austratur privatio, sicuti tenebrae di- .spelli non possunt nisi per lucem ς aut saltem hac providentiae lege ita impius justificatur, ut ejus macuIa per inhaerentem gratiam abstergam tur, ac deleatur.
Suhnectunt hoe loco Scholastici quaestiones duas, unam an de potentia saltim absoluta possit Deus absque gratia inhaerente peccata dimittere, alteram num habitualis gratia & peccatum consistere simul valeant, tenentibus in utraque quinione assirmativam partem discipulis Scoti, negativam cum Τhomist ea schola nostratibus . His omnino subscribendum censeo . Ouo moco enim mors tolli potest, nisi per vitam Z Quomodo animae vulnus , nisi per sanitatis instaurationem Z Quomodo hominis carnalis vetustas, nisi per innovationem spiritus Quo modo cor lapideum, nisi per carneum Z Praeterea quum reatus culpa sit privatio justitiae , privationes autem per stolam formam abscedant; tam repugnat hominem impium absque gratia justificari, quam cae cum absque facultate visus illuminationem recipere, curUamque lineam sine rectitudine fieri directam . Defendi quidem posset Scotista rum opinio, si in Peccato esset sola ratio debiti, sive reatus pcenae;
492쪽
Liber Decimus nonus . Cap. III. η8s
sed eum existat in illo etiam maculae turpitudo , non video qua valida argumentatione possint iidem Scotistae oppositam sententiam evertere. Idem de altera quaestione dieendum est. Quae enim participatio iustitiae cum iniquitate , lucisque cum tenebris Quomodo erit idem .homo simul ac semel ad Deum conversus, & aversus ab illo ἰ natus ex Deo, atque peccato mortuus; templum Spiritus sancti, ac Diaboli
membrum, Dei filius, ct filius Belialo Amicus, ct hostis ei inerria
Dei Z Deinde cum gratia sanctificans sit a caritate indivulsa , s peccatum & sanctitas simul existant; cur non poterit habitualis caritas stare
cum reatu damnationis aeternae, ut commentus est pro p. xx xl. &xxxii. Michael Bajus 3 Planior ergo, probabilior, ac vera est sententia Nostratium . Nam quod movet Mastrium , aliosque Scotistas , in Gratia rationem qualitatis physieae formaliter disserre ab eo,quod est osse animae sanctitatem atque munditiem; aut deletionem peccati esse gratiae essectum feeundarium , quod potest divinitus impediri et aut posse justitiam S culpam eo pacto simul inanere, quo fuit in Christo cum beatitudine tristitia; id me nihil penitus movet. Principio Dr. malem illam distinctionem non probo ; neque, si detur , gratia erit gratia spectata ratione qualitatis , sed ratione propria, quam dicunt Deci eam ; quemadmodum albedo non est albedo , quoniam qualitas est, sed quoniam inter qualitates propriam habet naturam , S subjectum asscit peculiari ratione ς quam si auferas, perperam autumabis albedinem permanere. Atque ita nego in gratia distingui esse qualitatem , ct esse munditiem animae; S praeterea, ut figmentum istud a mittam , nego gratiam esse gratiam in quantum est qualitas, cum gratia sit, quatenus sanctificat animam , ct illam Deo gratam reddit. Pe catum vero deletur quidem per gratiam , sed tanquam privatio pedformam; nec fieri potest, ut sorma ac privatio simul existant; sit in exemplo, vita S mors, lux S tenebrae, curvitas & rectitudo : unda affirmamus in Schola , quod potest Deus aliquam producens formam impedire effectum illius positivum , at non privativum. Beatitudo de nique , ac tristitia fuerunt in Christo comparate ad di Uersas assectiois nos animae, diversumque objectum . Beatus enim erat secundum superiorem rationem , quatenus mens divinitati adhaerebat, ct tristis quatenus corporali sensu suscipiebat illatam sibi passionem; ut exponam. lib. xxv I. At quomodo eadem animae voluntas potest esse a Deo aversa, ct ad Deum conversa Z Itaque non videntur ratiocinationes Scotistarum nimis validae: & quamvis illorum opinio sit Catholica ; nostra tamen maiorem vim habet ad refellendos haereticos oppugnantes inhaerentem justitiam, ac simuI statuentes justificationem & culpam .
