장음표시 사용
261쪽
' ue Hugonis Donelli Comment . in Cod, 496
- L. Quam is . 1. p. Antoninus Pius A. Libertis Sextiliae . aeuamvis verbis his, quoad eum Claudio Iusto morati essetis, aIimenta bis cis vestiarium legatum sit: tamen hane fulse defuncti cogitationem interpretor, ut N post mortem Iusti Claudii eadem vobis pris sarι voluerit,
habeatur.3. Mortuo lust . eum ast Iegatarii morari debeba τι ex eouHtιone, ex silerit ne eonitio, aut am proaviata babenda sit.
et Λ L ment x t libertis relicta sunt haeo conditione, si eum fasto Gaadio morat, essent, non dubitatur, quin alimenta libertis praeitanda sint . sive morati sint cum suilo, sive per lullum steterit, quo
nus morarentur. Nam priore casu con-
ditio impleta eli: polleriore non eli impleia. sed perinde habetur, quali imple ta ellet; quoniam per eum lielit, quo minus impleretur, in cuius persona implenda fuit. Sed mortuo lusici ' quaeritur, an eadem alimenta linertis praestanda sint tNon abs re quaeritur: nam secundum verba & regulam iuris . de conditionibus , quae pro impletis habentur. alimenta non debemur . observandum est enim alimenta elle relicta sub conditione. & eam conditionem in propositci non videri exilitisese: non enim potuerunt liberti morari cum Iulio, ubi tutius mortuus ellet. itaque hoc relinqui videtur, ut eonditici non impleta tamen pro impleta haheatur. quod regu - . lae iuris non ferunt. Nam t eonditio pro impleta habetur duobus tantum calibus . l. Si stet per eum , cuius intereti conditicinem non impleri, idest, per heredem, aut eum, qui legatum praeliaturus est, L. iure. de res. iur. Alter calus est. si per eum iter, in cuius persona conditio imploi debuit, ut si legatum relictum sit Titio, si decem Sempronio daret. li Sempronius arrogaret, & Titius interpellatus Tecusavit accipere, aut se adrogandum dare, legatum debebitur . quasi impleta con-d tione. i. L. si quis testamento, de cond. Insit. d. L. s. quando dies Leg. red.
. Stictas liber esse i us sub eondiatione , si heredi anno uno semvierit, an si aegrotus ferv/re ueis quierit. nihiIomanus liber faturus sit. . Semiro qui luteugastur. At si per eum. ln euius persona e n-ditio implenda est, non fiat, quo minus conditio impleatur, conditio deficit. nee legatum debebitur: veluti si is, in cuius persona conditio implenda suit, ut in proposito Iullus, decesserat. Exempli caussa. Legata sunt Titiae deeem, si Sempronio nupserit. aut initituta eli heres eadem conditione: Sempronio mortuo, Titia con ditione defuncta est, nec quicquam ei debetur, L. cum ita datur, ' . de coud. V dem. L. Iesatum . de eoud. infert. L.
I. δερ. de Insiit. S substit. de tamen in
specie propolita, ubi alimenta legata sunt, haec conditio , si legatarii morati suteum Iusto Claudio, filo, matre testatoras X similibus. placet quanuis mortuo Claudio, item filio & matre. nihilominus aliis
menta deberi: quan vis verum sit, legatari S cum mortuo morari non polle, ut sic videantur deberi legata . qua nuis deficiente conditione, L. anxua. de auπuis Dingat. L. illis, O cond. S demonstri Vulgo existimant id fieri in hae specie singulari favore legatariorum & alimentorum. Non recte: nam sive alimenta, sive quid aliud relinquatur sub conditione, spectari non debet quid relinquatur, aut cui. sed an conditio exstiterit. Quod enim sub eonditione relinquitur, non debetur, nisi aut conditio exilii erit. aut habeatur pro impleta: ita in proposito hoe solum quaerendum eit, an i mortuo lusio, cum a quo legatarii morari debebant ex conditione, exiliterit, nec ne conditio, aut an
pro impleta habenda iit Et frustra effectum
262쪽
y Ad Tit. XXXVII. Lib. VI. C. de Legatis. 03
ctum est pro impleta haberi non debere. minus liberum futurum hae conditione. Dicendum est enim in omnibus iis con- ' nomin sim adiecta, quia servitium hic exi-ditionibus. quae ex iacto legatarii & al- gitur in servo. terius communiter pendent. mortuo eo, Servire autem t etiam illi nobis intel- sin cuius persona impleri debuit conditio, liguntur, qui en pientes servire, per vale- si per eum non steterit, quo minus im- tudinem impediuntur . Quo significatur pleretur, conditionem defeci ita, nee le- servitium & obsequium omne pile in eo, g tum sub ea conditione relictum, debe- ut cupiant servire &obsequi, etiamsi cari, d L. r. fv. de Inst. Ο Ου. υ- su impediantur. Quod & iuris est in aligatam. in'. de cond. infert. L. in re- mentis legatis suh hae conditione, si Δ- samento 3. de eoaed. is demonstr. Nec re- berti eum Iusto Claudio, Sc. morati