493쪽
4so De Τheologicis Disciplinia
suo modo adulti ad justiscationem disponantur .
TRIDENTINA Synodus sess. vi. cap. s. & 6. ad ersus haereticos , qui autumant fieri justificationem per solam fidem absque ulla praevia dispositione, motuque liberi arbitrii, declarat quid ex parte nostri necessarium sit, ut justificationis gratiam consequamur . Ac primo definit ipsius justi fieationis exordium in adultis a Dei per Christum
Dium praeveniente gratia sumendum esse, damnans Pelagianos ac Semiis pelagianos errores , quod salutis initium sit ex nobis , atque ex humanae voluntatis conatu . Neque enim putandum est, Catholicos .
qui negant homines sola fide justificari, ad Pelagiana dogmata declinantes opinari, quod operibus sine praeveniente gratia patratis insit , ratio aliqua meriti. Nam si hoc sensu Protestantes contenderent, non
ex operibus homines justificari, sed per fidem, quatenus fides est prima gratia , ct opera legis absque fide sterilia sunt, facile posset internos illosque ratio concordiae inveniri. Nullus quippe Scholasticorum unquam reclamavit adversus Paulum , qui redarguens Iudaeos sese inflantes, propterea quod onus Iegis tulerant, ct caeremonias servaverant , scribit ad Romanos ca'. I v. Abraha in non ex operibus suisse justificatum , statuens initium salutis fidem Christi . Nec recIamavit , dum similiter Ambrosius , Hilarius, aliique protulerunt gratiam nouesse ex operibus, ne quis glorietur . Nihil enim verius , quam huma-
nam naturam nulIa fide passionis Christi & resurrectionis imbutam, ni hil naturaliter posse, quod pertineat ad ia actitatem veramque justitiam , ut docet S. Pater Augustinus de Nat. ct Grai. cap. a. de Praedest. M. cap. I s. aliisque in locis compluribus. Egimus de hoe satis in libro
de Haeresi Pelag. cap. ia. Merito ergo Tridentinum Concilium haereticis calumniandi Catholicos tanquam Pelagianos Occasionem omnem eripiens repetit justificationis exordium a gratia praeveniente et atque ea - cautione praemissa tradit quomodo adultus ad gratiam sanctificantenta. disponi debeat ad inersus Lutheri S Calvini asseclas negantes necessariam esse eX parte peceatoris aliquam praeparationem . Monstrum hoc haereticorum assertum videri potest e nam Lutherus in Visitatione Saxonica, Multi cinquit dum audiunt, ut solummodo credatur omnia ipsit remitti peeeata , sin aut sibi fidem , ct ρ - φης se mundor si e . per quod ne temerarii l securi. Brentius in Lucam it fidem iussi are , quae sis per earitatem efficax , ct obsolv turperpareu utiam ς & Hieronymus Lanchius in Miscellaneis : Aemo adu νur potes salvari e earitate in Deum,S proximum. In Colloquio etiam Altin burgensii an, II 68. inter alia traditum est 1 Nona opera necessario
494쪽
Liber DecImus nonus. Cap. IV. 4s r
ese ad salutem: quod & Philippus Melanchthon asserimur in Diatriba
de Iustis, Witembergenses, & Protestantes alii in Misena Urbe congregati an. Is48. ita ut conquerantur a Canisio, & Bellarmino pleraque paradoxa ex libris ipBrum congeri quae ibidem non extent. Sed re darguuntur iure, meritoque: nam Flacciani, idest, Ienenses, sic a Flaccio Illyrico dicti, omnia opera perniciosa esse contendunt. MeIan- Chthon , ut animadvertit ad art. xv. Conses. Augustanae noster Ioannen Homel sterus, in Locis scribit propter Iam Christi misericordiam. non propter dignitatem operum remitti peccata . Zanchium proterere studet in examine Calvinianae meis λογιώ Hinhelmannus . Uerum hanc inter partes haereticas velitationem censemus esse Iogomachiam; siquidem qui necessitatem operum ad salutem concedunt, minime l quuntur de necessitate e lentia, quasi ad salutem per se gignendam .& justificationem promerendam aliquid valeant, sed de necessitate is quam Nitembergenses vocant praesentiae , absque Concursu ad actum
iustificationis , quam habcri putant per solam in Christum fiduciam Quamobrem Synodus Tridentina opportune non foIum actus iustifica tionem praecedentes commemoravit, sed etiam docuit, quod impii divina gratia excitati adsuam ipsorum justificationem eidem gratiae Iibere assentiendo ct operando disporantur. Verbo dicam : opera haere tici nequaquam negant; bona esse , habere meritum, & ad justificationem disponere , id negant. Consulto etiam Tridentini Patres de solis adultis loquuntur. Pueri enim ad gratiam baptismatis per actus liberi arbitrii disponi non mia sunt e & frustra quidam haereticorum in illis praecedere putant firmam
in Christum fiduciam; pMveniente ui rationis aetatem . Unde somnium illud, atque porrentum Z opponentibus autem ad tollendam necessitatem dispositionis puerorum exemplum respondet S. P. Augustinum libro I. de peccat. merit. cap. I9. Si propterea paenitestes disendi nomsunt, quia sensum paenitendi nondum habent; nec fideles disendisunt . quia similiter sensum eredendi nondum habent. Si autem propterea r sese fideles voeantur, quoniam fidem per verba gemutium quodammodo
profitentur οῦ cur non prius etiam poenitentes babentur, cum per eorumdem verba gestantium diabolo , S' bala faculo resuuiare moUrantur Eritum hoe in spe fit vi Meramenti, ct divina gratia , quam Dominus donavit Delesae . Ceterum quis ignorat, quod baptizarus prevulus si os
rationales annos venisus non crediderit, necse ab illitatis concupisce
tiis abstinuerit, nibu ei proderit quot parvus aecepit Exemplum itaque parvulorum si non demonstrat quod in adultis ad iustificationem necessaria non sit fides et neque demonstrat quod in eisdem necessariae non sint reliquae dispositiones . Est itaque harum dispositionum prima, Fides. Hanc minime C
tholici excludunt , fatentes homines justificari ex fide, ct sine fide πα-
495쪽
6sa De Theologicis Disciplinis
minem posse placere Deo, ut ad Rom.V. & ad Heb.xi. docet ApostoIus: nec ignorantes etiam Apostolis suisse praescriptum , ut priusquam gentes baptismate tingerent, illas Evangelicis imbuerent veritatibus . Ab ipsa fide initium esse salutis , illamque donum Dei esse, ne quis glorietur , postremo Capite deII. Semipelagiana ostendi collectis ex Augustino argumentis. Putant Haeretici fidem , qua justificamur, esse fiduciam , & certitudinem , qua absque ulla haesitatione propriae infirmitatis & indispositionis certe credamuS remitti nobis peccata . At recte Concilium cap.6. fidem , a qua sumitur justificationis exordium , illam esse declarat, qua credimus vero esse , qua divisitus revelata sunt, atque illud in primis, a Deo justificari impium per gratiam ejus, per redemptionem, quae es in Christo Pesu . Eam autem Haereticorum fiduis Ciam expungit seq. cap.9. ct Canone II. Enim vero licet ad iustificati nem etiam spes, humilisque sine iactantia fiducia necessaria sit, quum ct nobis dicatur quod olim Paralytico Mat. ix. a. Confide fili, remimruntur tibi pereata tua ς tamen fiducia ista in fide fundata est , quia ideo
in aliquo fiduciam collocamus , quoniam credimus illum fidelem esse , ac veracem . Fiducia itaque nequit esse fundamentum salutis , neque
prima ad justificationem dispositio.