sint. fert, utrum res aliae legatae sint, an ali- Sed idem iuris esse placuit, non aliter, si menta, L. Seio, et . de au. IV. Sed pro- ita relictum, quoad liberti cum lusio Clau-ptiam & singularem ratio em esse huius dio morati sint. Quod hic rescriptum est, conditionis, si legatarii morati sui eum & resertur planius rescriptum in L. Cato, fio, matre, Iusto Gaudio: ut mortuis s. de alimen. S eib. IV. iis, cum quibus legatarii mor ri debent, Potuit tamen hoe in hac speeie posto- conditio extistat, dummodo per legata- riore secus videri, quali hoc verbo, quoad, rios non steterit, quo minus cum vivis tempuς raestitutum sit, ad quod ut uemorarentur. deher. Nar alimenta, ut conisauens sit,
Ratio sequitur in A L. tuis, de eouae post id tempus non deberi. Sed non stlis demonsr. quippe in hoc genere con- ita: nam iis verbis, quoad liberιι moratiditionum testator secundum verba exigit sat . signifieatur tempus, non quo dus , a legatariis, ut morentur cum iis, aut il- que morentur . sed per quod morentur. Iis i re autem vera & secundum sententiam Perinde est enim, quasi et ictum esset. ιi-
exigit tantum a legatariis obsequium com- bertis alimenta volo ρraestari, quamdiu, morandi. Vult enim eos commorari cum feti per omne id tempus, eam morari fue-iulio Clautio & similibus, ut illi obse- rint eam Iusto Claudio, Se. Nihil inte.
qui um&observantiam eo facto exhibeant. rest inter has conceptiones, eum morari Obsequium autem non est in facto com- fuerint, & si morati fuerint. Priori con morandi. sed in propensione voluntatis, ceptione exprimitur tempus, sed per temuideli, obsequium ex hac conditione prae- pus ineertum significatur eonditio. Non sitit. qui cupiens morari aliquo casu im- enim erit tempus, eum liberti moremur. peditur, quo minus moretur: quod ruris nisi si moremur. Polleriori conceptionesum innuit Paulus in ratione data in L L. exprimitur conditio . sed per conditionem tuis. Qua ratione ei ucit mortuo iusto. aut exprimitur tempus; non enim exsiilet, utus, cum quibus liberi morari debuerunt. liberti morentur . nisi per aliquod tem- conditionem non videri defectile. id evi- pus, quo morabuntur. Traditur hoc in dentius signifieat explicatio L. 4. I. Sti- L. si Titia. v. quando dies leg. eed. L. ebas si bereae de sata Aber. ubi Stichus quodcunque, I. ρen. de υerbor . obog. Et 4 t iubetur elle iliber, si heredi anno uno, noc ell, quod dicitur. diem incertum in servierit: & placet, quanuis aegrotus per testameniis eonditionem facere. L. dies, totum annum servire non potuerit, nihilo- D. de condit. S demonsr.
263쪽
Hugonis Donesti Comment. in Cod. so
Ad L. aeum v. 2 I p. Severus & Anton. Α A. Sabiniano, stuantas heres institium hereHimem sendideris, tamen legata S' Mei- commi a ab eo peti possunt: N quod eo nomine datum fuerit, venditor ab emptore, vel Deiussoribus eius petere poterit. PP. X. Kal. DU. Latera
Ume unque legata testiment i su
iicillis relinquuntur, etiamsi non re , linquantur nominaum ab herede vel seripto, vel legitimo, dummodo non relinquamur nominatim a legatario. gut fi deicommiliario, omnia ad onus he edit aistis pertinent, & ab eo praestanda sun , quod declaratur hic, cum dieitur, lega tum esse fili herede praestandum. 3. Ima- am, Inst. eod. item esse delibationem hereditatis ex eo. quod universum hereis dii foret. L. Iegatum, de legat. I. Hanaobligationem fulcipit in se heres. cum hereditatem adit. Nam hoe facto intelligitur primo suscipere personam defuncti ι deinde se obstringere in hoc, ut pareat voluntati defunctii unde hereditatem adeundo dicitur contrahere eum legatariis
miuus Ietat riis te arae . L. st servam. s. nune videamus, de verb. obL Quippe deteriorem conditionem alterius Aeere non potest, repugnante regu-Ia lotis & natura, L. solvenda, de segor.
gessis. Quod si ita est, eonsequens est . t tuod hie dieitu . heredem, qua nuis here itatem vendiderit, nihilominus adhue leo alariis teneris neque enim potuit se sua venditione ea obligatione, qua tenebatur, Iiberare. Sane omne laerum & damnum hereditatis ad emptorem respicere debet, ut est in L. x. I. Auri. do herod. vel aer. - d. sed hoe ita ess, ut debeat aleum respieere seeundum conventionem rhactenus tamen, dum eonventio aliis non noceat. Ergo si heres vendidit hoeditatem. & eonvenitur a legatariis. iis redindere togitur & legata iis praestaret ted his praestitis regressum habet ex vendito advellas emptorem hereditatis, ut hie dieitur, & plenius explieatur in L. a. sv. o hered. vel ae istu . Ne d.