Ad fidem creo, qua in Deum credimus, timor & spes consequantur necesse est: timor, quo peccatorum nostrorum consideratione utiliter concutiamur; spes vero, per quam ad considerandam Dei misericordiam animum convertentes speremus nobis Deum propter Christum propitium sere . Ac de timore legimus Prov. xiv. Tisor Domini
fons vitae r de spe ad Rom. vi ii. De salvi facti sumus . Ubi ergo per fidem intelligit homo se Iegem transgressum & damnationis sempiternae reum esse, Deum autem misericordem ac justum , haud ignorans non posse impium , nisi resipiscat, vitare gehennae supplicium , con-eutitur divinae justitiae timore; sed propriam infirmitatem, atque demeritum perpendens, ad Deum coniugiens, quem scit nolle mortem peccatoris , & neminem in se sperantem defecere, cum regio Propheta , Domiue cinquit) ne in furore tuo arguar me , neque in ira tua corripias me . Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum . Ita fides timorem , timor spem , spes orationem gemitumque praecedit . Enumerat deinde sacrosancta Synodus dilectionem, qua Deum tanquam justitiae fontem diligere incipiamus , nec non odium , .ct dete Mationem peccatorum , denique propositum suscipiendi Sacramenum , inchoandi noψam vitam , & 4ivina mandata serWandi . De his , rem disputabimus de Sacramento poenitentiae , erit singillatim pertractandum Sat est modo animadvertere, quod sicuti a Deo per pravam cupidit 'tem avst si fuimus , lia ad ipsum debemus per san Elam dilectionem convorti . nam seriptum est Ezech xv iii. go. Convertimini, vite par Dam ab omnibus iniquitatibus vesris; ier non erit vobis in rπi
496쪽
Liber Decimus nonus. Cap. V. 93
nam iniquitas: quibus exhortationibus plena sunt divinarum Scripturarum eloquia . Quoniam vero propositum novae vitae operibu& comis probatur, nequc quam putandum est excludi a Tridentinis Patribus, praesertim in peccatori hus vetusta consuetudine gravatis, opera quaedam praeparatoria, quae debeant aliquando justificationem praecedere. Etenim hortatur Dominus improbos per Ioelem ii. Convertimini ad
me in toto tarde vestro , in jejunio, ct fletu , ct planctu ; ct per Evangelicas Institutiones Lucae iii. ut faciant fructus dignos paenitentiae: Ac Petrus Istaelitis compunctis corde Act. a. versu 38. inquit: Paenitentiam agite , ct baptizetur unusquisque vestrum in nomine Iesu Chrisi in remissionem pereatorum. Hi ne haud vulgares Theologi docent quibusdam peccatoribus absolutionem non esse impendendam , nisi etiam externis operihus studuerint se praeparare ς quod probant auctoritate Cypriani in libro de Lapsis , ex antiqua Ecclesiae disciplina, juxta quam peccatores laboriolis operibus ante reconciliationem addicebantur , aliisque argumentationibus plurimis . Uerum de his alibi. Nune , quod instia tutum erat, exposuimus Catholicorum sententiam circa dispositiones ad justificationem necessarias, commonstrantes simul requiri ad illania.
OMNEM modo haereticorum molem subvertemus, Paulinae, cui nimium fidunt, sententiae sensum ac scopum inquirentes. Tertio,
R quarto capite Epistolae ad Rom. scribit Apostolus , haberi justitiam per fidem Plii Christi, iustificari impium gratis per redemptionem ., quae est in Christo Iesu , ct justificari per fidem sine operibus legis. Abraham non ex operibus justificatum , sed per fidem . His Apostolicis ducti momentis Sectarii nihil in impio, si fidem excipias , ad iustificationem obtinendam requirunt. Ipsam quoque fidem pro filo a rhitratu explanant & circumscribunt . Quum enim fide una Christi credamus Incarnationem & quidquid nobis aut Scriptura , a i Traditio proponit, nec non virtutem signa ct prodigia patrandi, propositumque bonis praemium , atque remunerationem , sicuti eadem spe remiΩsionem peccator un , aetemamque vitam expectamus, atque eadem Vi tute caritatis diligimus Deum , & proximum : dispescunt in triplicem illi fidem; Hisorieam, qua traditis mysteriis assentimur, Miracul rum , qua res mirandae essiciuntur , fidemque Promissionum, qua firmissime tenemus imputari nobis justitiam Christi. Ac fidem, per quam Disitigod by Corale
497쪽
6.94 De Theologicis Disciplinis
justificamur, non fidem historieam, non fidem miraealorum, sed esse solam fidem promissionum divinarum , temere pugnaciterque contendunt. Dabo itaque operam , ut primum Pauli mentem percipiamus, commonstrans ab ipso nequaquam in justificationis negocio actus liberia rhitrii, aut supra enumeratas dispositiones expungi; evertam deinde Haereticorum de sola fide promissionis commentum . PRO sirio I. Paulus Apostolus non eo sensu docet homines justi-fieari per fidem sine operibus legis , ut sola in Christum fiducia gratiam justificationis obtineant, neque ad hane disponantur etiam spe, dilectione , ceterisque virtutibus . Demonstratur I. Hoc unum intendit Apostolus , ne Iudaei ad fidem Christi conversi glorientur quod fuerint semen Abrahae , quod divinas acceperint promjssiones , quod ob circumcisionem & reliqua legis opera , non per gratiam di Uinumque propositum , non per redemptionem,
quae est in Christo Iem , vocati fuerint ad Evangelium, dirigens in hunc seopum Epistolae ad Romanos duo praecitata capita; in quibus docet quod lex, exclusa fidei gratia, minime ad iustitiam conducit, quod
tam Gentium , quam Iudaeorum opera, per circumcisionem atque praeputium expressa, ex fide, & per fidem, scilicet praeveniente gratia , , cujus primus effectus fides est, accepta sunt illi, qui est Deus non Iudaeoru in tantum , sed S Gentium ; quod Abraham non habet gloriam, nisi apud Deum , propterea quod non per carnis circumcisionem, sed per fidem Mediatoris factus est Pater multarum gentium . Haec sela Epistolae Paulinae lectione comperta sunt. At qui talia, & ad hunc finem pronuntiat, a Iustificatione excludit duntaxat opera , quae fidem praecedunt, ac fiunt absque gratia praeveniente ; sive opera legis , aut Mosaicae sint, aut naturalis, absque ulla Reparatoris fide patrata; non autem excludit opera fide directa , & facta di Winae gratiae adjutorio . Paulus ergo, dum inquit hominem justificari per fidem , non ex operibus legis, minime excludit opera gratiae , timorem , spem, caritatem , poenitentiam, & novae vitae propositum. Praeterea. Si Paulus quaecunque bona opera eXcludit, denuda ac sola fide sermonem instituet, non de fide operante per dilectionem .
Id vero quis sibi poterit persuadere Principio idem Apostolus ad Galatas v.6. ait: is Christo Iesa neque eiseumcisio aliquid valet, meque prsutium : sed fide r. quae per caritatem operatur . Et in priori ad
Corinth. x iii. a. Si habuero omnem fidem , ita ut montes transferam scaritatem sarem non babuero , nimi sum . Quo pacto putat solam fidem justificare, qui tam aperte docet fidem absque caritate nihil prodesser inde ad Hebraeos xr. i . inquit: Fide obtulit Abraham I ae , cumrentaretur, O unigenitum offerebat, qui fusceperat repromissio ei Pi lcm itaque ici Abraham commendat non sterilem , ct otiosam , sed cum obedientia & opere conjunctam. Recte Augustinus De Fide , S
498쪽
Liber Decimus nonus , Cap. V. 4Μ
Οpcribus cap. I 4. Paulus non quamlibet fidem, qua tu Deum ereditur , sed eam salubrem, planeque Evangelieam definivit, e ut opera ex dia Iesesione procedunt: Et Edes, inquit, quae per dilectionem operatur . Unde idamsidem, quae sufficere ad salutem quibusdam videtur , ita nibiIprodesse asseverat, ut dieat, Si babeam omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non babeam , nibi um , cte. Et de Grat. & lib. arbitrio cap. . Homines autem non intelligentes quod aitisse vivostolus, rbitramur justi ari hominem per fidem sine operiburie ir , putaverunt eum dicere jusmere homini fidem , etiamsi male v vat , O bona opera non habeat. Quod absit, ut sentiret Vas electionis, qui eum dixisset quodam lota , In Christo enim Jesu neque cireumeso aliquid volet, neque praeputium , mox addidit, sed fides, quae per dilectionem operatur . Ipsa est fides, quae fideles Dei separat ab immundis daemonibus; nam ct i , sicut dieit c solus Deobus , eredunt drcontremiscunt, sed nos bene operastur.