264쪽
sol Ad Tit. XXXVII. Lib. VI. C. de Legatis. soa
n. Severus & Antoninus A A. Victorino.
ρosi testamentum factum praedia, quae legavit, pignori, vel hπο-
thecae dedit, mutasse voluntatem circa legatariorum personam non videsur.
I. Legatum relictam au a resutore revocari possit.
h. Legatum quomodo revocetur, an ut
verώis, ita etiam factis S re ipsa,
x F Εgatum 1 quan vis ab initio recte re-
heium nihilominus a te itatore reV cari potest, ut revocatum non magis debeatur, quam si omnino relictum non esisset. Ambulatoria eli enim voluntas testatoris usque ad ultimum vitae spiritum, L. . D. de arim. Legat. Nec tantum testa. mentis, aut codicillis rite consectis revocari legatum potest . sed etiam nuda v luntate. usque adeo; ut si capitales inimieitiae inter te ilatorem & legatarium, hoe ipso legatum non debeatur, ut tae ita voluntate revocatum, L. 3. I. ultim. de arim. Iegat. , Revocatur t autem legatum non tantum verbis, & aperta voluntate, sed et in
iam rebus ipsis & factis. Verbis, ut si
testator nominatim adimat legatum, aut in alium iransferat: nam alii dando eandem rem . priori eam adimere intelligitur , Instit. de assim. IV. Re & facio, intelligitur iis modis, si rem legatam subitulerit , veluti si aedes a se legatas deiecerit , L. si legatum, I. uisim . delegat. i. Deinde si rem legatam transtulerit in aliam speciem . quae ad priorem
materiam reverti non pollit, veluti, si legarit lanam certam, & ex ea pollea venem fecerit, L. Iana, de legat. 3. Postremo, si rem legatam testamento alienave
rit, L. st ex toto. 8. is priae. de legat. s. In qua specie tamen gdiicitur haec conditio, si modo testator adimendi animo alienet, quae conditio est in I. si rem, Insit. de legat. Hic autem animus de claratur hac diltineticine . quae ob id aliis locis exprimitur. Nam si tellator rem a Iom. IX.
3. Res Iegata stignori data an nihilominus adhuc debeatur .
. Heres, se sat ei controversia her ritatis , an Iegatum solvere eo-
lienavit sine neeessitate rei familiaris, hoc ipso exillimatur revocasse legatum, quasi adimere voluerit; & ideo, quia rem legatam pollea alii donaverit, fecit, ut legatum amplius non debeatur, L. rem D. gatam , 2I. de assim . legat.
Quod si propter neeestitatem rei familiaris alienaverit. non creditur adimere voluisse . niti aperte probetur, dicta L. rem legatam, L. Meicommissa. 1i. I sirem, de legat. 3. Hinc consequens eis, quod hie ii aditur . si tellator 1 rem a se 3 legatam pollea pignori . vel hypotheca dederit, nihilominus adhuc legatum de- heri, quod idem traditur in d. s. si rem, Insiιt. de legat. Ratio ex superioribus distinctionibus: nam quisquis rem familiarem pignori obligat, vel ideo facit, ut
Pecuniam a creditore accipiat, qua indiget, vel ut cum prius pecuniam deberet, satisfaciat creditori suo. pignus dando, ne rerum suarum distractionem pateretur.