Insuper cum Paulus Apostolus scribens ad Romanos assirmasset iustificari hominem per fidem sine operibus . nonnulli id ita acceperulnequasi credentes in Christum , etiamsi facinorose viverent, salvi esseta possent per fidem : atque ad illorum retundendum errorem Epistola Judae, prima Ioannis, S secunda Petri striptae dicuntur. Id quidem censet Augustinus citato cap. xiv. de Fide & op., S lib. LXXXI I i. Qinq.τ6., consentiunt veterum multi, & potest ex eo demonstrari, quoa Petrus ibidem cap. 3. versu 16. ait in Epistolis Pauli esse quaedam differulla intellecta, quae indocti er instabiles depravant, ipsum tamen Paulum scripsisse , ut omnes satagerent inveniri immaculati & inviolati,
secundum datam Misapientiam . Ac Iacobus cap. 2. versis et r. utitur eodem exemplo Abraham i, quo indocti illi, atque instabiles abutebantur . De Paulina ergo sententia iuxta Iacobi, Ioannis , ac Petri doctrinam aequum est iudicare. At Petrus cap. III. hortatur nos, ut simus iussu-His conversitionibus θ' pietatibus expetrantes , ct properantes in ariwentum diei Domini . Ioannes de caritate & observantia mandatorum
specialiter tractat; Iacobus vero sic de Abraham loquitur: eZbraham Pater noster nonne ex operibus iust ratus est, serens Isaaefilium suum super altare Z Vides quoniam fides cooperabatur operibus illius : ct ex operibus fides ransummata est Z Certe absque impietate suspicari non
possumus PauIum &Iacobum pugnantia conscribere, Cum uterque fuerit di Wino Numine amatus, atque unus alterius mentem expresserit.
Deinceps, ut ratiocinatur Augustinus eadem q. 6., Rui putant istam
Iacobi Apostoli sententiam eontrariam esse illi Pauli e soli sententiae , possunt arbitr ri etiam ipsum Paulum sibi esse contrarium, quia dicit alio loco , No, enim auditores Iegis justi sunt apud Deum , sessuriores legis justi abuntur . Et alio iseo, sed fides , quae per diuino- νςm operatur . D uerum, si enim secundum earuem vixeritis, moriemini , Diuili od by Corale
499쪽
temiui , cte. Consequens ergo est, ut Paulus redarguerit Iudaeos se Gentibus in Christum credentibus pra serent , qu .ili meritis honorum operum , quae in lege sunt, ad gratiam Euangelicam pervenissent. At legite eitatis in locis Augustinum , nec nou in Psalm. 3 l. S 67. prope finem, ae de Ciν. Dei lib.XVI. cap. 23. Rursus demonstratur Catholica veritas testimoniis Patrum, ad justifieationem etiam spem , timorem , caritatemque necessariam esse assirmantium . Clemens Alex. lib. 2. Stromatum docet, fidem praeedere, timorem aedificare , dilectionem perficere . Basilius in Ps. 3 3, ait: Tymor salutaris ad paenitentiam ducit. Ambros initio librorum de Reis nit. inquit: Nemo potes bene agere paenitentiam, nisi qui Deraveris kndu entiam . Hieronymus in cap. I. Epist. ad Rom. Non peceatorem
dixit Paulus)justi ari per fidem , sed impium, idest son eredentem .
Docent consimilia Patres alii apud Bellarminum lib. L. De Iustificat. cap. xli I. Neque audiendi sunt haeretici reponentes opera quidem comitari fidem, sed hane selam salutem apprehendere: non enim alia vis justificandi inest fidei, nisi quam illi caritas impertitur : quum Apostolus fidem mmendet, quae per dilectionem operatur, neque fides ipsa sit serma, virtutum, sed caritas fidei ac virtutibus reliquis conserat persectionem . Caritas quippe Iegis plenitudo est e qui non diligit, manet in morte r ct si quis tantam habeat fidem , ut montes tranSserat, non tamen diligat, nihil ei prodest; quod ex dictis , atque ex iis, quae de
virtutibus aIibi disputamus , arbitror manifestum . Ut revertar ad Paulinam Epistolam , ita postremo loco ratiocin bor . Iudaeis observationem legis, & circuincisionem jactantibus ς cur Apostolus opponit exemplum Abrahae, repetitque verba Genestos XU.
6. Credidit Abram Deo r er reputatum est illi ad justitiam Z Haec de
Abrahamo prolata sunt annis xv. priusquam circumcideretur. Priusquam enim est cireumessus, se de eo promulgatum es, eredidit brais lam Deo, e . inquit cum Tryphone disputans Iustinus . At iam eo tempore Abraham Deo mandante exierant de terra sua , divinasque acceperat promissiones, atque , ut scribit Hom. VIII. in Epist. ad Hebris Ioan . Chrysost. meritis, ct rectefactis eminebat. Declarat itaque Ap stolus Christianae fidei vim ac robur, ut non ex circumcisione Iudaei ad hanc eligi promeruerint , quandoquidem ex fide Abraham iustificatus sit nondum circumcisus , sed ut fides ipsa circumcisioni, ceterisque bonis operibus intelligatur praecessisse . Forte dices t si longe ante circumcisionem ea verba prolata sunt; cur Iacobus scribit reserenda esse ad Isaac immolationem p Id recte seribit. Divinae promissiones factae iunt Abraham Gen.x Ir. a. quando de domo Patris suae egressus est et &confirmat Gen. xxrr. 18. quando Isaac immolaturus montem conscen derat, in Praemium utrobique singularis obedientiae . Demonstraturus
itaque Iacobu fidem Abrahami non fuisse inertem ac solam , illam in
500쪽
Liber Decimus nonus. Cap. V. 6 9
singulari Abrahae obedientia proponit , non repugnans Genesi, quoniam etiam post filii immolationem Abraham divinas promeruit henedictiones; neque Apostolo , quoniam & ille idem affirmat in Epistolata ad Hebraeos. Atque haec magis . magisque commonstrant loqui Apostolum de fide operante , & obedientiae adjuncta : ut dictum hactenus .PRovos. II. Fides, quae est iustificationis exordium, non est sola fides divinarum promissionum . Apertissimis Scripturae locis ostenditur . Ac primo: Fides illa Deo pergrata est , divinamque uberiorem gratiam promeretur, qua credimus divina mysteria, Trinitatem praesertim, ac Verbi Incarnationem . Fides autem ista non est fides sola promissionum , ut liquet. Igitur fides promissionum ea non est, unde sumitur justificationis exordium . Prob. ma. nam Matth. XVI. i 6. Petrus ob illam fidei consessionem , Tu es oriapus filius Dei vivi, audire meruit, beatus es, Simos Sar-γona , erc. Marci ultimo i s. ait Dominus discipitiis r Praedicate Evangeliam omnῶereatura . Qui erediderit, ct baptia atus fuerit ,samur erit. Ioata. ur. 69. Petrus ita Dominum allocutus est: Verba vicae aeternae habes . Et nos credimus, ct cognovimus, quia tu es Christus filius Dei . Ioannis
di x. 3 l. Haec scripta sunt ut eredatis, quia γωus est orsus filius Dei;
S ut credentes vitam babeatis in nomine ejus . Ast. vi ri. Philippus Spadoni baptismum petenti, posteaquam illi Iesum evangelizaverat ex ponens Isaiae prophetiam , ait : Si eredis ex toto eorde, licet. Apostolus ad Rom. x. 9. Si confitearis in ore tuo Dominum Fesum is corde tuo eredideris , quod Deus illum fuscitatis a mortuis , Divus eris . Fides , qua Petrus consessus est Christi divinitatem , quam e Wangeligando Apostoli disseminarunt, ob quam Christi verba & opera literis mandata
sunt, perquam credimus eumdem Christum a mortuis resurrexisse, de qua vaticinati sunt Prophetae, est fides divinorum mysteriorum . Ita
que haee fides ad consequendam salutem disponit. Ad haec, ut praece denti capite diximus, qualem fidueiam in Christi Redemptione haberct possumus , nisi fides praecedat, qua credamus illum esse filium Dei, Ne pro hominum salute incarnatum & passum aee ergo fides omni unia gratiarum sundamentum est, nec aliud ponere possumus, ut inquie Apostolus in i . ad Corinth. cap. I. & Augustinus de Fide, & op .cap. X
OBIECTIONEs CONTRARIAE REFUTANTUR .
Multa quidem adversius primam propositionem obiiciunt haeretici, sed possunt ornnia ad tria capita reduci. Primum est, quod Apostolus
ad Rom. m. 28. docet justi ari bomiuem per fidem sine operibus legis ;de quo loco plura in prima propositione et & quod praesertim objectant , scopus Apostoli est demonstrare iustificationem gratis haberi, quoniam si quis ex operibus justificatur, habet gloriam, sed non apud Deum .