Desint hic in Auiographo Donem
tres paginae integra. Legatum ab herede deberi diximus ad L. χ. svr. ita id debetur, ut praeliari debeat, quan vis heres controversiam heredis metuat. Sed etsi t controversiam he- redis iudieio patiatur, nihilominus legata praeliare debet , ut hic rescriptum eli. Veluti, cum exilitit aliquis, qui testamentum accusaret tanquam falsum, quae species est hoc loco proposita. Sane hoc casu Cum iudicio agitur adversus heredem, &fit ei hereditatis controversia, non alite i i x cogi-
265쪽
ue o 3 Hugonis Donelli Comment. in Cod. . so
eogitur solvere legata legatariis, quam si caveam se legata reitituturos, si hereditas heredi evincatur; quod hie quoque adiectum eli. idque heri aiunt Imperatores secundum iurisdictionis formam, ideli, secundum quod in similibus controversiis ius diei solet, ubi vel hereditas, vel legatum petitur ab eo herede, cui alio luis dicio fit controveisia hereditatis, L. ρenuis. 29 de petit. hered. L. is a quo, D. de rei viuie. Sed non exigitur haec cautio a legatariis aliter, quam si fiat controverissia hereditatis beredi. Non obitat, quod interdum legatarii cavent heredi, se legata restituturos, quan- vis nulla fiat controversia heredi de hereditate: quod fit, cum periculum est. nest locus Legi Falcidiae, & legatarii plus
capiant, quam per legem Falcidiam licet. L. I. si cur Iur, quam per I gem GDeid. Nam hae a cautio in hoe ea tu solum recepta est . idque eli. quod imperarores signifieant in extremis verbis huius re
scripti. Ad L. Cum alienam. I O. IN. Alexander A. Ingenuae.
Cum alienam rem quis reliquerit, squidem mens: tam ex legato, quam
ex Meicommisso ab eo, qui legatum, seu Meicommissum meruit, peti potes. uod se suam ese putavit: non aliter valet relictum , nis proximae personae, vel uxori, vel alii tali personae datum si, cui legatum συι, θ' s Afferrem alienam ese. PP. V. Kal. Feb. Albino , Maximo Us.s V M M3. Res aliena au Iegari possis. 2. Res aliena tegata an semper debemtur , Me testator alienam esse DC re aliena legata tria quaeruntur ἔΛn res aliena legari possit, an legata debeatur, & si debeatur, quid petendum sit ex hae caussa. De primo ius, certum est, Non t lolum rem propriam testatoris, sed etiam alienam legari poste, I. nos istum, Instit. de legat. Non ob flat, quod L. ix. tabul. fecit tantum mentionem & pol ellatem legandi de suo, L. verbis legis, N. de verb. FCn. L. t sandi, δερ. de testam. Nam & qui legatrem alienam, de suo legare intelligitur. Onerat enim heredem, ut rem redimat,& redemptam praeliet; sic enim fit, ut eam rem pollit praestare. Ideo placet, realiena legata, heredem hanc redimere, &ita praellare debere, δ. I. uos Diam. Quid si dominus eam rem nosi vende re heredit Hie prima fronte videbitur liberari heresi nam eam rem debet, quae eit in eius potes late . neque esse potest in vito domino: impossibilium autem nulla est obligatio, L. impossibiliam, de reg. iar Ruisus non debet aestimationem, quia res, non aesurpatio legata est. Sed placuit
assa, num. 3.hoe ea , ubi dominus heredi rem non vendit, aut plus iusto vendit, heredem aestimationem afferre debere, L. non dabiam, I. D. L. qni quatuor, I. uis. v. de legat. 3. Unde sumptum est, quod dicitur de eadem re in d. s. non DIum. Non obstat, quod aestimatio legata non est et nam res legata est, quam ideirco he res praestare debet: si non praestat, nihil relinquitur, nisi ut pro re praellet sellimationem, ut accidit, quotiescunque rem debitam debitor non praellat, L. in re furtiva, de eonHI'. furti, is pr. I. r. Si quis dicat rem ipsam non deberi, quo niam impossibilium nulla obligatio. Respondebimus, non esse impossibilem rei alienae praestationem; quoniam etiamsi dominus voluntate sua non vendat; na- Inra tamen res vendi potest, vel ab eodem domino mutata voluntate, vel ab alio, ad quem ea res pervenit. Non est
impossibile impedimentum, nisi quod natura impossibile est. & solum id impedimentum obstat obligationi, quod est naturale, L. eontinuas, I. ius , de verb.
266쪽
ueo, Ad Tit. XXXVII. Lib. VI. C. de Legatis. so 6
Quod secundum est. de eo ita consti-α tutum hoc rescripto. Non semper i rem alienam legatam deberi. sed in eo hane distinctionem elle; interesse, utrum quis
rem alienam legans sciverit rem alienam esse, an vero suam esse putaverit. Si seivit rem alienam, debebitur ita, ut supra dixi. Quod si res tota aliena legata debeo tur; multo magis si in ea re legata pars solum erit aliena, ea pars debebitur . sitellator alienam scivit. Obstat L. ς. I klt. de legat. i. ubi si testator fundum comis munem legavit, idest. ex parte suum, &ex parte alienum . placet solum ex hoc legato partem deberi, quae fuit testatoris; partem alienam non deberi, quanuis testator alienam esse non ignoraverit. Respond. Ex verbis eius loci apparet,id ideo responderi, quia testator landum legando nominatim adiecit, meum. ut dicebat, fundum et sculanum meum do, lego. Exhae adiectone manifestum est, testatorem
nihil amplius voluisse legare. quam id.
quod suum erat . idem responsum esse volumus ad c L. si domas, , . uti. de IV. 1. ubi fundus erat proprietate municipum. iure autem erat vectigalis fundus testat
risi id quid sit . cognoscitur ex L. I. lis i. si ager. vectis. Testa lor enim lan dum legavit. & adiecit. Dudam tuam meum vectigalem do, imo. Quia adiecit vectigalam , placet nihil amplius deberi in eo fundo, quam ius vectigalis fundi:
proprietatem autem de municipibus redimi non debere, ut ea praestetur leg lari iquia scilicet hoc verbo, vectieatis sa dus, declaravit testator, se nolle fundum legare, nisi quatenus ellet vectigalis. Car-terum ubi simpliciter testator rem alienam legavit . quam sciat alienam esse. haec legatarici debebitur ex hoc loco, non solum, si tota res aliena erit, sed multo magis, si aliena erit tantum pro parte. Quod si testator putavit rem suam esse, quam
pro sua possidebat hona fide, haec non debebitur, & si forte praestita, evicta erita legatario, legatarius de evictione agere non poterit, quia nec a principio res debebatur, ut hic scriptum est. S in I. non solum. Sed cur hoc loco res aliena
legata non debetur, cum leuator eam legare potuerit, & verbis legaverit Respondeo: Ideo non debetur, quia testator legare noluit. Ad supremam enim v luntatem non sufficit scriptum, nisi etiam
accedat voluntas testataris, L. quotιex,
s. de hered. IV. Sed unde eolligimus testatorem noluiis et Quod scriptum est inc g. non Dum . vers. quod viximus , ideo rem non deberii quia fortasse, si testator scivisset elle alienam, non legasset: haee ratio non est satis sus ieiens, ted indiget alia ratione: dici enim poteli statim:
fortasse, etiamsi scivisset testator esse alienam, legallet; nam etiam hoc contingere poteli. α in obscura voluntate testatoris procliviores esse debemus pro legato, Aeplenius voluntatem interpretari, in te mentis, de reg. iur. Dicendum est igitur ideo testatorem videri legaturum non
fuisse, si scivisset, quia erravit in dominis
rei legatae: non consentiunt autem qui errant, L. si per errorem, 'D. de iuri . L. 1. in str. de iudie.
Huic parti opponitur L. si domus. I.
de eυict. ve legat. r. ubi his vel bis definitum eis r quoties res legata sine iudicio praestita, evicta est, heres eam petere potest ex testa inento. Dicitur, quoties, ex quo eolligi videtur id dicentum este, sive testator sciverit rem alienam ei te . sive ignoraverit. ac deinde quia aliena erat, evicta est. Respond. id ex eo colligi nec de-her. nee potest. Nam non quaeritur eo loco
an res legata evicta praestanda sit, sed si res legata evicta praelianda est; quando praelianda sit. & quando heres ob evictionem tenea turi Et respondetur, si heres ob evictionem
rei legatae tenetur, non alias tenetur, quams eam rem praestiterit, sine iudicio, ides l. extra iudicium, sententia iudicis non coactus. Quod si ea res iudieio petita sit t& heres sententia damnatus eam rem prae
stiteriir non tenebitur ob evictionem, si forte res pollea legatario evicta sit: nisi heres caverit, se evictionem praestiturum:& ob hanc eaussam inquit Africanus eci loco: eauito evictionis hoe casu necessaria est legatario. Hinc apparet hac omne diei sui, eoaditione . si res legata in ea caussa fuerit, ut ea evicta heres teneatur: quod interdum contingit, puta si Tervus exempli gratia generaliter legatus sit, non nominatim, L. heres servum. v. de evict.
c. st a substituto I uv. de teg. i. idem
iuris est, si res aliena certa legata sit, quam testator se iverit alienam, heres autem, ut eam praestaret, redemit a polsellore non domino, deinde a vero domina evicta eil. Rata igitur erit haec sententia, cum quis legat rem alienam, quam suam putat, regulariter eam non deberi, quia desteit voluntas. Sed hoc sie accipiendum est: nisi verisimile sit. testatorem rem legaturum fuisse, etiam si alienam ei e non ignorasisset; quae eoniectura voluntatis in quibusdam caussis admissa est, alias ex re, quae legatur, alias ex persona eius, cuius res est, alias ex persona legatarii. Ex re.
quae legata est, cum libertas relinquitur
267쪽
sor Hugonis Donelli Comment . in Cod. sos
servo alieno, quem tes lator suum putat. Nam si tellator iubeat heredem nunc serisuum manumittere, tametsi videatur ignorans reliquiste libertatem alienam , id eli, potestatem manumittendi, quae aliena eis 3 nihilominus plaeet heredem debere servum redimere, & ita manumittere . idque favore libertatis, L. Pa Ius reisonae D. de fidele. libera. Ex persona eius, cuius res ell, cum res heredis legata est. Quan- vis enim lellator eam rem suam elle putaverit, nihilominus ab eo legata debebitur , coniectura voluntatis ex persona ducia i quia heres eam rem praestare potest
facile, quanuis non redimatur, L. unum,
I. si rem , de leg. 2. Ex persem a legatarii, cum aut persona iuncta est sanguine,
aut matrimonio, ut uxori aut amicitia;
aut eum alicui aliquid legatur propter me-Tita, ut praeeeptori, procuratori, vel in- 1litori. Quod tamen dicitur, legatum de- heri, ubi res aliena proximae personae legata ell, quam rellator suam putavit, tunc iocum non habet, cum res legata est ab ea persona, quae eodem modo coniuncta
sit defuncto. Exempli gratia: pater filiis
suis heredibus inititutis, uni praedia quae dam praelegavit, quae sua elle exillimavit;
deinde evincuntur . Secundum exceptionem supra scriptam, & quae hoc loco traditur, dici debuit, filium petere polle haee praedia a fratribus coheredibus, proportionibus eorum hereditariist quia etsi
pater putaverit sua et se, quae erant aliena, tamen proximae personae legata sunt,& secundum eam exceptionem debentur,
non secus, quam si pater seivisset rem esse alienam. Et tamen plaeuit in hae specie filio evictis praediis actionem non esse,
L. eam pater, g. evictis, de Iegat. 1.
Ratio relponsi hare est: qui si haec praedia phti pollunt, necelle est ea peti a sta
tribus coheredibus, quae sunt personae defuncto eodem modo coniunctae, ut is filius, cui praedia legata sunt: si testator filio legatario eonsultum voluit fratribus
quoque consultum voluit, ut liherarentur: ubi par omnium caulla ell. procliis
viores debemus esse ad liberandum, L. Arrianus, de obL S a I. L. Dυorabitiores, de reg. iur. Et ideo die emus idem. si filio herede instituto tellator praedium alienum, quod suum putabat , legaveritalicui eognato suo, vel intimo amico, nempe praedio evicto legatum non deheri; quia ut coniuncta persona est, cui legatur, & coniuncta ell, a qua legatur. In pari autem caulla potior debet esse caussa
debitoris, L. st Iervum, I. sequitur, de obtig. S aes. Quod ad petitionem t attinet rei alie- 3nae legatae, declaratur hoc rescripto: quoties res aliena legata debet uno hanc extella mento peti poste. Idem declaratur in L. si domus. I. de evictione, de legat. x. Et merito haec res petitur, quanuis non
si in potestate heredis; haee enim sola
debetur, non eius rei aettimatio: res enim,
non aestimatio legata est. Actio autem ellius persequendi iudicio, quod nohis deis betur. I. I. Inst. de as. L. nib/I aliud. de obI. S a I. iraque receptum eit, quod vulgo placet in hae speete petitionem ita concipi debere, ut legatarius rem petat sibi dari, aut rei aettimationem . Non enim poleti peti, quod sbi non debetur: non debetur aestimatio, quae legata non est . Nec ad rem pertinet, quod heres ael i-malionem praeliare potest & debet, si rem
non redimat: nam villimationem praellat offieio iudicis, non ut debitum, nempe ael limationem pro re debita, ut expressum est in L. qui quatuor. 3o. I. uit. de legat. 3.
268쪽
ueos Ad Tit. XXXVII. Lib. VI. C. de Legatis, s Io
in L. Rissa, II, IN. Alexander A. Albiniano. Lilia legatorum non hales actionem, si ea, quae ei in testamento reliquit vivus pater, postea in dotem dederis. PP. V. Non. Mara. Pompeiam N
1. Legarum an exsiυ Mur, ε ea, quam resamento Pater vi-s rei Si testator rem a se legatam vivus te. gatario dederit, legatum exstingui ur, veluti solutione, sive speciem ipsam praeli terit quam legavit, sive dederit tam unisdem, cum peeuniam legasset, aut dederit halus rei pretium. Haec sententia &ad extraneos pertinet, quibus quid legatum est, de quibus in L. Laetus, v. do 1 ιegae. r. Sed etiam i ad filiam, cui dos legata est . ut hic reteriptum est. tametsi& persona filiae & legatum dotiε finguis
derit. larem favorem mereri videbantur. Ratio est; quia solutione eius, quod debetur, tollitur omnis obligati , Inst. ui . mod. tou. obl. in hae autem specie et si vera solutio non sit i quoniam non est solutio , nisi rei debitae, non debetur legatum , nisi mortuo testatore: tamen destinatione animi tellatoris res ah eo legata, itidem ab eo quodam modo debetur, quia vult eam praestare: & cum eam praestat , eo facit, ut ea velut obligatione liberetur.
responso. 2. IN. Gordianus A. Mutiata .
Cum resbono viri prudentissimi Papiniani, quod precibus infertum es ,
praeceptionis legatum, ει amissa ρarte hereditatis vindicari ρosse Aeclaretur . Intelligis de erio tuo iuxta iuris formam esse confultum. Verba vero response hare sint: filiae mater prae ιm ita legavit: Praecipito, sumito extra partem hereditatis. Cum hered tali matris Aia reuiantisset: nihilominus eam recte legatum vinicare visum es. PP. Constitutio V. IAM DI. Sabino II.
I. Tuobus heredibas insitatis, si uulatiquid ex his praelegetur, tota res praelegata ad legatarium stemriuet, sis berectatem adierit, e omiserit. x. Heres, qxi uoluit adire, est non via deatur impugnare iudierum dein functi . 3. Heredi hereditatem omittenti a. I gatum debeatur.
oties duobus heredibus institutis.
uni t ex his aliquid praelegatur, pla- cet totam rem praelegatam ad legatarium pertinere, non tantum si hereditatem adierit, de quo nulla dubitatio est,
sed etiam si hereditatem omiserit : quinquis
269쪽
s II . Hugonis Donelli Comment . in Cod. si a
quis is erit heres, sive extraneus, sive filius, ut hic cautum eii, L. qui flabo 17. I. uD. L. filio, 87. S seqq. de legat. t. Sed huic heredi hereditatem omitia tenti quaedam obstant. Ac primum vide
tur a toto legato removeri debere, quia
iudicism defuncti impugnavit : qui iudi-eium defuncti impugnat, idest, qui contra facit, quam tellator iussit, is legatum rella nemo relictum amittit, L. post Legarum , in pr. I omittere. v. de iras, uibus ut indign. Heres autem iusIus heres esse, iudicium defuncti impugnat, cum hereditatem omitiit a quia facit eontra quam tellator iusserit. Proinde etiam legato sibi relicto cirebit. Hane obiectionem sensit Papinianus & diluit in L L. Iulo, 8 . de legat. r. Diluit autem hoc
modo; Guia non videatur impugnare iudicium ue functi, qui iustis rationibus D luit hereditariis oneribus implicari. a. Sed amplius t quaero, cur qui hoc Π luit . non videatur impugnare iudicium defuncti, cum sive tuliis rationibus, sive
nulla ratione hereditatem omittat, semis per iaciat contra, quam facere iustus ell. Respondeo, non video heredem heredi- talem omittentem facere contra iudicium
defuncti, si idcirco omittat, ne impliceis tur oneribus hereditariis. id quod Papin. sensit. Non obstat. quod is iussus est heres esse. Nam iussus est pro commodo suo, si ei expediret, dummodo defuncto alius heres exstitisIet, proinde nihil adversus hoe iudicium facit, qui non putat sibi
expedire adire hereditatem. Ita prior obiectici remota, qua emci videbatur heredem in proposito omittentem hereditatem etiam relictum sibi legatum amittere. Sed superest altera. Nam si a toto legato
Don removetur, at saltem videtur remo
veri a parte, quae ab ipso relicta erat Nam legatum testamento simpliciter re-
Iictum debetur ah omnibus heredi huς proportionibus hereditariis. Proinde cum in specie proposita proponantur duo heredes instituti, & uni praedium esset prae e-gatum : intelligitur hoc praedium partim a coherede relictum esse, partim ab eo ipso
herede, cui praedium relictum esti ergo partem praedii a coherede recte capiet is, qui hereditatem omittit. Sed alteram paristem . quae ab ipso relicta erat, non videtur posse capere: nam aut ei debebitur ea pars iure hereditario. aut debebitur iure legati . lure hereditario ei deberi non potest, quia non est heres: o milit enim hereditatem: Rursum iure legati non videtur ei deberi polle, prohibente regula iuris, qua emeitur. heredi a seipso legati non posse. L. DXqtum. II 6. I. x. dele gat. I. Respondeo: in proposito non videtur pars heredi omittenti hereditatem. legari ut heredi, quoniam heres non est ι multoque minus legari ei a seipso, cum non sit heres, nec quisquam obligetur le-gsus, nisi heres. Hic occurritur. Nam etsi nunc heres non sit, cum hereditatem omittit; lamen ab initio, cum ei legatum est, heres scrimp erat. & ei ut heredi praedium legatum est; proinde ab initio non consti liteX parte eius legatum; quare etiamsi poli-
ea heres non existat; lamen legatum pro ea parte non convaleicit, ex regula iuris, quod ab initio non valet, tractu temporis nequit convalescere, L. t. v. de re gul Catou. L. quod ab initis, de reg. iur. Respondeo, verum est, partem huius prae in
dii legatam ei se ab herede, & legatam ut heredi, sed sub conditione, si heres extisteret et quod si heres non esset, legatum est ei predium ut L. Titio,& ideo ut L. Titio debebitur, quanuis non heredi. Non obstat regula Cato n. quoniam haec regula ad legata & institutiones conditionales non pertinet, ut dicitur in L. fe aeni. Sed quod dicimus, heredi hereditatem omittenti t le- sgatum eo testamento relictum nihilominus deberi, sic accipiendum est: nisi hac conis
ditione legatum sit, si beros esset, ut nisi
appareat ex testamento , teliatorem voluille . eum ita legatum consequi . si he- . res esset, L. sed aeon Hias. 88. de legat. . Exemplum est in L. uis. I. uo. de doc
obiter in lignis locus notandus est, quo demonitiatur iam olim etiam ante tem pora Gordiani, hanc auctoritatem tributam ei e responsis eorum, qui in numero Iureconsultorum publice haberentur, ut pro iure certo obtinerent. id declaratur hoc reseripto, cum Gordianus responsum
Papiniani sequitur pro iure explorato, idque facere dieit secundum iurisdictionis
formam. id pertinet ad interpretationem I. respousa, Inst. de iur. nai. gent. Scissi. vide C. D. δεώ. 1. xit. 4. L. 1.
270쪽
ueri Ad Tit. XXXVI. Lib. VI. C. de Legatis. s I
Ad L. Proprias. II. Impp. Dioclet. & Maximian. A A. Severae.
Proprias tuas res legari, vel fideicommitti tibi non potuisse certum est,
I. An res strostria Iegatarii eidem lega
Es legatarii t propria inutiliter ei re-
linquitur; quoniam amplius res eius fieri non potest; quo fit, ut legatum legatario sit inutile & proinde nullum. g. sed si rem legatarii, Insit. eod Rem pro- priam i sic accipere debemus, quae omnieκ parte propria est legatarii. Quod si in
ea re, cuius proprietas est legatarii, tellator aliquod ius habeat, velut ius vectigalis praedii, velut luperficiem in solo legatarii, autulumi ucium in re legatarii: hanc rem utiliter legabit tellator; quoniam hactenus legatum utile est, ut ei praelletur, quod sui talienum. Exempla sunt in L. δε domus: I. sit. L. si tibi. I. uti. de legat. I. L. 3. I. uis.
de legat. 3. Et hoc ius de re propria legatarii certum est, si legatae rei proprietas 3 adhuc erit legatarii. At i qui si res, quae initio legatarii erat, postea abalienata sit, an non debebituri Videtur deberi impedimento sublato, quod prius legato ob labat. Respondeo: Hie dii linguitur: Dis inctio exstat in L. eaetera. de legat. I. Nam si pure res legatarii ei legata eil, nunquam debebitur, etiamsi pollea eius esse desierit, qua nuis vivo adhuc tella ore.
Efficitur id regula Catoniana, quae ita se habet: Quod, ii tellator statim decessister, non valuit, id quandocunque decenserit, non valebit, L. i. de reg. Cat. quae regula aliis verbis expresta eli, cum ita
definitur: Quod ab initio non valuit, tractu temporis convalescere non poteli, L. Gm. IX.
3. Res, quae initio legatarii erat, si posea abalienata sit, an debeatur. quod ab initio, de reg. iur. Posuimus autem rem propriam legatarii ab initio inutiliter ei legari, si testator statim deeederet. Proinde qua nuis mutata sit postea rei conditio, quandocunque tellator decesserit, legatum non valebit. Quod si res legatarii legata ei sit sub conditione , &extillente conditione res eius esse deserit: legatum valebit. d. L. caetera, I. L. Ratio differentiae haec est; quoniam, ut alia regula comprehensum est a veteribus, regula Catoniana ad legata conditionalia &eonditionales institutiones non pertinet, L. ρeu. de reg. Caton. Exemplum de legatis ex liat in L L. caetera, I. r. Cur autem ad conditionalia non pertinet hae eregula, exponitur in L. I. de reg. Caton. Cuius haec sententia & ratio est, quod regula Catoniana recepta est de eo, quod non valet ab initio: ar legatum conditionale, in quo res legatarii ei relinquitur, non tam ab initio non valet, seu vitiosum est, quam nullum est; quoniam quod sub conditione datur, pendente conditione non datur, L. caetera, de ver . H.
Quod si re aliena sub quavis conditione legata domino, legatum debetur, si extillente conditione res legatarii esse desinat; multo magis debebitur, si res ei sua legata sit nominatim sub hac conditione . si vivus eam alienasset, quod eli exemplum diei te L. r. in M. O reg. Caton.